Gümrük Mevzuatı  
Resmi Gazete: 20.05.2000 Cumartesi Sayı: 24054 (Asıl)
Bakanlar Kurulu Kararı
 
KONU : Hariçte İşleme Rejimi Kararı

KARAR SAYISI:2000/674


            Ekli "Hariçte İşleme Rejimi Kararı"nın yürürlüğe konulması; Yüksek Planlama Kurulu'nun 25/4/2000 tarihli ve 2000/12 sayılı Raporu üzerine, 28/7/1967 tarihli ve 933 sayılı Kanunun 3/C, 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Kanunun değişik 1 inci, 14/5/1964 tarihli ve 474 sayılı Kanunun değişik 2 nci, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Kanunun 80, 138 ve 139 uncu maddeleri ile 2/2/1984 tarihli ve 2976 sayılı Kanun hükümlerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 5/5/2000 tarihinde kararlaştırılmıştır.
 

                                                                                                      Süleyman DEMİREL
                                                                                                   CUMHURBAŞKANI

            Bülent ECEVİT
            Başbakan

HARİÇTE İŞLEME REJİMİ KARARI


BİRİNCİ BÖLÜM
AMAÇ, KAPSAM VE TANIMLAR

            Amaç
            Madde 1- Bu Karar; serbest dolaşımdaki eşyanın işlenmek, tamir edilmek veya yenilenmek üzere geçici olarak ihraç edilmesi ve işlem görmüş ürünün tam veya kısmi muafiyetten yararlanarak serbest dolaşıma girmesinin sağlanması ile ithal edilen işlem görmüş ürünlerin aynısını veya benzerini üreten Türkiye'deki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarının olumsuz etkilenmemesi kaydıyla ihraç eşyasının satışının teşviki amacıyla hazırlanmıştır.

            Kapsam
            Madde 2- Bu Karar; Hariçte İşleme Rejiminin esaslarının belirlenmesi ve yönlendirilmesine ilişkin tedbirlerin düzenlenmesi ve yürütülmesini kapsar.

            Tanımlar
            Madde 3- Bu Kararda geçen;

            Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığı'nı,

            Topluluk: Avrupa Topluluğu'nu,

            Üçüncü Ülke: Avrupa Topluluğu'na üye ülkeler dışındaki ülkeleri,

            Serbest Bölgeler: Türkiye Gümrük Bölgesi üzerindeki serbest bölgeleri,

            Serbest Dolaşımda Bulunan Eşya: Türkiye'nin taraf olduğu uluslar arası anlaşmalara ait hükümler saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak Türkiye Gümrük Bölgesine giren eşya ile üretiminde kullanılan girdilerin yerli olup olmadığına bakılmaksızın Türk menşeli sayılan eşyayı,

            Geçici İhracat Eşyası: Hariçte İşleme Rejimi çerçevesinde tamir edilmek, yenilenmek veya daha ileri safhada işlem görmek üzere Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere geçici olarak ihraç edilen eşyayı,

            İşleme Faaliyeti: Eşyanın üretilmesi, montajı, işlenmesi, yenilenmesi, tamir edilmesi ile benzeri işlemleri,

            İşlem Görmüş Ürün: İşleme faaliyetleri sonucunda elde edilen tüm ürünleri,

            Asıl İşlem Görmüş Ürün: Hariçte İşleme Rejimi kapsamında elde edilmesi amaçlanan ürünleri,

            İkincil İşlem Görmüş Ürün: İşleme faaliyetleri sonucunda elde edilen asıl işlem görmüş ürün dışındaki ürünleri,

            Değişmemiş Eşya: Herhangi bir işleme faaliyetine tabi tutulmadan tekrar ithal edilen geçici ihracat eşyasını,

            Fire/Zayiat: İşleme faaliyetleri sırasında özellikle kuruma, buharlaşma, sızma veya gaz kaçağı şeklinde yitirilen ve imha olan kısım ile ekonomik değeri olmayan atıkları,

            Verimlilik Oranı: Belirli miktardaki geçici ihracat eşyasının işlenmesi sonucunda elde edilen işlem görmüş ürünlerin miktarı veya yüzde oranını,

            Hariçte İşleme İzin Belgesi: Serbest dolaşımda bulunan eşyanın daha ileri bir düzeyde işlem görmek üzere Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere geçici ihracına ve işlem görmüş ürün olarak ithaline imkan sağlayan Müsteşarlıkça düzenlenen belgeyi,

            Belge Süresi: Hariçte İşleme İzin Belgesi üzerinde kayıtlı bulunan ve belge kapsamında ihracat ve ithalat işlemlerinin gerçekleştirileceği dönemi,

            Belge Süresi Sonu: Belge süresi bitiminin rastladığı ayın son gününü,

            Hariçte İşleme İzni: Maden cevheri ve konsantrelerinin izabe edilmesi ve işlenmesi amacıyla geçici ihracı için Maden İhracatçı Birliklerinin bağlı bulunduğu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince verilecek izni,

            İzin Süresi: Hariçte İşleme İzninde kayıtlı bulunan ve izin kapsamında ihracat ve ithalat işlemlerinin gerçekleştirileceği dönemi,

            İzin Süresi Sonu: İzin süresi bitiminin rastladığı ayın son gününü,

            Ticaret Politikası Önlemleri: İthalat Rejimi Kararının 4 üncü maddesinde belirtilen mevzuat çerçevesinde alınan önlemleri,

            Vergi: Eşyanın giriş ve çıkışında tahsili öngörülen vergi, resim, harç, fon ve benzeri bütün mali yükleri,

            Tam Muafiyet: Tamir edilmek veya yenilenmek üzere geçici ihraç edilen eşyanın ithalinde alınması gereken her türlü verginin muafiyetini,

            Kısmi Muafiyet: Hariçte İşleme Rejimi çerçevesinde serbest dolaşıma sunulan işlem görmüş ürünlerin ithali esnasında alınması gereken vergiler hesaplanırken, geçici ihracat eşyasının en son işleme faaliyetine tabi tutulduğu Türkiye Gümrük Bölgesi dışı veya serbest bölgeden aynı tarihte ithal edilmesi halinde uygulanacak gümrük vergilerine tekabül eden kısmın muaf tutulmasını, ifade eder.
  

İKİNCİ BÖLÜM
HARİÇTE İŞLEME FAALİYETİ

            Hariçte İşleme Faaliyeti
            Madde 4- Hariçte işleme faaliyeti; serbest dolaşımda bulunan eşyanın daha ileri safhada işlenmek, tamir edilmek veya yenilenmek üzere geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere ihraç edilmesi ve bu faaliyetler sonucunda elde edilen ürünlerin gümrük vergilerinden tam veya kısmi muafiyet uygulanmak suretiyle ve ikili veya çok taraflı ticaret anlaşmaları çerçevesinde bazı işlem görmüş ürünler için konulmuş veya konulacak olan gümrük vergi muafiyeti içeren hükümler saklı kalmak kaydıyla yeniden serbest dolaşıma girmesi ve standart değişim sistemi kapsamında ithali ile ilgili faaliyetleri kapsar.

            Hariçte İşleme Rejimi Uygulanmayacak Haller
            Madde 5- Hariçte İşleme Rejimi;

            a) İhracı, ödenmiş ithalat vergilerinin geri verilmesine veya teminata bağlanmış ithalat vergilerinin kaldırılmasına yol açan,

            b) İhracından önce, nihai kullanımları nedeniyle tam muafiyet suretiyle serbest dolaşıma giren ve bu muafiyetin tanınması için gerekli koşulları taşımaya devam eden,

            c) İhracı, ihracat vergi iadesini gerektiren veya ihracı nedeniyle tarım politikası çerçevesinde vergi iadesi dışında bir mali avantaj sağlanan, serbest dolaşımdaki eşyaya uygulanmaz.
  

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
GENEL HÜKÜMLER

            Müracaatların Değerlendirilmesi
            Madde 6- Hariçte işleme faaliyetinden yararlanmak için;

            a) Hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ve ambalaj malzemelerinin daha ileri bir düzeyde işlem görmek üzere Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere gönderilmek istenmesi halinde, bu Karara istinaden yayımlanacak tebliğde belirtilen bilgi ve belgeler çerçevesinde Hariçte İşleme İzin Belgesi almak üzere Müsteşarlığa,

            b) Maden cevheri ve konsantrelerinin izabe edilmesi ve işlenmesi amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere gönderilmek istenmesi halinde, bu Karara istinaden yayımlanacak tebliğde belirtilen bilgi ve belgeler çerçevesinde Hariçte İşleme İzni almak üzere Maden İhracatçı Birliklerinin bağlı olduğu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine,

            c) Tamirat amaçlı, garanti hükümleri uyarınca veya bir imalat hatası nedeniyle Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere gönderilen eşya ve/veya bu eşyanın ihracından önce ikame eşyanın ithalatı için Gümrük Müsteşarlığı'na, müracaat edilir.

            Hariçte İşleme Rejiminde İzin Şartları
            Madde 7- Bu Karar çerçevesinde, Türkiye Gümrük Bölgesinde (serbest bölgeler hariç) yerleşik kişilerce yapılacak müracaatlar;

            a) Geçici ihraç eşyasının işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanıldığının tespitinin mümkün olması,

            b) Türkiye Gümrük Bölgesindeki (serbest bölgeler hariç) üreticilerin temel ekonomik çıkarlarının olumsuz etkilenmemesi, kriterleri çerçevesinde değerlendirilir.

            Bu kriterlere göre Müsteşarlıkça veya Maden İhracatçı Birliklerinin bağlı olduğu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince yapılan değerlendirme sonucunda geçici ihraç eşyası ile ithal eşyasının (ikincil işlem görmüş ürünler dahil) 8-12 (sekizoniki)'li bazda gümrük tarife istatistik pozisyonu, adı, verimlilik oranına göre belirlenen miktarı, değeri ve süresi belirlenerek, Hariçte İşleme İzin Belgesi/Hariçte İşleme İzni verilir veya talep reddedilir.

            Serbest dolaşımdaki eşyanın, ihracında herhangi bir ödemeye veya ticaret politikası önlemine tabi olması durumunda, ilgili gümrüklerce bu ihracat esnasında alınması gereken vergi tutarı kadar teminat alınarak veya ticaret politikası önlemleri ile diğer işlemler uygulanarak ihracata müsaade edilir. Ancak, Müsteşarlıkça Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu primi kesintisine tabi eşyanın serbest bölgelere geçici ihracatında teminat aranmaksızın ihracata izin verilebilir. Serbest bölgelere geçici ihracı yapılan eşyaya tekabül eden ithalatın gerçekleşmediğinin tespiti halinde ise bu ihracata ilişkin vergi, ihraç tarihi itibariyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

            Belge/İzin Süresi ve Ek Süreler
            Madde 8- Hariçte İşleme İzin Belgesi/Hariçte İşleme İzninin süresi azami 12 (oniki) aydır. Ayrıca, ilgilinin gerekçeli talebi üzerine bu Karara istinaden yayımlanacak tebliğde belirlenen süre kadar ek süre verilebilir.

            Belge/İzin Revizesi
            Madde 9- Hariçte İşleme İzin Belgesi/Hariçte İşleme İzni, geçerlilik süresi içerisinde ilgili firma tarafından yapılacak müracaata istinaden ilgili mercilerce revize edilebilir.

            İthalatın Gerçekleştirilmesi
            Madde 10- İthalatın gerçekleştirilmesi, Hariçte İşleme Rejimi çerçevesinde ithali taahhüt edilen işlem görmüş ürünün, İthalat Rejimi ile Gümrük Mevzuatına uygun şekilde gümrük hattından Türkiye Gümrük Bölgesine girişi (serbest bölgeler hariç) anlamındadır. Hariçte işleme faaliyeti sonucunda doğan işçilik, navlun, sigorta vb. bedelleri, serbest dolaşımdaki eşya veya hariçte işlenmek üzere gönderilen eşyanın bir kısmı ile de ödenebilir.

            Taahhüdün Kapatılması
            Madde 11- Hariçte İşleme İzin Belgesi/Hariçte İşleme İzni sahibi firmaların belge/izin süresi (ek süreler dahil) sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde bu Karara istinaden yayımlanacak tebliğ ile belirlenen bilgi ve belgelerle birlikte, belge/izin taahhüdünü kapatmak için müracaat etmeleri zorunludur.

            Hariçte İşleme İzin Belgesi taahhüdü, belgede belirtilen şartlara uygun olarak Müsteşarlık ve/veya Müsteşarlığın belirleyeceği İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri tarafından kapatılır.

            Hariçte İşleme İzni taahhüdü ise, Maden İhracatçı Birliklerinin bağlı olduğu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince kapatılır.

            İthalatın Gerçekleşmemesi
            Madde 12- Hariçte İşleme Rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesi dışında veya serbest bölgelerde işlenerek ithal edilmesi taahhüt edilen ürünlerin belge/izinde belirtilen şartlara ve yararlanılan tedbirlere uygun olarak yurda getirilmemesi halinde, bu ürünlerin üretimi için gönderilen eşyanın aynen geri getirilmesi gerekir. Aksi takdirde, Kambiyo Mevzuatı hükümleri uygulanır.

            İptal
            Madde 13- Hariçte İşleme İzin Belgesi/Hariçte İşleme İzni, ilgili firmanın talebi üzerine iptal edilir.

            Bu Karar ve bu Karara istinaden yayımlanacak tebliğ ve genelge hükümlerine uyulmadığının, Hariçte İşleme İzin Belgesi/Hariçte İşleme İzninin düzenlenmesi, revizesi için ibraz edilen bilgi ve belgeler ile belge/izin kapsamında yapılan işlemlerin gerçek dışı olduğunun ve belge/izin üzerinde tahrifat yapıldığının tespiti halinde; ilgili belge/izin iptal edilir ve ilgililer hakkında kanuni işlem yapılır.

            Bu Kararın 11 inci maddesinde belirtilen sürede taahhüdün kapatılması için müracaat edilmemesi üzerine, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri tarafından ilgili firmaya belge taahhüdünün kapatılmasına dair gönderilen yazıda belirtilen sürede kapatma müracaatında bulunulmayan Hariçte İşleme İzin Belgeleri Müsteşarlıkça iptal edilir.

            İptal edilen belge/izinle ilgili olarak; bu kapsamda ithalat yapılmamışsa Kambiyo Mevzuatı hükümlerine göre, ithalat yapılmışsa 14 üncü madde hükümlerine göre işlem yapılır.

            Hariçte İşleme Tedbirlerine Uyulmaması
            Madde 14- Hariçte İşleme Tedbirlerini, Hariçte İşleme Rejimi ve Hariçte İşleme İzin Belgesi/Hariçte İşleme İzninde belirtilen esas ve şartlara uygun olarak yerine getirmeyenlerden;

            a) Belge/izinde kayıtlı miktar ve değerin üzerinde ithalat yapıldığının tespiti halinde, bu kısma tekabül eden ithalattan doğan vergi,

            b) Belge/iznin iptal edilmesi halinde, bu kapsamda ithalat yapılmışsa bu ithalata ilişkin alınmayan vergi, ithal tarihi itibariyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

            Kapatma esnasında ibraz edilen gümrük beyannamesi ve eki belgelerin sahte veya üzerinde tahrifat yapılmış olması durumunda, bu beyanname kapsamı ithalata ilişkin vergi, birinci fıkra hükümleri çerçevesinde tahsil edilir, ilgililer hakkında kanuni işlem yapılır ve belge/izin sahibi firma 1 (bir) yıl süreyle Hariçte İşleme Rejiminden yararlandırılmaz.

            Bu Karar ile bu Karara istinaden yayımlanan tebliğ ve genelgelere uymayan, yanlış işlem yapan, belge/izinlerin ilgiliye ait orijinal nüshasına gerekli meşruhatı kaydetmeden işlem yapan, yanıltıcı bilgi veren ve bu nedenlerden dolayı vergi kaybına veya verginin tahsilinde gecikmelere sebep olan gerçek ve tüzel kişiler, asıl borçludan alınamayan alacağın ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu çerçevede amme alacağı, gecikme süresi de dikkate alınarak birinci fıkra hükümlerine göre tahsil edilir.

            Usulsüzlük
            Madde 15- Hariçte İşleme İzin Belgesi/Hariçte İşleme İzni kapsamında geçici olarak ihraç edilen eşyanın süre bitiminden sonra ithal edilmesi halinde, Gümrük Mevzuatı çerçevesinde usulsüzlük cezası uygulanır.

            Denetim
            Madde 16- Tüm kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar, Hariçte İşleme İzin Belgesi/Hariçte İşleme İzninin ibrazı üzerine Hariçte İşleme Tedbirlerini, Hariçte İşleme Rejimi ve belge izinde belirtilen esas ve şartlara uygun olarak tatbik ederler. Müsteşarlık, bu Kararda belirtilen tedbirlerin uygulanmasına ilişkin her türlü denetimi ve düzenlemeyi yapabilir, ilgili firma, kamu kurum ve kuruluşları ile bankalardan bilgi ve belge isteyebilir ve gerekli önlemleri alabilir.
 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

            Uygulama
            Madde 17- Bu Kararın yayımlandığı tarihten önceki Kararlara istinaden düzenlenen Hariçte İşleme İzin Belgeleri/Hariçte İşleme İzinleri kendi mevzuatı hükümlerine tabidir. Henüz taahhüdü kapatılmamış olan belge/izinlere bu Kararın lehe olan hükümleri uygulanır.

            Yetki
            Madde 18- Müsteşarlık bu Karar hükümlerine istinaden, Hariçte İşleme Rejimi ile ilgili usul ve esaslara ilişkin tebliğ ve genelgeler çıkarmaya, izin ve talimat vermeye, özel ve zorunlu durumları inceleyip sonuçlandırmaya ve uygulamada ortaya çıkacak ihtilafları idari yoldan çözümlemeye yetkilidir. Hariçte İşleme İzin Belgesinin revize edilmesi ve taahhüdün kapatılması ile ilgili görev ve yetkiler Müsteşarlıkça İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine kısmen veya tamamen devredilebilir.

            Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
            Madde 19- 26/12/1995 tarihli ve 95/7617 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ek ve değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.

            Yürürlük
            Madde 20- Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            Yürütme
            Madde 21- Bu Kararı Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı bulunduğu Devlet Bakanı yürütür.