Ticaret Mevzuatı  
Resmi Gazete: 18.01.2000 Perşembe Sayı: 24291 (Asıl)
Bakanlar Kurulu Kararı
 
KONU: Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Hakkında Karar
  
KARAR SAYISI:2000/1821
  
            Ekli "Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Hakkında Karar"ın yürürlüğe konulması; Yüksek Planlama Kurulu'nun 8/12/2000 tarihli ve 2000/123 sayılı Raporu üzerine, 14/5/1964 tarihli ve 474 sayılı Kanunun değişik 2 nci, 28/7/1967 tarihli ve 933 sayılı Kanunun 3/C maddeleri ile 2/2/1984 tarihli ve 2976 sayılı Kanun hükümlerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 21/12/2000 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Ahmet Necdet SEZER
CUMHURBAŞKANI 


           Bülent ECEVİT
            Başbakan

  
Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Hakkında Karar


BİRİNCİ BÖLÜM
YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI

            Amaç
            Madde 1- Bu Karar'la; Kalkınma Planları ve Yıllık Programlarda öngörülen hedefler ile Avrupa Birliği normları ve uluslararası anlaşmalara uygun olarak tasarrufları yatırıma yönlendirmek suretiyle, katma değeri yüksek, ileri ve uygun teknolojileri kullanarak bölgeler arası dengesizlikleri gidermek, istihdam yaratmak ve uluslararası rekabet gücü sağlamak için yatırımların desteklenmesi amaçlanmaktadır.

            Tanımlar
            Madde 2- Bu Karar'da geçen;

            Müsteşarlık : Hazine Müsteşarlığını,

            Fon : Yatırımları Teşvik Fonunu,

            Teşvik belgesi : Yatırım Teşvik Belgesi veya İzin ve Teşvik Belgesini,

            Oda : Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğine bağlı sanayi odalarını, ticaret ve sanayi odalarını ve ticaret odalarını,

            Aracı bankalar : Bu Karar'ın uygulanmasına ilişkin Müsteşarlıkça yayımlanacak tebliğle belirlenecek bankalar ile Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Yatırımlarında Devlet Yardımları Hakkında Karar'da belirtilen bankaları,

            ifade eder.

            Destek Unsurları
            Madde 3- Yatırımlara bu Karar çerçevesinde sağlanabilecek destek unsurları şunlardır:

            a) Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu istisnası,

            b) Yatırım indirimi,

            c) Katma Değer Vergisi istisnası,

            d) Vergi, resim ve harç istisnası,

            e) Fon'dan kredi tahsisi.

            Ayrıca yatırımlar, diğer Kanun ve Bakanlar Kurulu kararlarında teşvik belgesine bağlı olarak öngörülen destek unsurlarından da yararlandırılabilir.

            Yukarıda sayılan destek unsurlarının uygulama esasları Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığınca çıkarılacak tebliğ ve genelgelerle belirlenir.

            Destek Unsurlarında Bölgesel Ayırım
            Madde 4- Destek unsurlarının uygulanması açısından yöreler; gelişmiş, normal ve kalkınmada öncelikli yöreler olmak üzere üçe ayrılmıştır (EK 1).

            Kalkınmada öncelikli yöre kapsamındaki iller, Yüksek Planlama Kurulu kararları ile yeniden belirlenebilir.

            Teşvik Belgesi
            Madde 5- Destek unsurlarından yararlanılabilmesi için, Müsteşarlıkça makro ekonomik politikalar, arz-talep dengesi, sektörel, mali ve teknik yönden yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülen yatırımların, bu Karar ve bu Karar'a istinaden çıkarılacak tebliğ ve genelgelerde belirtilen ilke ve ölçütler içinde kalınmak koşulu ile teşvik belgesine bağlanması şarttır.

            Yatırımın, teşvik belgesine bağlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının;

            a) Gelişmiş yörelerde yapılacak yatırımlarda 600 milyar Türk Lirası,

            b) Normal yörelerde yapılacak yatırımlarda 400 milyar Türk Lirası,

            c) Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlarda 200 milyar Türk Lirası olması gerekmektedir.

            Finansal kiralama şirketleri aracılığıyla yapılacak yatırımlarda aranacak asgari sabit yatırım tutarı bu miktarların %25'i kadardır.

            "Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Yatırımlarında Devlet Yardımları Hakkında Karar" çerçevesinde destek unsurlarından faydalanan yatırımlar için bu Karar'a istinaden teşvik belgesi düzenlenmez.

            Yabancı sermayeli yatırımlar dışındaki imalat ve tarımsal sanayi sektöründe yapılacak (Fon kaynaklı kredi desteğinden yararlanabilecek yatırımlar hariç) sabit yatırım tutarı 2 trilyon Türk Lirasını aşmayan yatırımlar için teşvik belgesi müracaatları, bu Karar'ın yayımı tarihini izleyen altıncı ayın sonundan itibaren, öncelikle Odalara yapılır. Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığınca tebliğle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ilgili Odaca yapılacak değerlendirme sonuçları tüm projeler için yine tebliğle belirlenecek format halinde Müsteşarlığa iletilir. Müsteşarlığın yapacağı nihai değerlendirme sonucunda uygun görülen yatırımlar teşvik belgesine bağlanır.

            Müracaat yapılacak Odalar, Müsteşarlık ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından birlikte tesbit edilir.

            Teşvik belgesine bağlanan yatırımlara ilişkin bilgiler aylık olarak Resmi Gazete'de yayımlanır.

            Teşvik belgesine ilişkin müracaatta, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki Fon'a irat kaydedilmek üzere;

            a) Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlarda 200 milyon Türk Lirası,

            b) Normal yörelerde yapılacak yatırımlarda 400 milyon Türk Lirası,

            c) Gelişmiş yörelerde yapılacak yatırımlarda ise 600 milyon Türk Lirası yatırılması zorunludur. Kalkınmada öncelikli yöreler dışındaki yörelerde 2 trilyon Türk Lirasının üzerindeki yatırımlarda bu tutar 2 milyar Türk Lirası olarak uygulanır.

            İlgili Odalara müracaat edilmesi halinde; yukarıdaki tutarların 100 milyon Türk Lirası ilgili Oda hesabına, kalan tutar ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki Fon'a irat kaydedilmek üzere yatırılır. İlgili Odalarca teşvik belgesi ile ilgili olarak tamamlama ekspertiz ücretleri dışında yapılacak diğer işlemler için ayrıca hiçbir isim altında ücret talep edilemez.

            Projenin uygun görülmemesi veya yatırımcının teşvik belgesi düzenlenmeden önce talebinden vazgeçmesi halinde bu meblağ yatırımcıya iade edilir.

            Teşvik belgesi veya eki listelerin zayi olması nedeniyle yatırımcı tarafından yeniden tasdikinin talep edilmesi durumunda; her bir belge için teşvik belgesinde yazılı toplam yatırım tutarının %0.2'si oranındaki meblağ Fon'a irat kaydedilmek üzere yatırılır. Bu meblağ, her bir belge itibarıyla 200 milyon Türk Lirasını geçemez. Zayi olan belgeler tasdik edilmeden önce talepten vazgeçilmesi halinde bu meblağ yatırımcıya iade edilir.

            Bu maddede belirtilen değerleri, her yıl başında Maliye Bakanlığınca önceki yıla ait olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırmaya Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanı yetkilidir.

            Destek Unsurlarından Yararlanma
            Madde 6- Teşvik belgesine bağlanan; kalkınmada öncelikli yörelerdeki yatırımlar, normal yörelerdeki yatırımlar ve gelişmiş yörelerde Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığı'nca belirlenecek yatırımlar ile bu yörelerde Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca belirlenen organize sanayi bölgeleri (özel organize sanayi bölgeleri dahil), küçük sanayi sitelerinden oluşan organize küçük sanayi bölgeleri ve küçük sanayi sitelerindeki yatırımlar, bu Karar'da yer alan destek unsurlarından yararlanabilir.

            Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu İstisnası
            Madde 7- Teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizat ithalatı, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu'ndan istisnadır. CKD aksam ve parçaları ile yedek parça ithalatı teşvik belgesi kapsamında uygun görülebilir.

            Ancak, binek araçları, otobüs, çekici (Euro I, Euro II veya Euro III normlarına uygun yeşil motoru haiz olanlar hariç), teşvik belgesi kapsamında üretilecek otomobil ve hafif ticari araçlarda kullanılacak CKD aksam ve parçaları, yedek parça (ilgili makine ve teçhizat bedelinin %5'ini geçemez), treyler (frigorifik olanlar hariç), mobilya, yat, motorbot, kamyon (off road-truck tipi ile karayoluna çıkması mümkün olmayan kaya tipi damperli kamyonlar hariç), transmikser, kesintisiz güç kaynağı, beton santralı, forklift, beton pompası, inşaat malzemeleri, porselenden ve seramikten mamul sofra ve mutfak eşyasının teşvik belgesi kapsamında ithal edilmesi halinde yürürlükteki İthalat Rejimi Kararında öngörülen oranlarda Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu tahsil edilir.

            Bu Karar çerçevesinde teşvik belgesi kapsamında hammadde, aramalı ve işletme malzemesi ithal edilemez.

            Teşvik belgesi kapsamında kullanılmış makine ve teçhizat ithaline (karayolu nakil vasıtaları hariç) İthalat Rejimi Kararındaki hükümler çerçevesinde Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığı'nca tebliğ ve genelgeler ile belirlenecek usul ve esaslara göre izin verilebilir.

            Yatırım İndirimi
            Madde 8- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Ek 3 üncü maddesi hükmü uyarınca yatırım indirimi oranı;

            a) Gelişmiş yörelerde yapılacak yatırımlar için %40,

            b) Organize sanayi bölgeleri ve kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlar için %100,

            c) Uluslararası rekabet gücü kazandıracak; yüksek teknoloji gerektiren, katma değeri yüksek, vergi gelirleri ve istihdam artırıcı özelliklerden en az ikisini içeren 250 milyon ABD Doları karşılığı Türk Lirasını aşan sınai yatırımlarda ise yöre farkı gözetilmeksizin %200 olarak uygulanır.

            d) Bu Karar kapsamında normal yörelerde yapılacak yatırımlar ile yöre farkı gözetilmeksizin Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ) yatırımları, ar-ge yatırımları, çevre korumaya yönelik yatırımlar, teknopark ve teknoparklarda yapılacak yatırımlar, enerji dahil altyapı yatırımları, Bilim Teknoloji Yüksek Kurulu veya Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu tarafından belirlenen öncelikli teknoloji alanında yapılacak yatırımlar, elektronik sanayi yatırımları, gemi ve yat inşa yatırımları, tersane yatırımları, uçak ve helikopter yatırımları, eğitim yatırımları, sağlık yatırımları, turizm yatırımları, maden istihracına yönelik yatırımlar, bilişim teknolojisi yatırımları, yazılım geliştirme yatırımları, genel amaçlı rehabilitasyon merkezleri ve huzurevleri yatırımları, bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlar, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nca belirlenen küçük sanayi siteleri ile küçük sanayi sitelerinden oluşan organize küçük sanayi bölgelerinde yapılacak yatırımlar, ileri teknoloji gerektiren, katma değeri yüksek, vergi gelirleri ve istihdam artırıcı özelliklerden en az birini içeren ve sabit yatırım tutarı 50 milyon ABD Doları karşılığı Türk Lirasının üzerindeki yatırımlar özel önem taşıyan sektör yatırımlarıdır.

            Bu çerçevede özel önem taşıyan sektör yatırımlarına uygulanacak yatırım indirimi oranları ise;

            a) Yukarıda yöre farkı gözetilmeksizin sayılan özel önem taşıyan sektör yatırımları için bütün yörelerde %100,

            b) Normal yörelerde yapılacak diğer yatırımlar için %60, olarak uygulanır.

            Yatırım indiriminde, Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen asgari yatırım indirimi tutarları esas alınır.

            Katma Değer Vergisi İstisnası
            Madde 9- 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin (d) bendi gereğince, teşvik belgesini haiz yatırımcılara teşvik belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithal ve yerli teslimleri Katma Değer Vergisinden istisnadır.

            Fon'dan Kredi Tahsisi
            Madde 10- Araştırma-geliştirme yatırımları, teknopark ve teknoparklarda yapılacak yatırımlar, çevre korumaya yönelik yatırımlar, hammaddelerini sözleşmeli üretim modeli ile temin eden tarımsal sanayi yatırımları, Bilim Teknoloji Yüksek Kurulu veya Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu tarafından belirlenen öncelikli teknoloji alanındaki yatırımlar, bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlar (Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Hakkari, Hatay, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde yapılacak komple yeni yatırımlar), organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi sitelerinden oluşan organize küçük sanayi bölgelerine taşınacak yatırımlar ile ilgili diğer Bakanlar Kurulu kararlarında öngörülen yatırımlar için Fon'dan kredi tahsisi, tarımsal sanayi yatırımlarına sözleşmeli üretim için kullanılmak üzere ayrıca işletme kredisi tahsisi yapılabilir. Fon'dan tahsis edilecek kredinin miktarı, vadesi ile uygulamaya ilişkin diğer usul ve esaslar Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığınca çıkarılacak tebliğ ve genelgeler ile belirlenir.

            Madde 11- Serbest bölgelerde ar-ge yatırımları, çevre korumaya yönelik yatırımlar, Bilim Teknoloji Yüksek Kurulu veya Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu. tarafından belirlenen öncelikli teknoloji alanındaki yatırımlar ile bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlar için sadece Fon kaynaklı kredi desteğini içeren teşvik belgesi düzenlenebilir.

            Yukarıda belirtilen konular dışında daha önceki Bakanlar Kurulu kararlarına göre düzenlenmiş teşvik belgesi konusu yatırım yerinin serbest bölge ilan edilmesi durumunda, belgenin verildiği mevzuat hükümlerine bağlı kalınmaksızın yatırımın mevcut hali dikkate alınarak serbest bölgenin faaliyete geçtiği tarih itibarıyla tamamlama vizesi yapılır.

            Devir, Temlik, Satış ve İhraç
            Madde 12- Teşvik belgesi kapsamı ithal makine ve teçhizatın 5 yıl, yerli makine ve teçhizatın ise 2 yıl süre ile diğer yatırımcılara devir, temlik ve satışı yapılamaz. Teşvik belgesindeki kayıt ve koşulların yerine getirilmemesi halinde, teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizatın satışı, sözkonusu sürelerin dolmuş olması durumunda da izne tabidir.

            Teşvik belgesi kapsamı yatırımın veya belge kapsamında temin edilen makine ve teçhizatın devir, temlik, satış ve ihracına ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığı'nca yayımlanacak tebliğ ve genelgeler ile belirlenir.

            Yatırımın Süresi ve Tamamlama Vizesi
            Madde 13- Teşvik belgesi kapsamı yatırımların proje bazında yapılacak değerlendirme sonucunda öngörülecek sürede gerçekleştirilmesi esastır. Yatırımın öngörülen sürede gerçekleştirilememesi halinde teşvik belgesinde kayıtlı ilk sürenin yarısı kadar daha ek süre verilebilir.

            Öngörülen süre veya ek süre bitimini müteakip altı ay içinde yatırımın tamamlama vizesinin yapılması için teşvik belgesini düzenleyen mercie müracaat edilmemesi halinde teşvik belgeleri iptal edilmiş sayılır ve yararlanılan destek unsurları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde geri alınır

            Yatırımların Nakli
            Madde 14- Mevcut yatırımların gelişmiş, normal ve kalkınmada öncelikli yöreler ile organize sanayi bölgelerine nakline, bu Karar hükümlerine göre sektörlerin ve bölgelerin durumu da dikkate alınarak Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığınca yayımlanacak tebliğ ve genelgeler ile belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde proje bazında izin verilebilir.

            Kararlara İlişkin Uygulama
            Madde 15- Teşvik belgesinde öngörülen destek unsurlarının ilgili kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından uygulanması zorunludur.

            Daha önceki yıl kararlarına göre teşvik belgesine bağlanan yatırımlarla ilgili uygulamalara, teşvik belgesinin istinat ettiği karar ile diğer ilgili Bakanlar Kurulu kararlarında belirtilen hükümler çerçevesinde devam olunur. Ancak, bu Karar ve bu Karara istinaden çıkarılacak tebliğ ve genelgelerle belirlenecek ihracat taahhüdü, ithalatta alınan fonlar, özkaynak oranları ve bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlarla ilgili hükümler, bu Kararın yürürlükte olduğu süre içerisinde talep edilmesi halinde, daha önceki kararlara istinaden düzenlenmiş teşvik belgelerine de uygulanır.

            Bu Karar ve daha önceki kararlarda yer alan destek unsurlarının uygulanmasında ortaya çıkacak tereddüt ve ihtilaflarda Müsteşarlığın görüşü doğrultusunda işlem tesis edilir.

            Madde 16- Kamu kurum ve kuruluşlarınca teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımların, belgenin istinat ettiği karar hükümlerine bağlı kalınmaksızın mevcut haliyle tamamlanmış sayılarak tamamlama vizesi işlemleri Müsteşarlıkça yapılır.

            Yetki ve Uygulama Esasları
            Madde 17- Müsteşarlık, tebliğ ve genelgeler ile belirlenen esas ve usuller çerçevesinde bu Karar kapsamındaki uygulamaya yönelik bazı işlemlerin yürütme yetkisini diğer kurum ve kuruluşlara devredebilir.

            Müsteşarlık, bu Karar'ın uygulanmasını teminen; makro ekonomik politikalar ve gelişen şartlar gözönünde bulundurularak gerekli tedbirleri almaya, Karar'ın kapsamı, işleyişi, çeşitli kurum ve kuruluşlara verilecek görevlere ilişkin usul ve esasları tebliğler ve genelgeler ile belirlemeye, Karar'da öngörülen haller dışında kalan özel durumları inceleyip sonuçlandırmaya, mücbir ve haklı sebeplerin varlığı halinde teşvik belgesi ile ilgili gerekli işlemleri yapmaya, yatırımlarda öngörülen şartlara uyulup uyulmadığını denetlemeye ve denetim sonuçlarına göre gerekli tedbirleri almaya, belgelerde tahrifat yapan, yanlış ve yanıltıcı bilgi ve belge veren yatırımcıların işlemlerini sınırlamaya veya teşvik belgelerini iptal etmeye, ilgili kuruluşlardan bilgi istemeye yetkilidir.

            Diğer mali mevzuata aykırı davranan firmaların ilgili kurum ve kuruluşlarca Müsteşarlığa bildirilmesi halinde de yukarıdaki hükümler uygulanır.

            Yatırımlara Müeyyide Uygulanması
            Madde 18- Destek unsurlarından faydalanabilmek için, yatırımların teşvik belgelerindeki kayıt ve koşullara uygun olarak gerçekleştirilmeleri esastır.

            Bu Karar ve bu Karar'a ilişkin olarak yürürlüğe konulacak tebliğ ve genelgelerde belirlenen hükümlere aykırı davranan, teşvik belgesindeki kayıt ve koşulları yerine getirmeyen, teşvik belgesi ile diğer belgelerde tahrifat yapan, yanlış ve yanıltıcı bilgi ve belge veren yatırımcıların yararlandıkları destek unsurları, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca kısmen veya tamamen geri alınır.
  

İKİNCİ BÖLÜM
YATIRIMLARI TEŞVİK FONU

            Fon'un Gelirleri
            Madde 19- Fon'un gelirleri aşağıda belirtilmiştir.

            a) Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu gelirlerinin tamamı,

            b) Tütün Fonu gelirlerinin %25'i,

            c) Gerektiğinde Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu ve diğer fonlardan yapılacak aktarmalar,

            d) Fon'dan tahsis edilen kredilerin anapara, taksit ve faiz geri ödemeleri,

            e) Yatırımlarda devlet yardımları ile ilgili mevzuata aykırı davranılması nedeniyle yatırımcılardan tahsil edilen tutarlar ve Fon kaynaklı kredinin öngörülen şekilde kullanılmaması sonucu geri alınan anapara ve cezai faizleri,

            f) Dahilde İşleme Rejimine aykırı davranılması sonucunda irat kaydedilen teminatlar,

            g) Yatırımlarda devlet yardımları ile ilgili mevzuat çerçevesinde ödenmesi gereken teminatlar ve dahilde işleme rejimine göre yapılan tahsilatlar,

            h) İthalat Rejimi Kararı çerçevesinde irat kaydedilen teminatların tamamı.

            Fon'dan Yapılacak Ödemeler
            Madde 20- Kalkınma Planları ve Yıllık Programlarda öngörülen hedeflere uygun olarak, yatırımların yönlendirilmesi ve desteklenmesi için her yıl bütçe kanunuyla Yatırımları Teşvik Fonuna konulan ödenek çerçevesinde, teşvik belgeli olup olmadığına bakılmaksızın mevzuatında öngörülen usul ve esaslara göre düşük faizli yatırım ve işletme kredisi öngörülebilir.

            A) Fon'dan Yapılacak Diğer Ödemeler

            Fon'dan aşağıda belirtilen ödemeler yapılabilir.

            a) Fon ve Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu ile ilgili olarak açılacak davalar ve yapılacak icra takiplerine ilişkin harç ve masraflar, görülmekte olan davalar sırasında görevli bankalarca yapılması gerekli masraflar, Fon aleyhine sonuçlanan davalarla ilgili olarak geri verilmesi gerekli tutarlar ile mahkeme ve icra masrafları gibi giderler,

            b) Maddi hata ve matrah değişikliği gibi nedenlerle idari ve adli makamlarca Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu'na fazladan yatırıldığı tespit edilen tutarlardan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nca iade edilecek tutarlar,

            c) Yatırımlarda devlet yardımları ile ilgili olarak mevzuatında öngörülen ödemeler,

            d) Küçük ve Orta Boy İşletmelerin Yatırımlarında Devlet Yardımları Hakkında Karar, Yarım Kalmış İşletme Sermayesi Yetersizliği Nedeniyle İşletmeye Geçememiş veya Kısmen Geçmiş Yatırımların Ekonomiye Kazandırılmasına Dair Karar, Tabii Afetten Zarar Gören Yatırımların (Küçük ve Orta Boy İşletmeler Dahil) Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Karar ile Yatırımları Teşvik Fonundan ödeme yapılması öngörülen Bakanlar Kurulunca çıkarılan diğer kararnamelere istinaden yapılacak ödemeler,

            e) Yatırımlarda devlet yardımları ile ilgili daha önceki kararlarda belirtilen hükümler çerçevesinde müktesep hak olarak öngörülen ödemeler,

            f) 12/5/1988 tarihli ve 88/12944 sayılı Karar ve bu Karar'a ilişkin tebliğlere göre ilgili mevzuatında öngörülen esaslar çerçevesinde yapılacak ödemeler,

            g) Fon'un gelirlerinin %0.2'sini geçmemek kaydıyla, Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığı'nca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, Hazine Müsteşarlığı Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü ile Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünce yurtiçi ve yurtdışında araştırma, eğitim ve tanıtım faaliyetlerinde bulunulması, sektörel incelemeler yapılması ve gelişmelerinin izlenmesi, yatırımların değerlendirilmesi ve takibin yapılması için gerçekleştirilecek harcamalar.

            Yukarıda belirtilen ödemelerin yapılabilmesi için ilgililer; Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu taahhütlerinden olan yatırım kredileri ve ihtisas kredilerine yapılması gereken faiz farkı iadesi veya destekleme primi ödemelerine ilişkin talepler ile maddi hata, yetkili mercilerce kabul edilen matrah değişikliği gibi nedenlerle idari ve adli makamlarca Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu'na fazladan yatırıldığı tespit edimlen fon kesintilerinin iadesi konusunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na, diğer konularda ise Müsteşarlığa müracaat ederler.

            B) Ödeme Prosedürü

            Bu Karar çerçevesinde aracı bankalar ile kurum ve kuruluşlara yapılacak aktarmalar, taleplerin Müsteşarlık kayıtlarına intikal tarihi sırasına göre gerçekleştirilir.

            Tabii afete maruz kalınması sebebiyle ekonomisi etkilenen, ticari ve sınai faaliyetleri sekteye uğrayan yatırımcıların, Fon'dan aktarılan krediye taalluk eden borçlarının ertelenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Müsteşarlığın bağlı olduğu Devlet Bakanı yetkilidir.

            C) Uygulama Esasları

            Bu Karar'ın 10 uncu maddesi çerçevesinde kullandırılacak Fon kaynaklı kredilerin faiz oranı yatırım kredileri için %15, işletme kredileri için %25'tir. Fon kaynaklı kredilerin miktarı, vadesi ve geri dönüşü ile ilgili usul ve esaslar Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığınca çıkarılacak tebliğlerle belirlenir. Fon kaynaklarından kullanılacak kredilerin faiz oranlarını ekonominin seyrine göre %100'üne kadar artırmaya veya azaltmaya Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanı yetkilidir. Fondan kredi öngörülen daha önceki kararlara göre kullandırılan kredilerin bakiyeleri için tabi oldukları kararname hükümlerine göre uygulanması gereken faiz oranını aşmamak kaydıyla yeni belirlenen faiz oranları uygulanır.

            Fon'a Tahsilat
            Madde 21- Fon'dan ödenen tutarların geri alınması ile ilgili usul ve esaslar aşağıda belirtilmiştir.

            a) İlgili Karar ve tebliğlere aykırılık sonucu geri alınması gereken destekleme primleri ile besicilik işletme kredileri Türkiye Kalkınma Bankası ve T.C. Ziraat Bankasınca,

            b) Yatırım kredilerine ilişkin faiz farkı iadesi tutarları, gerçek dışı ihracatla ilgili işlemlerde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına intikal ettirilen raporların incelenmesi sonucunda tespit edilecek faiz farkı iadesi ve destekleme primi tutarları, bu tutarlara tahakkuk ettirilecek cezai faizi ile birlikte tahsili için gerekli işlemler ile Fon kaynaklı kredilere ilişkin olarak bankalarca düzenlenen global itfa planlarına göre kontrolü neticesinde süresinde ödenmeyen ana para taksit ve faizlerinin mevzuat hükümleri çerçevesinde tahsiline ilişkin işlemler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca,

            c) Çeşitli Bakanlar Kurulu Kararları uyarınca tahsis edilen kredilerin vadelerinde ana para taksit ve faiz ödemeleri ile bunların dışında tahsili gereken alacaklar ilgili aracı bankalar ve/veya kurumlarca tahsil edilerek Fon'a yatırılır.

            Fon için ilgili mali yıl bütçesinden ayrılan ödenek Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki Fon'un gider hesabına aktarılır. Ayrıca aracı bankalar nezdinde sözkonusu Fon adına tali nitelikte bir gelir-gider hesabı da açılabilir. Müsteşarlık gerektiğinde tali hesapta biriken miktarları ana hesaba aktarmaya ve bu konuda her türlü işlemi yapmaya yetkilidir.

            Aracı Bankalar ve Yatırımcıların Sorumluluğu
            Madde 22- Aracı bankalar ve yatırımcıların sorumluluğu aşağıda belirtilmiştir.

            a) Fon kaynaklı kredi uygulamasını yürütmekle görevlendirilmiş bankalar tarafından yapılacak inceleme sonucunda kullandırılması öngörülen kredi tutarı kadar meblağ yatırımcılara ödenmek üzere Fon gelirleri de dikkate alınarak Müsteşarlığın uygun görüşüne istinaden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nca aracı bankalara aktarılır.

            b) Aracı bankalarca, ilgili Bakanlar Kurulu Kararında aksi belirtilmedikçe yatırım ve/veya işletme kredilerinin aktarma tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içinde ilgili yatırımcıya kullandırılması zorunludur. Kredinin 5 iş günü içinde kullandırılamaması halinde kullandırılamayan kredi tutarı en geç müteakip 5 iş günü içinde Fon hesabına iade edilir. Aksi takdirde kredinin banka hesaplarına geçtiği tarih ile Fon hesabına iade edildiği tarih arasında geçen süre için ilgili bankanın kısa vadeli kredilere genel olarak uygulayacağını ilan ettiği kredi faiz oranı üzerinden faiz alınır.

            c) Krediye aracılık eden bankalar, kredilerin amacına uygun olarak kullanılmasından ve kredilere ait anapara taksit ve faizlerinin zamanında Fon'a yatırılmasından sorumludurlar. Aracı bankalar, anapara taksit ve faizlerini yatırımcılardan tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına tevdi ettikleri global itfa planına göre 5 işgünü içinde Fon'a yatırmak zorundadırlar. Aracı bankalarca süresinde Fon'a yatırılmayan tutarlara, Fon'a yatırıldıkları tarihe kadar, bu bankaların kısa vadeli kredilere genel olarak uygulayacağını ilan ettiği faiz oranı üzerinden cezai faiz tahakkuk ettirilir.

            d) Yatırımın gerçekleşmemesi veya teşvik belgesinin iptal edilmesi halinde Fon'dan kullandırılan kredinin, ilgili bankanın kısa vadeli kredilere uygulayacağını ilan ettiği faiz oranı üzerinden tahakkuk ettirilecek faizi ile birlikte 5 işgünü içinde Fon'a yatırılması zorunludur.

            e) Aracı bankalar yapacakları aracılık işlemlerinden dolayı krediye tahakkuk eden faizin azami 4 puana kadar olan kısmını komisyon olarak alabilirler. Bunun dışında ücret, komisyon gibi isimler altında başkaca hiçbir karşılık talep edemezler.

            f) Aracı bankaların mükellefiyetlerini bu Karar hükümleri çerçevesinde yerine getirmemeleri halinde, Müsteşarlıkça Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına verilecek talimata istinaden ilgili bankanın anılan Banka nezdindeki karşılık hesabından virman yapılmak suretiyle tahsili cihetine gidilir.

            Tahsil Usulü
            Madde 23- Fon'a tahsilat aşağıdaki şekilde yapılır:

            a) Bu Karar ve daha önceki Kararlar uyarınca süresinde tahsil edilemeyen alacaklara 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri tatbik edilir.

            b) Ana para taksit ve tahakkuk eden faizlerinin ve bunlara bu Karar esaslarına göre tahakkuk ettirilecek cezai faizlerin Fon'a yatırılmaması halinde bu tutarların tahsilinde de 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

            c) Fon'dan ödenen tutarların fazla ödendiğinin tesbiti halinde, bu miktar 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ilgili yatırımcılardan Fona tahsil edilir.

            Madde 24- Aracı bankalar kanalıyla Fon'dan kullandırılan Fon kaynaklı kredilerin vadesinden önce Fon'a iadesinin yapılması talebinde bulunulması halinde, Fon'a iade tarihi ile itfa planında belirtilen vade sonuna kadar olan devre için faiz tahakkuk ettirilmez. Vadeden önce aracı bankalara intikal ettirilen Fon kaynaklı krediye ilişkin iade tutarlarının bu bankalarca 5 iş günü içinde Fon'a iadesinin yapılması zorunludur. Aksi takdirde, aracı bankalara bu Karar'ın 22 nci maddesi hükmü uygulanır.

            Fon'un Yönetimi ve Denetimi
            Madde 25- Fon'dan kredi tahsisi ve ödemelerle ilgili işlemlere aracılık edecek bankalar ve diğer kuruluşların tespiti, kredilerin ve ödemelerin (vadesi ve faiz oranları dahil) işleyişine ilişkin esas ve usuller Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığı'nca belirlenir.

            Aracı bankalar ile kurum ve kuruluşlara yapılacak aktarmalar Müsteşarlığın bağlı olduğu Devlet Bakanının onayı ile yapılır. Fon'un yönetimi Müsteşarlıkça, denetimi Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu'nca yapılır.

            Geçici Madde 1- Daha önceki Kararlara istinaden düzenlenmiş ve Kaynak Kullanımını Destekleme Primi, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kaynaklı Kredi ve Fon Kaynaklı Kredi ihtiva etmeyen teşvik belgelerinden;

            a) Yatırım süresi sona ermiş olmakla birlikte tamamlama vizesi yapılmamış veya Müsteşarlık kayıtlarına göre hiç işlem görmemiş olanlar firma talebi olmaksızın,

            b) Fiziki olarak gerçekleşen veya yatırım süresi devam etmekle birlikte mevcut haliyle tamamlama vizesi yapılması istenenler firma talebine istinaden

            Müsteşarlık veya Müsteşarlıkça görevlendirilen Valilikçe (yatırımın bulunduğu il) veya Ticaret ve Sanayi Odasınca (sadece Sanayi Odası bulunması halinde Sanayi Odası, gemi ve yat inşası ile tersane yatırımlarında Deniz Ticaret Odası) düzenlenen ekspertiz raporlarına istinaden teşvik belgesi konusu yatırımın bütünlüğü ile, ilgili Karar ve teşvik belgesindeki kayıt ve koşullara bakılmaksızın gerçekleşen değerler üzerinden tamamlama vizeleri yapılır. Ekspertiz işlemini yapan ve raporunu düzenleyen merci tarafından tamamlama vizeleri doğrudan teşvik belgeleri üzerine dercedilerek sonucundan Müsteşarlığa bilgi verilir.

            Kaynak Kullanımını Destekleme Primi, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kaynaklı Kredi ve Fon Kaynaklı Kredi ihtiva eden teşvik belgelerine ilişkin tamamlama vizesi işlemleri, talep edilip edilmediğine bakılmaksızın resen Müsteşarlıkça veya Müsteşarlığın görevlendireceği bankalar veya yukarıdaki fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlar tarafından düzenlenecek ekspertiz raporlarına istinaden yapılır. Ancak yatırımın fiziki olarak tamamlanmış olup olmadığına bakılmaksızın, ilgili Karar ve teşvik belgesindeki kayıt ve koşullara bağlı kalınmadan tamamlama vizesi yapılan yatırımlarda fazladan prim veya kredi kullanılmış olması halinde fazladan yararlandırılan destek unsurları ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde geri alınır. Bu teşvik belgelerinden 31/12/1999 tarihine kadar tamamlama vizesi başvurusunda bulunulmamış olması sebebiyle iptal edilen ancak henüz müeyyide uygulanmamış olan söz konusu teşvik belgelerine ilişkin tamamlama vizesinin yapılmasının talep edilmesi halinde bu fıkrada belirtilen hükümler çerçevesinde işlem yapılır.

            Gerçekleşen haliyle tamamlama vizesi yapılan teşvik belgesinde kayıtlı oran üzerinden kullanılan özkaynağa tekabül eden kredi miktarının aşılması halinde aşılan miktara tekabül eden vergi, resim ve harçlar ile teşvik belgesindeki ihracat taahhüdünün süresi içerisinde yerine getirilememesi durumunda yararlanılan vergi, resim ve harçlar 3/12/1988 tarihli ve 3505 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınır.

            Bu şekilde işlem yapılan belgeler konusu yatırımların bakiye kısımları için talep edilmesi halinde, sektörün durumu da dikkate alınarak yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yeni teşvik belgesi düzenlenebilir.

            Müsteşarlıkça veya görevlendirilen kurumlarca yatırım yeri tespit edilemeyen veya süre uzatımı alamayan teşvik belgeleri ise Resmi Gazete'de ilan edilmek suretiyle iptal edilmiş sayılır.

            Geçici Madde 2- Kaynak Kullanımını Destekleme Primi, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kaynaklı Kredi ve 98/10755 sayılı Kararnameden önceki Bakanlar Kurulu kararlarına göre Fon Kaynaklı Kredi ihtiva eden teşvik belgelerine (31/12/1999 tarihine kadar tamamlama vizesi başvurusunda bulunulmamış olması sebebiyle iptal edilmiş ancak henüz müeyyide uygulanmamış olanlar dahil), bu Karar'ın yürürlük süresi içinde talep edilmesi halinde, söz konusu prim veya kredilerin kullanılmadığının tevsik edilmesi veya yararlanılan bu destek unsurlarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde iade edilmesi kaydıyla, 30/6/2001 tarihine kadar ek süre verilir. Bu süre sonunda yatırımın tamamlanmaması halinde bu Kararın geçici 1 inci maddesi hükmü uygulanır.

            Kaynak Kullanımını Destekleme Primi, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kaynaklı Kredi ve Fon Kaynaklı Kredi ihtiva etmeyen daha önceki yıl Kararlarına ve 98/10755 sayılı Kararnameye göre düzenlenen teşvik belgelerine 31/12/2001 tarihine kadar ek süre verilebilir. Teşvik belgesinin düzenleniş tarihi itibarıyla yatırım bitiş tarihi bu tarihten sonraya tekabül eden teşvik belgelerine ise, yatırım bitiş tarihini müteakiben, talep edilmesi halinde; belgede kayıtlı yatırım süresinin azami yarısı kadar ek süre verilebilir. Bu süreler sonunda yatırımın tamamlanması gerekmektedir. Aksi takdirde, sağlanan destek unsurları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca geri alınır.

            Geçici Madde 3- Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılan yatırımlar ile 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükmü gereği bu yörelerde uygulanan destek unsurlarından istifade ettirilen yatırımlar için düzenlenmiş ve halen geçerli olan;

            a) KDV+10 puan oranında KDV desteği veya teşvik primi ihtiva eden,

            b) 1/8/1998 tarihinden önce onaylanmış yerli makine ve teçhizat listesinde yer alan,

            c) 1/8/1998 tarihinden sonra satın alınması sebebiyle KDV desteğinden yararlanamayarak istisnadan yararlanan teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizata, bu makine ve teçhizatın KDV'siz fatura bedelinin %10'u oranında, Fonun imkanları çerçevesinde destek sağlanır.

            Bu yörelerde uluslararası ihale neticesi yapılan teşvik belgeli yatırımlarda, ihalenin Türkiye'de yerleşik firmalarda kalması halinde yatırımcı firma yerine, ihaleyi kazanan firmalar için de aynı uygulama yapılır. KDV desteği uygulaması ilgili mevzuatı uyarınca yapılır.

            Diğer taraftan, gemi ve yat inşa yatırımları için düzenlenmiş ve sabit yatırım üzerinden KDV desteği veya teşvik primi öngörülmüş bulunan teşvik belgelerine ilişkin destek uygulamasına ilgili mevzuatı çerçevesinde devam edilir.

            Geçici Madde 4- Teşvik belgesi kapsamında yapılmış bulunan üretim tesisleri ve bu tesislere ilişkin gayrımenkullerin 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda değişiklik yapan 25/5/1995 tarihli ve 4108 sayılı Kanuna göre kurulmuş veya kurulacak şirketlere ayni sermaye olarak konulmak üzere devri Müsteşarlığın iznine tabidir. Bu durumda, teşvik belgesinin tamamlama vizesinin yapılması kaydıyla, destek unsurları (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kaynaklı Kredi ve Fon Kaynaklı Kredi dahil) geri alınmaz. 4108 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde kurulmuş veya kurulacak şirketin 5 milyon ABD Doları karşılığı Türk Lirasını aşan yatırımları için teşvik belgesi düzenlenir.

            Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
            Madde 26- 23/2/1998 tarihli ve 98/10755 sayılı, 22/2/1999 tarihli ve 99/12475 sayılı, 14/4/1999 tarihli ve 99/12656 sayılı kararnameler yürürlükten kaldırılmıştır.

            Yürürlük
            Madde 27- Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            Yürütme
            Madde 28- Bu Karar'ı Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanı yürütür.
  

(EK-1)
YATIRIM TEŞVİK UYGULAMALARINDA YÖRELER
Gelişmiş Yöre Kapsamındaki İller
Normal Yöre Kapsamındaki İller
Kalkınmada Öncelikli Yöre Kapsamındaki İller
İSTANBUL (il
sınırları)
ANKARA
(Büyük Şehir
Belediyesi
hudutları dışı)
ESKİŞEHİR
KASTAMONU
TUNCELİ
KONYA
ÇORUM
ADIYAMAN
KOCAELİ (il
sınırları
GAZİANTEP
ARTVİN
KARS
SAKARYA
ERZİNCAN
GÜMÜŞHANE
ANKARA
(Büyük Şehir
Belediyesi
hudutları içi)
İZMİR (Büyük
Şehir Belediyesi
hudutları dışı)
BOLU
TRABZON
BAYBURT
BURDUR
SİVAS
BATMAN
KÜTAHYA
OSMANİYE
MARDİN
AFYON
AKSARAY
VAN
İZMİR (Büyük
Şehir Belediyesi
hudutları içi)
BURSA
(Büyük Şehir
Belediyesi
hudutları dışı)
TEKİRDAĞ
K.MARAŞ
SİİRT
YALOVA
KİLİS
IĞDIR
İÇEL
BARTIN
HAKKARİ
MUĞLA
TOKAT
BİTLİS
BURSA (Büyük
Şehir Belediyesi
hudutları içi)
ADANA
(Büyük Şehir
Belediyesi
hudutları dışı)
AYDIN
ÇANKIRI
ARDAHAN
BALIKESİR
SİNOP
BİNGÖL
KIRKLARELİ
ORDU
AĞRI
KAYSERİ
ERZURUM
ŞIRNAK
ADANA (Büyük
Şehir Belediyesi
hudutları içi)
ANTALYA
(Büyük Şehir
Belediyesi
hudutları dışı)
EDİRNE
DİYARBAKIR
MUŞ
ISPARTA
YOZGAT
RİZE
MANİSA
ŞANLIURFA
KIRŞEHİR
ANTALYA
(Büyük Şehir
Belediyesi
hudutları içi)
UŞAK
NEVŞEHİR
ÇANAKKALE
ÇANAKKALE
(Bozcaada ve
Gökçeada ilçeleri
hariç)
DÜZCE
ELAZIĞ
(Bozcaada ve
DENİZLİ
AMASYA
Gökçeada
BİLECİK
KARABÜK
ilçeleri)
HATAY
MALATYA
KIRIKKALE
 
 
 
ZONGULDAK
GİRESUN
 
 
 
KARAMAN
 
 
 
 
NİĞDE
 
 
 
 
SAMSUN