Gümrük Mevzuatı  
Resmi Gazete: 6.1.1996 Sayı: 22515 (Asıl) 
Bakanlar Kurulu Kararı   

  

KONU : İhracat Rejimi Kararı
 
KARAR SAYISI:95/7623
    
            Ekli "İhracat Rejimi Kararı"nın yürürlüğe konulması; Yüksek Planlama Kurulu'nun 22/12/1995 tarihli ve 95/84 sayılı Raporu üzerine, 27/6/1963 tarihli ve 261 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile 28/7/1967 tarihli ce 933 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (C) bendine göre, Bakanlar Kurulu'nca 22/12/1995 tarihinde kararlaştırılmıştır.
 
İHRACAT REJİMİ KARARI 
            Amaç : 
            Madde 1- Bu Karar'ın amacı, ihracatın ülke ekonomisi yararına düzenlenmesini, desteklenmesini ve geliştirilmesini sağlamak için ihracatta yetkili mercii ve uygulanacak esasları belirlemektir. 

            Kapsam 
            Madde 2- İhracatla ilgili her türlü işlem, bu Karar, ihracatla ilgili sair mevzuat ile ikili ve çok taraflı anlaşmalar ve bunlara istinaden çıkarılacak yönetmelik, tebliğ ve talimatlar çerçevesinde yürütülür. 

            Yetki 
            Madde 3- İhracatta yetkili merci, Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakanlıktır. Bakanlık; 

            a) İhracatın her aşamasında gözetim, denetim ve yönlendirilmesine ilişkin her türlü önlemleri almaya, ihracatla ilgili işlemleri her safhada izlemeye ve bu hususlarla ilgili düzenlemeleri yapmaya, ihracata ilişkin bilgi ve belgeleri istemeye ve ihracatı bu Karar çerçevesinde yürütmeye, 

            b) Piyasalarda meydana gelen olağan dışı bir gelişme, ihracata konu malda görülen yetersizlik, kamu güvenliği, kamu ahlakı, insan sağlığı, hayvanların, bitkilerin veya çevrenin korunması amacına yönelik tedbirler, sanatsal, tarihi ve arkeolojik değer taşıyan metanın korunması nedenleriyle ihracatta kısıtlama veya yasaklama getirmeye, 

            c) Gerektiğinde ihracatı müsaadeye veya kayda bağlamaya, ihracatta miktar kısıtlaması uygulamaya, 

            d) Bağlı muamele, takas ve dolaylı offset gibi karşılıklı ticaret uygulamalarının usul ve esaslarını gerektiğinde sektör ve/veya ülke bazında belirlemeye, 

            e) Transit ticaret, geçici ihracat, bedelsiz ihracat ve ticari kiralama yolu ile yapılacak ihracat ile yurt dışında inşaat, tesisat ve montaj işi alan müteahhitlerin yapacağı ihracatı düzenlemeye 

            f) İhracat politikalarında bir bütünlük sağlanması için ilgili kurum ve kuruluşların ihracata yönelik faaliyet ve kaynaklarını koordine etmeye, 

            g) Alıcı ülkelerce ihracatımızın kısıtlanmasına ilişkin olarak alınacak tedbirlerin kaldırılmasına, etkilerinin asgariye indirilmesine veya iyileştirilmesine ilişkin görüşmeler yapmaya, yaptırmaya ve varılan anlaşma hükümlerinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlamaya, 

            h) İhracata konu tarım ürünlerinin desteklenmesine yönelik hazırlıkları yapmaya, destekleme stoklarının ihracat yoluyla değerlendirilmesine ilişkin esasları tespit etmeye, uygulamaya veya uygulanmasını sağlamaya, 

            ı) Madde ve/veya ülke bazında ihracatla ilgili, yurt dışında düzenlenecek fuarlar da dahil, tanıtım ve pazarlama politika ve faaliyetlerinin esaslarını belirlemeye ve ilgili kuruluşlar nezdinde takip ve koordine etmeye, 

            i) Kalkınma planları ve yıllık programlardaki ekonomik ve sosyal hedeflere ulaşılabilmesini teminen yapılacak faaliyetlerin gerçekleştirilmesi amacıyla; uluslararası kuruluşlara olan yükümlülükler ile iç ve dış piyasa şartları ve diğer ülkelerin madde politikalarına ilişkin uygulamaları da göz önünde tutularak, ihracata konu ürünlere rekabet gücü kazandırıcı çalışmalar ve düzenlemeler yapmaya, 

            j) Genel ihracat politikası hedefleri çerçevesinde, Türkiye İhracat Kredi Bankası (Eximbank) tarafından ihracatla ilgili olarak gerçekleştirilecek programları müştereken tespit etmeye, 

            k) Yayımlanacak tebliğler çerçevesinde ihracatçı şirketlere "Dış Ticaret Sermaye Şirketi", "Sektörel Dış Ticaret Şirketi" veya öngörülecek ihracat modellerine uygun statüler vermeye, geri almaya ve bunların hak, yetki ve sorumluluklarını tespit etmeye, 

            l) Bu Karar'a dayanılarak yapılacak düzenlemelerde öngörülen gözetim faaliyetinde bulunacak "uluslararası gözetim şirketleri"nin tabi olacakları şartları Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın görüşünü almak suretiyle tespit etmeye ; uluslararası gözetim şirketi statüsü ve faaliyet alanları ile ilgili olarak görev vermeye, 

            yetkilidir. 

            Bu Karar kapsamında yapılacak desteklemenin kaynağını 88/l3384 sayılı Karar'ın l inci maddesi uyarınca oluşturulan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu ile, ilgili diğer fon ve kaynaklar teşkil eder. 

            Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakanlık, yukarıda sayılan yetkilerin kullanılması sırasında, mevzuat hükümleri çerçevesinde; İhracatçı Birlikleri, Türkiye İhracatçılar Meclisi, İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, uluslarası gözetim şirketleri ve ilgili diğer kurum ve kuruluşları görevlendirebilir. 

            İhracat Serbestisi ve İhracatın Koordinasyonu 
            Madde 4- Kanun, kararname ve uluslararası anlaşmalarla ihracı yasaklanmış mallar dışında kalan bütün malların ihracı, 3 üncü maddenin (b) bendi müstesna olmak üzere, bu Karar çerçevesinde serbesttir. 

            Kamu kurum ve kuruluşları, madde bazında miktar veya dönem itibariyle ihracatın kısıtlanmasına veya yasaklanmasına yönelik kanun ve kararnamelerin hazırlanması aşamasında Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakanlığın görüşünü alırlar. 

            İhracat faaliyetlerinin koordineli bir şekilde yürütülebilmesini teminen ilgili kurum ve kuruluşların kendi mevzuatları uyarınca ihracata yönelik olarak alacakları kararlar ile alım ve satımı ilgili mevzuatla belirli bir merciin iznine bırakılmış malların ihracına ilişkin esas ve uygulamaların tespiti aşamasında Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakanlığın uygun görüşü alınır. 

            İhracat işlemlerinde, ilgili mevzuatla belirlenmiş olanlar dışında hiçbir belge aranmaz. Kamu kurum ve kuruluşları, ihracat işlemlerinin azami ölçüde süratle tamamlanmasını teminen gerekli düzenlemeleri yaparlar. 

            İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı Mallar 
            Madde 5- Kanun, kararname ve uluslararası anlaşmalarla ihracı yasaklanmış veya belli bir merciin ön iznine bağlanmış olan mallar grubuna, bu Karar'ın Ek'inde yer alan mallar ilave edilmiştir. 

            Uygulanacak Müeyyideler 
            Madde 6- A) İhracatçıların; 

            I) İhracat mevzuatı çerçevesinde istenilecek bilgi ve belgeleri vermekten kaçınmaları, 

            II) Alıcılarına karşı taahhütlerini haksız olarak yerine getirmemeleri, 

            III) İhracat işlemleri dolayısıyla gerçeğe aykırı beyanname doldurmaları veya resmi kuruluşlara yanıltıcı beyanda bulunmaları, 

            IV) İhracatla ilgili belgelerde tahrifat yapmaları 

            hallerinde; 

            a) Firmanın uyarılması, 

            b) Miktar kısıtlamasına tabi malların ihracında verilen tahsislerin iptali veya 1 yıl süreyle tahsis yapılmaması, 

            c) İşlenen fiilin ağırlığına göre firmanın 3 ay ila 3 yıl süreyle ihracattan men edilmesi 

            müeyyidelerinden biri veya birkaçı uygulanabilir. 

            B) Uluslararası Gözetim Şirketlerinin faaliyet alanları ile ilgili olarak yukarıdaki (A) fıkrasında sayılan fiillerden herhangi birini işlemeleri veya gerçeğe ve mevzuata aykırı ya da faaliyet alanları dışında rapor düzenlemeleri hallerinde; 

            a) Firmanın uyarılması, 

            b) 3 ay ila 3 yıl süreyle faaliyetten men edilmesi, 

            c) Statünün geri alınması 

            müeyyidelerinden biri veya birkaçı uygulanabilir. 

            C) Yurt dışı müteahhitlik hizmetleri ve ticari kiralama yoluyla ihracat yapanlar ile uluslararası fuar ve sergi organizatörü firmalara, ihracat mevzuatı hükümlerine aykırı hareket etmeleri halinde; 

            a) Uyarma, 

            b) 3 ay ila 3 yıl süreyle faaliyetten men edilmesi, 

            müeyyidelerinden biri veya her ikisi uygulanabilir. 

            Uygulanan müeyyidelerden "firmanın uyarılması" dışındakiler Resmi Gazete'de yayımlanır. 

            Yürürlükten Kaldırılan Hükümler 
            Madde 7- 20/01/1992 tarihli ve 92/2644 sayılı İhracatın Düzenlenmesi ve Desteklenmesine İlişkin Karar yürürlükten kaldırılmıştır. 

            Geçici Madde - Bu Karar'ın yürürlüğe girmesinden önce başlamış işlemlere, lehte olması halinde önceki hükümlere göre devam edilir. 

            Yürürlük 
            Madde 8- Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

            Yürütme 
            Madde 9- Bu Karar'ı Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakan yürütür. 

Ek : 

            A) KANUN, KARARNAME VE ULUSLARARASI ANLAŞMALARLA İHRACI YASAKLANMIŞ OLAN MALLAR GRUBUNA İLAVE EDİLEN MADDELER 

            1- 11.8.1995 tarih ve 22371 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Doğal Çiçek Soğanlarının Sökümü, Üretimi ve İhracatına Ait Yönetmelik kapsamında; ihracatı yasak olan doğal çiçek soğanları. 
 
            2- Odun ve odun kömürü 

            3- Sığla ( liquidambar orientalis ) 

            4- Yalankoz ( Pterocarya carpinifolia ) 

            5- Datça hurması ( Phoenix The Ophrasti crenter ) 

            B) KANUN, KARARNAME VE ULUSLARARASI ANLAŞMALARLA İHRACI BELLİ BİR MERCİİN ÖN İZNİNE BAĞLI MALLAR GRUBUNA İLAVE EDİLEN MADDELER 

            1- 11.8.1995 tarih ve 22371 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Doğal Çiçek Soğanlarının Sökümü, Üretimi ve İhracatına Ait Yönetmelik kapsamında; ihracat amacıyla doğadan elde edilmesi kontenjanla veya başka herhangi bir kayıtla sınırlandırılan doğal çiçek soğanları ( Tarım ve Köyişleri Bakanlığı). 

            2- Damızlık büyük ve küçükbaş hayvan ( Tarım ve Köyişleri Bakanlığı).