icra ve iflas kanunu  
DÖRDÜNCÜ BAP
HACİZ YOLU İLE TAKİP

            I- MAL BEYANI  
            BEYANIN MUHTEVİYATI  
            Madde 74 - Mal beyanı, borçlunun gerek kendisinde ve gerek üçüncü şahıslar yedinde bulunan mal ve alacak ve haklarından borcuna yetecek miktarın nevi ve mahiyet ve vasıflarını ve her türlü kazanç ve gelirlerini ve yaşayış tarzına göre geçim membalarını ve buna nazaran borcunu ne suretle ödeyebileceğini yazı ile veya şifahen icra dairesine bildirmesidir.  

            BEYAN MECBURİYETİ MÜDDETİ, BAŞLANGICI  
            Madde 75 - İtirazının kat'i veya muvakkat surette ref'ine karar verilen borçlu, bu kararın kendisine tebliğinden itibaren üç gün içinde yukarıdaki maddede gösterildiği üzere beyanda bulunmıya mecburdur.  

            Ref'i kararı borçlunun vicahında verilmiş ise bu müddet, kararın tefhiminden başlar.  

            HAPİS İLE TAZYİK  
            Madde 76 - Mal beyanında bulunmıyan borçlu beyanda bulununcaya kadar icra memuru tarafından bir defaya mahsus olmak üzere hapisle tazyik olunur. Ancak bu hapis üç ayı geçemez.  

              SONRADAN KAZANILAN VEYA ZİYADELEŞEN MALLARIN BEYANI   
            Madde 77 - İcra dairesine vaki olan beyanda malı olmadığını bildirmiş veya borcuna yetecek mal göstermemiş yahut beyandan imtina etmiş olan borçlu sonradan kazandığı malları ve kazancında ve gelirinde vukua gelen tezayütleri yedi gün içinde mezkür daireye taahhütlü mektupla veya şifahi olarak bildirmeğe mecburdur.  

            II-HACİZ  
            1 - TALEP MÜDDETİ  
            Madde 78 - Ödeme emrindeki müddet geçtikten ve borçlu itiraz etmiş ise itirazı refolunduktan sonra mal beyanını beklemeksizin alacaklı haciz konmasını isteyebilir.  

            Haciz istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren altı ay geçmekle düşer. İtiraz veya dava halinde bunların vukuundan hükmün katileşinceye kadar geçen zaman hesaba katılmaz.  

            Alacaklı isterse, haciz talebinin vukuuna dair bedava ve pulsuz bir vesika verilir.  

            2 - HACZE BAŞLAMA MÜDDETİ  
            Madde 79 - İcra dairesi talepten nihayet üç gün içinde haczi yapar.  

            Haczolunacak mallar başka yerde ise hacizyapılmasını malların bulunduğu yerin icra dairesine hemen yazar.  

            HACİZ YAPAN MEMURUN SELAHİYETİ  
            Madde 80 - İcra memuru haczi kendi yapabileceği gibi muavin veya katiplerinden birine de yaptırabilir.  

            Borçlu haciz sırasında malın bulunduğu yerde bulunmaz ve hemen bulundurulması mümkün olmazsa haciz, gıyabında yapılır.  

            Talep vukuunda borçlu kilitli yerleri ve dolapları açmağa vesair eşyayı göstermeğe mecburdur. İcabında zorla açtırılır.  

            ZABITA MEMURLARİLE MUHTARLARIN VAZİFELERİ  
            Madde 81 - Zor kullanmak hususunda bütün zabıta memurları icra memurunun yazılı müracaatı üzerine kendisine muavenet ve emirlerini ifa etmekle mükelleftirler.  

            Köylerde haczi yapan memurun emirlerini muhtarlar da ifaya mecburdurlar.  

            HACZİ CAİZ OLMIYAN EŞYA VE ALACAKLAR  
            Madde 82 - Aşağıdaki şeyler haczolunamaz:  

            1. Devlet malları;  

            2. Borçlunun zatı ve mesleki için lüzumlu elbise ve eşyasiyle borçlu ve ailesine lüzumu olan yatak takımları ve ibadete mahsus kitap ve eşyası,  

            3. Vazgeçilmesi kabil olmıyan mutfak takımı ve pek lüzumlu ev eşyası,  

            4. Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve diğer teferruatı, değilse, sanat ve mesleki için lüzumlu olan alat ve edevat ve kitapları;  

            5. Borçlu ve ailesinin idareleri için lüzumlu ise borçlunun tercih edeceği bir süt veren mandası veya ineği veyahut üç keçi veya koyunu ve bunların bir aylık yem ve yataklıkları,  

            6. Borçlunun ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacakları;  

            7. Borçlar Kanunu'nun 510' uncu maddesi mucibince haczolunmamak üzere tesis edilmiş olan kaydı hayatla iratları,  

            8. Memleketin ordu ve zabıta hizmetlerinde malül olanlara bağlanan tekaüt maaşlariyle bu hizmetlerden birinin ifası sebebiyle ölenlerin ailelerine bağlanan maaşlar;  

            9. Bir muavenet sandığı veya cemiyeti tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi hallerde bağlanan maaşlar,  

            10.Vücut veya sıhhat üzerinde ika edilen zararlar için tazminat olarak mutazarrırın kendisine veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi lazımgelen paralar;  

            11. Borçlunun haline münasip evi (ev kıymetçe fazla ise bedelinden haline münasip bir yer alınabilecek miktarı borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılır.)  

            Kanunu Medeninin 807 nci maddesi hükmü mahfuzdur  

            2,3,4 ve 5 numaralı fıkralardaki istisna, borcun bu eşya bedelinden tevellüt etmemesi haline münhasırdır.  

            Bir malın haczi caiz olmadığı hakkında tetkik mercii tanıtılan verilecek kararla on gün içinde temyiz olunabilir.  

            KISMEN HACZİ KABİL ALACAKLAR  
            Madde 83 - Maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, nafakalar, tekaüd maaşları, sigortalar veya tekaüd sandıkları tarafından tahsis edilen iradlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir. Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden aşağı olamaz. Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.  

            Miktara veya bunun tezyit veya tenzili taleplerine dair tetkik mercii tarafından verilecek kararlar on gün içinde temyiz olunabilir.  

            YETİŞMEMİŞ MAHSULLERİN HACZİ  
            Madde 84 - Yetişmemiş her nevi toprak ve ağaç mahsulleri yetişmeleri zamanından en çok iki ay evvel haczolunabilir. Bu suretle haczedilen mahsullerin borçlu tarafından başkasına devri haczeden alacaklıya karşı hükümsüz olup, icranın devamına mani olmaz.  

             Alacağı gayrimenkul rehinle temin edilmiş olan alacaklının mütemmim cüz olarak merhunun yetişmemiş mahsulleri üzerinde haiz olduğu hakka halel gelmez. Şu kadar ki mürtehin rehinin icraca paraya çevrilmesi için mahsullerin yetişmesinden evvel takip talebinde bulunmuş  olmalıdır.  

            MENKUL VE GAYRİMENKUL MALLARIN HACZİ  
            Madde 85 - Borçlunun kendi yedinde veya üçüncü şahısta olan menkul mallar ile gayrimenkullerinden ve alacak ve haklarından alacaklının ana, faiz ve masraflar da dahil olmak üzere bütün alacaklarına yetecek miktarı haczolunur.  

            Borçlu tarafından başkasının olduğu beyan veya üçüncü şahıs tarafından ihtiyaten haciz yahut istihkak iddia edilmiş bulunan malların haczi en sonraya bırakılır.  

            Ancak haczolunan gayrimenkul artırmaya çıkarılmadan borçlu borcun itfasına yetecek menkul mal veya vadesi gelmiş sağlam alacak gösterirse gayrimenkul üzerinde haciz baki kalmak üzere önce gösterilen menkul veya alacak da haczolunur.  

            Şu kadar ki, bu suretle mahcuz kalan gayrimenkulün idare ve işletmesine ve hasılat ve menfaatlerine icra dairesi müdahale etmez.  

            Haczi koyan memur borçlu ile alacaklının menfaatlerini mümkün olduğu kadar telif etmekle mükelleftir.  

            HACZİN NETİCELERİ  
            Madde 86 - Borçlu, alacaklının muvafakati ve icra memurunun müsaadesi alınmaksızın mahcuz mallarda tasarruf edemez. Haczi koyan memur hilafına hareketin cezai mesuliyeti müstelzim olduğunu borçluya ihtar eder.  

            Haczedilmiş olan mal üzerinde üçüncü şahsın zilyedlik hükümlerine istinaden hüsnüniyetle iktisabettiği haklar mahfuzdur.  

            Hüsnüniyet kaidelerine muhalif olarak mahcuz mal üzerinde üçüncü şahsın iktisap ettiği haklar, alacaklının hacizle o mala taalluk eden haklarını ihlal ettiği nispette batıldır.  

            KIYMET TAKDİRİ  
            Madde 87 - Haczi yapan memur, haczettiği malın kıymetini takdir eder. İcabında ehli vukufa müracaat edebilir.  

            MAHCUZ MALLARI MUHAFAZA TEDBİRLERİ  
            1- MENKULLER HAKKINDA  
            Madde 88 - Haczolunan paraları, banknotları, hamiline ait senetleri, poliçeler ve sair cirosu kabil senetlerle altın ve gümüş ve diğer kıymetli şeyleri icra dairesi muhafaza eder.  

            Diğer menkul mallar masrafı peşinen alacaklıdan alınarak münasip bir yerde muhafaza altına alınır. Alacaklı muvafakat ederse istenildiği zaman verilmek şartile muvakkaten borçlu yedinde veya üçüncü şahıs nezdinde bırakılabilir.  

            İcra dairesi üçüncü bir şahsa rehnedilmiş olan malları da muhafaza altına alabilir. Bu mallar paraya çevrilmediği takdirde geri verilir.  

            2- ALACAKLAR HAKKINDA  
            Madde 89 - Hamiline ait olmıyan yahut  
cirosu kabil bir senede müstenit bulunmıyan alacak veya sair bir hak haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi üçüncü şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödiyebileceğini ve aşağıdaki fıkralar hükmünü bildirir.  

            Borçlunun alacağı veya üçüncü şahıstaki bir malı haczedilip de üçüncü şahıs borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden evvel borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş, yahut kusuru olmaksızın telef olmuş veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise, keyfiyeti, haczin kendisine tebliğinden itibaren on gün içinde icra dairesine yazılı veya şifahi beyanla bildirmeye mecburdur. Bildirmediği halde mal yedinde ve borç zimmetinde mevcut sayılarak teslimi veya ödenmesi istenir.  

            Üçüncü şahıs, kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde itirat iddiasını bildirmediği takdirde 65 inci madde hükmü cari olur.Her halde üçüncü şahsın umumi hükümler dairesinde borçluya karşı müracaat ve tazminat hakkı mahfuzdur.  

            Malın teslimi mümkün olmazsa, alacaklı mahkemeye müracaatla kıymetini ona ödetir.  

            Haciz isteyen kimse üçüncü şahıs tarafından verilen cevabın hilafını tetkik merciinde ispatla ceza ve tazminat istemek hakkını haizdir.  

            Bu madde hükmü, memuriyeti hasebiyle hakikate muhalif beyanda bulunan memurlar hakkında da tatbik olunur.  

            Üçüncü şahıstaki mal veya alacağın haczinden doğan itilaflara dair tetkik mercii tarafından verilecek kararlar on gün içinde temyiz olunabilir.  

            3 - DİĞER HAKLAR İÇİN  
            Madde 90 - İcra dairesi haczedilen hakların muhafazasına ve alacaklardan günü gelenlerin tahsiline çalışır ve lazım gelen masrafların peşin ödenmesini istiyebilir.  

            4- GAYRİMENKULLER HAKKINDA  
            Madde 91- Gayrimenkulün haczi ile tasarruf hakkı tahdit edilmiş olur. Sicille kaydedilmek üzere haciz keyfiyeti, ve ne miktar meblağ için yapıldığı icra dairesi tarafından tapuya ve mahcuz gemi ise kayıtlı bulunduğu daireye bildirilir.  

            Hacze yeni alacaklılar iştirak eder veya haciz kalkarsa bu cihetler de tapu idaresine haber verilir.  

            I. Gayrimenkul haczinin şumulü,  

            II. Alacakları rehinle temin edilmiş alacaklıların mahfuz hakları;  

            III. İdare ve işletme.  

            Madde 92 - Bir gayrimenkulün haczi hasılat ve menfaatlerine de şamildir. Haciz, gayrimenkul kendilerine rehnedilmiş olan alacaklıların haklarına halel getirmez.  

            İcra dairesi, gayrimenkul kendilerine rehnedilmiş olan alacaklılarla kiracılara hacizden haber verir.  

            Daire, gayrimenkulün idare ve işletmesi için lüzum gördüğü tedbirleri alır.  

            Ticaret Kanunu'nun 1023 üncü maddesi hükmü mahfuzdur.  

            MAHSULLERİN TOPLANMASI, BORÇLUNUN HAKKI  
            Madde 93 - İcra dairesi mahsullerin toplanması için lazımgelen tedbirleri alır.  

            Borçlunun geçineceği yoksa kendisinin ve ailesinin geçinmeleri için kafi miktar mahsulden veya satıldıkça bedelinden münasip miktar kendisine bırakılır.  

            İŞTİRAK HALİNDE TASARRUF EDİLEN MALLAR  
            Madde 94 - Bir intifa hakkı veya taksim edilmemiş bir miras ya bir şirket yahut iştirak halinde tasarruf edilen bir mal hissesi haczedilirse icra dairesi, ikametgahları malum olan alakadar üçüncü şahıslara haber verir.  

            Borçlunun reddetmediği miras veya başka bir sebeple iktisap eyleyip henüz tapuya tescil ettirmediği mülkiyet veya diğer aynı hakların borçlu namına tescili alacaklı tarafından istenebilir. Bu talep üzerine icra dairesi alacaklının bu muameleyi takip edebileceğini tapu idaresine bildirir.  

            Alacaklının bu sebeple yapacağı kanuni masraflar ayrıca takip ve hükme hacet kalmaksızın dairece borçludan tahsil olunur.  

            MAHCUZ MALLARIN MUHAFAZASI MASRAFLARI  
            Madde 95 - Alacaklı haczedilen malların muhafaza ve idare ve işletilmesi masraflarını istenildiği takdirde peşin vermeğe mecburdur.  

            İSTİHKAK İDDİASINA İTİRAZ  
            A- BORÇLUNUN ZİLYEDLİĞİ  
            1 -İHZARİ SAFHA  
            Madde 96 - Borçlu, elinde bulunan bir malı başkasının mülkü veya rehni olarak gösterdiği yahut üçüncü bir şahıs tarafından o mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia edildiği takdirde, icra dairesi bunu haciz ve icra zabıtlarına geçirir ve keyfiyeti iki tarafa bildirir.  

            İcra Dairesi aynı zamanda istihkak iddiasına karşı itirazları olup olmadığını bildirmek üzere alacaklı ve borçluya üç günlük mühlet verir. Sükutları halinde istihkak iddiasını kabul etmiş sayılırlar.  

            2- ÜÇÜNCÜ ŞAHSIN İSTİHKAK İDDİASI  
            Madde 97 - İstihkak iddiasına karşı alacaklı veya borçlu tarafından itiraz edilirse, İcra dairesi üçüncü şahsa yedi gün içinde mahkemeye müracaat etmesini tembih eder.  

            Makmeye müracaat olundukta ilerde haksız çıktığı takdirde alacaklının muhtemel zararına karşı davacıdan kafi teminat alınmak şartıyla mahkeme takibin talikını emreder.  

            Kiralanan yerdeki hapis hakkına tabi eşyaya mütaallik istihkak davaları Borçlar Kanununun 268 inci maddesinin 1 inci fıkrasında yazılı hükümlere muvafık olmadıkça talik emri verilemez.  

            Dava esnasında 106 ncı maddedeki müddetler cereyan etmez.  

            Muayyen müddet içinde dava etmeyen üçüncü şahıs alacaklıya karşı iddiasından vazgeçmiş sayılır.  

            Birinci fıkradaki hükümler dairesinde kendisine istihkak talebinde bulunmak imkanı verilmemiş olan üçüncü şahıs haczedilen şeh hakkında ve satılıp ta bedeli henüz alacaklıya verilmemişse bedeli hakkında istihkak davası açabilir. Bu halde mahkemece ikinci fıkra hükmü tatbik olunur.  

            İstihkak davası üzerine mahkemece takibin talikına karar verilip te neticede dava reddolunursa alacaklının alacağından bu dava dolayısiyle istifası geciken miktarının yüzde onundan aşağı olmamak üzere davacıdan tazminat alınmasına asıl dava ile birlikte hükmolunur.  

            Davasının reddi hakkındaki kararı temyiz eden istihkak davacısı icra dairesinden 36 ncı maddeye göre mühlet istiyebilir.  

            İstihkak davası sabit olur ve birinci fıkra mucibince istihkak iddiasına karşı itiraz eden alacaklı veya borçlunun suiniyeti de tahakkuk ederse haczolunan malın değer bahasının yüzde onundan aşağı olmamak üzere itiraz edenden tazminat alınmasına asıl dava ile birlikte hükmolunur.  

            Koca aleyhine yapılmış bir hacizde karı şahsi malları üzerindeki haklarının Kanunu Medeninin 160 ıncı maddesi hükmüne tabi olmaksızın kendisi takip edebilir.  

            3 - ÇALINMIŞ VE ZAYİ OLMUŞ ŞEYLER  
            Madde 98 - Çalınmış ve zayi edilmiş şeyler hakkında Kanunu Medeninin 902, 903 ve 904 üncü maddeleri hükmü mahfuzdur.  

            İcra dairesi tarafından pazarlık suretiyle yapılan satış Kanunu Medeninin 902 nci maddesinde mezkur resmi artırma hükmündedir.  

            B- ÜÇÜNCÜ ŞAHSIN ZİLYEDLİĞİ  
            Madde 99 - Haczedilen şey borçlunun elinde olmayıp ta üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia eden üçüncü bir şahıs nezdinde bulunursa icra dairesi o şahıs aleyhine mahkemeye müracaat için alacaklıya yedi gün mühlet verir.  

            Bu mühlet içinde dava ikame edilmezse üçüncü şahsın iddiası kabul edilmiş sayılır.  

            HACZE İŞTİRAK DERECELERİNİN TEŞKİLİ  
            Madde 100 - İlk haciz üzerine satılan malın tutarı vezneye girinciye kadar aynı derecede hacze iştirak edebilecek alacaklılar :  

            1- İlk haciz ilamsız takibe müstenitse takip talebinden ve ilama istinat ediyorsa dava ikamesinden mukaddem yapılmış bir takip üzerine alınan aciz  vesikasına,  

            2- Yukarki fıkrada yazılı tarihlerden önce açılmış bir dava üzerine alınan ilama,  

            3- Aynı tarihlerden mukaddem tarihli resmi veya tarih ve imzası tasdikli bir senede,  

            4- Aynı tarihlerden mukaddem tarihli resmi dairelerin veya salahiyetli makamların salahiyetleri dahilinde ve usulüne göre verdikleri makbuz veya vesikaya istinat eden alacaklılardır.  

            Bu suretle iştirak halinde icra dairesi müracaat üzerine aynı derecedeki alacaklıların bütün alacaklarına yetecek nisbette ilave suretile hacizler yapar.  

            Bunların haricindeki alacaklılar ancak, evvelki dereceden artacak bedeller için hacze iştirak edebilirler.  

            ÖNCE İCRASI LAZIM GELEN MERASİME LÜZUM OLMAKSIZIN İŞTİRAK  
            Madde 101 - Borçlunun karısı veya kocası ve çocukları ve vasi veya kayyımı olduğu şahıslar evlenme, vesayet veya velayetten mütevellid alacaklar için önce icrası lazımgelen takip merasimine  lüzum  olmaksızın ilk haciz üzerine satılan malın tutarı vezneye girinceye kadar aynı derecede hacze iştirak edebilirler.  

             Şu kadar ki bu iştirak evliliğin veya vesayet, velayet ve kayyımlığın devamı esnasında yahut zevalini takip eden sene içinde talep edilmek şarttır.İştirak talebine esas olan haktan dolayı açılan dava veya yapılan takibin devam ettiği müddet hesaba katılmaz.yapıldığı takdirde istimal olunabilir. Bir dava veya takibin devam ettiği müddet hesaba katılmaz.  

            Borçlunun reşit çocukları Kanunu Medeninin 321 inci maddesinde mezkur alacak için önce icrası lazımgelen takip merasimine hacet kalmaksızın her zaman aynı derecede hacze iştirak edebilirler.  

            Sulh mahkemesi dahi, küçüklerle vesayet altında bulunanlar veya kendilerine kayyım tayin edilmiş olanlar namına aynı suretle hacze iştirak edebilir.  

            İcra dairesi bu suretle vakı hacze  iştirak taleplerinden borçluyu ve alacaklıları haberdar ederek itarazları varsa beş gün içinde  bildirmelerini ihtar eder.  

            İtiraz vukuunda iştirak talebinde bulunan kimsenin hacze iştiraki muvakkaten kabul olunur ve yedi gün içinde dava açması lüzumu bildirilir. Bu müddet içinde dava açmazsa iştirak hakkı düşer.Bu dava seri muhakeme usuliyle görülür.  

            Nafaka ilamına istinat eden alacaklı önce takip merasiminin icrasına lüzum olmaksızın her zaman aynı derecede hacze iştirak edebilir. Suiniyet hali müstesnadır.  

            HACİZ SABİT VARAKASI TANZİMİ  
            Madde 102 - Menkul bir malı haciz için mahallinde bir zabıt varakası tutulur.Zabıt varakasında alacaklı veya borçlunun isim ve şöhretleri, alacağın miktarı, haczin hangi gün ve saatte yapıldığı, haczedilen mallar ve takdir edilen kıymetleri ve varsa üçüncü şahısların iddiaları yazılır ve haczi icra eden memur tarafından imza edilir.  

            Haczi talep edilen mal gayrimenkul ise icra dairesi 91 inci madde mucibince haczi ait olduğu daireye tebliğ eder ve mahallinde tutulacak zabıt varakasında gayrimenkulün nevi ve mahiyeti ve hududu ve lüzumlu vasıfları dercolunur.  

            Evvelce ihtiyaten haczedilen şeylere icra haczi vazedildiği surette zabıt varakasına  ihtiyati haciz sahibinin dahi iştirak hakkı işaret olunur.  

            Haczi kabil mallar kafi gelmezse veya hiç bulunmazsa bu hal zabıt varakasına kaydolunur.  

            DAVET  
            Madde 103 - Zabıt varakası hazır bulunmıyan alacaklı veya borçlu üç gün içinde zabıt varakasını tetkik ve diyeceği varsa söylemesi için icra dairesince davet olunur. Kanunen zammı lazım gelen müddetler mahfuzdur.  

            HACZE İŞTİRAK HALİNDE DAVET  
            Madde 104 -Yeni alacaklıların iştiraki ve bu yüzden ilave suretiyle yapılan yeni hacizler zabıt varakasının altına işaret olunur.  

            Hacze iştirak eden her yeni alacaklı isterse zabıt varakasının tam bir suretini alabilir.  

            Evvelce haciz vazedenlerle borçlular dahi yeni iştirak ve ilaveler kendilerine bildirilmek üzere 103 üncü madde mucibince davet olunurlar.  

            BORÇ ÖDEMEDEN ACİZ VESİKASI   
            Madde 105 -Haczi kabil mal bulunmazsa haciz zabıt varakası 143 üncü maddedeki aciz vesikası hükmündedir.  

            İcraca takdir edilen kıymete göre haczi kabil malların kifayetsizliği anlaşıldığı surette dahi zabıt varakası muvakkat aciz vesikası yerine geçerek alacaklıya 277 nci maddede yazılı hakları verir.  

            III- PARAYA ÇEVİRME   
            1- SATIŞ TALEBİ   
            TALEP İÇİN MÜDDETLER   
            Madde 106 -Haczolunan mal menkul ise hacizden nihayet altı ay ve gayrimenkul ise nihayet iki sene içinde satılmasını alacaklı isteyebilir.  

            Borçlunun üçüncü şahıslardaki alacağı menkul hükmündedir.  

            TALEP HAKKI   
            Madde 107 - Her alacaklı mensup olduğu derece namına satış talebinde bulunabilir. 100 üncü maddenin son fıkrası mucibince hacizleri evvelki dereceden artacak bedeller için muteber olan alacaklılardan her biri dahi mensup olduğu derece namına satış isteyebilir.  

            MUVAKKAT HACİZ HALİNDE   
            Madde 108 - Haczi muvakkat olan alacaklı satış talebinde bulunamaz ve hakkında 106 ncı maddedeki müddetler cereyan etmez.  

            Muvakkaten veya ihtiyaten haczedilmiş olan mallar ancak 113 üncü maddenin son fıkrasında yazılı hallerde satılabilir.  

            SATIŞIN TATİL   
            Madde 109 - Satış bedeli, haklarında haciz katileşmiş olan alacakların mecmu miktarına baliğ olursa satış tatil edilir.  

            Muvakkaten haczedilmiş mallar ancak 113 üncü maddenin son fıkrasında yazılı hallerde satılabilir.  

            HACZİN KALKMASI  
            Madde 110 - Bir malın satılması kanuni müddet içinde istenmez veya talep geri alınıpta bu müddet içinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar.  

            TAKSİTLE ÖDEME  
            Madde 111 - Borçlu alacaklının satış talebinden evvel borcunu muntazam taksitlerle ödemeği taahhüt eder ve birinci taksiti de derhal verirse icra muamelesi durur.  

            Şu kadar ki, borçlunun kafi miktar malı, haczedilmiş bulunması ve her taksitin borcun dörtte biri miktarından aşağı olmaması ve nihayet aydan aya verilmesi ve müddetin üç aydan fazla olmaması şarttır.  

            Taksitlerden biri zamanında verilmezse icra muamelesi  kaldığı yerden başlar.  

            2- MENKULLERİN SATIŞI  
            MÜDDETLER   
            Madde 112 - Menkul mallar satış talebinden nihayet bir ay içinde satılır.  

            Yetişmemiş mahsuller, borçlunun muvafakati olmadıkça satılamaz.  

            VAKTİNDEN EVVEL SATIŞ  
            Madde 113 - Alacaklı talep etmeden borçlunun talebiyle de satış yapılabilir.  

            İcra müdürü kıymeti süratle düşen veyahut muhafazası masraflı olan malların satılmasına her zaman karar verebilir.  

            ARTIRMA HAZIRLIK TEDBİRLERİ  
            Madde 114 - Satış açık artırma ile yapılır. Artırmanın yapılacağı yer, gün ve saat daha evvel ilan olunur.  

            İlanın şekli, artırmanın tarzı, yer ve günü ve gazete ile yapılıp yapılmıyacağı icra memurlrğunca alakadarların menfaatlerine en muvafık geleni nazarı dikkate alınarak tayin olunur.  

            İHALENİN YAPILMASI VE GERİ BIRAKILMASI  
            Madde 115 - Satılığa çıkarılan mal üç defa bağırıldıktan sonra en çok artırana ihale edilir. Şu kadar ki, artırma bedelinin malın tahmin edilmiş kıymetinin yüzde yetmiş beşini bulmak ve satışı isteyenin alacağına rüçhanı olan diğer alacaklar o mal ile  temin edilmişse  bu suretle rüçhanı olan alacakların mecmuundan fazla olmak şarttır.  

            Artırma bu miktara baliğ olmazsa satış icra memuru tarafından geri bırakılır ve artıranlar taahhütlerinden kurtulurlar.  

            İKİNCİ ARTIRMA  
            Madde 116 - İkinci artırma ilk artırmayı takip eden on beş gün içinde yapılır. 114 üncü madde hükmü tatbik olunur.  

            İkinci artırmada mal en çok artıranın üstünde bırakılır. Şu kadar ki satış isteyenin alacağına rüçhanı  
olan alacaklar o mal ile temin edilmiş ise bu suretle rüçhanı olan alacakların mecmuundan fazla olmak şarttır.  

            Böyle fazla bir bedel ile alıcı çıkmazsa satış talebi düşer.  

            ALTIN VE GÜMÜŞ EŞYA  
            Madde 117 - Altın ve gümüş eşya maden halindeki kıymetlerinden daha aşağı bir bedel ile satılamaz.  

            SATIŞ BEDELİNİN ÖDENMEMESİ İHALE FARKLARININ TAHSİLİ SURETİ  
            Madde 118 -Satış peşin para ile  yapılır. Ancak icra memuru müşteriye yedi günü geçmemek üzere bir mühlet verebilir.Satılan mal bedeli alınmadan teslim olunmaz. Verilen mühlet içinde müşteri bedelin hepsini vermezse icra dairesince mal yeniden artırmaya çıkarılır ve 116 ıncı maddenin ikinci fıkrası tatbik olunur.  

            Mal kendisine ilk ihale edilen kimse ve kefilleri iki artırma arasındaki farktan ve diğer zararlardan  mesullerdir.Faiz yüzde beş olarak hesap edilir.  

            Bu fark ve faiz ayrıca hükme hacet kalmaksızın dairece tahsil olunur.  

            PAZARLIK SURETİYLE SATIŞ  
            Madde 119 - Aşağıdaki hallerde satış pazarlık suretile yapılabilir :  

            1- Bütün alakadarlar isterse,  

            2- Borsa veya piyasada fiyatı bulunan kıymetli evrak veya diğer mallar için o günün piyasasında mukarrer fiyat teklif edilirse,  

            3- Artırmada maden kıymetini bulmamış olan altın ve gümüş eşyaya bu kıymet verilirse;  

            4- 113 üncü maddenin ikinci fıkrasında gösterilen haller bulunursa,  

            5- Mahcuz malların muhammen kıymeti  yüz lirayı geçemezse,  

            ÖDEME YERİNE ALACAKLARIN DEVRİ  
            Madde 120 - Hacze iştirak eden bütün alacaklılar muvafakat ederlerse borçlunun borsada ve piyasada fiyatı olmıyan alacakları, ödeme yerine geçmek üzere itibari kıymetleriyle kendilerine veya hesaplarına olarak içlerinden birine devredilir. Bu halde alacaklılar, alacakları nispetinde borçlunun haklarına halef olurlar.  

            Aynı suretle hacze iştirak edenlerin hepsi veya içlerinden birisi borçlunun üçüncü bir şahıstaki alacağının tahsilini veya böyle bir şahsa karşı haiz olduğu dava hakkının kullanılmasını, masraf kendilerine ait olmak ve fakat haklarına halel gelmemek şartiyle üzerlerine alabilirler.  

            Bu suretle elde edilecek para ilk önce üzerlerine alanların alacak ve masraflarının ödenmesine karşılık tutulur.  

            PARAYA ÇEVİRMENİN DİĞER TARZI İŞTİRAK HALİNDE MÜLKİYET HİSSELERİ  
            Madde 121 - Bir intifa hakkı veya taksim edilmemiş bir miras veya bir şirket yahut iştirak halinde tasarruf olunan bir mal hissesi gibi yukarki maddelerde gösterilmeyen başka nevi malların satılması lazımgelirse icra memuru satışın nasıl yapılacağını tetkik merciinden sorar.  

            Merci, ikametgahları malum olan alakadarları davet ve gelenlerini dinledikten sonra açık artırma yaptırabileceği gibi satış için bir memur da tayin edebilir, yahut iktiza eden diğer bir tedbiri alabilir.  

            AİLE MAL ORTAKLIĞI  
            Madde 122 - Aile mal ortaklığında bir hissenin satışı 121 inci maddeye göre yapılır. Kanunu Medeninin 331 inci maddesi hükümleri mahfuzdur.  

            3 - GAYRİMENKULLERİN SATIŞI  
            SATIŞ MÜDDETİ  
            Madde 123 - Gayrimenkuller, satış talebinden nihayet iki ay içinde icra dairesi tarafından açık artırma ile satılır.  

            ARTIRMA ŞARTLARI  
            1 - ŞARTNAMENİN AÇIK BULUNDURULMASI  
            Madde 124 - İcra dairesi gayrimenkulün bulunduğu yerin adetlerine göre en elverişli tarzda artırma şartlarını tesbit eder.  

            Bunları ihtiva eden şartname artırmadan evvel en az on gün müddetle icra dairesinde herkesin görmesi için açık bulundurulur.  

            Artırmaya iştirak edeceklerin gayrimenkulün muhammen kıymetinin yüzde yedi buçuğu nispetinde pey akçesi veya milli bir bankanın teminat mektubunu tevdi etmeleri şartnameye yazılır.  

            Satılığa çıkarılan gayrimenkul üzerinde hakkı olan alacaklının alacağı yukarki fıkrada yazılı nispet raddesinde ise artırmaya iştiraki halinde ayrıca pey akçesi ve teminat aranmaz.  

            2 - MÜNDERECATI  
            Madde 125 - Artırma şartnamesinde gayrimenkulün, üzerindeki irtifak hakları, gayrimenkul mükellefiyetleri, ipotekler, ipotekli borç senetleri, irat senetleriyle birlikte satıldığı ve borçlunun bu gayrimenkul ile temin edilmiş şahsi borçlarının da alıcıya intikal eyliyeceği tasrih olunur.  

            İpotek ve ipotekli borç senediyle temin edilmiş olupta bu suretle müşteriye devrolunan borçtan asıl borçlunun kurtulması alacaklının müracaat hakkının mahfuz olduğunu ihaleden itibaren bir sene içinde kendisine bildirmemiş olmasına bağlıdır.(K.M.803)  

            Gayrimenkul rehinle temin edilmiş muaccel borçlar, müşteriye devredilmeyip satış bedelinden tercihan ödenir.  

            Artırma şarnamesinde hangi masrafların müşteriye ait olacağı tasrih olunur.  

            ARTIRMANIN İLANI VE ALAKADARLARA İHTAR  
            Madde 126 - Artırma en az, satıştan bir ay önce ilan olunur.  

            İlanda :   

            1. Satışın yapılacağı yer, gün ve saat;  

            2. Artırma şartnamesinin hangi tarihten itibaren herkes tarafından görülebileceği;  

            3. Tayin edilen zamanda artırma bedeli, gayrimenkulün muhammen kıymetinin yüzde yetmiş beşini bulmadığı takdirde en çok artıranın taahhüdü baki kalmak üzere artırmanın on beş gün daha temdit edilmiş olacağı ve on beşinci  günü aynı saatte  gayrimenkulün en çok artırana ihale edileceği;  

            4. İpotek sahibi alacaklılarla diğer alakadarların gayrimenkul üzerindeki haklarını, hususile faiz ve masrafa dair olan iddialarını evrakı müsbiteleriyle yirmi gün içinde icra dairesine bildirmeleri yazılır. Aksi halde hakları tapu sicilleriyle sabit olmadıkça, satış bedelinin paylaşmasından hariç kalacakları da ilave edilir.  

            Bu ihtar irtifak hakkı sahiplerine de yapılır.  

            114 üncü maddenin ikinci hükmü  gayrimenkulün satış ilanı hakkında da caridir.  

            AYRICA TEBLİĞLER  
            Madde 127 - Malum ikametgahları veya mümessilleri varsa ilanın birer sureti borçluya ve alacaklıya ve gayrimenkulün tapu siciline kayıtlı bulunan alakadarlarına tebliğ olunur.  

            MÜKELLEFİYETLERİN LİSTESİ  
            Madde 128 - İcra memuru satışa başlamazdan evvel gayrimenkul üzerindeki tapu sicilinde mukayyet veya resmi senede müstenit olan mükellefiyetlerin hepsinin bir listesini yapar ve bu listeyi haczedenlerle borçluya tebliğ eder ve itirazlarını bildirmeleri için üç gün mühlet verir. 96 ve 97 nci maddeler hükümleri burada da caridir.  

            İcra dairesi mükellefiyetlere göre gayrimenkullün kıymetini takdir ettirerek ipotekle temin edilmiş olanlara ve alacaklılara tebliğ eder.  

            İHALE  
            Madde 129 - Gayrimenkul üç defa bağrıldıktan sonra en çok arttırana ihale edilir. Şu kadar ki artırma bedeli gayrimenkul için tahmin edilmiş olan kıymetin en az yüzde yetmiş beşini bulmak şarttır.  

            Şayet satış isteyenin alacağına rüçhanı olan diğer gayrimenkulle temin edilmiş ise artırma bedelinin bu suretle rüçhanı olan alacakların mecmuundan fazlaya çıkması şarttır.  

            Artırmada yukarki fıkrada yazılı miktar elde edilmemişse en çok artıranın taahhüdü baki kalmak üzere gayrimenkul,artırma ilanında gösterilen on beş gün nihayetinde en çok artırana ihale edilir. Şu kadar ki ikinci fıkradaki bedel yine elde edilmezse ihale yapılmaz ve satış talebi düşer.  

            ÖDEME USULÜ  
            Madde 130 - Satış bedeli peşin ödenir. Ancak icra memuru alıcıya günü geçmemek üzere bir mühlet verebilir.  

            ÖDEME MÜDDETİ İÇİNDE GAYRİMENKULÜN İDARESİ  
            Madde 131 - Satış bedelinin ödenmesi için mühlet verilmiş ise para verilinceye kadar hasar ve masrafı müşteriye ait olmak üzere gayrimenkul, icra dairesi tarafından idare olunur. Bu müddet içinde icra dairesinin müsaadesi olmaksızın tapuca hiç bir tescil yapılamaz. İcra dairesi satış bedelini temin için ayrıca teminat gösterilmesini isteyebilir.  

            SONRADAN TESİS EDİLEN GAYRİMENKUL MÜKELLEFİYETLERİ VE İPOTEKLİ VE MAHCUZ  GAYRİMENKULLERİN KİRALANMASINDA HÜKÜM   
            Madde 132 - Alacak bir gayrimenkul ile temin edildikten sonra borçlu o gayrimenkul üzerinde alacaklının rızası olmaksızın bir irtifak hakkı yahut bir gayrimenkul mükellefiyeti tesis ederse bu tesis alacaklının hakkına tesir etmez ve alacaklı gayrimenkulün o hak ile birlikte veya o haktan ari olarak artırmağa çıkarılmasını isteyebilir.  

            Gayrimenkul haktan ari olarak satılıp ta bedeli alacaklının alacağından fazla çıkarsa o hakkın takdir edilecek kıymeti ödenmek üzere bedelin fazlası hak sahibine tahsis edilir.  

            İpotek yapılmış olan gayrimenkulü borçlu alacaklının rızası olmaksızın başkasına kiraya verir ve keyfiyeti tapuya tescil ettirirse bu tescil ipotekli alacaklının hakkına tesir etmez.  

            Bu hüküm haczedilmiş olan gayrimenkullerde de caridir.  

            İHALENİN FESHİ VE FARKININ TAHSİLİ  
            Madde 133 - Gayrimenkul kendisine ihale olunan kimse derhal veya verilen mühlet içinde parayı vermezse, ihale kararı feshedilir ve kendisinden evvel en yüksek teklifte bulunan kimse arzetmiş olduğu bedelle almağa razı olursa ona ihale edilir.O da razı olmaz  veya bulunmazsa icra dairesince hemen on beş gün müddetle artırmağa çıkarılır. Bu artırma alakadarlara tebliğe hacet olmayıp yalnız ilanla iktifar olunur ve en çok artırana ihale edilir.  

            Her iki halde birinci ihale edilen kimse iki ihale arasındaki farktan ve diğer zararlardan mesuldür.  

            İhale farkı ve geçen günlerin faizi ayrıca hükme hacet kalmaksızın dairece tahsil olunur.Faiz yüzde beşten hesap olunur.  

            İHALENİN NETİCESİ VE FESHİ  
            Madde 134 - İcra dairesi tarafından gayrimenkul kendisine ihale edilen alıcı o gayrimenkulün mülkiyetini iktisap etmiş olur.  

            İhalenin feshi yalnız tetkik merciinden şikayet yoliyle istenebilir.İhale tarihi şikayet için muayyen müddete başlangıç sayılır.  

            Tetkik merciinin verceği karar on gün içinde temyiz olunabilir.  

            Tescil için tapu idaresine yapılacak tebligat şikayet için muayyen müddetin geçmesinden ve eğer şikayet edilmişse şikayetin intacından sonra yapılır.  

            TESCİL İÇİN TAPUYA TEBLİĞ VE ZORLA ÇIKARMA  
            Madde 135 - Gayrimenkul alıcıya ihale edilip bedeli alındıktan sonra alıcı namına tescil edilmesi için  134 üncü maddede yazılı müddete riayet edilerek tapuya müzekkere yazılır.  

            Gayrimenkul borçlu tarafından veya hacizden evvelki bir tarihte yapıldığı tesvik edilmiş bir akte müstenit olmıyarak başkaları tarafından işgal edilmekte ise onbeş gün içinde tahliyesi için borçluya veya işgal edene bir tahliye emri tebliğ edilir. Bu müddet içinde tahliye edilmezse zorla çıkarılıp gayrimenkul alıcıya teslim olunur.  

            GEMİLER HAKKINDA  
            Madde 136 - Bu faslın hükümleri gemilere de şamildir.  

            AİLE YURTLARI  
            Madde 137 - Aile yurtlarına dair Kanunu Medeni hükümleri mahfuzdur.  

            4- PARANIN PAYLAŞTIRILMASI   
            PARALARIN PAYLAŞTIRILMASI ZAMANI,  MASRAFLAR VE VEKALET ÜCRETİ  
            Madde 138 - Mahcuz mallar tamamiyle satıldıkta bedelleri alakadarlara hisselerine göre paylaştırılır ve bir kısmı satıldıkta icabına göre bedeli hisseleri nispetinde alakadarlara avans olarak dağıtılır.  

             Haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları alakadar eden masraflar önce satış tutarından alınır ve artan para takip masrafları ve işlemiş faizler dahil olduğu halde alacakları nispetinde paylaştırılır.  

            Takip avukat veya dava vekili marifetiyle yapılmış ve ücret talep edilmişse alacağın yüzde üçünden aşağı olmamak üzere icra memuru tarafından takdir olunacak ücret te takip masrafına masraflarına dahildir.  

            Muvakkat hacizler için ayrılmış hisseler vaziyet anlaşılıncaya kadar sağlam bir bankaya, banka bulunmıyan yerlerde mahkeme veya icra sandıklarına yatırılır.  

            İCRA DAİRESİNİN TAMAMLAMA HACİZLERİ  
            Madde 139 - Satış tutarı bütün alacakları ödemiye yetmezse icra memuru kendiliğinden yeni hacizler yaparak haczi tamamlar; ancak bu suretle haczolunan mallar üzerinde sonra gelen derecelerin evvelce koydurdukları hacizler varsa bu hacizlerin doğurduğu haklara halel gelmez. Yeniden haczedilen mallar ayrıca satış talebine hacet kalmaksızın ve mümkün olduğu kadar çabuk satılır.  

            SIRA CETVELİ  
            Madde 140 - Satış tutarı bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmezse icra dairesi alacaklıların bir sıra cetvelini yapar.  

            Alacaklılar 206 ncı madde mucibince iflas halinde hangi sıraya girmeleri lazımgeliyorsa o sıraya kabul olunurlar.  

            Bununla beraber ilk üç sıraya kayıt için muteber olan tarih haciz talebi tarihidir.  

            CETVEL SURETLERİNİN TEBLİĞİ  
            Madde 141 - Sıra cetvelinin birer sureti icra dairesi tarafından alakadarlara tebliğ edilir.  

            CETVELE İTİRAZ  
            Madde 142 - Cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel mündericatina itiraz edebilir.  

            Dava seri muhakeme usuliyle görülür.  

            İtiraz alacağın esas ve miktarına taalluk etmeyip yalnız sıraya dairse şikayet yoliyle tetkik merciine arzolunur.  

            Merciin bu hususa dair vereceği kararlar on gün içinde temyiz olunabilir.  

            BORÇ ÖDEMEDEN ACİZ VESİKASI  
            Madde 143 - Alacaklı alacağının tamamını alamamışsa kalan miktar için kendisine bir aciz vesikası verilir.  

            Bu vesika ile 105 inci maddedeki vesika borcun ikrarını mutazammın senet mahiyetinde olup alacaklıya 277 inci maddede yazılı hakları verir.  

            Alacaklı aciz vesikasını aldığı tarihten bir sene içinde takibe teşebbüs ederse yeniden ödeme emri tebliğine lüzum yoktur.  

            Aciz vesikasında yazılı alacak miktarı için faiz istenemez. Kefiller, müşterek borçlular ve borcu tekeffül edenler bu miktar için vermeğe mecbur oldukları faizlerden dolayı borçluya rücu edemezler.  

            Bu borç borçluya karşı müruru zamana tabi değildir. Fakat borçlunun mirasçıları, mirası kabullerinden bir sene içinde alacaklı hakkını aramamış ise, müruru zaman iddia edebilirler.  

            SENEDİN GERİ VERİLMESİ VE İLAMIN İCRASI VESİKASI  
            Madde 144 - Alacağı tamamen ödenmiş olan alacaklıya ait senet icra dairesince borçluya verilir.  

            Alacağının yalnız bir kısmı ödenmiş olan alacaklı, senedini geri alabilir. Şu kadar ki, icra dairesi senede bundan sonra ne miktar para için muteber olacağını yazar yahut senedin mahiyetine göre alakadar dairelere yazdırır.  

            İlamların icrasında borçlu isterse kendisine ilamın tamamen veya kısmen icra edilmiş olduğuna dair bedava ve pulsuz bir vesika verilir.  

            Bir gayrimenkulü paraya çeviren icra dairesi o gayrimenkul üzerindeki irtifak haklarına, gayrimenkul mükellefiyetlerine ve gayrimenkul rehin haklarına dair kayıtların tapu sicilinden terkin ve nakillerini de yaptırır.