Ticaret Mevzuatı  
Resmi Gazete: 28.02.2000 Pazartesi Sayı: 23978 (Asıl)
Bakanlar Kurulu Kararı
 
KONU : Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelerin Yurt İçinden ve Yurt Dışından Tedariki, Dağıtımı ve Desteklenmesi Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar

KARAR SAYISI:2000/93


            Ekli "Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelerin Yurt İçinden ve Yurt Dışından Tedariki, Dağıtımı ve Desteklenmesi Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar"ın yürürlüğe konulması; Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın 17/1/2000 tarihli ve 99 sayılı yazısı üzerine, 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Kanun ile 2/2/1984 tarihli ve 2976 sayılı Kanun hükümlerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 21/1/2000 tarihinde kararlaştırılmıştır.
 
Süleyman DEMİREL
CUMHURBAŞKANI
            Bülent ECEVİT
            Başbakan

Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelerin Yurt İçinden ve Yurt Dışından Tedariki, Dağıtımı ve Desteklenmesi Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar



            Madde 1- 18/11/1997 tarihli ve 97/10244 sayılı Kararnamenin eki "Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelerin Yurt İçinden ve Yurt Dışından Tedariki, Dağıtımı ve Desteklenmesi Hakkında Karar"ın 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 4- Desteklemeye tabi kimyevi gübrelerin dağıtımı aşağıda belirtilen esaslara göre yapılır.

            a) Türkiye'de desteklemeye tabi kimyevi gübreler; gübre üreten kuruluşlar ve bunların pazarlama şirketleri, Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği, Tarım Satış Kooperatifleri Birliği, Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatifleri Birliği ile Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. tarafından dağıtılır.

            b) Bu kuruluşlara ilave olarak, Ticaret Odalarına kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler ile kuruluşlar da, merkezlerinin bulunduğu yerdeki Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il müdürlüklerine müracaat ederek kimyevi gübre dağıtıcılığı talep edebilirler. Uygun görülenlere merkezlerinin bulunduğu yerdeki Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il müdürlüğünce dağıtıcılık izni verilir. İzin alacak olan bu kişi ve kuruluşların tabi olacakları usul ve esaslar, Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenir.

            c) Dağıtıcı kuruluşlar, bu maddede belirtilen kişi ve kuruluşların bayiliğini yapamazlar ve merkezlerinin bulunduğu ilde ve diğer illerde, şube açarak desteklemeye esas gübre satamazlar. Dağıtıcı kuruluşlar hem dağıtıcı hem de bayi olamazlar."

            Madde 2- Aynı Kararın 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 5- Kimyevi gübre tedariki ve dağıtımı ile destekleme ödemelerine ilişkin iş ve işlemler aşağıda belirtildiği şekilde yapılır.

            a) Kimyevi gübre desteklemelerinden yararlanmak isteyen çiftçiler "Kimyevi Gübre İhtiyaç Belgesi" ve "Çiftçilik Belgesi" almak zorundadırlar. Bu belgelerin düzenlenmesi ile ilgili usul ve esaslar Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenir.

            b) Bu Karar'ın 4 üncü maddesindeki;

            1- Üretici kuruluşlar; sadece kendi üretimlerinden ve ithalat yoluyla veya desteklemesiz olarak birbirlerinin üretimlerinden,

            2- Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği, Tarım Satış Kooperatifleri Birliği, Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatifleri Birliği ile Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.: sadece ithalat yoluyla veya desteklemesiz olarak üretici kuruluşlardan ve 4 üncü maddenin (b) bendinde belirtilen kişi ve kuruluşlardan.

            3- (b) bendinde belirtilen kişi ve kuruluşlar ise, sadece doğrudan ithalat yoluyla veya desteklemesiz olarak üretici kuruluşların üretimlerinden, kimyevi gübre tedarik ederek pazarlayabilirler.

            Bayiler, birbirlerine ve 4 üncü maddede belirtilen kişi ve kuruluşlara gübre satamazlar.

            4 üncü maddede belirtilen kişi ve kuruluşların alt birimleri veya bayileri kendilerine bağlı alt birim oluşturamazlar.

            c) Kimyevi gübre destekleme ödemeleri, 4 üncü maddede belirtilen kişi ve kuruluşlara yapılır.

            d) 4 üncü maddenin (a) bendinde belirtilen üretici kuruluşlara; yıllık programlarında üretimden desteklemeli olarak bayilerine vereceklerini beyan ettikleri gübre miktarı ile son iki yılda üretimlerinden çiftçiye sattıkları kimyevi gübre miktarlarına karşılık kuruluş merkezinin bulunduğu Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il müdürlüğünce bildirilen mahsuplaşmaya esas miktarların ortalaması, değerlendirmeye alınmak suretiyle, Tarımda Yeniden Yapılandırma ve Destekleme Kurulu tarafından belirlenen miktarda ve üçer aylık dönemler halinde, avans verilir.

            e) 4 üncü maddenin (a) bendinde yer alan üreticiler dışındaki kuruluşlar ile (b) bendinde belirtilen kişi ve kuruluşlara, alt birimlerine veya bayilerine sevk ettikleri kimyevi gübrelerin avans mahiyetindeki destekleme ödemeleri, gübrelerin alt birimlerine veya bayilerine tesliminin belgelendirilmesinden sonra gerçekleştirilir.

            4 üncü maddenin (a) bendinde yer alan üretici kuruluşların, üretimlerinden bayilerine sevk ettikleri gübreler dışındaki gübreler için alacakları avans mahiyetindeki destekleme ödemeleri, 4 üncü maddenin (b) bendinde belirtilen dağıtıcı kuruluşlara yapılan ödeme esaslarına göre yapılır.

            Avans mahiyetindeki destekleme ödemeleri bir ayda en fazla 2 defa yapılabilir. Söz konusu ödeme ile ilgili cetvel ve belge teslimleri kuruluşun bağlı olduğu yerdeki Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il müdürlüğüne, her ayın ikinci ve dördüncü haftasının son iş günü itibarıyla yapılır.

            Avans mahiyetindeki destekleme ödemeleri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca oluşturulacak örnek formlar ile bunlara ekli gümrük belgesi, sevk irsaliyesi, fatura ve ayrıca sevk edilen gübrenin sevkinin ilgili Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il ve ilçe müdürlüklerince onaylanan belgelere dayanılarak yapılır.

            Avans mahiyetindeki destekleme ödemeleri T.C. Ziraat Bankasınca yapılır. Söz konusu destekleme ödemeleri, talebin T.C. Ziraat Bankasına intikalini müteakip bir ay içerisinde, Bankaca ödenecek miktar ve 60 günlük (Aylık %5) faizi de dikkate alınarak, Hazine lehine kati ve süresiz "Teminat Mektubu" alınmak suretiyle yapılır. Bankaca ödenmeyen miktar için aylık %5 faiz uygulanır ve bu faiz Hazine tarafından nakden karşılanır.

            f) Bu Kararın 12 nci maddesinde yer alan kimyevi gübrelerin çeşitlerine göre yapılacak destekleme miktarlarının tespitine ilişkin düzenlemeler, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığınca müştereken yapılır. 

            g) Üretici kuruluşlara verilecek avans ile dağıtıcı kuruluşlara yapılacak avans mahiyetindeki destekleme ödemelerinin mahsubuna ilişkin usul ve esaslar Hazine Müsteşarlığı ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir."

            Madde 3- Aynı Kararın 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 6- 4 üncü maddede belirtilen kişi ve kuruluşlar, aylık olarak düzenleyecekleri tedarik, satış ve stok miktarlarını belirten örnek cetvelleri, istatistiki çalışmalarda kullanılmak üzere Tarım ve Köyişleri Bakanlığına göndermekle yükümlüdürler. Bu cetvellerin düzenlenmesi ve gönderilmesi ile ilgili usul ve esaslar Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenir."

            Madde 4- Aynı Kararın 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 8- Avans mahiyetindeki destekleme ödemesine esas fatura icmalleri, destekleme ödemesi yapılacak kuruluşun merkezinin bulunduğu yerdeki Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il müdürlüğü tarafından muhafaza edilir. Ödemeye ait cetvel ayda en fazla iki defa T.C. Ziraat Bankasına intikal ettirilir ve avans mahiyetindeki destekleme ödemesi talep edilir. Bu talepler 5 inci maddeye göre karşılanır.

            Çiftçiye fatura kesen bayi ve alt birimlerce düzenlenen faturaların bir nüshası, örnek formlar ve bunlara eklenen belgelerle birlikte her ayın ikinci ve dördüncü haftasının son iş günü Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il ve ilçe müdürlüklerine teslim edilir.

            Üretici veya dağıtıcı kuruluşlar ile bunların bayi veya alt birimleri, destekleme ödemelerine esas teşkil eden fatura ve cetvellerin onaylı birer örneğini saklamak ve istenildiğinde ibraz etmekle yükümlüdürler."

            Madde 5- Aynı Kararın 9 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 9- Bu Karar'ın 4 üncü maddesinde belirtilen kişi veya kuruluşlar ve bunların bayi ve alt birimleri, stok, satış, tedarik gibi gübre hareketleri yönünden Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il ve ilçe müdürlükleri tarafından incelenir ve denetlenir.

            Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il ve ilçe müdürlüklerince ihtiyaç duyulması halinde, bu inceleme ve denetlemeler, gübre hareketleri yönünden Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il ve ilçe müdürlüklerinden; fatura incelemesi yönünden ise, Maliye Bakanlığının gelir birimlerinden oluşturulacak komisyon tarafından yapılır.

            Denetimler sonucunda; karar, genelge, tebliğ ve talimatlara uygun olmayan iş ve işlemlerin tespiti halinde, ilgili Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il ve ilçe müdürlüğünce idari ve adli işlem yapılır. Gerektiğinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığınca inceleme yapılmak üzere konu Bakanlığa bildirilir."

            Madde 6- Aynı Kararın 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 10- Kimyevi gübre destekleme ödemeleri için gerekli olan kaynak, Genel Bütçe'den ayrılan ödenekten karşılanarak Hazine Müsteşarlığı tarafından T.C. Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü nezdindeki özel bir hesaba aktarılır. Özel hesaba aktarılacak meblağ, 4 üncü maddede belirtilen kişi ve kuruluşlara verilecek avans mahiyetindeki destekleme ödemeleri ve avans miktarları dikkate alınmak suretiyle belirlenir.

            Destekleme ödemeleri için özel hesaba aktarılacak meblağ, Hazine Müsteşarlığının talebi üzerine Maliye Bakanlığı tarafından serbest bırakılır.

            Destekleme amacıyla gerçekleştirilen işlem ve ödeme faaliyetlerinden dolayı, destekleme tutarının binde 8'i T.C. Ziraat Bankası Genel Müdürlüğüne pirim olarak aktarılır.

            Destekleme ödemelerinde, Banka işlemleriyle ilgili esaslar, T.C. Ziraat Bankası Genel Müdürlüğünce belirlenir."

            Madde 7- Aynı Kararın 11 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 11- Bu Karar'ın yürütülmesi sırasında yapılacak iş ve işlemlere esas olmak üzere ibraz edilen belgelerin doğruluğundan, hem bu belgelerin sahipleri hem de düzenleyen ve onaylayanlar sorumludurlar. Denetlemelerde, sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenlendiğinin, kullanıldığının ve/veya haksız yere kazanç sağlandığının tespit edilmesi halinde, sorumlusu hakkında denetleyen kuruluşlarca adli ve idari işlem yapılır ve haksız yere yapılan desteklemelerin bedeli, destekleme iş ve işlemlerinde usulsüzlük yaptığı tespit olunan sorumlularından 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca geri alınır ve Hazine'ye irat kaydedilir.

            Haklarında adli veya idari soruşturma başlatılan ve/veya dava açılan kişi ve kuruluşların mahsuplaşma iş ve işlemlerine; bahse konu soruşturmalar ve/veya davalar sonuçlanıncaya kadar, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile T.C. Ziraat Bankası Genel Müdürlüğünün, destekleme ödemesinin toplam tutarının %30 fazlasından az olmamak üzere müştereken belirleyeceği miktarda Hazine lehine süresiz ve kati yeni teminat mektubu alınmak kaydıyla devam olunur. Ancak yeni desteklemeye konu olacak faaliyetleri durdurulur. Başlatılan soruşturmalar ve/veya açılan dava sonuçlanıncaya kadar alınan teminat mektupları iade olunmaz ve soruşturmaların ve/veya davaların sonuçlarına göre hareket edilir. Haklarında adli ve idari soruşturma yapılan kişi ve kuruluşların destekleme ile ilgili tüm faaliyetleri gerektiğinde durdurulur. İlgili kişi veya kuruluşlar, bu işlemler nedeniyle herhangi bir hak talebinde bulunamazlar.

            Ayrıca, bu kişi ve kuruluşların haklarında ilgili mercilerce başlatılan inceleme ve soruşturma sırasında kimyevi gübreleri tarım dışı amaçla sattıklarının veya kullandıklarının tesbiti halinde, kimyevi gübre alım ve satımına münhasır faaliyetleri ile destekleme kapsamındaki iş ve işlemleri derhal durdurulur. İlgili kişi ve kuruluşlar hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Soruşturma sonucuna göre dağıtıcılık izinleri ve/veya bayilikleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il müdürlüğünce iptal edilir."

            Geçici Madde- Bu Karar'ın yürürlüğe girmesinden önce dağıtıcılık izni alan kişi ve kuruluşların dağıtıcılık izin hakları, Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslara uymak kaydıyla saklı tutulur.

            Madde 8- Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            Madde 9- Bu Karar'ı, Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanı ile Tarım ve Köyişleri Bakanı birlikte yürütür.