lozan andlaşması
 
 
 III- TRAKYA HUDUNUNA DAİR MUKAVELENAME 
            24 Temmuz 1923 tarihinde imza edilmiştir. 

            Britanya İmparatorluğu, Fransa, İtalya, Japonya, Bulgaristan, Yunanistan, Romanya, Sırp-Hırvat-Sloven Devleti ve Türkiye, Trakya hudutları üzerinde sulhun idamesi ümniyesiyle, 

            Ve bugün imza edilen sulh muahedenamesinin 24'üncü maddesinde beyan edildiği üzere işbu hududun her iki tarafında bazı tedabiri mahsusai mütekabilenin ittihazı lüzumunu bu maksatla takdir ederek, 

            Bu bapta bir mukavelename akdine karar vermişler ve murahhasları olmak üzere : 

            Haşmetlü Büyük Britanya ve İrlanda Kıraliyeti Müttehidesi ve Maverayı Ebhar Britanya arazisi Kıralı ve Hindistan İmparatoru Hazretleri. 

            İstanbul'da Fevkalede Komiser asaletlü Sir Horace George Montagu Rumpold, Baronet, G.C.M.G.: 

                        Fransa Cumhuriyeti Reisi :  
            Fransa Sefiri Kebiri, Cumhuriyetin Şarkta Fevkalede Komiseri Lejyon Donör nişanı millisinin Grandofisye rütbesini haiz Ferik General Mösyö Morice Pelle ; 

                        Haşmetlü İtalya Kıralı Hazretleri :  
            Ayandan, İtalya Sefiri Kebiri, İstanbul'da Fevkalede Komiser ve Senmoris ve Lazar ve Kuron Ditali nişanlarının Grankuva rütbesini haiz asaletlü Marki Camille Garroni. 

            Atina Fevkalede Murahhas ve Orta Elçisi, Senmoris ve Lazar nişanının Komandör ve Kuron Ditali nişanının Grandofiisye rütbesini haiz Mösyö Jules Cesar Montagna ; 

                        Haşmetlü Japonya İmparatoru Hazretleri :  
            Soley Lövan nişanının birinci rütbesini haiz, Roma Fevkalede Sefiri Kebiri ve murahhası Mösyö Kentaro Otchiai, Jusammi; 

                        Haşmetlü Bulgar Kıralı Hazretleri :  
            Şimendifer, Posta ve Telgraf Nazırı sabıkı Mösyö Bogdan Morhoff; 

            Londra Fevkalede Murahhas ve Orta Elçisi, Hukuk Doktoru ve Senaleksander nişanının Grankruva rütbesini haiz Mösyö Dimitri Stancioff; 

                        Haşmetlü Yunanlılar Kıralı Hazretleri :  
            Esbak Heyeti Nuzzar Reisi Sovör nişanının Grankruva rütbesini haiz Mösyö Elefteriyos K. Veniselos, 

            Londra Orta Elçisi, Sovör nişanının Grankruva rütbesini haiz Mösyö Demetre Caclamanos; 

                        Haşmetlü Romanya Kıralı Hazretleri :  
            Orta Elçi Mösyö Constantin Diamandy; 
 
            Orta Elçi Mösyö Constantin Contzesko, 

                        Haşmetlü Sırplar-Hırvatlar-Slovenler Kıralı Hazretleri :  
            Bern'de Fevkalede Murahhas ve Orta Elçi Doktor Mösyö Miloutine Yunanovitch; 

                        Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti :  
            Umuru Hariciye Vekili, Edirne Mebusu İsmet Paşa; 

            Umuru Sıhhiye ve Muaveneti İçtimaiye Vekili, Sinop Mebusu Doktor Rıza Nur Bey ; 

            Sabık Vekil, Trabzon Mebusu Hasan Bey; 

            Hazaratını tayin etmişlerdir.Müşarünileyhim usulüne muvafık ve muteber görülen salahiyetnamelerini ibrazdan sonra ahkamı atiyeyi kararlaştırılmışlardır : 

            Madde 1- Adalardenizi'nden Karadeniz'e kadar Türkiye'yi Bulgaristan'dan ve Yunanistan'dan terfik eden hududun tarafeynindeki arazi atideki hudut dahilinde ve takriben otuz kilometre vüsatinde olarak gayrı askeri hale ifrağ edilecektir.(Merbut haritaya müracaat) 

            1- Türkiye arazisinde, Adalardenizi'nden Karadeniz'e kadar :  
            Bugünkü tarihle imza edilen Sulh muahedenamesinin ikinci maddesinin 1 ve 2 numaralı kısımlarından tayin edilen Türkiye'nin Yunanistan ve Bulgaristan'la olan hududuna oldukça muvazi bir hat bu hat Kırkkilise havalisinde Kırkkilise kasabası ile nefsi kasabanın merkezinden itibaren asgari beş kilometrelik bir daireyi gayrı askeri hale ifrağ edilen mıntıkadan hariç bırakmak şartıyla ve mezkur huduttan asgari otuz kilomete mesafede çizlecektir.Ve Adalardenizi'nde İbrice [İbridje burnu] burnundan bed'ederek Karadeniz'de Serbest [Serbest burun] burnunda nihayet bulunacaktır. 

            2- Yunanistan arazisinde, Adalardenizi'nden Yunan-Bulgar hududuna kadar:  
            Mekri burnunun ucundan [Mekri kasabası hariç olmak üzere] başlıyarak ve şimale doğru Tahtalı'ya kadar Meriç nehrine oldukça muvazi bir istikamet takip ederek ve badehu Meherkoz [Meherkoz]un şarkından Küçük Derbent'in takriben on beş kilometre garbında Yunan-Bulgar hududu üzerinde tayin edilecek bir noktaya vasıl olan bir hat; 

            3- Bulgar arazisinde, Yunan-Bulgar hududundan Karadeniz'e kadar :  
            Berveçhi bala tayin edilen noktadan bed'edip Papasköy'ün beş kilometre garbında Edirne yolunu Koşikavak [Kossukavak]ta katederek badehu Yunan-Bulgar ve Türk-Bulgar hududundan asgari otuz kilometre bir mesafeden geçerek ve yanız Harmanlı mıntıkasında Harmanlı kasabasıyla kasabanın merkezinden itibaren asgari beş kilometrelik bir daireyi gayrı askeri hale ifrağ edilmiş mıntıka haricinde bırakarak Karadeniz'de Anberler [Anberler]in şimali garbisinde kain körfezin en içerlek noktasında hitam bulacak bir hat; 

            Madde 2- İşbu mukavelenamenin mevkii meriyete vaz'ı tarihinden itibaren on beş gün zarfında teşkil edilecek bir tahdit komisyonu, birinci maddede izah edilen hududu arazi üzerinde tayin edip çizecektir.İşbu komisyon Fransa, Büyük Britanya, İtalya, Bulgaristan, Yunanistan ve Türkiye tarafından her devlet için bir mümessil bulunmak şartıyla teyin edilecek mümessillerden müteşekkil olacaktır.Bulgar, Yunan ve Türkiye mümessillerden her biri ancak Bulgar, Yunan ve Türk arazisine ait ameliyata iştirak edebilecektir.Maamafih bu ameliyattan hasıl olacak mesainin heyeti mecmuası komisyonun celsei umumiyesince tayin ve kaydedilecektir. 

            Madde 3- Birinci maddede muharrer mıntıkaların gayrı askeri hale ifrağı atideki şeraite göre icra ve idame edilecektir. 

            1- Elyevm mevcut bulunan bilumum daimi veya sahra istihkamatı, arazisinde bulundukları devlet tarafından silahtan tecrit ve hedmedilecektir. 

            Bu kabilden hiç bir yeni istihkam inşa edilmeyecek ve hiçbir silah veya levazımı harbiye deposu ve taarruzi veya tedafüi olsun, askeri, bahri veya havai sair hiçbir tesisat vücude getirilmeyecektir. 

            2- Jandarma, polis kuvveti, gümrük memurları, hudut muhafızları gibi asayişi dahiliyi temine ve hudutları tarassuda muktezi anasırı mahsusadan maada hiçbir kuvvei müselleha, ne durabilecek, ne de harekatta bulunabilecektir.Hiçbir tayyare veya sair merakibi havaiyeyi ihtiva etmeyecek olan işbu anasırı mahsusanın mevcudu atiyüzzikir miktarı tecavüz etmeyecektir : 

            a)Gayrı askeri hale ifrağ edilen Türkiye arazisinde ceman (5000) kişi; 

            b)Gayrı askeri hale ifrağ edilen Yunan arazisinde ceman (2500) kişi; 

            c)Gayrı askeri hale ifrağ edilen Bulgar arazisinde ceman (2500) kişi; 

            Bunların teçhizatı her güna top hariç olmak şartıyla ancak rövelver, kılıç ve tüfek ve beher (100) nefer başına (4) makineli tüfekten ibaret olacaktır. 

            Bu ahkam 27 Teşrinisani 1919 tarihli Nöyi muahedesi mucibince Bulgaristan'a terettüp eden mecburiyetleri ihlal etmeyecektir. 

            3- Askerlikten tecrit edilen menatık üzerinde her hangi bayrağı hamil askeri veya bahri tayyare tayeranı memnundur. 

            Madde 4- İşbu mukavelenamede arazileri mevzuu bahis olan hemhudut devletlerden  birisinin ahkamı salifeye riayet hususunda dermeyan edeceği bir talebi olduğu takdirde mezkur Devlet işbu talebi Cemiyeti Akvam Meclisine tevdi edecektir. 

            Madde 5- İşbu mukavelename tasdik edilecektir. 

            Tasdiknameler sürati mümküne ile Paris'te tevdi edilecektir. 

            İşbu Mukavelename Bulgaristan, Yunanistan ve Türkiye taraflarından tasdik edildiğinden itibaren meri olacaktır.Bir zabıtnamei mahsus bu tasdikleri kayıt ve tesbit edecektir.O zaman da bunu henüz tasdik etmemiş olan diğer devletler hakkında bu mukavelename, Düveli mezkure diğer düveli akideye Fransa Hükümeti Cumhuriyesi tarafından ihbar edilecek olan, tasdiknamelerini tevdi ettikçe meriyete girecektir. 

            Japon Hükümeti tasdikın icra edilmiş olduğunu Paris'teki mümessili siyasisi vasıtasıyla Fransa Hükümeti Cumhuriyesine bildirmekle iktifa salahiyetini haiz olacak ve bu takdirde tasdiknamesini sürati mümküne ile tevdi edecektir. 

            Tasdikanlilmakal marüzzikir murahhaslar işbu mukavelenameyi imza etmişlerdir. 

            İşbu mukavelename Lozan'da 24 Temmuz 1923 tarihinde yalnız bir nüsha olarak tanzim edilmiş olup mezkur nüsha Fransa Hükümeti hazinei evrakına tevdi edilecek ve Hükümeti mezkure birer nüshai musaddakasını düveli mümziyeden her birine tevdi edecektir. 
 
Horace Rumbold 
Pelle 
Garroni 
G. C. Montagna 
K. Otchiai 
M. Morpholff 
Stancioff 
E. K. Vesinelos 
D. Caclamanos 
Constantin Diamandy 
Constantin Contzesco 
 M. İsmet 
Dr.Rıza Nur 
 Hasan