lozanant011  
XI. İDAREİ ADLİYEYE DAİR BEYANNAME

            24 Temmuz 1923 tarihinde imza edilmiştir. 

            Türkiye Heyeti Hurahhasası, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümetinin ecanibe Türkiye Mahakimi huzurunda hüsnü tevzii adaletin bilcümle  teminatı ita eylemeye ve hakimeyitini tamamitle istimal eylemek suretiyle ve hiçbir mudahalei ecnebiye olmaksızın buna nezaret etmeye kaadir bulunduğunu evvelce de beyan eylemek fırsatına nail olmuştu.Maamafih hükümeti mezkure terakkiyatı ahlakiye ve medeniyenin muhik göstereceği islahatı icra için tetkikat ve tetebbuat ifa ettirmeye amadedir. 

            Haiz olduklarısalahiyetnameler mucibince hareket eden zirde vazıini imza, işbu mülahazaya mebni, berveçhiati beyanatta bulunmaya lüzum görürler : 

 1 
            Türkiye Hükümeti, 1914-1918 harbine iştirak etmemiş olan memalik tebaası hukuk şinasanı meyanından olmak üzere Lahey Beynelmilel Adalet Mahkemei daimesi tarafından tanzim kılınacak listeden intihap edeceği Avrupa'lı hukuk müşavirlerini, beş seneden dun olmamak üzere lüzum göreceği bir müddet için, Türkiye memuru sıfatıyla bilatehir hizmetine almak niyetindedir. 
            İşbu hukuk müşavirleri Adliye Vekiline merbut bulunacaklar ve bir takımlarının mahalli memuriyeti İstanbul şehri ve diğerlerinin mahalli memuriyeti İzmir şehri olacaktır.Mumaileyhim Kavanin Komisyonlarının mesaisine iştirak edecekler ve sınıfı hükkamın vezaifine müdahale etmeksizin Türkiye, hukuk, ticaret ve ceza mahkemelerinin tarzı ifayı vezaifini takibe ve Adliye Vekiline lüzum görecekleri bütün raporları itaya memur edileceklerdir; mumailehim gerek hukuk, ticaret veya cezaya mütaallik muamelatı adliyeden, gerek mücazatın icrasından ve gerek kavaninin tatbikından tevellüt edebilecek bilcümle şikayatı,-Türkiye kavaninin tamamii riayeti temin için-Adliye Vekilini haberdar eylemek üzere kabul salahiyetini haiz olacaklardır. 

            Hukuk müşavirleri mesakine duhulün ve taharriyat veya tevfikatın mahal verebileceği şikayatı dahi kabule salahiyettar olacaklardır.Diğer taraftan İstanbul ve İzmir devari kazaiyesinde zikrolunan muamelat, icra olunduktan sonra Adliye Vekilinin mahalli mümessil tarafında bila tehir hukuk müşavirine bildirilecektir. Mumaileyhhakim bu gibi hususatta hukuk müşavirleriyle doğrudan doğruya muhabere salahiyetini haiz olacaktır. 

 3 
            Cünha mevaddında kefaletle tahliyei sebil yüzünden asayişi umumi haleldar olmadıkça veyahut muvakkaten tahliye keyfiyeti tahkikatı kanuniyenin selameti cereyanını ihlal etmedikçe kefalete raptile tahliyei sebil daima mecburiyülifa olacaktır. 
 4 
            Mevaddı Hukukiye ve ticariyede bilcümle tahkimnamelerle tahkimname mahiyetindeki ahkam mücaz olup bu suretle verilecek hakem kararları, bidayet mahkemesi reisinin tasdikı üzerine icra edilecektir, mumaileyh bidayet reisi, intizamı ammeye mugayir olmadıkça hakem kararını tasdikten imtina edemiyecektir. 
 5 
            İşbu beyanname beş senelik bir müddet için mer'idir. 

            Lozan'da 24 Temmuz 1923 tarihinde tanzim edilmiştir. 
                                                                        M. İsmet 
                                                                        Dr. Rıza Nur 
                                                                        Hasan