Ticaret Mevzuatı  
Resmi Gazete: 25.04.1999 Pazar Sayı: 23676 (Asıl) 
Bakanlar Kurulu Kararı 
  
KONU: Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Esasları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar
   
KARAR SAYISI:99/12656
   

            Ekli "Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Esasları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar"ın yürürlüğe konulması; Yüksek Planlama Kurulu'nun 14/4/1999 tarihli ve 99/28 sayılı Raporu üzerine, 14/5/1964 tarihli ve 474 sayılı Kanunun değişik 2 nci, 28/7/1967 tarihli ve 933 sayılı Kanunun 3/C, 19/7/1972 tarihli ve 1615 sayılı Kanunun değişik 11 inci maddeleri ile 2/2/1984 tarihli ve 2976 sayılı Kanun hükümlerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 14/4/1999 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Hikmet ÇETİN
CUMHURBAŞKANI V.
 
            Bülent ECEVİT
            Başbakan
YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI VE YATIRIMLARI TEŞVİK FONU ESASLARI HAKKINDA KARARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KARAR

            Madde 1- 23/2/1998 tarihli ve 98/10755 sayılı Kararnamenin eki "Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Esasları Hakkında Karar"ın 2 nci maddesinin (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "c- Katma Değer Vergisi istisnası"

            Madde 2- Aynı Karar'ın 4 üncü maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Yatırımın, teşvik belgesine bağlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının, Kalkınmada Öncelikli Yörelerde 50 milyar Türk Lirası, diğer yörelerde ise 100 milyar Türk Lirası olması gerekmektedir. Finansal kiralama şirketleri aracılığıyla yapılacak yatırımlarda aranacak asgari sabit yatırım tutarı bu miktarların %25'i kadardır."

            "Teşvik belgesine ilişkin müracaatta, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki Fon'a irat kaydedilmek üzere Kalkınmada Öncelikli Yörelerde yapılacak yatırımlarda 80 milyon Türk Lirası, Gelişmiş ve Normal Yörelerde ise 160 milyon Türk Lirası yatırılması zorunludur. Kalkınmada Öncelikli Yöreler dışındaki yörelerde 8 trilyon Türk Lirasının üzerindeki yatırımlarda bu tutar 500 milyon Türk Lirası, 85 trilyon Türk Lirasının üzerindeki yatırımlarda ise 1 milyar Türk Lirası olarak uygulanır. Projenin uygun görülmemesi veya yatırımcının talebinden vazgeçmesi halinde bu meblağ yatırımcıya iade edilir."

            "Yatırım teşvik belgesi veya eki listelerin zayi olması nedeniyle yatırımcı tarafından yeniden tasdikinin talep edilmesi durumunda, teşvik belgesinde yazılı toplam değerin %0,2'si oranındaki meblağ Fon'a yatırılır. Bu meblağ, her bir belge itibarıyla 80 milyon Türk Lirasını geçemez."

            Madde 3- Aynı Karar'ın 8 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Katma Değer Vergisi İstisnası
            Madde 8- 22/7/1998 tarihli ve 4369 sayılı Kanun gereğince, yatırım teşvik belgesini haiz yatırımcılara 1/8/1998 tarihinden itibaren belge kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithal ve teslimleri Katma Değer Vergisinden istisnadır."

            Madde 4- Aynı Karar'ın 9 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 9- Müsteşarlıkça yatırım teşvik belgesi kapsamında, kullanılmış komple tesislerin ithaline (karayolu nakil vasıtaları hariç) proje bazında incelenerek izin verilebilir.

            Kullanılmış münferit makine ve teçhizat ithaline (karayolu nakil vasıtaları hariç) İthalat Rejimi kararı'ndaki hükümler çerçevesinde ve yine aynı Kararla kullanılmış olarak ithali öngörülmek ve yaş sınırlamalarına tabi olmak kaydıyla Müsteşarlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde izin verilebilir. Müsteşarlıkça münferit makine ve teçhizat olarak değerlendirilebilecek komple tesisler için de bu fıkra hükümleri geçerlidir."

            Madde 5- Aynı Karar'ın 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Bu Karar ve bu Karar'a ilişkin olarak yürürlüğe konulacak tebliğlerde belirlenen hükümlere aykırı davranan, teşvik belgesi şart ve karakteristiklerini yerine getirmeyen, yatırım teşvik belgesi ile diğer belgelerde tahrifat yapan, yanlış ve yanıltıcı bilgi veren yatırımcıların, yatırım teşvik belgeleri iptal edilerek yararlandıkları destek unsurları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınır."

            Madde 6- Aynı Karar'ın 11 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 11- Tamamlama vizesi yapılmamış ve komple yeni yatırım olarak düzenlenmiş yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımın tümüyle, diğer yatırım cinslerinde ise mevcuduyla birlikte devir, temlik veya satışı halinde; yatırım konusunun yürürlükteki mevzuat çerçevesinde teşvik edilip edilmediğine bakılmaksızın, Müsteşarlıkça yatırım teşvik belgesi üzerinde değişiklik yapılmak suretiyle devir, temlik veya satışına müsaade edilebilir. 

           Yatırım teşvik belgesi kapsamında ithal edilen veya yurt içinden temin edilen makine ve teçhizatın, yatırım teşvik belgesine sahip diğer yatırımcılara devir, temlik veya satışı Müsteşarlığın iznine tabidir. 

           Teşvik belgesi kapsamı makine ve teçhizatın yatırım tamamlama vizesi yapılmadan ihracı müsteşarlığın iznine tabidir. Yatırım tamamlama vizesi yapılmış olması halinde teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizatın ihracı serbesttir. Ancak, ihraç işlemini takip eden 2 ay içinde ilgili gümrük idaresince Müsteşarlığa ve Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü'ne bilgi verilmesi gerekmektedir. 

            Yatırım tamamlanmadan yatırım konusu makine ve teçhizatın devir, temlik, satış ve ihracı halinde yatırım indirimi uygulaması yönünden 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ilgili hükümleri uygulanır. 

            Yatırım tamamlama vizesi yapılmak ve varsa ihracat taahhüdünün yerine getirilmiş olması kaydıyla, teşvik belgesi kapsamında ithal edilen makine ve teçhizatın fiili ithal tarihinden itibaren 5 yıl, yurt içinden sağlanan makine ve teçhizatın ise 2 yılını doldurması halinde; devir, temlik ve yurt içi satışı serbesttir. Ancak, bu kapsama giren belgelerin Fon'dan kredi tahsisini ihtiva etmeleri halinde bu belgelere ait işlemlerde Müsteşarlığın izni aranır. 

           Teşvik belgesine tamamlama şerhi konulmuş olmakla birlikte yukarıda belirtilen süreleri doldurmayan ancak çeşitli sebeplerle işletilemeyen yatırımların, işletmeye alınmasını teminen satışına Müsteşarlıkça müsaade edilebilir. Bu tür yatırımların belge kapsamında ithal makine ve teçhizat ihtiva etmemeleri halinde uygulanan destekler geri alınmaz. İthal makine ve teçhizat ihtiva etmeleri ve muafiyetten faydalanmayan yerlere ve kişilere satılmaları halinde sadece ithal makine ve teçhizata ait fonlar ve gümrük vergi ve resmi ile harçların ilgili mevzuatına göre tahsili cihetine gidilir. 

           Devir, temlik, satış ve ihraç işlemlerinin gerçekleştirilmesi sırasında Fon'dan tahsis edilen kredi borcu mevcut ise, borcun vadesine bakılmaksızın tümünün Fon'a geri ödenmesi zorunludur. Ancak, kredi işlemine aracılık eden bankanın uygun görüş vermesi halinde, Fondan kullandırılan kredinin bakiyesinin itfa planına uygun şekilde ödenmesi kaydıyla, söz konusu devir, temlik, satış ve ihraç işlemine Müsteşarlıkça izin verilebilir."

            Madde 7- Aynı Karar'ın değişik 13 üncü maddesinin (A) fıkrasının ikinci paragrafında yer alan "Hatay" ilinden sonra gelmek üzere "Kars" ili  ilave edilmiştir.

            Madde 8- Aynı Karar'ın 19 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 19- Yatırım teşvik belgesinde öngörülen destek unsurlarının ilgili kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından uygulanması zorunludur. 

           Daha önceki Karar hükümlerine göre teşvik belgesine bağlanan yatırımlarla ilgili uygulamalara, teşvik belgesinin istinad ettiği Karar ile diğer ilgili Kararlarda belirtilen hükümler çerçevesinde devam olunur. 

           Ancak, bu Karar'ın ihracat taahhüdü, yatırımların devir, temlik, satış ve ihracı, süre uzatımı, kullanılmış makine ve teçhizat ve tesis ithali ile KDV istisnasına ilişkin hükümleri daha önceki yıl Kararlarına istinaden düzenlenen belge kapsamı yatırımlar için de uygulanır. Bunun dışında, bu Karar'ın lehe gelen bütün hükümleri, 26/12/1994 tarihli ve 94/6411 sayılı Karar ile bu Karar'da değişiklik yapan Kararlar uyarınca düzenlenen teşvik belgeleri kapsamı yatırımlar için geçerlidir.

            Diğer taraftan, ithalde alınan fon oranları ile ilgili olarak lehe gelen değişiklikler daha önceki Kararlar uyarınca düzenlenmiş ve halen geçerli olan teşvik belgeleri kapsamında bulunan ithal edilmemiş yatırım mallarına da uygulanır.

            Finansal kiralama şirketleri aracılığıyla yapılacak yatırımlar, ilgili olduğu yatırım teşvik belgesinin istinad ettiği Karar hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.

            Daha önceki yıl Kararlarına istinaden düzenlenen ve ihracat taahhüdü ihtiva eden teşvik belgelerinde öngörülen sözkonusu ihracat taahhüdünü yerine getiremeyen ve süre uzatımı alamayan yatırımcıların bu Karar'ın yürürlük süresi içerisinde müracaat etmeleri halinde ihracat taahhüt miktarı 10.000 ABD Doları'na düşürülür. 10.000 ABD Doları tutarında ihracat taahhüdünü gerçekleştirmiş olmaları halinde ise (teşvik belgesi iptal edilen ve cezai müeyyidesi fiilen tahsil edilenler hariç) taahhüt hesapları kapatılabilir. 

           Bu Karar ve daha önceki Kararlarda yer alan destek unsurlarının uygulanmasında ortaya çıkacak tereddüt ve ihtilaflarda Müsteşarlığın görüşü doğrultusunda işlem tesis edilir."

            Madde 9- Aynı Karar'ın 19 uncu maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

            "Ek Madde 1- Serbest bölgelerde yapılacak yatırımlar için teşvik belgesi düzenlenmez. Daha önceki Kararlara göre düzenlenmiş teşvik belgesi konusu yatırım yerinin serbest bölge ilan edilmesi durumunda, belgenin verildiği mevzuat hükümlerine bağlı kalınmaksızın yatırımın mevcut hali dikkate alınarak serbest bölgenin faaliyete geçtiği tarih itibarıyla tamamlama vizesi yapılır."

            "Ek Madde 2- Mevcut yatırımların Gelişmiş, Normal ve Kalkınmada Öncelikli Yöreler ile organize Sanayi Bölgelerine nakli ile ilgili talepler, bu Karar hükümleri ile sektörlerin ve bölgelerin durumu dikkate alınarak Müsteşarlıkça proje bazında değerlendirilebilir.

            Gelişmiş yörelerdeki mevcut yatırımın Kalkınmada Öncelikli Yörelere nakli halinde, 5 inci maddede yer alan, aynı mahalde yeni yatırım yapma hakkından istifade etmemek kaydıyla, yeni yatırım yerinde yapılacak arsa alımı, bina-inşaat harcamaları ile diğer yatırım harcamaları ve/veya ilave makine ve teçhizat için asgari yatırım tutarının üzerinde olmak şartıyla yatırım teşvik belgesi düzenlenerek destek unsurlarından yararlandırılır."

            "Ek Madde 3- Aracı bankalar kanalıyla Yatırımları Teşvik Fonu'ndan kullandırılan Fon Kaynaklı Kredilerin (KOBİ'ler için kullandırılan krediler dahil) vadesinden önce Fon'a iadesinin yapılması talebinde bulunulması halinde, Fon'a iade tarihi ile itfa planında belirtilen vade sonuna kadar olan devre için faiz tahakkuk ettirilmez. Vadeden önce aracı bankalara intikal ettirilen Fon Kaynaklı Krediye ilişkin iade tutarlarının bu bankalarca 5 işgünü içerisinde Yatırımları Teşvik Fonu'na iadesinin yapılması zorunludur. Aksi takdirde, aracı bankalara 15 inci maddede belirtilen hükümler uygulanır."

            Madde 10- Aynı Karar'ın Geçici 2 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aşağıdaki fıkralar ilave edilmiştir.

            "Daha önceki Kararlara istinaden düzenlenmiş ve Kaynak Kullanımını Destekleme Primi, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kaynaklı Kredi ve Fon Kaynaklı Kredi ihtiva etmeyen yatırım teşvik belgelerinden, yatırım süresi sona ermiş olmakla birlikte tamamlama vizesi yapılmamış veya Müsteşarlık kayıtlarına göre hiç işlem görmemiş olanlar firma talebi olmaksızın, yatırım süresi devam etmekle birlikte mevcut haliyle tamamlama vizesi yapılması istenenler firma talebine istinaden; Müsteşarlık veya Müsteşarlıkça görevlendirilen Valilikçe (yatırımın bulunduğu il) veya Ticaret ve Sanayi Odasınca (sadece Sanayi Odası bulunması halinde Sanayi Odası, gemi ve yat inşası ile tersane yatırımlarında Deniz Ticaret Odası) düzenlenmiş veya düzenlenecek ekspertiz raporlarına istinaden yatırım teşvik belgesi konusu yatırımın bütünlüğü ile belge şart ve karakteristik değerlerine bakılmaksızın gerçekleşen değerler üzerinden tamamlama vizeleri yapılır. Ekspertiz işlemini yapan ve raporunu düzenleyen merci tarafından tamamlama vizeleri doğrudan teşvik belgeleri üzerine dercedilerek sonucundan Müsteşarlığa bilgi verilir."

            "Kaynak Kullanımını Destekleme Primi, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kaynaklı Kredi ve Fon Kaynaklı Kredi ihtiva eden teşvik belgelerine ilişkin tamamlama vizesi talepleri 31/12/1999 tarihine kadar Müsteşarlığa müracaat edilmek suretiyle yapılabilir. Bu taleplere istinaden ekspertiz işlemleri Müsteşarlıkça veya Müsteşarlığın uygun göreceği bankalar veya yukarıdaki fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlar tarafından yapılabilir. Görevlendirilen kuruluşların yetkililerince düzenlenecek ekspertiz raporuna istinaden tamamlama vizeleri ilgili mevzuatı çerçevesinde Müsteşarlıkça neticelendirilir."

            "Gerçekleşen haliyle tamamlama vizesi yapılan teşvik belgesindeki ihracat taahhüdünün süresi içerisinde kısmen veya tamamen yerine getirilememesi halinde, yerine getirilemeyen kısma isabet eden vergi, resim ve harçlar; belgede kayıtlı oran üzerinden kullanılan özkaynağa tekabül eden kredi miktarının aşılması halinde ise, aşılan miktara tekabül eden vergi, resim ve harçlar 3/12/1988 tarihli ve 3505 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınır."

            "Bu şekilde işlem yapılan belgeler konusu yatırımların bakiye kısımları için talep edilmesi halinde, sektörün durumu da dikkate alınarak yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yeni teşvik belgesi düzenlenebilir." 

            "26/12/1994 tarihli ve 94/6411 sayılı Karar'a istinaden düzenlenen ve yatırım harcaması yapılmayan teşvik belgelerine bu Karar'ın yürürlük süresi içerisinde müracaat edilmesi halinde ek süre verilebilir."

            "Müsteşarlıkça veya görevlendirilen kurumlarca yatırım yeri tespit edilemeyen veya süre uzatımı alamayan teşvik belgeleri ise Resmi Gazete'de ilan edilmek suretiyle iptal edilmiş sayılır."

            Madde 11- Aynı Karar'ın Geçici 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş ve bu fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra ilave edilmiştir.

            "Sözkonusu Kaynak Kullanımını Destekleme Primi ihtiva eden teşvik belgeleri ile ilgili 31/12/1999 tarihine kadar tamamlama vizesi işlemleri için Müsteşarlığa başvurulmadığı takdirde teşvik belgeleri iptal edilerek yararlanılan destek unsurları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınır."

            "Olağanüstü Hal Bölgesi ve mücavir alanına dahil Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Hakkari, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Tunceli ve Van illerindeki Kaynak Kullanımını Destekleme Primi ihtiva eden ve 1/1/1995 tarihinden sonraki bir tarihe kadar ekspertiz işlemi yapılmadan süre almış olan teşvik belgelerine bu tarihten sonra yapılmış harcamalar için de prim ödemesi yapılır. Ancak, 31/12/1996 tarihinden sonraki harcamalar primden yararlanamaz."

            Madde 12- Aynı Karar'ın Geçici 4 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçici maddeler ilave edilmiştir.

            "Geçici Madde 5- Kaynak Kullanımını Destekleme Primi ve Fon Kaynaklı Krediyi birlikte ihtiva eden turizm yatırımlarının teşvik belgelerine ilişkin tamamlama vizesi talepleri, Fon Kaynaklı Kredi ihtiva etmelerine bakılmaksızın, mevcut gerçekleşme durumu dikkate alınarak Müsteşarlıkça neticelendirilir. Ancak, geçici 4 üncü madde çerçevesinde Fon Kaynaklı Kredi'den yararlandırılan teşvik belgeleri için bu madde hükmü uygulanmaz."

            "Geçici Madde 6- Kalkınmada Öncelikli Yörelerde yapılan yatırımlar ile 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükmü gereği bu yörelerde uygulanan destek unsurlarından istifade ettirilen yatırımlar için düzenlenmiş ve halen geçerli olan;

            - KDV+10 puan oranında KDV desteği veya teşvik primi ihtiva eden,

            - 1/8/1998 tarihinden önce onaylanmış yerli makine ve teçhizat listesinde yer alan,

            - 1/8/1998 tarihinden sonra satın alınması sebebiyle KDV desteğinden yararlanamayarak istisnadan yararlanan

            Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizata, bu makine ve teçhizatın KDV'siz fatura bedelinin %10'u oranında, Fon'un imkanları çerçevesinde destek sağlanır.

            Bu yörelerde uluslararası ihale neticesi yapılan teşvik belgeli yatırımlarda, ihalenin Türkiye'de yerleşik firmalarda kalması halinde yatırımcı firma yerine, ihaleyi kazanan firmalar için de aynı uygulama yapılır. KDV desteği uygulaması ilgili mevzuat uyarınca yapılır.

            Diğer taraftan, gemi ve yat inşa yatırımları için düzenlenmiş ve sabit yatırım üzerinden KDV desteği veya teşvik primi öngörülmüş bulunan teşvik belgelerine ilişkin destek uygulamasına ilgili mevzuatı çerçevesinde devam edilir."

            "Geçici Madde 7- Teşvik belgesi kapsamında yapılmış bulunan üretim tesisleri ve bu tesislere ilişkin gayrimenkullerin 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nda değişiklik yapan 25/5/1995 tarihli ve 4108 sayılı Kanun'a göre kurulmuş veya kurulacak şirketlere ayni sermaye olarak konulmak üzere devri müsteşarlığın iznine tabidir. Bu durumda, yatırım teşvik belgesinin tamamlama vizesinin yapılması kaydıyla, destek unsurları (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kaynaklı Kredi ve Fon Kaynaklı Kredi dahil) geri alınmaz. 4108 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde kurulmuş veya kurulacak şirketin 5 milyon ABD Doları karşılığı Türk Lirasını aşan yatırımları için yöre farkı gözetilmeksizin teşvik belgesi düzenlenir."

            "Geçici Madde 8- 13 üncü maddenin (A) fıkrasının ikinci paragrafında yer alan bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlara ilişkin hüküm, 26/12/1994 tarihli ve 94/6411 sayılı Karar'a istinaden düzenlenen ve halen geçerli olan teşvik belgesi kapsamı komple yeni yatırımlar için de uygulanır."

            Madde 13- Bu Karar'ın,

            a) 1 ve 3 üncü maddeleri 1/8/1998 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,

            b) 7 nci, 8 inci maddeleri ve 9 uncu maddesi ile eklenen ek 1 ve ek 2 nci maddeler ile 11 inci maddesi 25/3/1998 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,

            c) Diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            Madde 14- Bu Karar'ı Hazine Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Devlet Bakanı yürütür.