Fire ve Zayiat Oranları ve Teamül Kararları  
            13-ET MAMÜLLERİ FİRESİ 
 
  İmalat Toptan Perakende 
Salam  %5 %3 %5
Sosis %5 %3 %5
Sucuk  %10 %5 %10
Jöle işkembe  %15 - %10
Dil  %15 - %10
Pastırma %8 %4 %8
            14-ET VE KEMİK PERAKENDE SATIŞ FİRESİ 

            Kesimlik hayvanın; yaş, cinsiyet, besi durumu ve kesim sonrası diğer özelliklerle (etin fiziki ve şimik bünyesine, beklemekten mütevellit kuruma nedeniyle) ilişki olarak perakende satışlarda et %3, kemik %22 nispetinde fire verir. 

            15-YAŞ MEYVE VE YAŞ SEBZENİN PERAKENDE SATIŞ FİRESİ 

            Yaş meyve ve yaş sebzelerin cinslerine göre ayrı ayrı fire tespiti mümkün değildir. Ancak, yaş meyve ve yaş sebze, perakende satışlarında %10 nispetinde fire verir. 

            16-LİKİT GIDA MADDELERİ FİRESİ 

            Zeytinyağı, çiçekyağı ve diğer sıvı yağlar, 
 

  Toptan  Perakende 
Plastik ve cam ambalajlarda %3 %2
Küçük teneke ambalajlarda  %1.5 %2
Büyük teenke ambalajlarda fire verir. %1 %2
            17-ÇİMENTO FİRESİ 

            a-Depo firesi: Depolanmış çimento için fire nispeti; çimentonun depoda kaldığı müddet ve mevsime göre değişmesi tabii olmakla beraber, bunun tefrikine imkan görülmeyeceği cihetle genel olarak %1, 

            b- Nakliye firesi: Kağıt torbalı çimentolarda kat miktarı, doğrudan doğruya fabrikada yapılan tahmilatla, ithal malında vaki olan tahmil-tahliye tekerrürleri gibi faktörlerin fire üzerinde etkili bulunacağı gözönünde tutularak: 

            -Yerli malı çimentolarda %2.5 

            -İthal malı çimentolarda %3 fire verir. 

            Nakdi müteakip doğrudan doğruya müşteriye teslim edilmeyerek depoya konulan ve bilahare satılan çimentolar için nakil ve depo firelerinin ayrı ayrı hesaplanması gerekir. 

            18-AKARYAKIT FİRESİ 

            Hava şartları nakiller, depolama vesair sebepler de nazara alınarak , benzin %0,10, gaz ve motorin %0.8, gaz yağı toptan satışında %1 parakende satışında %2 fire verir. 

            19-ODUNVE ODUN KÖMÜRÜ FİRESİ 

            Orman işletmelerinin satış depolarından satın alınarak, Ankarada’ki depolara kadar getirilen odunların,nakliye, istif , takoz haline getirme ve bekleme süresi gibi merhaleler dikkate alınarak muhtelif odunlar %15-20 nisbetinde, 

            Odun kömürü %4-5 nisbetinde fire ve zaiyat verir. 

            20-KUMAŞ VE MANİFATURA TOPTAN VE PERAKENDE SATIŞ FİRESİ 

            1-Toptan satışlarda, kumaşın dinlendirilmeden fabrika ve imalatçıdan toptancıya intikali, depo, renk, leke ve standart ölçüde imal edilmesi sebebiyle %2.5, 

            2-Perakende satışlarda, küçük parçalara bölünmek suretiyle müşteriye satılması sonucu makas kayması, leke, defo, renk tutmaması gibi nedenlerden %2.5 nisbetinde fire verir. 

            21-MEFRUŞATA AİT KUMAŞ FİRESİ  

            Perdelik kumaş, tül ve sair kumaşlar; fabrikalarda dinlendirilmeden toptancı ve perakendeciye intikali, defo, renk tutmaması ve standartların yapılmamış olması, satış sırasında kesim nedeniyle %3 nisbetinde fire ödenir. 

            22-BİLUMUM CAM VE PORSELEN ZÜCCACİYE EŞYANIN TOPTAN VE PERAKENDE SATIŞ ZİYANI 

            Bilumum cam ve porselen züccaciye eşyası; fabrika ve depodan nakil, tahmil, tahliye, ambalaj ve teşhiri sırasında toptan satışlarda %8, perakende satışlarda %8 nisbetinde zaiyat verir. 

            23-CAM İŞLERİNDE ZAYİAT  

            Cam; Ankara’daki toptancıların Ankara dışındaki herhangi bir kaynaktan camı teslim alarak taşıma, depoya indirme, depoda tasnif, muhafaza ve perakendecinin arabasına yükleme için geçen sürede %8 perakendecinin camı mağazasına taşıma, indirme ve muhafaza ile müşterinin isteğine uygun şekilde kesme ve takılması için geçen sürede %12 zaiyat verir. 

            24-TIBBİ VE LABORATUAR SARF MALZEMELERİNDE FİRE VE ZAYİAT NİSBETLERİ 

            Kimyasal malzemeler ambalajların değişmesi, etiketlerin okunmaz duruma gelmesi, miadlarının dolması, bekletilme ve yeni mamullerin ortaya çıkması nedeniyle %6, cam eşyalarda kırılma nedeniyle %10, cihazlarda %5, tıbbi sarf malzemelerinde %10 fire verir. 

            25-ECZANE VE LABORATUARLARDA KULLANILAN İLAÇ VE SERUM FİRESİ 

            Eczanelerde ve laboratuarlarda satılan ilaç, serum, aşı ve biyolojik maddeler; depolama, kırılma ve miadlarının dolması nedeniyle %6 oranında zaiyat verir. 

            Münhasıran eczane ve ecza depolarında, prodıut chimigue ve ıtriyatın açık ve ölçü ile satışlarında eczanelerin perakendeci olduklarıda nazara alınarak : 

            Eczanelerde                                            : %3 

            Ecza ve ıtriyat depolarında nisbetinde : %1 

            fire verir. 

            26-İNŞAAT MALZEMELERİ FİRESİ 
 

1- Adi inşaat tuğlası % 5
2- Kiremit % 5
3- Beton bağlama teli % 1
4- Dikenli tel % 1
5- Musluk ve benzerleri % 2
6- Çinko levha % 1
7- Çivi % 1
8- Duralit % 3
9- Siyah ve galvanizli saç % 1
10- Ateş tuğlası % 1
11- Lavabo-hela taşı ve benzerleri % 1
12- Kireç % 7
13- Büz % 4
14- Biriket % 4
15- Asfalt (bitüm) % 1
16- Yuvarlak imşaat demiri, saç ve profil % 1
17- Alçı % 4
18- Oluklu çimentolu elyaflı levhalar % 3
19- Fayans % 1.5
20- Seramik % 1.5
21- Vitrifiye sıhhi tesisat malzemesi % 2.5
22- PVC boru % 1.5
23- Boru ekleme parçaları % 1
24- Su ve kalorifer borusu % 0.5
25- Hertürlü sarı ve kromajlı armatürler ve tes. malz. % 1
26- Kurşun boru % 2
27- Küvet % 2
28- Cam yünü % 2
29- Isı yalıtım malzemeleri % 1
30- Banyo ve mutfak aks. (aynalar,klozet kapakları, etejer, dolap, sabunluk, kağıtlık) % 5
31- Her nev’i radyatör vesair sıhhi kalorifer tes. malz. % 1
32- Marley % 4 (m)
33- Keten ve katranlı salmastra % 5
  

            27-KARO SİMAN VE KARO MOZAİKİN İMALAT FİRESİ 

            İmalatçının malı hazır hale getirdiği noktaya kadar olan imalat safhalarında karo siman ve karo mozaik % 8, sun’i mermer % 8 nisbetinde imalat firesi verir. 

            28-ÇİÇEK FİRESİ 

            Çiçekler; 

            a) Üretim alanlarından Ankara’ya yapılan nakliye, tahmil ve tahliye esnasında % 4, 

            b) Ankara’ya gelen çiçeklerin borsa salonuna taşınması ve satışa hazırlanması esnasında % 6, 

            c) Satıcıların borsadan aldıkları çiçeklerin dükkanlarına nakliyesi esnasında % 7, 

            d) Dükkanda günlük bakım ve satışa çıkarılması hazırlıklarında % 8, 

            olmak üzere toplam olarak; üreticiden perakende satıcıda satılmayıp imha edilme safhası dahil % 25 fire verir. 

            29-PAMUK YORGAN FİRESİ 

            Yorgun imalinde kullanılan kumaş % 2.5; pamuk % 5 fire verir. 

            30-BASKI İŞLERİ FİRESİ 
 

Tipo baskı ( tek renk baskıda  %5 
Ofset baskı ( tek renk baskıda  %5
baskıda ( çok renk baskıda )  %12
Tipo baskı ( her renk için)  %3.fire verir.
            31-AMBALAJ KAĞIDI BASKISI VE MUMLU KAĞIT İMALAT FİRESİ 

            Ambalaj kağıdı baskısı ve mumlu kağıt %3-5 nispetinde imalat firesi verir. 

            32-TEMİZLİK MALZEMESİ FİRESİ 
 

  Toptan  Perakende 
Arap sabunu  %5 %5
Soda %5 %5
Toz detarjan  %3 %3
Likit detarjan  %3 %3
Detarjanın ambalajlı satımında %1 %2
            33-ALTIN VE GÜMÜŞ FİRESİ 

            1) Altın ve gümüş, cila yapılması sonucunda ( en iki ayda bir defa) 1 kğ. da 2-4 gr. zaiyat verir. 

            2) Yeniden yapılmak üzere atölyeye verilen altın ve gümüş ,eritme ve parlatma işlemleri sırasında 1 kg da 3-5 gr. fire verir. 

            3) Kuyumcuda bulunan altın ve gümüşün yıkanması ve tamir edilmesi işlemleri sırasında (ayda bir defa) kulp, taş, vida v.s. 1 kg da 1-2 gr. zaiyat verir. 

            34-GÖZLÜK CAMLARI ZAYİATI 

            A-İthalat devresi: 

            Her türlü nakliye ,depolama ve satış sırasında toptan zayiatı % 2 dir. 

            B-Toptancı sıfatı ile satışlarda : 

            Her türlü nakliye,depolama ve satış sırasında toptan zayiatı % 3 dür. 

            C-Perakendeci(gözlükçü) satışlarında zaiyat nisbeti: 

            a) Nakliyeden doğan zayiat nisbeti % 2 

            b) Stoklamadan doğan zaayiat nisbeti % 2 

            c) Fiziki hatalardan doğan zayiat nisbeti % 4 

            d)Her türlü imalattan doğan zayiat nisbeti % 25 

            olmak üzere, perakendeci zayiat nisbeti % 33’dür. 
 

İçindekiler
Önceki Sayfa
Sonraki Sayfa