5846 SAYILI FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNUNUN
BAZI MaddeLERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN KANUN
Madde 1 - 05.12.1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri
Kanunu'nun 2 nci maddesinin 1 ve 3 numaralı bendleri aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
1. Herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim
altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program
sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları,
3. Bedii vasfı bulunmayan her nevi teknik ve ilmi mahiyette fotoğraf eserleriyle,
her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler, coğrafya ve
topografyaya ait maket ve benzerleri, herçeşit mimarlık ve şehircilik tasarım
ve projeleri, mimari maketler, endüstri, çevre ve sahne tasarım ve projeleri,
Arayüzüne temel oluşturan düşünce ve ilkeleri de içine almak üzere, bir
bilgisayar programının herhangi bir ögesine temel oluşturan düşünce ve
ilkeler eser sayılmazlar.
Madde 2 - 5846 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 4 - Güzel sanat eserleri, estetik değere sahip olan;
1. Yağlı ve suluboya tablolar; her türlü resimler, desenler, pasteller,
gravürler, güzel yazılar ve tezhipler, kazıma, oyma, kakma veya benzeri
usullerle maden, taş, ağaç veya diğer maddelerle çizilen veya tespit edilen
eserler, kaligrafi, serigrafi,
2. Heykeller, kabartmalar ve oymalar,
3. Mimarlık eserleri,
4. El işleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri
ile tekstil, moda tasarımları,
5. Fotografik eserler ve slaytlar,
6. Grafik eserler,
7. Karikatür eserleri,
8. Her türlü tiplemelerdir.
Krokiler, resimler, maketler, tasarımlar ve benzeri eserlerin endüstriyel
model ve resim olarak kullanılması, düşünce ve sanat eserleri olmak sıfatlarını
etkilemez.
Madde 3 - 5846 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki
bentler eklenmiştir.
10. Bir bilgisayar programının uyarlanması, düzenlenmesi veya herhangi
bir değişim yapılması;
11. Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde verilerin ve materyallerin
seçilip derlenmesi sonucu ortaya çıkan veri tabanları (Ancak, burada sağlanan
koruma, veri tabanı içinde bulunan veri ve materyalin korunması için genişletilemez).
Madde 4 - 5846 sayılı Kanunun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 8 - Bir eserin sahibi, onu meydana getirendir.
Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça,
memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserlerin
mali hak sahipleri bunları çalıştıran veya tayin edenlerdir. Tüzel kişilerin
uzuvları hakkında da bu kural uygulanır.
Bir işlenmenin sahibi, asıl eser sahibinin hakları mahfuz kalmak şartıyla,
onu işleyendir.
Bir eserin yapımcısı veya yıyımlayıcısı, ancak eserin sahibi ile yapacağı
sözleşmeye göre mali hakları kullanabilir.
Sinematografik eserlerde; yönetmen, özgün müzik bestecisi ve senaryo yazarı,
eserin birlikte sahibidirler. Eserin birlikte sahipleri, mali hakları,
yapacakları bir sözleşmeyle ve uygun bir bedel karşılığında yapımcıya devredebilirler.
Sinematografik eserin birlikte sahipleri mali haklarını devrettikten sonra,
aksine ya da özel bir hüküm bulunmadığı taktirde yapımcı tarafından eserin
çoğaltımına, dağıtımına, kamuya arzına, kablolu iletimine, televizyon ya
da başka araçlarla yayınına, alt yazı yazılmasına ya da dublajına itiraz
edemezler.
Madde 5 - 5846 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Umumi yerlerde veya radyo-televizyon aracılığı ile verilen konferans ve
temsillerde, mutad şekilde eser sahibi olarak tanıtılan kimse o eserin
sahibi sayılır, meğer ki, birinci fıkradaki karine yoluyla diğer bir kimse
eser sahibi sayılsın.
Madde 6 - 5846 sayılı Kanunun 15 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Eser niteliğindeki mimari yapılarda, yazılı istem üzerine eserin görülen
bir yerine, eser sahibinin uygun göreceği malzeme ile silinmeyecek biçimde
eser sahibinin adı yazılır.
Madde 7 - 5846 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Aslın maliki, eser sahibi ile yapmış olduğu sözleşme şartlarına göre eser
üzerinde tasarruf edebilir. Ancak eseri bozamaz ve yok edemez ve eser sahibinin
haklarına zarar veremez.
Eserin tek ve özgün olması durumunda eser sahibi, kendisine ait tüm dönemleri
kapsayan çalışma ve sergilerde kullanmak amacıyla, koruma şartlarını yerine
getirerek iade edilmek üzere eseri isteyebilir.
Madde 8 - 5846 sayılı Kanunun 22 nci madedsi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 22 - Bir eserin aslını veya işlenmelerini kısmen ya da tamamen çoğaltma
hakkı, münhasıran eser sahibine aittir.
Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması ya da eserin işaret,
ses ve görüntü nakil ve takrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek
olan her türlü araca kayıt edilmesi, her türlü ses ve müzik kayıtları ile
mimarlık eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanması da çoğaltma
sayılır. Aynı kural, kabartma ve delikli kalıplar hakkında da geçerlidir.
Çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği
ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi
ve depolanması fiillerini de kapsar.
Madde 9 - 5846 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 23 - Bir eseri, onun aslından veya işlenmesinden çoğaltma ile elde
edilmiş nüshalarını dağıtmak, kiralamak veya satışa çıkarmak ya da herhangi
bir biçimde ticaret konusu yapmak ve bu yoldan faydalanma hakkı yalnızca
eser sahibinindir. Yurt dışında çoğaltılmış kopyaların yurt içine getirilmesi
durumunda, eseri yayma ve faydalanma hakkı eser sahibinindir. Kendi izni
olmadan yapılan nüshaların ithalini yasaklama hakkı münhasıran eser sahibine
aitttir.
Belirli nüshaların hak sahibinin yayma hakkını kullanması sonucu mülkiyeti
devredilerek ülke sınırları içinde ilk satışı ya da dağıtımı yapıldıktan
sonra bunların yeniden satışı ya da kiralanması biçiminde yayımı, kiralama
ve kamuya ödünç verme hakkı saklı kalmak şartıyla, eser sahibine tanınan
yayma hakkını ihlal etmez.
Madde 10 - 5846 sayılı Kanunun 27 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 27 - Koruma süresi eser sahibinin yaşadığı müddetçe ve ölümünden
itibaren 70 yıl devam eder.
Sahibinin ölümünden sonra alenileşen eserlerde koruma süresi ölüm tarihinden
sonra 70 yıldır.
12 nci maddenin birinci fıkrasındaki hallerde koruma süresi, eserin aleniyet
tarihinden sonra 70 yıldır; meğer ki eser sahibi bu sürenin bitmesinden
önce adını açıklamış bulunsun.
İlk eser sahibi tüzelkişi ise, koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren
70 yıldır.
Madde 11 - 5846 sayılı Kanunun 28 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 28 - İlk defa Türkçe'den başka bir dilde yayımlanmış olan bir ilim
ve edebiyat eseri, yayımlandığı tarihten itibaren 70 yıl içinde eser sahibi
veya onun izniyle bir başka kişi tarafından Türkçe çevirisi yapılarak yayınlanmamış
ise, 70 yılın geçmesi ile Türkçe'ye çevrilebilir.
Madde 12 - 5846 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 29 - El işleri, küçük sanat eserleri, fotoğraf ve sinema eserleri
için koruma süresi, aleniyet tarihinden itibaren 70 yıldır.
Madde 13 - 5846 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yayımlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmiş güzel
sanat eserlerinden, maksadın haklı göstereceği bir nispet dahilinde iktibaslar
yapılmak suretiyle, hal ve vaziyetinden eğitim ve öğretim gayesine tahsis
edildiği anlaşılan seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi serbesttir.
2 nci maddenin üçüncü bendinde ve 4 üncü maddenin birinci fıkrasının birinci
ve beşinci bentlerinde gösterilen neviden eserler, ancak seçme ve toplama
eserin münderecatını aydınlatmak üzere iktibas edilebilir. Ancak bu serbestlik,
hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar verir veya
eserden normal yararlanma ile çelişir şekilde kullanılamaz.
Madde 14 - 5846 sayılı Kanunun 38 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 38 - Bütün fikir ve sanat eserlerinin, yayımlanma veya kar amacı
güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması mümkündür. Ancak, bu
çoğaltma hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar
veremez ya da eserden normal yararlanmaya aykırı olamaz.
Herkes birinci fıkra hükmü çerçevesinde musiki, ilim ve edebiyat eserlerini
işleyebileceği gibi başkasına da işletebilir.
Sözleşmede belirleyici hükümlerinin yokluğu durumunda, hata düzeltme de
dahil, bilgisayar programının düşünüldüğü amaca uygun kullanımı için gerekli
olduğu durumda, bilgisayar programının onu hukuki yollardan edinen kişi
tarafından çoğaltılması ve işlenmesi serbesttir.
Bilgisayar programını yasal yollardan edinen kişinin programı yüklemesi,
çalıştırması ve hataları düzeltmesi sözleşme ile önlenemez. Bilgisayar
programının kullanımı için gerekli olduğu sürece, bilgisayar programını
kullanma hakkına sahip kişinin bir adet yedekleme kopyası yapması sözleşme
ile önlenemez.
Bilgisayar programının kullanım hakkına sahip kişinin yapmaya hak kazandığı
bilgisayar programının yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi
veya depolanması fiillerini ifa ettiği sırada, bilgisayar programının herhangi
bir ögesi altında yatan düşünce ve ilkeleri belirlemek amacı ile, programın
işleyişini gözlemlemesi, tetkik etmesi ve sınaması serbesttir.
Bağımsız yaratılmış bir bilgisayar programı ile diğer programların ara
işlerliğini gerçekleştirmek üzere gerekli bilgileri elde etmek için, bilgisayar
programının çoğaltılması ve işlenmesi anlamında kod'un çoğaltılmasının
ve kod formunun çevirisinin de zorunlu olduğu durumlarda, bu fiillerin
ifası aşağıdaki şertların karşılanması halinde serbesttir:
1. Bu fiillerin, ruhsat sahibi veya bir bilgisayar programının kopyasını
kullanma hakkı sahibi diğer bir kişi tarafından veya onların adına bunu
yapmaya yetkili kişi tarafından ifa edilmesi,
2. Araişlerliği gerçekleştirmek için gerekli bilginin, (1) numaralı bentte
belirtilen kişilerin kullanımlarına sunulmaması,
3. Bu fiillerin, araişlerliği gerçekleştirmek için gereken program parçaları
ile sınırlı olması.
Yukarıdaki fıkra hükümleri, onun uygulanması ile elde edilen bilgilerin;
1. Bağımsız yaratılmış bilgisayar programının araişlerliğini gerçekleştirmenin
dışında diğer amaçlar için kullanılmasına,
2. Bağımsız yaratılmış bilgisayar programının araişlerliği için gerekli
olduğu durumlar dışında başkalarına verilmesine,
3. İfade ediliş bakımından esastan benzer bir bilgisayar programının geliştirilmesi,
üretilmesi veya pazarlanması veya fikri hakları ihlal eden herhangi diğer
bir fiil için kullanılmasına,
İzin vermez.
Altıncı ve Yedinci fıkra hükümleri, programdan normal yararlanma ile çelişir
veya hak sahibinin meşru yararlarına makul olmayan müdahale eder
şekilde kullanılmasına izin verecek tarzda yorumlanamaz.
Madde 15 - 5846 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 39 - Bir edebiyat eseri, ancak eser sahibinin yazılı izniyle müzik
eserinde kullanılabilir.
Herhangi bir müzik eserinde kullanılan her türden güfte, libretto ve benzeri
eserler beslendiğinde, ortak eser kayıt, tescil ve ticari dolaşıma konulmadan
önce bu izin her aşamada belgelendirilir ve hak sahipleri ile diğer ilgililer
tarafından denetlenir.
Güftelerin, konser ve radyo-televizyon programlarına konularak parasız
dağıtılması ve ses taşıyıcılarının üstünde veya bunlarla birlikte verilmek
üzere bastırılması mümkündür. Bu imkanlardan yararlanan kimse, edebiyat
eserinin ve eser sahibinin adını belirtmek zorundadır.
Madde 16 - 5846 sayılı Kanunun "Meslek Birliklerinin Kurulması" başlıklı
42 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Eser sahipleri ve komşu hak sahipleri, üyelerinin ortak çıkarlarını korumak
ve mevzuatın öngördüğü esas ve usuller içinde bu kanun ile tanınmış haklarının
takibini, alınacak ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine dağıtımını sağlamak
üzere, Kültür Bakanlığınca hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca onaylanan tüzük
ve tip statülere uygun olarak meslek birlikleri kurabilirler. Alan tespiti
tüzük ile belirlenir. Aynı alanda birden fazla meslek birliği kurulabilir.
Her birlik ihtiyaçlar doğrultusunda şubeler açarak çalışabilir.
Meslek birlikleri, Kültür Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca
onaylanan tip statüye uygun olarak, bir üst kuruluş kurabilirler
Madde 17 - 5846 sayılı Kanunun 43 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
RADYO-TELEVİZYON YAYINLARINDA TELİF HAKKI
Madde 43 - Radyo-Televizyon yayınlarında kullanılan fikir ve sanat eserlerine
telif hakkı ödenir.
Her tür yayınlarda; tanıtım amacıyla kullanılan eserin tümü üzerindeki
hakları zedelemeyecek düzeydeki kısa tespitler için eser sahiplerinden
izin alınmaz ve herhangi bir ücret ödenmez.
Eserlerin herhangi bir bölümünün söz veya müzik programlarını tanıtma,
yardımcı dramatik unsur, sinyal, jenerik, geçiş müziği ve benzeri maksatlarla
kullanılması kısa tespit sayılır.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun kısa dalga radyo istasyonlarından yurt
dışına yapılacak yayınlarda yararlanılan eserler dolayısıyla eser sahiplerine
ücret ödenmez.
Madde 18 - 5846 sayılı Kanunun 44 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 44 - Mali hak sahipleri ile fikir ve sanat eserlerinin işaret, ses
ve resimle tekrarına yarayan aletleri imal edenler ve basanlar; bu Kanunun
öngördüğü şekilde çoğaltarak satışa çıkarılacak, dağıtılacak veya başka
türlü ticaret mevkiine konacak bir eserin bütün nüshalarında işaret ve
seri numarası bulundurmakla müştereken yükümlüdürler.
Her türlü boş video kaseti, ses kaseti, kompakt disk, bilgisayar disketi
imal veya ticari amaçla ithal eden gerçek ve tüzel kişiler, imalat veya
ithalat bedeli üzerinden yüzde beşi geçmemek üzere Bakanlar Kurulu kararıyla
belirlenecek orandaki miktarı keserek, bir ay içinde topladıkları meblağı,
sonraki ayın engeç yarısına kadar Kültür Bakanlığı adına bir ulusal bankada
açılacak özel hesaba yatırmakla yükümlüdürler.
Bakanlık, bu hesapta toplanan miktarın 3/4'ünü, meslek birliklerinin temsil
ettikleri hak sahiplerine dağıtılmak üzere meslek birlikleri arasında paylaştırır.
Meslek birlikleri bu parayı, Bakanlığın onaylayacağı dağıtım planlarına
göre hak sahiplerine dağıtır. Bakanlık bu planları onaylarken, meslek birliklerince
temsil edilen eserlerin özel kopyalama miktarını göz önüne alır. Bakanlık,
bu miktarın geri kalan 1/4'ünü, kültürel ve sosyal amaçlarla ve fikri haklara
tecavüzün önlenmesi için kullanır.
Fikir ve sanat eserleri nüshalarının şahsi veya umumi mahallerde temsil
edilmek amacıyla kullanımlarına göre üzerlerine konacak işaret ve seri
numaralarına, bunu taşımayan nüshaların toplattırılmasına, çoğaltılan ve
dağıtılan nüsha sayısının kime bildirileceğine ve diğer hususlara ilişkin
usul ve esaslar Kültür Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.
Madde 19 - 5846 sayılı Kanunun 66 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Eser sahibi, ikamet ettiği yerde de tecavüzün ref'i ve men davası açabilir.
Madde 20 - 5846 sayılı Kanunun 67 nci maddesinin dördüncü fıkrasının
(2) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
2. Güzel sanat eserlerinde eser sahibi asıldaki değişikliğin kendisi tarafından
yapılmadığını veya eserdeki adının kaldırılmasını yahut değiştirilmesini
talep edebilir. Eski halin iadesi mümkün ise değişikliğin izalesi ammenin
veya malikin menfaatlerini esaslı surette haleldar etmiyorsa eser sahibi
eseri eski hale getirebilir.
Madde 21 - 5846 sayılı Kanunun 68 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 68 - Eser, hak sahibinin izni olmadan çevrilmiş, sözleşme dışı veya
sözleşmede belirtilen sayıdan fazla basılmış, diğer bir biçimde işlenmiş
ya da radyo ve televizyon ile yayınlanmış, temsil edilmişse; izni alınmamış
eser sahibi, rayiç bedel itibarıyla, uğradığı zararın en çok üç katını
isteyebilir.
Bir eserden izinsiz çoğaltma yolu ile yarar sağlanıyorsa ve çoğaltılan
kopyaları satışa çıkarılmamışsa, eser sahibi; çoğaltılmış kopyaların, çoğaltılmaya
yarayan film, kalıp ve benzeri araçların imhasını veya maliyet fiyatını
aşmamak üzere çoğaltılmış kopyaların ve çoğaltmaya yarayan film, kalıp
ve benzeri gereçlerin uygun bir bedel karşığında kendisine verilmesini
ya da sözleşme olması durumunda isteyebileceği miktarın üç kat fazlasını
talep edebilir. Bu husus, izinsiz çoğaltma yoluna giden kişinin yasal sorumluluğunu
ortadan kaldırmaz.
Bir eserin izinsiz çoğaltılan kopyaları satışa çıkarılmışsa veya satış
haksız bir tecavüz oluşturuyorsa, eser sahibi tecavüz edenin elinde bulunan
nüshalar hakkında ikinci fıkrada yazılı şıklardan birini seçebilir.
Bedel talebinde bulunan kişi, tecavüz edene karşı onunla bir sözleşme yapmış
olması halinde haiz olabileceği bütün hak ve yetkileri ileri sürebilir.
Madde 22 - 5846 sayılı Kanunun 70 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Manevi hakları haleldar edilen kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi
tazminat ödenmesi için dava açabilir. Mahkeme, bu para yerine veya bunlara
ek olarak başka bir manevi tazminat şekline de hükmedebilir.
Madde 23 - 5846 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin son cümlesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Kişiler hakkında üç aydan bir yıla kadar hapis ve 300 milyon liradan 600
milyon liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.
Madde 24 - 5846 sayılı Kanunun 72 nci maddesine (5) ve (6) numaralı
bentler eklenmiş ve maddenin son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
5. Bir eseri veya işlenmelerini kiralayan,
6. Eser sahibinin izni olmadan yapılan nüshaları ithal eden,
Kişeler hakkında üç aydan bir yıla kadar hapis ve 300 milyon liradan 600
milyon liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.
Madde 25 - 5846 sayılı Kanunun 73 üncü maddesine (5) ve (6) numaralı
bentler eklenmiş, maddenin son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
5. Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak çoğaltıldığını bildiği veya bilmesi
icap ettiği bir eserin nüshalarını ticari amaçla elinde bulunduran,
6. Yegane amacı bir bilgisayar programını korumak için uygulanan bir teknik
aygıtın geçersiz kılınmasına veya izinsiz ortadan kaldırılmasına yarayan
herhangi bir teknik aracı ticari amaç için elinde bulunduran veya dağıtan,
Kişiler hakkında üç aydan üç yıla kadar hapis ve 300 milyon liradan 600
milyon liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.
Madde 26 - 5846 sayılı Kanunun 80 inci maddesi bölüm alt başlığı ve
madde başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
A) KOMŞU HAKLAR VE TECAVÜZÜN ÖNLENMESİ
I - ESER SAHİBİNİN HAKLARINA KOMŞU HAKLAR
Madde 80 - Eser sahibinin maddi-manevi haklarına halel getirmemek şartıyla,
fikir ve sanat eserlerini özgün bir biçimde icra eden, yorumlayan, icracı
sanatçılarla bir icrayı ya da sesleri ilk defa tespit eden ses taşıyıcısı
yapımcıları ve radyo-televizyon kuruluşlarının, eser sahibinin haklarına
komşu hakları vardır.
Bir icracı sanatçının icrasını tespit etme, bu tespiti çoğaltma, kiralama,
icranın telli-telsiz her türlü araçla yayınlanması ya da temsili suretiyle
faydalanma hakkı münhasıran icracı sanatçıya aittir ve icracı sanatçının
yazılı izni gereklidir. İcracı sanatçılar bu haklarını uygun bir bedel
karşılığında sözleşmeyle yapımcıya devredebilirler.
Temsil, bir orkestra, koro veya tiyatro grubu tarafından icra edilirse,
yalnız şefin izni yeterlidir.
Sanatkar veya grup; okuma, icra veya temsil için bir müteşebbis tarafından
tutulmuş ise, müteşebbisin de izninin alınması gereklidir.
Bir kaydın doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak çoğaltılması, kiralanması,
telli-telsiz her türlü araçla yayınlanması ya da kamuya açık yerlerde temsili
suretiyle o kayıttan faydalanma hakkı münhasıran yapımcıya aittir ve yapımcının
yazılı izni gereklidir.
Radyo-televizyon kuruluşlarının yazılı izni olmaksızın, hiçbir kişi veya
kuruluş, yapılan yayınların bütününü veya bir kısmını çoğaltamaz, telli-telsiz
her türlü araçla tekrar yayınlayamaz, girişi ücrete tabi yerlerde gösteremez.
Aşağıda belirtilen hallerde komşu hak sahibinin yazılı izni gerekli değildir.
1. Fikir ve sanat eserlerinin kamu düzeni, eğitim-öğretim, bilimsel araştırma
veya röportaj amacıyla ve kazanç amacı güdülmeksizin icra edilmesi ve kamayu
arzı,
2. Fikir ve sanat eserleriyle radyo-televizyon programlarının yayınlanma
ve kar amacı güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması,
3. Radyo-televizyon kuruluşlarının kendi olanaklarıyla kendi yayınları
için yaptıkları geçici tespitler,
4. Bu Kanunun 30 uncu, 32 nci, 34 üncü, 35 inci, 43 üncü, 46 ncı ve 47
nci maddelerinde belirtilen haller.
Ancak bu uygulama, hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan
zarar veremez ya da eserden normal yararlanmaya aykırı olamaz.
Sanatçılar, koro ve orkestralarda şef ve solistler, tiyatro gruplarında
şeflik eden veya başrol alan aktörler işaret, resim ve ses nakline yarayan
vasıtalarda adlarının belirtilmesini isteyebilirler.
Komşu hak sahipleri de eser sahipleri gibi, tecavüzün ref'i, tecavüzün
men'i, ve tazminat davası haklarından faydalanabilirler.
Bu maddede belirtilen yazılı izni almadan bir komşu hak sahibinin haklarına
tecavüz edenler hakkında üç aydan bir yıla kadar hapis, 300 milyon liradan
600 milyon liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.
Madde 27 - 5846 sayılı Kanunun 81 inci maddesi madde başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
II - FİKRİ HAKLARA TECAVÜZÜN ÖNLENMESİ
Madde 81 - Bir eserin çoğaltılabilmesi için basımevi, yapımevi veya dolum
tesisine, eser sahibi veya hak sahibi olunduğunun noter tasdikli ve 52
nci maddeye uygun sözleşme veya yetki belgesi ile kanıtlanması gerekir.
Eseri çoğaltanlar Maliye Bakanlığından, tasdikli sipariş fişi ve irsaliyesi
doldurmak ve bunları fatura ile göstermek zorundadırlar.
Süreli olmayan yayınlara, Kültür Bakanlığından alınacak bandrolün yapıştırılması
zorunludur. Bandrol alabilmek için birinci fıkrada sayılan belgelerin ibrazı
gerekir. Bu ibraz üzerine, başka bir işleme gerek olmaksızın onbeş gün
içinde bandrol verilir. Belge alınmasıyla ilgili esas ve usuller, Kültür
Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.
Fikir ve sanat eserleri sahiplerinin ve hak sahiplerinin mali veya komşu
haklarının hak sahibi dışındaki kişiler tarafından izinsiz olarak kullanılması
halinde, eser ve mali hak sahiplerinin ya da yetkili Meslek Birliğinin
başvurması üzerine, tecavüzün gerçekleştiği veya sonuçlarının meydana geldiği
yerin Cumhuriyet Başsavcılığı; yetkili yargıçtan, usulsüz çoğaltılmış ya
da temsil edilmiş eser nüshalarının toplatılmasını ve bu konuda kullanılan
teknik araçların mühürlenmesini talep edebilir.
Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Başsavcısı, üç gün içinde
yetkili yargıcın onayına sunulmak üzere toplatma ve mühürleme kararını
resen verebilir.
Hak sahipleri haklarını kanıtlayan belgelerle birlikte, suçun dava zamanaşımı
süresi içinde kalmak koşulu ile tecavüzü ve faili öğrendikleri tarihten
itibaren altı ay içinde Cumhuriyet Başsavcılığına başvuruda bulunabilirler.
Bu suçla ilgili olarak 3005 sayılı Meşhud Suçların Muhakeme Usulü Kanunu
hükümleri uygulanır.
Bu maddede belirtilen yazılı izinleri ve bandrolü almadan işaret, resim
ve ses tekrarına yarayan alet veya yöntemlerle eserleri çoğaltan veya yayanlar
hakkında, üç aydan bir yıla kadar hapis ve 300 milyon liradan 600 liraya
kadar ağır para cezasına hükmolunur.
Madde 28 - 5846 sayılı Kanunun 82 nci maddesi madde başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
III. KOMŞU HAKLARIN KAPSAMI VE SÜRELERİ
Madde 82 - Bu Kanun'un icracı sanatçılarla ilgili hükümleri;
1. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan,
2. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmamakla birlikte; icraları, Türkiye
Cumhuriyeti sınırları içinde gerçekleştirilen, bu Kanun hükümlerinin uygulandığı
ses taşıyıcılarına dahil edilen ve bir ses taşıyıcısına tespit edilmemiş
ancak bu Kanun hükümlerinin uygulandığı radyo-televizyon yayınlarıyla yayınlanan,
İcracı sanatçılara uygulanır.
Bu Kanunun ses taşıyıcıları ile ilgili hükümleri;
1. Yapımcıları Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan,
2. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan,
Ses taşıyıcılarına uygulanır.
Bu Kanununun radyo-televizyon yayınlarıyla ilgili hükümleri;
1. Merkezleri Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde olan,
2. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içindeki yansıtıcı ile yayınlanan,
Radyo-televizyon programlarına uygulanır.
Bu Kanunun komşu haklarla ilgili hükümleri, Türkiye Cumhuriyetinin taraf
olduğu bir uluslararası andlaşma hükümlerine göre korunan icracı sanatçılara,
yapımcılara ve radyo-televizyon kuruluşlarına da uygulanır.
İcracı sanatçıların hakları, icranın tesbitinin ilk yayınlandığı tarihten
başlayarak, 70 yıl devam eder. İcra yayınlanmamışsa bu süre, icranın ilk
aleniyet kazanmasıyla başlar.
Yapımcıların hakları, ses taşıyıcılarının ilk yayınlandığı tarihten başlayarak
70 yıl devam eder.
Radyo-televizyon kuruluşlarının hakları, programın ilk yayınlandığı tarihten
başlayarak 70 yıl devam eder.
Madde 29 - 5846 sayılı Kanuna aşağıdaki ek 2 nci madde eklenmiştir.
Ek Madde 2 - Bu Kanundaki koruma süreleri komşu haklar, sinema eserleri,
bilgisayar programları ve veri tabanları bakımından, Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten sonra alenileşen eserlere, işlenmelere ve mahsullere uygulanır.
Bu Kanunun sinema eseri sahipliği ile ilgili hükümleri, bu Kanunun yürürlüğe
girmesinden sonra yapımına başlanan sinama eserlerine uygulanır.
Madde 30 - 5846 sayılı Kanuna aşağıdaki ek 3 üncü madde eklenmiştir.
Ek Madde 3 - Komşu Haklara ilişkin uygulamalar hakkındaki esaslar, Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
Madde 31 - 5846 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
Geçici Madde 5 - Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş olan meslek
birlikleri, tip statülerin yayımından itibaren bir yıl içinde Kültür Bakanlığının
gözetiminde, Kanunun ilgili hükümleri ve tip statü ilkeleri doğrultusunda
yeni meslek birliklerine dönüştürülürler ve bu süre içinde yapacakları
genel kurul toplantısı ile yeni organlarını oluştururlar.
Birinci fıkra hükümlerine uymayan meslek birlikleri, birinci yılın sonunda
kendiliğinden dağılmış sayılır.
Madde 32 - Bu Kann yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 33 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. |