İhale Mevzuatı

 

Resmi Gazete: 11.01.2003 Cumartesi  Sayı: 24990 (Asıl)

 Bakanlar Kurulu Kararı
 

KONU:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü Maddesinin (b) Bendi Kapsamında Yapılacak İhalelere İlişkin Karar

KARAR SAYISI: 2002/5144

 

Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu tarafından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesinin (b) bendi kapsamında yapılacak ihalelere ilişkin ekli Esaslar’ın yürürlüğe konulması; Milli Savunma Bakanlığı’nın 23/12/2002 tarihli ve 6098 sayılı yazısı üzerine, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun geçici 4 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 24/12/2002 tarihinde kararlaştırılmıştır. 

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Abdullah GÜL

 

 

 

Başbakan

 

 

 

A. ŞENER

M. A. ŞAHİN

E. YALÇINBAYIR

M. AYDIN

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bakanı

B. ATALAY

A. BABACAN

K. TÜZMEN

C. ÇİÇEK

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Adalet Bakanı

V. GÖNÜL

A. AKSU

Y. YAKIŞ

K. UNAKITAN

Milli Savunma Bakanı

İçişleri Bakanı

Dışişleri Bakanı

Maliye Bakanı

E. MUMCU

Z. ERGEZEN

R. AKDAĞ

B. YILDIRIM

Milli Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskan Bakanı

Sağlık Bakanı

Ulaştırma Bakanı

S. GÜÇLÜ

M. BAŞESGİOĞLU

A. COŞKUN

M. H. GÜLER

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos.Güv. Bakanı

Sanayi ve Ticaret Bakanı

Enerji ve Tabii Kay. Bakanı

H. ÇELİK

G. AKŞİT

O. PEPE

İ. SÜTLÜOĞLU

Kültür Bakanı

Turizm Bakanı

Orman Bakanı

Çevre Bakanı

 

 

24/12/2002 Tarihli ve 2002/5144 Sayılı Kararnamenin Eki


KARAR

 

Amaç

Madde 1- Bu Esasların amacı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesinin (h) bendi uyarınca yapılacak ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir.

 

Kapsam

Madde 2- Bu Esaslar, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü ve bağlı ortaklıklarının tedarikle görevli bilimlerinin, savunma ve güvenlikle ilgili araç. silah, silah malzeme ve teçhizatı ve sistemleri, mühimmat ve harp malzemelerinin, araştırma-geliştirme, üretim, modernizasyon ve yazılımları ile ilgili bakım, işletme ve idameye yönelik mal ve hizmetlerin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri dışında kalarak yapacakları tedarik faaliyetlerini kapsar.

 

Hukuki dayanak

Madde 3- Bu Esaslar, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü ve geçici 4 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

 

Tanımlar

Madde 4- 4734 sayılı Kamında yer alan tanımlara ilave olarak, bu Esaslarda geçen;

Araç : İdari görevlerde kullanılan araçlar hariç olmak üzere; karada, denizde, hava veya uzayda personel ve malzeme taşımak üzere dizayn edilmiş, tahrik sistemi bulunan veya çekilebildi araçlar ile belirli bir muharebe görevine tahsis edilmiş zırhlı ve zırhsız araçları,

Modernizasyon : Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü ve bağlı ortaklıkları envanterinde mevcut olup, silah malzeme ve teçhizatı ve sistemleri, mühimmat ve harp malzemelerinin üretiminin yapıldığı, makine ve teçhizatın ve yazılımlarının, teknolojik gelişmelere bağlı olarak araştırma ve/veya geliştirme yoluyla kullanım ömrünün ve performansının artırılmasını,

Mühimmat : Askeri amaçlarla kullanılmak üzere yapılan patlayıcı, kimyasal biyolojik, radyolojik madde veya maddelerle, bunların doldurulmasında kullanılan metal gövdeler, mekanik düzenler ve parçaların birleştirilmesiyle oluşan sistem veya lam atımları ile bunların eğitim maksatlı kullanılan benzerlerini,

Silah : Uzaktan veya yakından canlıları öldürebilen, yaralayan, etkisiz .bırakan canlı organizmaları hasta eden. cansızları parçalayan veya yok eden araç ve aletlerin tümünü,

Silah Malzemesi : Ana silah sistemini oluşturan; sistemler, alt sistemler, cihazlar, destek teçhizatları ile personel veya mürettebat tarafından kullanılan silahlar ve bunların tamamlayıcı ve bütünleme ihtiyacı parçaları ile malzemeleri ve bunların doğal bağlantılı kullanımını sağlayacak ve idame ettirecek hususları,

Silah Teçhizatı : Taşınabilir veya mobil özelliği olan her türlü silaha ait araç, gereç, set ve avadanlıkları,

Yazılım : Her türlü bilgisayar programını,

Araştırma : Belirli bir konuda bilimsel nitelikli bilgi üretilmesi ya da üretilmiş bilginin denemeli uygulaması ile problemin çözümünde etkili olabilecek nitelikle geçerliliği denenmiş, somut ürünler geliştirmeyi veya erişilen en son teknoloji seviyesini daha da yükseltmeyi amaçlayan faaliyetleri,

Geliştirme : Bir araştırma sonucu elde edilen bilimsel nitelikli bilgi veya prototipler ya da mevcut sislenildin iyileştirilmesini kapsamak üzere, bilimsel bilginin; faydalı sistem, araç, gereç, teçhizat, malzeme ya da metotların meydana getirilmesi yolunda düzenli bir şekilde kullanılması faaliyetlerini,

Bakım : Silah, cephane, malzeme, donalım ve tesislerin normal çalışmalarını devamlı olarak sürdürebilmelerini sağlamak üzere alınan bütün önlemler ve hizmetleri (muayene, deneme, temizlik, parça değiştirme, onarım, yenileştirme) ,

Üretim : Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu ve bağlı ortaklıklarının, askeri amaçlı her türlü araç, silah, silah malzeme ve teçhizatı, mühimmatın; gerekli makine ve ekipman, malzeme, gayri maddi haklar kullanılarak kullanıma hazır hale getirilmesi sürecini,

M.K.E.K. : Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğünü,

Bağlı Ortaklık : Sermayesinin yüzde ellisinden fazlası M.K.E.K.'na ait olan anonim şirketleri.

İhale Onay Mercii : M.K.E.K. ve bağlı ortaklıklarının yönetim kurullarını,

İhale Onay Makamı : M.K.E.K. ve bağlı ortaklıklarının yönelim kurulları tarafından tedarik ön iznini verme ve ihale sonucunu onaylama yetkisi verilmiş olan makamları.

İhale Yetki Limiti : M.K.E.K. ve bağlı ortaklıklarının üretim ve hizmet birimlerince ihtiyaç olarak bildirilen mal veya hizmetlerin satın alınması için nihai onayı vermeye, bu Esaslara dayanılarak çıkarılacak yönerge ile yetkili kılınan makamların yetki sınırlarını.

Sipariş Mektubu : İhalenin kesinleşmesini müteakiben, M.K.E.K. veya bağlı ortaklıkları tarafından ihalenin üzerinde bırakıldığı istekliye gönderilen, "icap" niteliğindeki yazılı belgeyi,

Teyit Mektubu : M.K.E.K. veya bağlı ortaklıkları tarafından gönderilen sipariş mektubuna karşılık olarak, ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin siparişi/akdi kabul elliğini belirtmek üzere M.K.E.K.'na veya bağlı ortaklıklarına gönderdiği yazılı belgeyi,

İfade eder.

 

Temel ilkeler

Madde 5- a) M.K.E.K. ve bağlı ortaklıkları, bu Esaslara göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, ihtiyaçların uygun sarılarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamaktan sorumludur.

b) İşletme bütçeleri tedarik planlarında ve yıllık yatırım programında yer almayan ve ödeneği bulunmayan işler için ihaleye çıkılmaz ve tedarik yapılmaz.

c) M.K.E.K. ve/veya bağlı ortaklıklarının yıllık yalının programlarında yer alan bu Esaslar kapsamındaki yatırım projeleri içeriği mallar, finansman yöntemine bakılmaksızın, bu Esaslarda belirtilen ihale usullerinden birisi ile tedarik edilir.

d) Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı ve hizmet alımı bir arada ihale edilemez.

 

Yaklaşık maliyet

Madde 6- İhale öncesi her türlü fiyat araştırması yapılarak kalma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir, dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelimle gösterilir ve gizliliği ihale sonuçlanıncaya kadar korunur. Ancak, yaklaşık maliyetin sınai, teknolojik, mali ve/veya teknik zorunluluklar nedeni ile belirlenemediği hallerde, bu hususa onay belgesinde yer verilerek, yaklaşık maliyet belirlenmeksizin ihaleye çıkılabilir. Yıllık yatırım programındaki tedarikler için yaklaşık maliyet belirlenmesi zorunludur.

 

İhaleye katılamayacak olanlar

Madde 7- Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar:

a) İlgili kanunlar gereğince geçici veya daimi olarak kamu ihalelerine katılmaktan men edilmiş olanlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize suçlardan dolayı hükümlü bulunanlar.

b) Evvelce sözleşme yapılanlardan; taahhüdünü kısmen veya tamamen yerine getirmedikleri için ihaleye iştirak ettirilmemelerine karar alınıp duyurulan firmalar ile ilgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenler.

c) M. K. E. K. ve/veya bağlı ortaklıklarında çalışmakta olan tüm personel.

d) 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları işler Hakkında Kanunun 2 nci maddesi kapsamına giren kişiler.

e) İhale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak, onaylamak ve denetlemekle görevli olanlar ve M.K.E.K. ve ihaleyi yapan bağlı ortaklığın yönelim ve denetim kurullarında görevli olanlar ile bu şahısların eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları,, bunların eşleri ile evlatlıkları ve evlat edinenleri.

f) (c) bendinde belirtilenlerin, yönetim kurullarında görevli olmadıkları anonim şirketler ile % 10 dan fazla hissesine sahip olmadıkları anonim şirketler hariç, ortakları ile şirketleri.

İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönelim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir.

Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca bu durumun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.

 

Şartnameler

Madde 8- İhale konusu mal veya hizmetlerin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmetlerin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tararından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal ve/veya hizmetlerin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde belirlenir.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmez.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

İhale konusu malın tek kaynaklan ve/veya uluslararası kabul gören stok numarası, parça numarası, üretici firma kodu ve/veya prospektüsü, vb. yoluyla alınabileceğinin tedarik organlarınca usulüne göre belirlenmesi halinde, bu durum gerekçeleriyle birlikte ihale onay belgesinde belirtilmesi koşuluyla teknik şartname hazırlanmaksızın tedarik yapılabilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

a) İşin adı, niteliği, türü ve miktarı, hizmetlerde iş tanımı.

b) İdarenin adı, adresi, telefon ve faks numarası.

c) İhale usulü, ihale tarih ve saati ile tekliflerin nereye verileceği.

d) İsteklilere talimatlar.

c) İhale dokümanında açıklama isteme ve yapılma yöntemleri.

f) Tekliflerin geçerlilik süresi.

g) İhale konusu işin tamamına veya bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olup olmadığı, mal alımı ihalelerinde alternatif teklif verilip verilemeyeceği.

h) Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin teklif fiyatına dahil olacağı.

i) Teminatlara ait şartlar.

j) İhale gününden önce ihalenin iptal edilmesinde idarenin serbest olduğu.

k) Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesinde idarenin serbest olduğu.

I) ihale konusu işin başlama ve bitirme tarihi, yapılına yeri, teslim şartları ve gecikme halinde alınacak cezalar.

m) Ödeme yeri ve şartlarıyla avans verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları ve miktarı ile sözleşme konusu işler için eğer ödenecekse fiyat farkının ne şekilde ödeneceği.

u) Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları.

o) Vergi, resim ve harçlar ile sözleşme ile ilgili diğer giderlerin kim tarafından ödeneceği.

p) Denetim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar, r) Anlaşmazlıkların çözümü.

 

İlan

Madde 9- Bütün isteklilere tekliflerini hazırlayabilmeleri için yeterli süre tanımak suretiyle, ihale ilan süreleri ve kuralları ile işin özelliği ve/veya ulusal güvenliğin bir gereği olarak ilan yapılmayacak haller gerekçeleriyle birlikte ihale onayında belirtilir.

a) İlanın Yayımlanmasına İlişkin Esaslar :

1) İhale gününden en az 20 (yirmi) gün önce Resmi Gazetede yayımlanmak suretiyle ilân edilir.

2) İhale organlarınca ilave ilanlar yapılabilir.

3) İlanlar Resmî Gazetede yayımlanmakla beraber, yerel ve/veya ulusal gazeteler ile ulusal/uluslararası bilgi işlem ağı ve elektronik haberleşme imkanlarından da yararlanılabilir.

4) İlanın yanı sıra, ihale dokümanları isteklilere ayrıca, posta ile gönderilebilir.

b) İlânlarda;

1) İdarenin adı, adresi, telefon ve faks numarası,

2) İhalenin adı, niteliği, türü ve miktarı,

3) Uygulanacak ihale usulü, ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgelerin neler olduğu,

4) İhale dokümanının nerede görülebileceği, nereden alınacağı,

5) İhalenin nerede, hangi tarih ve saatte yapılacağı,

6) Tekliflerin hangi tarih ve saate kadar nereye verileceği,

7) Tekliflerin geçerlilik süresinin ne olacağı,

8) Mal alımı ihalelerinde teslim yeri ve şekli, hizmet alımı ihalelerinde ise işin yapılacağı yerin neresi olacağı,

9) Geçici teminatın alınacağı hallerde teklif edilen bedelin en az % 2'si ile % 4'il arasında, isteklice belirlenecek oranda geçici teminat alınacağı,

hususlarının belirtilmesi zorunludur.

c) Bu maddenin (b) bendine uygun olmayan ilânlar geçersizdir. İlân yenilenmedikçe ihale yapılamaz. İlânda yer alan maddi hatalı hususlar için, son teklif verme gününden en az 10 gün öncesinde düzeltme ilânı yapılmak suretiyle ihale gerçekleştirilebilir. Ayrıca bu durum ihale dokümanını alan tüm isteklilerin varsa fakslarına bildirilir.

 

Uygulanacak İhale usulleri

Madde 10- M.K.E.K ve bağlı ortaklarınca bu Esaslar kapsamındaki mal veya hizmet alımlarında aşağıdaki usullerden birisi uygulanır.

a) Açık İhale usulü:

1) Açık ihale usulü, bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür. Bu usul özellikleri teknik şartname ve / veya diğer ihale dokümanı ile açık ve kesin olarak belirlenebilen mal ve hizmet alımları için uygulanır.

2) Bu usulde; isteklilerden şartnameler esaslarına göre hazırlayacakları teklif mektuplarını, belli gün ve saate kadar kapalı zarfla vermeleri istenir.

3) Açık ihale usulü ile yapılan ihalelerde talip çıkmadığı veya teklifler ihale komisyonları, ihale onayını verecek makamlar veya merciler tarafından uygun görülmediği yahut teknik mukayeseye imkan bulunmadığı takdirde, yeniden açık İhale usulü ile ihale tekrarlanır veya tedarik diğer ihale usullerinden biri ile gerçekleştirilir.

4) Açık ihale usulü ile yapılacak ihalelere, kendi başlarına veya ortak girişim olarak katılacak olan gerçek veya tüzel kişi isteklilerin her birinden, teklif name ile birlikle istenecek belgeler, tekliflerin hazırlanma ve verilme esasları şartnamelerde belirtilir.

b) Açık eksiltme usulü: Açık eksiltme usulü, esas olarak; ihtiyaç duyulan mal veya hizmetin önceden bildirilmiş veya ilan edilmiş şartnamelerine göre, satıcılar tarafından kapalı zarf içinde gönderilmiş tekliflerin satın alma komisyonu ve katılımcılar huzurunda açılıp, ilan edilmesi, huzurda bulunanlardan şifahen veya tarihi isteklilere önceden bildirilen bir gün ve saatte yazılı olarak, teklif alınması ve alınan tekliflerin, açık eksiltme tutanağına kaydedilmesi suretiyle, en uygun teklifi veren kişiden alınmasıdır. Aşağıdaki bentlerde belirtilen ihale işlemleri, açık eksiltme usulü ile yapılabilir :

ı) Açık ihale usulü ile başlanılmış ihalelerde, alınan tekliflerin birbirlerine çok yakın olması veya tekliflerin kabul edilebilir nitelikte görülmemesi yahut ihalenin herhangi bir nedenle sonuçlandırılamaması hallerinde, ihale komisyonunun teklifi ve ihale onay makamının onayı ile açık eksiltme usulü ile sonuçlandırılması kararlaştırılan işler.

u) Salın alma veya ihaleyi onaylayacak makam tarafından işin nitelikleri nedeniyle diğer ihale usullerinden biriyle yapılmasında yarar sağlanamayacağına karar verilerek doğrudan açık eksiltme ile yapılan işler.

Açık eksiltme usulüyle yapılan ihalelerde istekli çıkmadığı, isteklilerin belgeleri ve son teklifleri uygun görülmediği takdirde yeniden aynı usulle ihale açılır veya yarar görüldüğü takdirde ihalenin bitiş tarihinden itibaren (15) gün içinde iş doğrudan temin usulü ile yaptırılabilir.

e) Belli istekliler arasında ihale usulü: Belli istekliler arasında ihale usulü, yapılacak ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda M.K.E.K. ve/veya bağlı ortaklıklarınca davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usuldür.

Bu usule göre yapılacak mal ve hizmet alım ihalelerde, adayların başvurularını hazırlayabilmeleri için en az 25 gün süre tanınarak ön yeterlik ilan veya daveti yapılır.

Ön yeterlik değerlendirmesi, ön yeterlik dokümanı ile ön yeterlik davetinde belirtilen değerlendirme kriterlerine göre, ihale komisyonunca yapılır.

Ön yeterlik verilme usul ve şartları şartnamede açıkça belirtilir.

d) Doğrudan teinin:

Aşağıda belirtilen alımlar, M.K.E.K. Genci Müdürlüğünce belirlenecek usul ve esaslara göre yapılır:

1) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerden, M.K.E.K. bağlı ortaklıklarından ve Türk Silahlı Kuvvetlerini güçlendirmek amacıyla kurulan vakıflar ile bunların, sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme veya şirketlerden yapılan, bu Esaslar kapsamında ürettikleri mal ve hizmetler, fiyat üzerine görüşme yapılarak neticelendirilir.

Ancak, imal edilecek mamullerin bünyesine giren hammadde, yarı mamul, devre elemanları, aksesuar, yardımcı özel teçhizat ve bir bütün halinde kurulacak tesislerde kullanılan ve kuruluşun imalat sahasına girmeyen makine, teçhizat için bizza üretim ve yapım şartı aranmaz.

Bu uygulama, ilgili mevzuatına uygun olarak, karşılıklı görüşmeler yoluyla belirlenecek protokolde yer alacak ilke, usul ve esaslara göre gerçekleştirilir.

2) Doğrudan temin usulü; acil ve olağanüstü hallerin varlığında alımın, bu Esaslarda belirtilen usul ve formaliteler ile zaman sınırlamalarına bağlı kalmaksızın yapılmasıdır.

Bu usul, ihale ön oluru teklifinde acil ve olağanüstü halin varlığı objektif sebepleri ile açıklanmak koşulu ile ihale onayı vermeye yetkili makamın iznine istinaden, aşağıda sayılan hallerin bir arada yahut ayrı ayrı vukuunda uygulanır:

ı) İhtiyacın tek veya özel bir hakka sahip gerçek veya tüzel kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi.

ıı) Mevcut mal, teçhizat, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için ihtiyaç duyulan yedek parça, ek malzeme veya hizmetin ilk tedarik yapılanın dışında başka gerçek veya tüzel kişiden temin edilememesi.

m) Açık ihale veya açık eksiltme usulüyle yapılan ihalelerde istekli çıkmadığı ve tekrar ihaleye çıkılması için de yeterli vaktin bulunmaması hallerinde.

iv) Yaklaşık maliyetin beş milyar Türk Lirası tutarına kadar olması. v) Tabii afet, kaza vb. olağanüstü halin mevcut bulunması.

vı) M.K.E.K. ve bağlı ortaklıkları tarafından yeni bir ürün geliştirilmesi veya mevcut ürünlerin performanslarının artırılması veya maliyetlerinin düşürülmesi bağlamında ihtiyaç duyulan mal veya hizmetlerin sağlanması yahut tedarikçi adayı firmaların üretim yeteneklerinin kanıtlanması.

vıı) Savunma ve güvenlik ile ilgili özel durumların ortaya çıkması Üzerine, tedarikin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olduğu haller.

vııı) Sözleşmesi feshedilen işlerden, ihtiyaç sahibi birim tarafından acilen tedariki istenilen mal veya hizmetin sağlanmasında.

ıx) Alınacak malın borsaya tabi olması halinde.

Doğrudan temin usulünün uygulanması halinde, tekliflerin hazırlanması için yeterli süre tanınmak suretiyle davet edilecek islekli ile idarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılamak amacıyla teknik şartlar ve fiyat üzerinde görüşme

yapılarak ihtiyaçlar temin edilir. Bu durumda ilan yapılırından, ihale komisyonu kurulmadan, teminat alınmadan sözleşme yapılabilir.

Ancak doğrudan içinin usulü ile yıllık yatırım programlarında yer alan proje yatırımları, etüt-proje yatırımları ve idame yenileme yatırımları kapsamındaki malların tedariki yapılamaz.

Yukarıdaki (ıv) numaralı bentte yer alan parasal değer için, bir önceki yılın Toptan Eşya Fiyat Endeksi esas alınarak Kamu İhale Kurumu tarafından güncellenen ve her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere aynı tarihe kadar Resmi Gazetede ilan edilen tular esas alınır.

 

Geçici teminat ve kesin teminat

Madde 11- a) Geçici teminat: M.K.E.K. ve/veya bağlı ortaklıları tarafından bu Esaslara göre yapılacak ihalelerde, ilke olarak, isteklilerden, teklif ettikleri bedelin % 2'sinden az, % 4'ünden fazla olmamak üzere geçici teminat alınır. Kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait bulunan kuruluşlardan, M.K.E.K. iştiraklerinden, T.S.K.'ni güçlendirmek amacı ile kurulan vakıflar ile bunların sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluşlardan, özel kanunlarla kurulmuş ve bu kanunlarla kendilerine kamu görevi verilmiş tüzel kişiliği haiz kuruluşlardan, kendi alanında tekel durumunda olan isteklilerden, bedeli belli olmayan veya tahmin edilemeyen veya özelliği nedeni ile bedel tespitine gerek görülmeyen işlerde ve yurt dışından yapılacak ihalelerde, geçici teminat islenmeyebilir. Geçici teminatın alınmaması kararını, ihale ön izninin alınması sırasında, izni veren ihale yetkilisi verir.

b) Kesin teminat: ihaleyi kazanmış ve kendisi ile sözleşme akdedilecek olan istekliden, yükümlülüklerini sözleşme hükümlerine uygun olarak yapmasını sağlamak amacıyla, sözleşme yürürlüğe girmeden önce, sözleşme konusu işin yapılma süresi ve M.K.E.K. ve/veya bağlı ortaklık için arz ettiği öneme göre, sözleşme bedelinin yüzde 6'sından az, yüzde 10'undan fazla olmamak üzere, belirlenecek tutarda alınır. Ancak yurt dışından yapılacak, mal bedeli 50 milyar Türk Lirasını aşmayan tedariklerde, işin özelliğine göre kesin teminat, ihale ön olurunda belirtilmek şartıyla, islenmeyebilir.

 

Teminatlara ilişkin diğer hususlar

Madde 12- İhalelerde isteklilerden geçici ve kesin teminat olarak 4734 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinde sayılan kıymetler alınır. Yüklenicilere verilecek avansların, malzemelerin, takım, aparat, mastar, kalıp ve tezgahların garantisi olarak ve satıcılardan alınacak malzeme, tezgah ve tesislerin garantisi olarak istenen teminatların, kabulü, değiştirilmesi, iadesi ve irat kaydedilmesi ile ilgili hususlar, bu Esaslara dayanılarak çıkarılacak yönergeyle belirlenir.

 

Banka teminat mektupları

Madde 13- Bu Esaslar kapsamında bankalarca verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklinde, 4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesine göre Kamu İhale Kurumunun tespit etliği hususlar geçerlidir.

Ancak, teminat mektuplarının geçerlilik süresi ile ilgili hususlarda kesin kabulün yapılacağı tarihe kadar, gerekliğinde garanti süresini de kapsayacak şekilde düzenlemeler yapılabilir.

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.

 

Avans verilmesi

Madde 14- Yükleniciye avans verilip verilmeyeceği, verilecekse oranı, idari şartnamede ve ihale onay belgesinde belirtilir.

 

İhale dokümanında değişiklik yapılması veya açıklanması

Madde 15- İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, ihale yetkilisinden onay alınarak, önceki ilanlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilan olunur.

İlan yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir.

Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere, zeyilname ile en fazla 20 gün ertelenebilir.

 

Tekliflerin hazırlanması ve sunulması

Madde 16- Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, telefonu, faks numarası, elektronik posta adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır, kaşelenir veya mühürlenir.

Teklifler ihale dokümanında belirtilen son teklif verme saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında idareye verilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir.

Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz ve değiştirilemez.

 

İhaleye katılımda yeterlik kuralları

Madde 17- İdari Şartnamede belirtilmek kaydıyla 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesindeki ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesiyle ilgili hususlar isteklilerden istenilebilir. M.K.E.K. veya bağlı ortaklıkları bu hususlarla ilgili süre ve şartları kendisi belirleyebilir.

 

Tekliflerin geçerlilik süresi

Madde 18- Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve ihale koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir. Ancak bu sürenin bilimine rağmen ihalenin

sonuçlandırılamayacağının ihale komisyonunca belirlenmesi halinde ihale yetkilisinin onayı ve isteklinin kabulü ile bu süre en fazla 90 günlük süreler halinde yeteri kadar uzatılabilir.

 

Teklif mektuplarının alınması ve açılması

Madde 19- Zarfın üzerinde teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan M.K.E.K. veya bağlı ortaklığın adı belirtilir.

Değerlendirilmeye alınan teklif mektupları, isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı ile mektup muhteviyatı yazılarak bir zarf açma tutanağı düzenlenir. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile varsa geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler bu tutanakla belirtilir. Ayrıca değerlendirilmeye alınmayan teklif mektupları da, söz konusu tutanakta yer alır. İstekliler ile teklif fiyatları açıklanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler teklif mektubu ve geçici teminat hariç, idari şartnamede belirtilmek kaydıyla düzeltilip tamamlattırılabilir. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere olurum kapatılır.

 

Tekliflerin değerlendirilmesi

Madde 20- İhale komisyonunun talebi üzerine idare, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklamada hiçbir şekilde fiyat üzerinde görüşme yapılıncaya kadar teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz. Fiyat üzerindeki görüşmede istekliler daha önce verdikleri teklif fiyatlarını artıramazlar.

İhale kararının ihale yetkilisine sunulmadan önceki herhangi bir safhasında isteklinin yasaklandığının tespiti halinde istekli değerlendirme dışı bırakılır.

İsteklilerin teklifinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Hala bulunması halinde, isteklilerce teklif edilen birim fiyatlar esas alınmak kaydıyla, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından resen düzeltilir. Bu durum hemen istekliye yazı ile bildirilir. İstekli düzeltilmiş teklifi kabul edip etmediğini tebliğ tarihini izleyen 5 (beş) gün içinde yazılı olarak bildirmek zorundadır. İsteklinin düzeltilmiş teklifi kabul etmediğini süresinde bildirmesi veya bu süre içinde herhangi bir cevap vermemesi halinde, teklifi değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatı gelir kaydedilir.

Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz ve değiştirilemez.

 

Aşırı düşük teklifler

Madde 21- İhale komisyonu teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşın düşük olanları tespit eder ve nedenini istekliden sorar. Söz konusu aşırı düşük teklifler değerlendirme dışı bırakılma nedeni değildir.

 

Fiyat farkı verilebilmesi

Madde 22-İhalelerde esas alınacak para birimi; yabancı ülke para birimi olduğunda fiyat farkı verilmez, Türk Lirası olduğu durumlarda ise idari şartnamede bulunmak kaydıyla 4735 sayılı Kanun hükümlerine göre fiyat farkı verilebilir.

Ancak, yıllık yalının programlarında yer alan ve bu Esaslar kapsamındaki yatırımlara ait sözleşmeler sabit fiyatlı olur ve fiyat farkı verilmez.

 

Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi

Madde 23- İhale sonucu, ihale kararlarının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen 7 (yedi) gün içinde, ihale üzerinde bırakılan istekli de dahil ihaleye teklif veren bütün isteklilere iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine bildirilir. Mektubun postaya verilmesini takip eden 10 uncu gün kararın isteklilere tebliğ tarihi kabul edilir. İhale kararlarının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere aynı şekilde bildirim yapılır.

Ancak, geçici teminat alınmayan ihalelerde sonuç isteklilere elektronik ortamda ilan edilir.

 

Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali

Madde 24- İhale dokümanında belirtilmiş olması kaydıyla, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada, ihale komisyonu kararı üzerine M.K.E.K. ve/veya bağlı ortaklıkları, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. M.K.E.K. ve/veya bağlı ortaklıkları bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük allına girmez. Ancak, M.K.E.K. ve/veya bağlı ortaklıkları, herhangi bir istekli tarafından talepte bulunulması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini tüm isteklilere bildirir.

 

İhalelere ilişkin genci ilkeler

Madde 25- M.K.E.K. ve/veya bağlı ortaklıklarının bu Esaslar kapsamındaki mal veya hizmet ihalelerine çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur:

a) Yatırım projelerinin planlanan sürede tamamlanarak ekonomiye kazandırılabilmesi amacıyla, birden fazla yılı kapsayan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için, işin süresine . uygun olarak yıllar itibarıyla ödeneğin bütçelerinde bulunmasını sağlamak üzere programlamanın yapılmış olması zorunludur. İlk yıl için öngörülen ödenek proje maliyetinin % 10'undan az olamaz ve başlangıçla daha sonraki yıllar için programlanmış olan ödenek dilimleri sonraki yıllarda azaltılamaz.

b) İşletme bütçeleri ve yatırım programlarının hazırlanmasında ve ihalede isteklilerce verilen tekliflerin karşılaştırılmasında kullanılmak üzere tespit edilen yaklaşık maliyet isteklilere doyurulmaz. Bu maliyete ilişkin herhangi bir bilgiye onay belgesi ekindeki hesap cetveli dışında hiçbir belgede yer verilmez.

c) İhale dokümanı hazırlanmadan ilan yapılamaz. İlan sürelerinin hesaplanmasında ilanın yayımlandığı gün dikkate alınır, ihale günü veya son başvuru günü dikkate alınmaz.

d) İhale için tespit olunan tarih tatil gününe rastlamış ise, ihale, tekrar ilana gerek kalmaksızın, tatili takip eden ilk iş gününde aynı yer ve saatle yapılır ve bu saate kadar verilen teklifler kabul edilir. İhale saati çalışma saati dikkate alınarak tespit edilir, ilandan sonra çalışma saati değişse dahi ihale ilan edilen saatte yapılır.

 

İhalelerde esas alınacak para birimi

Madde 26- İhalelerde esas alınacak para birimi Türk Lirasıdır. Ancak yabancı isteklilerin katılacağı ihalelerde yabancı para birimi esas alınır.

Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, teklif edilen tüm fiyatlar, tekliflerin açıklığı tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir.

 

İhale sonucunun ilânı

Madde 27- Mal veya hizmet ihalelerinde; doğrudan temin edilen tek firma alımları ve gizliliği olan projeler hariç, sözleşme bedeli 1.000.000 (bir milyon) ABD Doları veya çapraz kurdan karşılığını aşması halinde ihale sonucu, sözleşmenin istekli ve idare yetkililerince imzalanmasını müteakip en geç on beş gün içerisinde elektronik ortamda (internet) yayımlanmak suretiyle ilân edilir.

İnlemeden yapılacak ilânlarda aşağıda belirtilen hususlara yer verilir:

a) İhaleyi yapan idare.

b) İhale tarihi.

c) İhale usulü.

ç) İhale konusu işin adı, niteliği, türü, miktarı ve yeri.

d) İhaleye katılan istekli sayısı.

c) Üzerine ihale yapılan isteklinin adı veya ticaret unvanı.

f) Sözleşme bedeli.

g) İşin özelliğine nedeniyle yukarıda belirtilen hususların bazıları çıkartılabilir, ihtiyaç duyulması halinde ilave hususlar eklenebilir.

 

İhalenin sözleşmeye bağlanması

Madde 28- İlke olarak, bütün ihaleler bir sözleşmeye bağlanır, bu işlem karşılıklı sözleşme imzalama veya sipariş vererek teyit alma şeklinde olabilir. Ancak yatırımlarla ilgili tüm tedarikler mutlaka sözleşmeye bağlanır. Sözleşmelerde noter onayı aranmaz.

Sözleşmenin türü. sözleşmede yer alması zorunlu hususlar ile kabul, denelim ve muayene işlemleri gibi diğer düzenlemeler bu Esaslara dayanılarak çıkarılacak yönergeyle belirlenir.

 

Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar

Madde 29- Bu Esaslara göre düzenlenecek sözleşmelerde aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

1) İşin adı, niteliği, türü ve miktarı, hizmetlerde iş tanımı, idarenin adı ve adresi.

2) Yüklenicinin adı veya ticaret unvanı, tebligata esas adresi.

3) Sözleşmenin bedeli ve süresi.

4) Ödeme yeri ve şartları, avans verilip verilmeyeceği, verilecekse avansın şartlan ve miktarı.

5) Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin sözleşme bedeline dahil olacağı.

6) Vergi, resim ve harçlar ile sözleşmeyle ilgili diğer giderlerin kimin tarafından ödeneceği.

7) Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar.

8) Kesin teminat miktarı ile kesin teminatın iadesine ait şartlar.

9) Garanti islenilen hallerde süresi ve garantiye ilişkin şartlar.

10) Teslim etme ve teslim alma, şekil ve şartları.

11) Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ve/veya gecikme halinde uygulanacak cezalar.

12) Mücbir sebepler ve süre uzatımı verilebilme şartları.

13) Denetim, muayene ve kabul işlemleri ile kabul testlerine ilişkin şartlar.

14) Sözleşmede değişiklik yapılması şartları.

15) Sözleşmenin feshine ilişkin şartlar.

16) Sözleşmenin yorumunda esas alınacak geçerli dilin Türkçe olacağı. (Ancak sözleşmenin eki olan Teknik Şartnamelerde Türkçe'ye çevrilememiş bölümlerdeki ilgili hususlarda İngilizce geçerlidir.)

17) Anlaşmazlıkların çözümüne ilişkin kurallar.

18) Sözleşmede bulunmayan hususlarda sırası ile idarî şartname, teknik şartname ve/veya teknik şartname yerine geçen belge ve dokümanların esas alınacağı, ihale dokümanında belirtilen belgelerden;

ı) İdari Şartname.

ıı) Teknik şartname veya teknik şartname yerine geçen belge ve dokümanlar.

ııı) Varsa zeyilname.

iv) Teklif mektubu.

v) İdarî şartnamede sözleşmenin eki olması belirtilen diğer belge ve dokümanların sözleşmenin eki olacağı.

19) İşin özelliği nedeniyle ihtiyaç duyulması halinde yukarıda belirtilen hususlara ilave hususlar idari şartnamede bulunması kaydıyla eklenebilir.

AR-GE ihalelerinde yukarıdaki hususların yer alıp almayacağına M.K.E.K. veya bağlı ortaklıklarınca karar verilir.

 

Yerli istekliler ve yerli mallar ile ilgili düzenlemeler

Madde 30- a) Hizmet alımı ihalelerinde bütün yerli istekliler lehine, mal alımı ihalelerinde ise, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının görüşleri alınarak, bu Bakanlık tarafından yerli malı olarak belirlenen malları teklif eden yerli istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanması hususlarında ihale dokümanına

hükümler konulabilir. Ancak, yabancı istekliler ile ortak girişim yapmak sureliyle ihalelere katılan yerli işlektiler bu hükümden yararlanamaz.

h) Yerli Malı: Tamamen Türkiye'de üretilen veya elde edilen ürünler ile üretim sürecinin önemli bir aşamasının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemi Türkiye'de yapılan ürünler yerli malı olarak kabul edilir. Bir malın yerli malı olarak değerlendirilebilmesi için Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğine bağlı ilgili Oda tarafından "Yerli Malı Belgesi" ile belgelendirilmesi şarttır.

 

Mücbir sebepler

Madde 31- Mücbir sebep olarak kabul edilebilecek haller aşağıda belirtilmiştir:

a) Doğal afetler.

b) Kanuni grev

c) Genel salgın hastalık.

d) Kısmi veya genci seferberlik ilanı.

e) Tedarike konu işin özelliği nedeni ile idari şartnamede belirtilmek kaydıyla, mücbir sebep olarak sözleşmede belirtilecek diğer haller.

Süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dahil olmak üzere, idare tarafından yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için; söz konusu halin yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin M.K.E.K. ve/veya bağlı ortaklıklarına yazılı olarak bildirimde bulunması ve mücbir sebep halinin yetkili mercilerden alınacak belgelerle ispat edilmesi zorunludur. Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshi veya cezasız süre uzatımı gibi hususlar idari şartnamede belirtilmek kaydıyla idarece düzenlenebilir.

 

Diğer hususlar

Madde 32- a) Bu Esaslara göre yapılacak ihalelerde sözleşme yapılmasında isteklinin ve M.K.E.K. ve bağlı ortaklıklarının görev ve sorumluluğu, ihalenin sözleşmeye bağlanması, M.K.E.K. ve bağlı ortaklıkları tarafından şikayetlerin incelenmesi ile denetim-muayene ve kabul işlemleri bu Esaslara dayanılarak çıkarılacak yönerge ile belirlenir.

b) Bu Esaslarda yapılan düzenlemelere aykırı olmamak kaydıyla, bu Esaslara dayanılarak çıkarılacak yönerge ile ilave düzenlemeler yapılabilir.

 

4734 ve 4735 sayılı kanunların uygulanacak hükümleri

Madde 33- Bu Esaslarda ve özel bir düzenleme bulunmayan hallerde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (8,18. 23, 25, 28, 31,53, 55, 56, 57 ve 67 nci maddeleri hariç) ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümleri uygulanır.

Geçici Madde l- Bu Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce ihale edileceği yazılı olarak duyurulmuş veya ilanı yapılmış bulunan işler, ilgili olduğu kanun ve usullere göre sonuçlandırılır.

 

Yürürlük

Madde 34- Bu Esaslar 1/1/2003 tarihinde yürürlüğe girer.

 

Yürütme

Madde 35- Bu Esasları Bakanlar Kurulu yürütür.