Gümrük Mevzuatı  
Resmi Gazete: 31.12.1995 Pazar Sayı: 22510 (Asıl) 
Bakanlar Kurulu Kararı  

KONU :               DAHİLDE İŞLEME REJİMİ KARARI 

 
KARAR SAYISI:95/7615
   
I. BÖLÜM 
Amaç ve kapsam 

            Madde 1- Bu karar; üretiminde ithal girdi kullanılan mamullerin ihracı, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerin belirlenmesi ve bu husustaki tedbirlerin düzenlenmesi ve yürütülmesi amacıyla hazırlanmıştır.  

            Tarifler  
            Madde 2- Bu Karar’da kullanılan deyimlerin anlamları aşağıda belirtilmiştir.  

            Üçüncü Ülke: Avrupa Birliği üyesi ülkeler dışındaki ülkeler ile Türkiye Gümrük Bölgesi üzerindeki serbest bölgeleri,  

            Serbest Dolaşımda Bulunan Eşya: Taraf olduğumuz uluslararası anlaşmalara ait hükümler saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulup, önceden ihracat karşılığında muaf olarak veya gümrük vergileri ödenerek, Türkiye Gümrük Bölgesine giren eşya ile üretiminde kullanılan girdilerin yerli olup olmadığına bakılmaksızın Türk menşeli sayılan eşyayı,  

            İşleme Faaliyeti: Eşyanın montajı, işlenmesi, yenilenmesi veya tamir edilmesi ile benzeri işlemleri,  

            İşlem Görmüş Ürünler: İşleme faaliyetleri sonucunda elde edilen ürünleri,  

            Tali Ürünler: İşleme faaliyetleri sırasında ortaya çıkan ve üretimi amaçlanan maddeler dışında kalan ve ekonomik değere haiz yan ürünleri,  

            Zayiat: Eşyanın işleme faaliyeti sırasında özellikle kuruma, buharlaşma, sızma veya gaz kaçağı şeklinde yitirilen, ekonomik değeri olmayan atıkları veya imha olunan kısmını,  

            Verimlilik Oranı: Belirli miktardaki eşyanın işlenmesi sonucunda bu miktardan elde edilen işlem görmüş ürünlerin miktarı veya yüzde oranını,  

            Önceden İthalat: Dahilde işleme rejimi çerçevesinde işlenmiş ürünlerin ihracından önce bu ürünlerin üretiminde kullanılacak eşyanın ithalini,  

            Önceden İhracat: İthal eşyasının serbest dolaşıma girmesinden önce eşdeğer eşyadan elde edilmiş işlenmiş ürünlerin Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesini,  

            Eşdeğer Eşya : İşlem görmüş ürünlerin imalinde ithal eşyasının yerine kullanılan serbest dolaşımda bulunan eşyayı,  

            Ticaret Politikası Önlemleri: İthalat Rejimi Karar’ının 4 üncü maddesinde belirtilen mevzuat çerçevesinde alınan önlemleri,  

            Vergi: Eşyanın giriş ve çıkışında tahsili öngörülen bütün mali yükleri,  

            İmalatçı-ihracatçı: İhraç mamulünü üreten Dahilde İşleme İzin Belgesi sahibi firmayı,  

            Yan Sanayici: Dahilde İşleme İzin Belgesinde taahhüt edilen ihraç ürününün tamamını ya da bir kısmını üreten belge sahibi olmayan firmayı,  

            Aracı İhracatçı: Dahilde İşleme İzin Belgesinde taahhüt edilen ihracatı gerçekleştiren belge sahibi olmayan ihracatçı firmayı,  

            Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığı’nı,  

         ifade eder.  

II. BÖLÜM 
DAHİLDE İŞLEME TEDBİRLERİ 

            Madde 3- Dahilde İşleme Tedbirleri:  
            A- İthalatta Şartlı Muafiyet Sistemi,  

            B- İthalat esnasında alınan vergilerin geri ödenmesi sistemi,  

            olarak belirlenmiştir.  

            A- İthalatta Şartlı Muafiyet Sistemi,  
            Madde 4- Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde (serbest bölgeler hariç) yerleşik firmalara, Dahilde İşleme İzin Belgeleri kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünlerin üretimi için gerekli olan (kendilerinin ve/veya yan sanayicilerinin ihtiyacı) hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ve ambalaj malzemelerinin Dahilde İşleme Rejimi çerçevesinde ithali esnasında Ticaret Politikası Önlemlerine tabi tutulmaksızın alınması gereken her türlü vergiden muaf olarak ithaline müsade edilir.  

            Teminat  
            Madde 5- Bu Karar çerçevesinde yapılacak ithalat, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'da belirtilen esaslar çerçevesinde teminata tabidir.  

            Ancak,  

            -Dış Ticaret Sermaye Şirketleri ile Sektörel Dış Ticaret Şirketlerinin müracaat tarihinden önceki takvim yılı içerisinde gerçekleştirdikleri ihracat, imalatçı-ihracatçı firmaların ise müracaat tarihinden önce bir yıl içerisinde gerçekleştirdikleri kapatılmış belgeli ihracat performansları dikkate alınarak, Müsteşarlıkça yayımlanacak tebliğde belirtilen ihracat miktarı kadar Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında yapacakları ithalatlarına; teminat yerine geçmek üzere, bu ithalattan doğacak her türlü vergi tutarının % 1 (yüzde bir)i nakit olarak Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. (Türk Eximbank) nezdinde bulunan "Teminat Sigortası" hesabına yatırılmasını müteakip ilgili gümrüklerce müsaade edilir. Teminata ilişkin bu husus Dahilde İşleme İzin Belgesinde belirtilir.  

            Bu uygulamadan doğabilecek Devlet zararı öncelikle ilgili firmalardan 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde tahsil edilir. Bunun mümkün olmaması halinde ise ithalata ilişkin her türlü vergi tutarı teminat sigortasından karşılanır. Ayrıca bu firmaların kamudan olan alacakları da teminat hükmündedir.  

            a-Eşdeğer Eşya Kullanımı  
            Madde 6- İşlenmiş ürünlerin üretimi için ithal eşyasının yerine eşdeğer eşya olarak serbest dolaşımdaki eşya kullanılabilir. Bu durumda serbest dolaşımdaki işlenmiş ürünlerin ihracatının gerçekleştirilmesini müteakip, bu ürünlerin üretiminde kullanılan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ve ambalaj malzemelerinin her türlü vergiden muaf olarak ve teminat alınmaksızın Dahilde İşleme İzin Belgeleri kapsamında ithaline müsade edilir. Ancak, ihraç edilen mamulün ithal eşyasından daha ileri bir safhada işlem görmüş olması gerekir. İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edildiği durumlarda, gümrük işlemlerinde ithal eşyası eşdeğer eşya, eşdeğer eşya ise ithal eşyası olarak değerlendirilir.  

            b- Dahilde İşleme Rejimi Kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesi Dışında Yapılacak İşleme Faaliyeti  
            Madde 7- Dahilde İşleme İzin Belgeleri kapsamındaki işlenmiş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın tamamı ya da bir kısmı daha ileri bir düzeyde işlenmek üzere Hariçte İşleme Rejimi kapsamında üçüncü ülkelere geçici ihracına müsade edilebilir. Bu kapsamda işlem gören ürünlerin ithaline, ithalat esnasında alınması gereken her türlü verginin teminatı alınarak müsaade edilir.  

            B- İthalat Esnasında Alınan Vergilerin Geri Ödenmesi  
            Madde 8- Serbest dolaşıma girmiş bir eşyanın, işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde ithalat esnasında alınan vergiler geri ödenebilir. Ancak, bu sistemden yararlanabilmek için, eşyanın geri ödeme sistemi kapsamında olduğu hususu serbest dolaşıma giriş beyannamesinde belirtilir.  

            İthal edilen eşyadan üretilerek ihracı yapılacak mamullerin tesbiti için Müsteşarlık’tan Dahilde İşleme İzin Belgesi alınması gerekir.  

            Geri ödeme sisteminden;  

            a) İthali miktar kısıtlamalarına tabi olan,  

            b) Tercihli tarife ya da şartlı muafiyet önleminden kotalar dahilinde yararlanabilen,  

            c) Tarım politikası ya da tarım ürünlerinin işlenmesi sonucunda elde edilen bazı ürünlere uygulanan özel düzenlemeler ile konulmuş tarımsal mali yüklere veya ithalatta alınan başka ek mali yüke tabi olan,  

            d) İthal eşyasının serbest dolaşıma giriş beyanının kabulü sırasında, işlem görmüş ürünlerden parasal ihracat iadesine tabi olan, mallar yararlanmaz.  

III. BÖLÜM 
Müracaatların Değerlendirilmesi ve İzin 

            Madde 9- Firmaların, Dahilde İşleme İzin Belgesi almak için, bu Karar’a istinaden yayımlanacak tebliğde belirtilecek bilgi ve belgelerle Dış Ticaret Müsteşarlığı’na müracaat etmeleri gerekir.  

            Müsteşarlık, Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişilere;  

            a) İthal eşyasının işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanıldığının tespitinin mümkün olması,  

            b) Türkiye Gümrük Bölgesindeki üreticilerin ekonomik çıkarlarına ciddi bir zarar vermemesi,  
  
            kaydıyla ithal ve ihraç eşyasının (tali ürünler dahil) adını, miktarını, değerini ve ihraç süresini belirleyerek, Dahilde İşleme İzin Belgesini verir veya talebi reddeder.  

            Dahilde İşleme İzin Belgelerinin Süreleri ve Ek Süreler  
            Madde 10- Dahilde İşleme İzin Belgelerinin süresi azami 12 aydır. Ancak gemi inşaa, komple tesis v.b. için düzenlenen belgelerin süresi iki yıla kadar, savunma sanayi alanına giren ürünlerin ihracına ilişkin düzenlenen belgelerin süresi ise proje süresi kadar tespit edilebilir. Ayrıca, ilgilinin gerekçeli talebi üzerine proje bazında ek süre verilebilir.  

            İhracatın Gerçekleştirilmesi ve Taahhüt Hesabının Kapatılması  
            Madde 11- İhracatın gerçekleştirilmesi, Dahilde İşleme İzin Belgelerinde ihracı taahhüt edilen malın, İhracat Rejimi Kararı ve İhracat Yönetmeliği ile Gümrük Mevzuatına uygun şekilde gümrük hattından bir üçüncü ülkeye çıkışı ve/veya 12 inci maddede belirtilen şekilde serbest dolaşıma girmesi anlamındadır. İhraç bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin esaslar kambiyo mevzuatı hükümlerine tabidir. İhraç bedelleri döviz olarak veya mal olarak getirilebilir. Ancak bu şekilde getirilecek mallar ticaret politikası ve ticaret önlemlerine tabidir.  

            Bu Karar çerçevesinde düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgeleri, Dış Ticaret Müsteşarlığı’nca ve/veya Müsteşarlığın belirleyeceği İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri’nce kapatılır.  

            Kapatma esnasında;  

            a) Üçüncü ülkelere yapılan ihracatta çıkış beyannamesi,  

            b) 01.01.1996 tarihinden itibaren AB üyesi ülkelere gönderilen ve serbest dolaşıma konu eşya için, çıkış beyannamesi ile birlikte İthalat Rejiminde belirtilen oranda verginin tahsil edildiğini gösterir belge,  

            c) İmalinde üçüncü ülke menşeli AKÇT (Avrupa Kömür Çelik Topluluğu) ürünleri ve hassas ürünler kullanılan mamullerin 1/1/1996 tarihinden itibaren AB üyesi ülkelere gönderilmesi halinde Ortak Gümrük Tarifesi oranında verginin tahsil edildiğini gösterir belge,  

            aranacaktır.  

            İhracatın Gerçekleştirilmemesi  
            Madde 12- Dahilde İşleme İzin Belgesinde öngörülen ihracat taahhüdünün belgede belirtilen şartlara ve/veya yararlanılan tedbirlere uygun olarak yerine getirilmemesi halinde;  

            a) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında üçüncü ülkelerden ithal edilen ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere gönderilmek istenen işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılan üçüncü ülke menşeli hammadde, yardımcı madde, yarı mamul ve mamul maddeler için; 1/1/1996 tarihinden önce yapılan ithalatta, 1/1/1996 tarihindeki T.C. Merkez Bankası’nca belirlenen döviz satış kuru esas alınarak bu tarihte geçerli olan verginin, 1/1/1996 tarihinden sonra yapılan ithalatta ise ithal tarihindeki kur ve vergi oranı esas alınarak hesaplanan verginin; çıkış esnasında gümrüklere yatırılması kaydıyla, ilgili çıkış gümrük müdürlüğünce ihracata müsaade edilir. İşlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılan vergiye konu üçüncü ülke menşeli eşyanın tesbitinde firma beyanı esas alınır. Aksine bir durumun tesbiti halinde ödenmeyen meblağ için 6183 sayılı Kanun çerçevesinde işlem yapılır. Ancak, bünyesinde üçüncü ülke menşeli girdi kullanılan ve AB ülkelerine ihraç edilen silah, mühimmat ve savaş malzemeleri bu fıkra hükmünden müstesnadır.  

            Türkiye Gümrük Bölgesi üzerindeki serbest bölgelere, Dahilde İşleme Rejimi kapsamında işlem görmüş ürün olarak ihracı yapılan ürünlerin bilahare AB üyesi ülkelere gönderilmek istenmesi durumunda yukarıda belirtilen, tekrar geri getirilmek istenmesi halinde ise (b) bendinde belirtilen hükümler uygulanır.  

            b) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ithal edilen ve ihracı gerçekleştirilemeyen üçüncü ülke menşeli ürünlerin ithalat esnasında alınmayan vergilerin (antidamping vergisi dahil) ithal tarihinden itibaren geçen süre dikkate alınarak 6183 sayılı Kanun çerçevesinde tahsili kaydiyle serbest dolaşıma girmesi mümkündür.  

            Ancak, 1/1/1996 tarihinden itibaren ithali yapılan (yüklemesi bu tarihten önce yapılarak 31/3/1996 tarihine kadar gerçekleştirilen ithalat hariç) ticaret politikasına tabi ürünlerin serbest dolaşıma girebilmesi için, firmaların (yan sanayici ve aracı ihracatçı dahil) bu maddelerle ilgili olarak ithal haklarının (kotalarının) bulunması gerekir. Bu husus gümrük beyannamesinin kaydı esnasında ilgili ihracatçı birliklerine ibraz edilecektir. Aksi takdirde bu maddelerden üretilen mamullerin üçüncü ülkelere ihracı ya da imhası gerekir. Bunun mümkün olmaması halinde ise kotasız ithal edildiği tesbit edilen mal bedeli kadar meblağ, hazineye irad kaydedilmek üzere firmadan 6183 sayılı Kanun çerçevesinde tahsil edilir  

            Denetim  
            Madde 13- Tüm kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar, ihracatçının Dahilde İşleme İzin Belgesini ibrazı üzerine Dahilde İşleme Tedbirlerini belgede belirtilen esas ve şartlara uygun olarak tatbik ederler. Bu Karar’da belirtilen tedbirlerin uygulanmasına ilişkin her türlü denetimi ve düzenlemeyi yapmaya, kamu kurum ve kuruluşları ile bankalardan bilgi ve belge istemeye Müsteşarlık yetkilidir.  

IV. BÖLÜM 
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER 

            Yetki  
            Madde 14 - Dış Ticaret Müsteşarlığı, Dahilde İşleme Rejimi ile ilgili usul ve esasları bu Karar hükümlerine istinaden tebliğ ve talimatlarla düzenler. Müsteşarlık, Dahilde İşleme İzin Belgelerinin revize edilmesi ve taahhüt hesabının kapatılması ile ilgili görev ve yetkilerini kısmen veya tamamen uygun göreceği İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri’ne devredebilir.  

            Uygulama  
            Madde 15- Bu Karar’ın yayımlandığı tarihten önceki Kararlara istinaden düzenlenen ihracatı teşvik belgeleri kendi mevzuatı hükümlerine tabidir. Henüz kapatılmamış olan ihracatı teşvik belgelerine bu Karar’ın lehe olan hükümleri uygulanabilir. Ancak, bu belgeler kapsamında damping vergisine tabi ürünlerin ithali esnasında damping vergisi tahsil edilir. Ayrıca Avrupa Birliğine üye ülkelere 1/1/1996 tarihinden itibaren yapılacak ihracata ise bu Karar’ın 12 inci maddesi hükümleri uygulanır. Bu maddenin damping vergisine ilişkin hükmü 17/2/1996 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girer.  

            Geçici Madde 1- Bu Karar’ın yayımı tarihinden önce süreleri (ek süreler dahil) bitmiş ve henüz taahhüt hesabı kapatılmamış ihracatı teşvik belgeleri (1615 sayılı Gümrük Kanunu çerçevesinde düzenlenen geçici kabul belgeleri ile 30/11/1992 tarihli ve 92/3746 sayılı Kararname çerçevesinde düzenlenen ihracatı teşvik belgeleri hariç) ile ilgili ihracatın (belge sürelerinden sonra bu Karar’ın yayımlandığı tarihe kadar yapılmış ve taahhüt konusuyla ilgili ihracatlar dahil) gerçekleştirildiğinin, mevzuatta belirtilen ithal oranları içerisinde ve ihraç edilen mamullerle ilgili hammadde, yardımcı madde, ambalaj ve işletme malzemesi ithalatının yapıldığının tesbiti halinde taahhüt hesapları kapatılır. Bu şekilde yapılan kapatmalarda ithali yapılan hammadde, yardımcı madde ve ambalaj malzemeleri ihraç mamulünde kullanılması gereken miktarın bir mislini geçemez. Ancak, bu şekilde taahhüt hesabı kapatılan belgeler, ihracattan sonra tanınan hammadde ve yardımcı madde ile makina ve teçhizat ithalatından yararlandırılmaz.  

            Ayrıca süreleri (ek süreler dahil) bu Karar’ın yayımı tarihinden sonra biten ve bu tarihten sonra kapsamında herhangi bir ithalat ve/veya ihracat yapılmamış İhracatı Teşvik Belgeleri de bu madde hükmünden yararlandırılır.  

            Geçici Madde 2- 05.05.1995 tarihli ve 95/6997 sayılı Karar’ın yayımı tarihinden (08.07.1995) önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen ihracatı teşvik belgeleri ile ilgili ihracattan sonra tanınan hammadde, yardımcı madde ile makine ve techizat ithalatından yararlanılabilmesi için söz konusu ihracatı teşvik belgeleri taahhüt hesaplarının 30.06.1996 tarihine kadar kapatılmış olması gerekir. Kapatmadan sonra düzenlenecek belgeler (4 kodlu) 31.12.1996 tarihinden sonra kullanılamaz.  

            Geçici Madde 3-Bedelsiz Geçici Kabule ilişkin talepler, 1/1/1996 tarihinden itibaren Dahilde İşleme Rejimi Kararı çerçevesinde Müsteşarlık tarafından değerlendirilir. 31/12/1995 tarihine kadar Gümrük Müsteşarlığı’na yapılan bedelsiz geçici kabule ilişkin izin müracatları ile 1/1/1996 tarihinden önce düzenlenmiş Geçici Kabule ilişkin belgelerin kapatmaları ve geçici kabul izinleri ile ilgili değişiklik talepleri Gümrük Müsteşarlığı’nca sonuçlandırılır.  

            Geçici Madde 4-İhracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerin finansmanı amacıyla kullanılan kredilere ilişkin ihracat taahhüdünün, Türk kamu otoritelerince güvenlik gerekçesiyle işletmenin faaliyetine izin verilmemesi veya hizmetin yapılacağı ülke kamu kurum ve kuruluşlarınca tek taraflı olarak anlaşmanın feshedilmesi nedenleriyle gerçekleştirilememesi halinde, kullanılan krediye ilişkin ihracat taahhüdü müeyyide uygulanmaksızın kapatılır.  

            Yürürlükten Kaldırılan Hükümler  
            Madde 16- 30.11.1992 tarihli ve 92/3746 sayılı Karar, 13.06.1994 tarihli ve 94/5782 sayılı Karar (bu Karar’ın 4 üncü maddesi hariç) ile 05.05.1995 tarihli ve 95/6997 sayılı Bakanlar Kurulu kararları yürürlükten kaldırılmıştır.  

            Yürürlük  
            Madde 17- Bu Karar 01.01.1996 tarihinde yürürlüğe girer.  

            Yürütme  
            Madde 18- Bu Karar’ı Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Devlet Bakanı yürütür.