Ticaret Mevzuatı
 
"TİCARET VE SANAYİ ODALARI", "TİCARET ODALARI", "SANAYİ ODALARI", "TİCARET BORSALARI" VE " TİCARET VE  SANAYİ ODALARI" "TİCARET ODALARI" TİCARET BORSALARI BİRLİĞİ" KANUNU 
 
BÖLÜM I

            TARİF
            Madde 1 -  Ticaret ve sanayi odaları bu kanunda yazılı esaslarla meslek hizmetleri görmek, meslek ahlak ve tesanüdünü korumak, ticaret ve sanayiin genel menfaatlerine uygun surette gelişmesine çalışmak ve bu maksatlarla verilecek işleri yapmak üzere kurulan, tüzelkişiliği haiz mesleki teşekkül mahiyetinde, kamu kurumlarıdır.

            KURULUŞ
            Madde 2 - Ticaret ve sanayi odası, oda kurulması istenen yerdeki müseccel tacirlerin %60 ının yazılı isteği üzerine Ekonomi ve Ticaret ,Bakanlığının izniyle kurulur.

            Ancak bu isteğin en az yüz tacir tarafından yapılması şarttır.

            "Sanayi odaları"nın ayrı kurulduğu yerlerde bu odalar "Ticaret Odaları" adını alırlar.

            Madde 3 - Dördüncü maddede belirtilen kuruluş ve çalışma sahaları içindeki sanayiciler, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığının izniyle ve bu kanuna göre "Ticaret ve Sanayi Odaları"ndan ayrı olarak "Sanayi Odaları" kurabilirler.

            "Sanayi odaları", kuruluş  sahası içinde mecut sanayicilerin %60 ının yazılı isteği üzerine kurulur. Ancak bu isteğin en az 30 sanayici tarafından yapılması şarttır. Bu kanuna göre oda kurabilecek sanayicilerin vasıfları şunlardır.

            1. Makine, cihaz, tezgah, alet ve diğer vasıtalar yardımıyle ham, yarı mamul, tam mamul her hangi bir maddenin veya enerjinin vasıf, terkip veya şeklini fiziki veya kimyevi surette az veya çok değiştirerek veya bu hammaddeleri işleyerek kıymetlendirmek suretiyle imal veya istihsal yapanlar; 

            2. Yılın fiili çalışma günleri ortalamasına göre, muharrik kuvvet kullananlarda 5, kullanmayanlarda 10 kişi çalıştırmak. Ancak aşağıdaki işletmelerin vasıfları yukarıdaki fıkralara uysa bile işletenler "Sanayici" sayılamazlar:

            a) Seri halinde hazır elbise yapmayan terziler, fabrika halinde işlemeyen fırınlar, lokantacı, elbise temizleyici ve benzerleriyle mamullerini toptan satmayıp parekende olarak doğrudan doğruya müstehlike satan kunduracı, şekerci, tatlıcı gibi işletmelerin sahipleri;

            b) Devlet tarafından işletilen telli ve telsiz telefon ve telgraf, radyo ve televizyon istasyon ve santralleri, şehir ve kasaba ve köylerdeki su temizleme, süzme ve dağıtma tesisleri;

            c) 4753 sayılı kanunun 2 nci maddesinde çiftlik olduğu belirtilen nebat ve hayvan mahsullerinin, bizzat yetiştiricileri tarafından işlenip değerlendirilmesi işlerine tahsis edilen yerler. (Bu işletmelerin, işlemek üzere, istihsalleri nev'inden hariçten hammadde almamaları şarttır.)

            ç) Sanat okul ve enstitüleri, meslek kursları ve cezaevlerindeki atelyeler gibi öğretim ve eğitim amacıyla işletilen yerler;

            d) Doğrudan doğruya Milli Savunma Bakanlığı teşkilatına bağlı olarak çalıştırılan askeri sanayi müesseseleri.

            Yukarı fıkralardaki sanayici tarifi yalnız bu Kanuna münhasırdır.

            KURULUŞ VE ÇALIŞMA SINIRLARI
            Madde 4 - "Ticaret ve Sanayi Odaları" ile "Ticaret Odaları"nın kuruluş ve çalışma sahaları belediye sınırlarıdır."Sanayi Odaları"nın çalışma sahaları Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı tarafından genişletilip daraltılabilir..

            ODALARIN GÖREVLERİ
            Madde 5 - " Ticaret ve sanayi odaları", "Ticaret odaları"nın görevleri şunlardır.

            a) Mesleki ahlakı ve tesanüdü korumak, ticaret ve sanayinin genel menfaatlere uygun surette gelişmesine çalışmak,

            b) Ticaret ve sanayii ilgilendiren bilgi ve haberleri derleyerek ilgililere ulaştırmak, resmi makamlarca istenecek bilgileri vermek ve bilhassa ticaret ve sanayi erbabının mesleklerinin icrasında ihityacı olabilecek her çeşit bilgiyi -müracaatları halinde- kendilerine vermek veya bunların elde edilmesini kolaylaştırmak,

            c) Ticaret ve Sanayie ait her türlü incelemeleri yapmak, bölgeleri içindeki, iktisadi, ticari ve sınai faaliyetlere ait endeks ve istatistikleri yapmak, başlıca maddelerin piyasa fiyatlarını takip ve kaydetmek ve mümkün olan vasıtalarla yaymak,

            ç) Tüzükte gösterilecek ticaret ve sanayie ait belgeleri tanzim ve tastik etmek, (ancak, menşe şahadetnamelerini vermeye yalnız "Ticaret Odaları" ile "Ticaret ve Sanayi Odaları" yetkilidir.);

            d) Sair mevzuatın verdiği görevlerle, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca verilecek görevleri yapmak,

            e) Mevzuatla Ekonomi ve Ticaret Bakanlığına ve bu Bakanlığa bağlı müesseselere verilecek işlerin odalara tevdii halinde bunları yapmak,

            f) Meslek faaliyetlerine ait mevzular hakkında Bakanlıklara, illere ve belediyelere tekliflerde ve dileklerde bulunmak,

            g) Bölgeleri içindeki ticari örf, adet ve teamülleri tespit etmek,

            h) Ticaret ve sanayi erbabınca riayet edilmesi mecburi mesleki karar alabilmek,

            Odalar, bunlardan başka:

            ı) Ticaret mallarının vasıf ve keyfiyetinin tayinine yarayıcı laboratuvarlar kurabilir veya bunlara iştirak edebilir.

            i) Ticaret ve sanat kursları açabilirler, memleket içinde ve dışında iktisadi bilimler için öğrenci okutabilirler ve stajerler bulundurabilirler;

            j) İlgililerin talebi halinde, ticari ve sınai ihtilaflarda hakem olabilirler,

            k) Mahalli veya bölge sergileri, panayırlar, umumi mağazalar, depolar, kredi müesseseleri ve mevzuları dahilinde kulüpler müzeler ve kütüphaneler açabilir veya açılmış veya açılacaklara katılabilirler.

            TEMSİL VE İMZA YETKİSİ
            Madde 6 - Odaları protokolde meclis başkanı veya başkanın tevkil edeceği meclise dahil kimseler temsil eder.

            Odanın hukuki temsilcisi yönetim kurulu başkanıdır.

            Yönetim kurulu başkanları veya başkan vekilleriyle diğer bir veya birkaç üyenin müşterek imzaları odaları ilzam eder.

            EHLİYET
            Madde 7 - Odalar, meclisleri karariyle gayrimenkul mal almıya, satmaya ve rehin etmeye, ödünç para almaya, sosyal yardımlarda blunmaya yetkilidirler.

            AJANLIKLAR
            Madde 8 - Bir yerde mevcut tacir ve sanayicilerin miktarı başlıbaşına bir odayı yaşatmaya kafi gelmediği takdirde oradaki müseccel tacir veya sanayicilerin % 60'ının yazılı isteği ve bağlanmak istediği oda meclisinin muvafakati üzerine en yakın ticaret ve sanayi odasına veya ticaret odasına ajanlık olarak katılmalarına Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca izin verilir.

            Ajanlık bir şahıs tarafından temsil olunur.

            Ajanın mahalli tacir veya sanayiciden olması şarttır.

            Ajanlığın ayrılması veya kaldırılması da kuruluşlarındaki esaslara göre yapılır. Ancak bu ayrılma veya kaldırılma taraflarca en az bir ay evvel haber verilmek şartiyle mütaakıp yılbaşında yürürlüğe girer.

            KAYIT MECBURİYETİNDE OLANLAR
            Madde 9 - Müseccel tacir ve bu kanuna göre sanayici sıfatını haiz bilcümle gerçek ve tüzelkişilerle şubeleri ve fabrikaları, bulundukları yerin bu kanun gereğince mensup olacakları odalarına veya ajanlıklarına kaydolmaya mecburdurlar.

            Sermayesinin tamamı Devlete ve özel idarelere veya belediyelere veya bunların ortaklığına ait olan iktisadi müesseselerle bunların şubeleri, özel kanun veya sözleşme ile kurulmuş olup, Devletin ve özel idarelerin veya belediyenin iştiraki bulunan tüzelkişiliği haiz müesseseler veya bunların şubeleri ve fabrikaları bulundukları yerlerin odalarına kaydolunmaya mecburdurlar.

            Bir merkeze bağlı olduğu halde müstakil sermayesi ve müstakil muhasebesi bulunan veya muhasebesi merkezde tutulduğu ve müstakil sermayesi olmadığı halde kendi başına ticari muamele yapan yerler şube addolunur.

            Sanayi odaları kurulan yerlerde, bu Kanunun tarifine uyan sanayiciler, "sanayi odaları"na kaydolunmakla ticaret odalarına kaydolunma mükellefiyetini yerine getirmiş olurlar. Ancak sanayiciler kendi sanayi mamullerini satmak üzere birden fazla satış yeri açtıkları takdirde fazlası için satış yerlerinin bulunduğu ticaret odaları veya ticaret ve sanayi odalarına da kaydolunmaya mecburdurlar.

            Sanayici, kendi sanayi mamullerinin satışı dışında başka ticari işlerle uğraştığı takdirde ticaret odasına da kaydolunmaya mecburdur.

            Sanayi işletmesi sahiplerinin, işlerinin icabı olarak meşgul oldukları ticaret işleri bunların sanayici vasfını kaldırmaz. Bu gibiler arzu ettikleri takdirde "ticaret odaları"na da girmekte muhtardırlar.

            DURUM DEĞİŞİKLİĞİNİN BİLDİRİLMESİ MECBURİYETİ
            Madde 10 - Odaya kaydolunan tacirlerin durumlarında vukua gelen, Ticaret Kanununa göre tescil ve ilanı gerekli her çeşit değişikliklerin vukuundan itibaren bir ay içinde odalara ve borsalara bildirilmesi mecburidir.

            BÜTÇELER
            Madde 11 - Odalarla bunlara bağlı ajanlıkların bütçeleri, muhasebe usullerine uygun olarak, yönetim kurullarınca hazırlanır ve meclislerce tastik olunur.

            Odalarda bütçeler, takvim yılına göre tanzim olunur.

            BÜTÇELERDEN SARFİYAT
            Madde 12 -  Odalar bütçelerinden sarfiyat, başkan veya başkanvekili ile genel katibin, genel katibin
bulunmadığı hallerde muhasip üyenin imzası ile yapılır.

            Yüz liraya kadar sarfiyat, sonradan yönetim kurulunun tasdikına sunulmak şartıyla, genel katip tarafından re'sen yapılır.
 

BÖLÜM II

            UZUVLAR
            Madde 13 - Odaların uzuvları şunlardır:

            a) Meslek komiteleri;
            b) Meclis;
            c) Yönetim kurulu.

            Uzuvlara seçileceklerde aranacak vasıflar ve seçim usulleri Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanacak tüzükte gösterilir.

            MESLEK KOMİTELERİ
            Madde 14 - Meslek komiteleri, tüzükte yazılı esaslara göre tespit edilecek meslek gruplarınca seçilen 5 - 7 kişiden terettüp eder. Ayrıca aynı miktarda da yedek seçilir. Komite kendi arasından bir başkan ve bir başkanvekili seçer.

            Meslek komitelerinin süresi üç yıldır.

            MESLEK KOMİTELERİNİN GÖREVLERİ
            Madde 15 - Meslek komitelerinin görevleri şunlardır.

            a) Oda meclisi için üyelerini seçmek;

            b) Kendi konuları içinde faydalı ve lüzumlu gördükleri tedbirleri, meclis veya yönetim kuruluna teklif etmek;

            c) Meclis veya yönetim kurulu tarafından kendi mesleklerine ait işler hakkında yapılacak müracaatları tetkik ederek cevaplandırmak.

            MECLİSLER
            Madde 16 - Oda meclisleri, meslek komitelerince seçilecek ikişer kişi ile kurulur. 

            Oda meclisleri için aynı miktarda yedek seçilir.

            Oda meclislerinin süresi üç yıldır.

            Meclis kendi üyeleri arasından bir yıl için bir başkan ve bir başkanvekili seçer.

            MECLİSLERİN GÖREVLERİ
            Madde 17 - Odalar meclislerinin görevleri şunlardır:

            a) Oda yönetim kurulu üyelerini seçmek;

            b) Genel olarak odalar gayelerinin gerçeleştirilmesi hususunda gereken her çeşit karar ve tedbirleri almak;

            c) Yönetim kurulu veya meslek komiteleri tarafından yapılacak teklifleri inceleyip karara bağlamak;

            ç) Riayeti mecburi mesleki karar almak;

            d) Bölgeleri içindeki ticari ve sınai örf ve adetleri tesbit etmek;

            e) Aylık muvazeneyi ve aktarma taleplerini tetkik ve tasdik etmek;

            f) Tüccarlar arasında doğacak ihtilafları çözmek üzere hakem heyeti seçmek, mahkemeler tarafından istenecek hakem ve bilirkişi listelerini tasdik etmek;

            g) Odaya kayıtlı üyeler hakkında yönetim kurulunca teklif olunacak cezaları karara bağlamak;

            h) Yıllık bütçe ve kesin hesapları tasdik ve yönetim kurulunu ibra etmek ve mesuliyeti görülenler hakkında takibata karar vermek;

            ı) Gayrimenkul alımına ve satımına veya rehin edilmesine ve ödünç para alınmasına, sosyal yardımlarda bulunulmasına karar vermek;

            i) İç yönetmeliği tetkik ve tasdik etmek;

            j) Gerek odalara kayıt mecburiyetine tabi olup olmamak, gerek kayıt mecburiyetine tabi oldukları halde ithal edildikleri derecelere mütaallik yönetim kurulunca verilecek kararlara karşı itirazları tetkik ve kesin karara bağlamak;

            k) Mesleklere ve meselelere göre ihtısas komisyonları, kurmak;

            l) Yönetim kurulu tarafından inha olunacak genel katibi tayin etmek;

            m) Memleket içi ve dışı sınai, ticari ve ekonomik teşekküllere üye olmak ve kongrelerine delege göndermek;

            n) Muhabir ve fahri üye kabulüne karar vermek.

            YÖNETİM KURULLARI
            Madde 18 - Yönetim kurulları, meclisin kendi üyeleri arasından bir yıl için seçeceği 5 - 11 kişiden kurulur.

            Ayrıca aynı sayıda yedek üye seçilir.

            Kurul kendi üyeleri arasından bir başkan ve bir veya iki başkanvekili seçer.

            YÖNETİM KURULLARININ GÖREVLERİ
            Madde 19 - Odalar yönetim kurullarının görevleri şunlardır:

            a) Mevzuat ve Meclis kararları dairesinde oda işlerini yürütmek;

            b) Bütçeyi, kesinhesabı ve aktarma tekliflerini ve bunlara mütaallik raporları oda meclisine vermek;

            c) Aylık muvazeneyi oda meclisine, tasdik edilmek üzere sunmak;

            ç) Oda genel katipini meclise inha etmek, diğer oda memur ve hizmetlilerinin tayin ve azillerini, terfi ve tecziyelerini icra etmek;

            d) 74 üncü madde gereğince ihtar, tevbih vermek ve oda meclislerince verilecek cezaları tatbik etmek;

            e) Hakem ve bilirkişi listelerini hazırlamak ve tasdik edilmek üzere meclise sunmak;

            f) Ticarı kefaletleri ve tüzükte gösterilecek belgeleri tasdik etmek;

            h) Odanın bir yıllık çalışmaları ve bölgenin iktisadi ve sınai durumu hakkında yıllık rapor hazırlayıp meclise vermek;

            h) İç Yönetmeliği meclisin tasdikına sunmak;

            ı) Ticaret ve sanayie ait her türlü incelemeleri yapmak, çalışma sınırı içindeki ticari ve sınai faaliyetlere ait endeks ve istatistikleri tutmak ve başlıca maddelerin piyasa fiyatlarını takip ve kaydeylemek ve bunları münasip vasıtalarla yaymak.

            YÖNETİM KURULU YETKİLERİNİN DEVRİ
            Madde 20 - Yönetim kurulu, lüzumu halinde, yetkilerinden bir kısmını üyelerinden bir veya birkaçına veya genel katipe devredebilir.

            TOPLANTILAR
            Madde 21 - Odalar yönetim kurulları en az haftada bir defa, meclisleri ve meslek komiteleri başkanının daveti üzerine her vakit ve her halde ayda bir defa kendiliklerinden toplanırlar.

            Madde 22 - "Ticaret odaları" ile "Sanayi odaları"nın ayrı kurulduğu yerlerde odalar yönetim kurulları, alınacak mesleki kararlarda, diğer odanın istişari mahiyette mütalaasını sorar. Mütalaası sorulan oda 48 saat içinde görüşünü bildirir.

            Odalar yönetim kurulları diğer odaların verdikleri mesleki kararlara mahallin en büyük mülkiye amiri nezdinde itiraza yetkilidir. Bu halde her iki oda yönetim kurulları mahallin en büyük mülkiye amirinin daveti ve onun başkanlığı ve varsa o yerdeki Ekonomi ve Ticaret Bakanlığının mümessili huzuru ile toplanarak ihtilafı çözerler. Uyuşulamadığı takdirde Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı hakem olur.

            Ayrıca üç ayda bir defa, iki oda yönetim kurulu toplanarak mesleki mevzularda görüş birliğine varırlar.

            Toplanma ve müzakere şekli tüzükte gösterilir.

            ODALAR GENEL KATİPLERİ
            Madde 23 - Odaların, işlerini çevirmekle görevli ve oda yönetim kurulu ve meclisi tolantılarında oy sahibi, birer genel katipi bulunur. Lüzumu halinde yönetim kurulları bir genel katip yardımcısı tayin edebilir.

            Nüfusu 100 000'den fazla olan yerlerde bu yardımcılar birden fazla olabilir.

            Genel katipleri yönetim kurulunun inhasiyle meclis tarafından tayinolunur. Genel Katiplerin terfi, tecziye ve azilleri tayinlerindeki esaslara göre yapılır.

            Genel katipin vazifeleri ve hangi hallerde imzaya yetkili oldukları tüzükte gösterilir.
 

BÖLÜM III
ODALARIN GELİRLERİ

            GELİRLER
            Madde 24 - "Ticaret ve Sanayi Odaları", "Ticaret Odaları" ve "Sanayi Odaları"nın gelirleri şunlardır:

            a) Kayıt ücreti,
            b) Yıllak aidat,
            c) Munzam aidat,
            ç) Yapılan hizmetler karşılığı ücretler,
            d) Vesika harçları,
            e) Yayın gelirleri,
            f) Bağış ve yardımlar,
            g) Misil zamları,
            h) Para cezaları,
            ı) İştirakler karı,
            i) Türlü gelirler.

            KAYIT ÜCRETİ VE YILLIK AİDAT
            Madde 25 - Tüzükte gösterilecek usullere göre tespit olunacak dereceler üzerinden, odalara ilk kaydedileceklerden alınacak kayıt ücretiyle kayıtlı bulunanlardan tahsil oluncak yıllık aidat miktarları, yönetim kurullarınca teklif ve meclislerce onanacak tarife ile tespit olunur. Fevkalade dereceye girenlerin kayıt ücreti ve yıllık aidatı, sermayelerinin binde biridir. Ancak bu miktar 5.000 lirayı geçemez.

            Re'sen yapılan kayıtlarını ve derecelerini durumlarına uygun bulmıyanlar, tüzükte tespit olunacak usuller dairesinde, oda veya borsa meclislerine itiraz ederler.

            Meclis kararı kesindir.

            İtiraz kesinleşinceye kadar kayıt ücreti tahsil olunmaz.

            MUNZAM AİDAT 
            Madde 26 - Munzam Aidat, sanayici veya tacirin o yıl zarfında elde ettiği ticari veya sınai kazançtan gelir vergisine matrah teşkil eden miktarın binde beşidir.

            Hem ticaret ve hem sanayi odasına kayıtlı bulunanların munza aidatı, galip vasfı ile mukayyet bulunduğu meslek kazancına göre o oda tarafından tahsil olunur. Ancak kayıtlı bulunduğu odalar arasında her odaya ödedikleri aidatla münasip olarak paylaşılır.

            Zarar eden tacirler ve sanayiciler o yıl için munzam aidat ödemezler. Esnaf vergisine tabi tutulan tacirlerin ödiyecekleri munzam aidat ödedikleri esnaf vergisinin yüzde beşidir.

            Bir şehirde mütaaddit şubeleri bulunan tacirler yalnız birisi için munzam aidat verirler. Bunlarda munzam aidat bütün şubelerinden elde ettikleri ticari kazancın gelir vergisine matrah teşkil eden miktarının binde beşidir.

            5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun birinci maddesinin (A) ve (C) fıkralarındaki kurumların munzam aidatı, ödedikleri kurumlar vergisinin yüzde beşidir.

            Müstakil bilançosu yapılan şubelerin munzam aidatı, o şubelerden elde edilen kazançların binde beşidir. Ve şubenin bulunduğu mahallin odalarına ödenir.

            Bilançoları bir merkezde yapılan kurum ve müesselerin munzam aidatu merkezin bulunduğu yerin ticaret odasına ödenir. Ancak bu munzam aidat her şubenin elde ettiği kazanç ile mütenasip olarak şubelerin bulunduğu yerler ticaret odaları veya sanayi odaları arasında paylaşılır. Bütün bu hallerde bir müessesenin şubeleriyle beraber ödiyeceği munzam aidat tutarı 5 000 lirayı geçemez.

            ÜCRETLER VE VESİKA HARÇLARI
            Madde 27 - Mahiyetleri ve nevileri tüzükte gösterilecek hizmetler karşılığı alınacak ücretlerle, odalar yönetim kurullarınca onanacak vesikalardan alınacak tasdik harcı ve verilecek diğer vesikalardan alınacak harçların miktarları yönetim kurullarının teklifi ve meclislerin tasdikiyle tesbit olunur.

            AYRILACAK FON
            Madde 28 - Odalar her yıl tahsil edilen gelirlerinin yüzde onunu, birlik adına, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığının göstereceği milli bankalardan birine yatırmaya mecburdurlar

            HUZUR HAKKI
            Madde 29 - Oda yönetim kurulu ve meclisi üyelerine, iştirak edecekleri toplantılar için huzur hakkı verilir.

            Odalar yönetim kurulları üyelerine verilecek huzur hakkını meclisler, meclis üyelerine verilecek huzur hakkını birlik genel kurulları tesbit ederler.
 

BÖLÜM IV
UZUVLARIN FESHİ VE ODALARIN LAĞIV VE TASFİYELERİ

            UZUVLARIN FESHİ
            Madde 30 - Odalar uzuvlarının feshi aşağıdaki esaslarla yapılır.

            a) Yönetim kurullarının feshi;

            Oda meclisleri; yönetim kurullarını, lüzum gördükleri hallerde, her zaman değiştirip yenilerini seçmek hakkını haizdirler. Yeni yönetim kurulu feshedilenin süresini tamamlar;

            b) Oda meclislerinin feshi;

            1. Oda meclisleri mürettep adeddeki üyesinin yarısından fazlasının yazılı talebi ve yine mürettep adeddeki üyenin üçte ikisinin bu talep üzerine vereceği kararla kendi kendini fesheder. İki toplantıda bu nisap bulunmadığı takdirde bir yıl süre ile fesih talebinde bulunulamaz;

            2. Çalışmalarını mesleki ahlak ve memleketin genel menfaatleriyle ahenkli olarak yürütmiyen, mevzuata uymıyan, görevlerini iyiye kulanmıyan ve birlik kararlarına riayet etmiyen oda meclisleri Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca feshedilir.

            Bu hallerde meclis yeniden teşkil olunur. Yeni meclis eski meclisin süresini tamamlar. Feshedilen uzuvların yeniden teşekkülüne kadar bu kanunla gösterilen vazifelerin ne şekilde ifa edileceği Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca
gösterilir.

            LAĞIV VE TASFİYE
            Madde 31 - Odaların lağıv ve tasfiyesi aşağıdaki esaslarla yapılır:

            Odaya kayıtlı mürettep adedin üçte biri miktarındaki üyenin meclise yazılı bir teklif yapması, bu teklif üzerine oda meclisinin mürettep adedinin üçte iki ekseriyetle lağıv ve tasfiye için plebisite karar vermesi, en çok üç gün devam eden bir plebisit yapılması, plebisit neticesinde mukayyet bütün azanın yüzde altmışının lağıv ve tasfiyeyi tasvip etmesi şarttır.

            Bu plebisitin yapılış tarzı tüzükte gösterilir. Bu suretle lağvına karar karar verilen oda hakkında Ticaret kanununun anonim ortaklıkların tasfiyelerine ait hükümleri tatbik olunur.

            Tasfiye halinde menkul ve gayrimenkul mevcutlar paraya çevrilir.

            Bu paralar birliğe, yediemin sıfatiyle, tevdi olunur ve Ekonomi ve ticaret Bakanlığının göstereceği milli bir bankada saklanır. Kaldırılan oda üç yıl içinde aynı mahalde yeniden kurulduğu takdirde birlik bu parayı yeni odaya geri verir. Bu süre içinde aynı mahalde oda kurulmadığı takdirde bsu paralar Ekonomi ve Ticaret Bakanlığının muvafakatiyle bu kanunda yazılı odaların maksat ve görevlerine uygun şekilde sarfolunur.

            "Ticaret ve sanayi odaları"nın lağvı neticesinde hasıl olan paralar o yerde ticaret odası ve sanayi odası ayrı ayrı kurulduğu takdirde yarı yarıya paylaşılır.

TİCARET BORSALARI

            TARİF
            Madde 32 - "Ticaret borsaları", kanunda yazılı esaslar dairesinde borsaya dahil maddelerin alım ve satımı ve fiyatlarının tesbit ve ilanı işleriyle meşgul olmak üzere kurulan tüzelkişiliği haiz kamu kurumlarıdır. 

            KURULUŞ
            Madde 33 - Ticaret Borsaları, ticari ihtiyaçların lüzumlu kıldığı yerlerde, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca kurulur.

            Borsaların faaliyet bölgeleri bulundukları şehrin belediye sınırlarıdır.

            BORSALARIN GÖREVLERİ
            Madde 34 - Ticaret borsalarının görevleri şunlardır:

            a) Borsaya dahil maddelerin, borsada alım satımını tanzim ve tecil etmek;

            b) Borsaya dahal maddelerin her günkü filatlarını usulü dairesinde, tesbit ve ilan etmek;

            c) Alıcı ve satıcının teslim ve tesellüm ve tediye bakımından vecibelerini, her tipin asgari vasıflarını ve muamelelerin tasfiye şartlariyle fiyatlar üzerine müessir şartları, ihtilaf husulünde ihtiyari tahkim usullerini gösteren ve Türkiye Ticaret ve Sanayi Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğinin tasdikiyle tekemmül eden genel kaide ve hükümler vücude getirmek;

            ç) yurt içi ve yurt dışı borsa ve piyasaları takibederek fiyat haberleşmesi yapmak;

            d) Borsaya dahil maddelerin tiplerini ve vasıflarını tesbit etmek üzere laboratuvar ve teknik bürolar kurmak ve kurulmuşlara katılmak;

            e) Sair mevzuatla ve Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca verilecek görevleri yapmak;

            f) Borsaya ait örf ve adetleri tesbit ve ilan etmek.

            TEMSİL VE İMZA YETKİSİ
            Madde 35 - Borsaları protokolde meclis başkanı veya başkanın tevkil edebileceği, meclise dahil kimseler temsil eder.

            Borsanın hukuki temsilcisi yönetim kurulu başkanıdır. Yönetim kurulu başkanları veya başkanvekilleriyle, diğer bir veya birkaç üyenin müşterek imzaları borsaları ilzam eder.

            EHLİYET
            Madde 36 - Borsalar, gayrimenkul mal almaya, satmaya ve rehin etmeye, ödünç para almaya, bağışta bulunmaya yetkilidirler.

            KAYIT MECBURİYETİNDE OLANLAR
            Madde 37 - Ticaret borsalarına dahil maddelerin alımı veya satımı ile iştigal edenler, bulundukları yerin ticaret borsalarına kaydolunmaya mecburdurlar.

            Bu mecburiyetlere riayet etmiyenlerin kayıtları borsalarca re'sen yapılır
ve kendilerine tebliğ edilir.

            Borsaya kaydolunan tacirlerin durumlarında vukua gelen, Ticaret Kanununa göre tescil ve ilanı gerekli her çeşit değişikliklerin vukuundan itibaren bir ay içinde borsaya bildirilmesi mecburidir.

            "Borsaya kayıtlı maddelerin müstahsılları veya amilleri borsalara kaydolmaksızın dahi kendi mallarını borsada satabilirler."

            BÜTÇELER
            Madde 38 - Borsaların bütçeleri, (Birlikçe hazırlanacak tipe ve tesbit olunacak) muhasebe usullerine uygun olarak yönetim kurullarınca ihzar ve meclislerce tasdik olunur.

            Bütçelerden sarfiyat, borsa yönetim kurulları başkanları veya başkanvekilleriyle genel katipin müşterek imzalariyle yapılır.
 

TEŞKİLAT

            UZUVLAR
            Madde 39 - Borsaların uzuvları şunlardır:

            a) Meslek komiteleri;
            b) Meclis;
            c) Yönetim kurulu.

            Uzuvlara seçileceklerde aranacak vasıflar ve seçim usulleri Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanacak tüzükte gösterilir.

            MESLEK KOMİTELERİ
            Madde 40 - Meslek komiteleri tüzükte yazılı esaslara göre tesbit edilen meslek gruplarınca seçilecek 5 - 7 kişiden terekküp eder. Ayrıca aynı miktarda da yedek seçilir. Komite kendi arasından bir başkan ve bir başkanvekili seçer.

            Meslek komitelerinin süreleri üç yıldır.

            MESLEK KOMİTELERİNİN GÖREVLERİ
            Madde 41 - Borsa meslek komitelerinin görevleri şunlardır:

            a) Borsa meclisi için üyelerini seçmek;

            b) Kendi mevzuları dahilinde faydalı ve lüzumlu gördükleri tedbirleri yönetim kuruluna teklif etmek, yönetim kurulunun reddi halinde aynı teklifleri meclise yapmak;

            c) Meclis veya yönetim kurulu tarafından, kendi mesleklerine ait işler hakkıda yapılacak müracaatları tetkik ederek cevaplandırmak.

            MECLİSLER
            Madde 42 - Borsa meclisleri, her meslek kuruluşundan seçilecek ikişer kişiden teşekkül eder.

            Ayrıca aynı miktarda da yedek seçilir. Borsa meclislerinin süreleri üç yıldır.

            Meclis kendi üyeleri arasından, bir yıl için, bir başkan ve bir başkanvekili seçer. Meclis başkanları diğer uzuvlara seçilemezler.

            MECLİSLERİN GÖREVLERİ
            Madde 43 - Borsa meclislerinin görevleri şunlardır:

            a) Borsa yönetim kurulunu seçmek;

            b) Genel olarak borsalar gayelerinin gerçekleştirilmesi hususunda gereken her çeşit karar ve tedbirleri almak;

            c) Yönetim kurulu veya meslek komiteleri tarafından yapılacak teklifleri inceleyip karara bağlamak;

            ç) Bölgeleri içindeki borsa örf, adet ve teamüllerini tesbit etmek ve yayınlamak;

            d) Aylık muvazeneyi ve aktarma taleplerini tetkik ve tasdik etmek;

            e) Kayıtlı üyeleri hakkında yönetim kurulları tarafından teklif edilecek cezaları karara bağlamak;

            f) Borsa üyeleri hakkında disiplin cezaları vermek;

            g) Borsada cereyan edecek muamelelerden doğacak ihtilafları çözmek üzere hakem kurulunu seçmek;

            h) Yıllık bütçe ve kesin hesapları tasdik ve yönetim kurulunu ibra etmek;

            ı) Borsaya tabi maddelerden hangilerinin, en geç satış gününü takibeden ilk iş günü içinde, tescil ettirilmek şartiyle borsa yerinin dışında alınıp satılabileceğini tesbit etmek;

            i) Borsa dışında yapılan muamelelerde vukua gelecek ihtilafları çözmek üzere, istenecek hakem ve bilirkişi listesini tasdik etmek;

            j) İç yönetmeliği tetkik ve tasdik etmek;

            k) Mesleklere ve meselelere göre ihtisas komisyonları kurmak;

            l) Gerek borsalara kayıt mecburiyetinde olmamak, gerek kayıt mecburiyetine tabi oldukları halde ithal edildikleri derecelere mütaalik yönetim kurulunca verilecek kararlara karşı itirazları tetkik etmek ve kesin karara bağlamak.

            YÖNETİM KURULLARI
            Madde 44 - Borsa yönetim kurulları, meclisin kendi üyeleri arasından bir yıl için seçeceği 5 - 11 kişiden terettüp eder.Ayrıca aynı sayıda yedek üye seçilir.

            Kurul kendi arasından bir başkan ve bir başkanvekili seçer.

            YÖNETİM KURULUNUN GÖREVLERİ
            Madde 45 - Borsa yönetim kurullarıın görevleri şunlardır:

            a) Mevzuat ve meclis kararları dairesinde borsa işlerini yürütmek;

            b) Bütçeyi, kesin hesabı ve aktarma tekliflerini ve bunlara müteallik raporları borsa meclisine vermek;

            c) Aylık muvazeneyi borsa meclisinin tasdikına sunmak;

            ç) Borsa memur ve hizmetlilerinin tayin ve azillerini, terfi ve tecziyelerini icra etmek,

            Borsa komiserinin terfi, tecziye ve azlini Bakanlıktan istemek;

            d) İhtar, tevbih veya para cezaları vermek, borsa meclislerince verilen disiplin  cezalarını tatbik etmek;

            e) Hakem ve bilirkişi listelerini hazırlamak ve tasdik edilmek üzere borsa meclisine vermek;

            f) Tüzükte gösterilen belgeleri tasdik etmek;

            g) Borsanın bir yıl içindeki faaliyeti ve bölgesinin iktisadi durumu hakkında yıllık rapor hazırlayıp borsa meclisine vermek;

            h) Borsaya ait her türlü incelemeleri yapmak, bölgeleri içindeki borsaya ait endeks ve istatistikleri tutmak ve başlıca maddelerin borsa fiyatlarını tesbit ve münasip vasıtalarla ilan etmek;

            ı) Borsanın bir yıl içindeki faaliyetleri ve bölgenin iktisadi durumu hakkında yıllık rapor hazırlayıp borsa meclisine vermek;

            i) Borsa dışında vukua gelecek anlaşmazlıkları çözmek üzere istenilecek hakem ve bilirkişi listelerini tanzim etmek.

            YÖNETİM KURULU GÖREVLERİNİN DEVRİ
            Madde 46 - Yönetim kurulu, lüzumlu hallerde, yetkilerinden bir kısmını yönetim kurulu üyelerinden birine veya bir kaçına veya genel katipe devredebilir.

            TOPLANTILAR
            Madde 47 - Yönetim kurulu en az haftada bir defa meclisleri ve meslek komiteleri lüzumu halinde ve başkanın daveti üzerine her vakit ve her halde ayda bir defa kendiliklerinden toplanırlar.

            GENEL KATİP
            Madde 48 - Geliri 50 000 liradan fazla olan borsalarda meclisler tarafından tayin olunan bir genel katip bulunur.

            Genel katipler borsa yönetim kurulları ve meclislerinde oy sahibidir.

            Genel katipler borsa muameleleri tedvirle görevlidir.

            BORSA KOMİSERİ
            Madde 49 - Borsalarda, günlük alım satım muamelelerini ve fiyat temevvüçlerini tarafsız bir murakabe altında bulundurmak üzere, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca tayin edilen bir komiser bulundurulur.

            Komiserlerin ücreti borsa tarafından verilir ve miktarı Bakanlık ile borsa meclisler arasında kararlaştırılır.

            Komiserlerin yetkileri tüzükte gösterilir.

            Geliri 50 000 liradan az olan borsalar ayrıca genel katip bulundurmıyabilirler. Bu halde komiserler genel katiplik görevini de yaparlar. Genel katiplik görevini de yapan komiserler yönetim kurulu ve mecliste oy sahibidir.

            Komiserler hakkında, genel katiplik görevi dolayisiyle borsalar tarafından tatbik edilecek terfi ve tecziye işlemlerinde, son karar hakkı Ekonomi ve Ticaret Bakanlığına aittir.

            ALIM SATIM
            Madde 50 - Ticaret borsalarında nümune veya tipler üzerinde mal alınıp satılır. Tipi tespit edilmemiş olan mallarla misliyattan olup mahalli ihtiyaçları karşılayan maddeler ve canlı hayvanlar da borsalarda muamele görecek maddeler arasına alınabilirler.

            Madde 51 - Beşten az madde üzerine çalışan borsalarda meslek komiteleri kurulmaz. Bu nevi borsalarda meclis, borsaya kayıtlı olanlar tarafından seçilir. Meslek komitelerinin görevleri tüzükte gösterilecek şekilde meclisçe ifa olunur.

            BORSAYA TABİ MADDELER
            Madde 52 - Borsa kurulan yerlerde, hangi malların borsalarda alım ve satımının mecburi olduğu ve bunların en az miktarları, borsa meclisinin teklifi üzerine Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca tayin ve tüzükte gösterilecek şekilde mahallerinde ilan olunur.

            Borsanın bulunduğu yerin belediye hudutları içinde, borsaya dahil maddelerin en az miktarlarının üstünde kalan miktarlarınınalım ve satımının borsa dışında yapılması yasaktır.

            Bazı maddelerin, en geç muamele yapıldığı günü takip eden ilk iş günü içinde borsaya tescil ettirilmesi şartıyle borsa yerinin dışında alınıp satılmasına meclisce önceden karar verilebilir. Ancak Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı borsalarca alınacak bu gibi istisnai kararları kısmen veya tamamen geçici veya daimi olarak yürürlükten kaldırabilir.

            Borsanın bulunduğu yerdeki tacirlerle memleket içi veya dışındaki tacir arasında yazışma veya telefonla yapılan alım ve satım muamelelerinin borsadan geçirilmesi mecburidir.

            Ancak bu kabil muamelelerde borsa tescil ücreti, akdin (Kabul) ile tamamen olduğu yerdeki tarafça, o mahal borsasına ödenir.

            Dış memleketlere yapılacak satışlarda borsa tescil ücreti alınmaz.

            BORSADA ALIM, SATIM YAPANLAR
            Madde 53 - a) Borsa komüsyoncusu:

            Kendi adına ve başkasının hesabına borsada alım, satım yapanlara "Borsa komüsyoncusu" denir.

            b) Borsa ajanı:

            Başkasının adına ve hesabına, vekil sıfatiyle, borsada alım, satım
yapanlara "Borsa ajanı" denir.

            c) Borsa simsarı:

            Borsa alım, satımlarında yalnız aracılık yapanlara "Borsa simsarı" denir.

            Bu unsurlar borsaya dahil olmıyan maddeler üzerinde borsa dışında iş yapabilirler.

            Borsaya dahil maddeler üzerinde borsaya kayıtlı olanların kendileri, kayıtlı olmıyan müstahsıl ve amillerle yukarda gösterilenlerden başka kimselerin borsa içinde iş yapmaları yasaktır.

            Komüsyoncu, ajan ve simsarların Türk vatandaşı olması mecburi olup bunların görevleri, hakları, riayete mecbur oldukları kaideler ve tabi olacakları şartlar ve haiz olacakları vasıflar tüzükte gösterilir.

            Borsa komüsyoncusu, ajan ve simsarlarının muamelelerden alacakları nispi ücret miktarı borsa meclisince tesbit, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca tasdik olunur.

            Ajanların ve simsarların aylıkla da kullanılmaları caizdir. Bu takdirde aldıkları aylık ücretin miktarı borsa meclislerince tesbit olunur. Bu halde muamelelerden alınacak nispi ücret bosaya aittir.

            ÖZEL YÖNETMELİKLER
            Madde 54 - Ticaret borsalarında alım ve satım muamelelerinin nasıl yapılacağı yönetim kurullarınca hazırlanıp meclislerince tasdik olunacak özel yönetmeliklerde gösterilir.

            Vadeli muamele yapan borsaların tatbik edecekleri usuller tüzükte gösterilir.
 

BORSALARIN GELİRLERİ

            GELİRLER
            Madde 55 - Borsaların gelirleri şunlardır:

            a) Kayıt ücreti,
            b) Yıllık aidat,
            c) Muamele tescil ücreti,
            ç) Yapılan hizmetler karşılığı ücretler,
            d) Vesika harçları,
            e) Yayın gelirleri,
            f) Bağış ve yardımlar,
            g) Misil zamları,
            h) Para cezaları,
            ı) Türlü gelirler,
            i) Borsalarda ajanlık ücreti olarak alınan paralardan artanlar.

            KAYIT ÜCRETİ VE YILLIK AİDAT
            Madde 56 - Tüzükte gösterilecek usullere göre tesbit olunacak dereceler üzerinden borsalara ilk kaydedileceklerden alınacak kayıt ücretiyle kayıtlı bulunanlardan tahsil olunacak yıllık aidat miktarı; yönetim kurulunca teklif ve meclislerce onanacak tarife ile tesbit olunur.

            Fevkalade dereceye girenlerin kayıt ücreti veya yıllık aidatları, sermayelerinin binde birini ve her halde 5 000 lirayı geçemez.

            Derecelerini durumlarına uygun bulmayanlar tüzükte tesbit olunacak usuller dairesinde borsa meclislerine, meclis kararlarına karşı da birliğe itiraz edebilirler. Birliğin kararı kesindir.

            ÜCRETLER VE VESİKA HARÇLARI
            Madde 57 - Mahiyetleri ve nevileri tüzükte gösterilecek hizmetler karşılığı alınacak ücretler ve borsa yönetim kurullarınca onanacak vesikalardan alınacak tasdik harcı ve verilecek diğer vesikalardan alınacak harçların miktarları yönetim kurullarınca teklif, meclislerce tasdik olunur. Ancak tescil ücretlerine ait meclisce tanzim olunacak nispet tarifesi Bakanlıkça tasdik olunur.

            Aynı muamele için yalnız bir taraftan tescil ücreti alınır.

            HUZUR HAKKI
            Madde 58 - Borsaların yönetim kurulu üyelerine iştirak edecekleri toplantılar için huzur hakkı verilip verilmemesi ve miktarı, yönetim kurulunun teklifi ile Meclislerce kararlaştırılır. Meclis üyelerine verilecek huzur hakkı, meclisin teklifi ile birlikte yönetim kurulu tarafından kararlaştırılır.

            UZUVLARIN FESHİ
            Madde 59 - a) Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı, çalışmalarını mesleki, ahlak ve memleketin genel menfaatleriyle ahenkli olarak yürütmiyen veya görevlerini mevzuata göre yapmıyan borsa uzuvlarını feshe karar verebilir.

            b) Borsa meclisinin üçte ikisinin yazılı fesih talebi yerinde görüldüğü hallerde Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı uzuvları, feshe karar verebilir.

            Fesih kararı verildiği hallerde yeni uzuvlar seçilinceye kadar uzuvların vazifelerinin kimler tarafından yapılacağı Bakanlıkça tespit olunur. Feshedilen borsa uzuvları yerine bu kanun ve tüzük hükümleri dahilinde yenileri seçilir. Yeni seçilenler feshedilen uzuvların süresini tamamlar.
 

            LAĞIV VE TASFİYE
            Madde 60 - Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca lüzumsuzluğu anlaşılan borsaların lağıv ve tasfiyesine karar verilebilir.

            Lağvına karar verilen borsaların tasfiyelerinin ne suretle yapılacağı tüzükte gösterilir.
 

BÖLÜM: V
TÜRKİYE "TİCARET,ODALARI", "SANAYİ ODALARI" VE,  BORSALARI BİRLİĞİ

            KURULUŞ
            Madde 61 -Odalar ve borsalar arasında bu kanunda yazılı esaslara göre oda ve borsaların tekamül ve inkişafını sağlamak maksadiyle Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı tarafından "Türkiye Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği" kurulur. 

             Kuruluş şeklini tesbite Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı yetkilidir.

            Birliğin merkezi Ankara'dadır.
 

            BİRLİĞİN GÖREVLERİ
            Madde 62 - Birliğin görevleri şunlardır.

            a) 22 nci madde dışında odalarla odalar, borsalarla borsalar, odalarla borsalar arasında çıkacak mesleki ihtilafları kesin olarak çözmek;

            b) Muhasebe ve muamelat yönetmeliklerini birleştirmek ve tasdik etmek;

            c) Türkiye'nin iktisadi durumu hakkında, raporlar hazırlamak ve yönetim kurulu tarafından hazırlananları tetkik etmek;

            ç) Yabancı memleketlerdeki ticaret odaları ve borsaları tarafından tanzim edilen raporları tetkik ve Türkiye'yi ilgilendiren kısımlarını derleyip neşretmek;

            d) Milletlerarası Ticaret Odası Türkiye Komitesini kurmak ve işlerini yürütmek;

            e) Milli ve milletlerarası sergi ve panayırlarla iştirak ve yabancı memleketler ticaret ve sanayi odalarının vekillik, mümessillik veya muhabirliğini kabul ve ifa etmek, Milli ve milletlerarası mesleki teşekküllere üye olmak veya bu çeşit teşekküller kurmak, milletlerarası mesleki toplantılara iştirak etmek;

            f) Yabancı memleketlerdeki Türkiye veya Türk-yabancı ticaret ve sanayi derneklerine lüzumunda, genel kurul karariyle yardımlar yapabilmek; 

            g) Bu kanunla verilen sair görevleri yapmak ve ekonomi işlerinde Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Bakanlıklarca istenen malumat ve mütalaaları vermek;

            h) Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca verilecek görevleri yerine getirmek.

            BİRLİĞİN UZUVLARI
            Madde 63 - Birliğin uzuvları şunlardır:

            a) Genel Kurul
            b) Yönetim Kurulu

            GENEL KURUL 
            Madde 64 - Birlik genel kurulu, odalar ve borsalar meclisleri arasından üç yıl için tüzükte yazılı esaslara göre seçilecek birer veya ikişer kişiden teşekkül eder.

            Ayrıca aynı miktarda da yedek seçilir.

            Genel kurul, kendi üyeleri arasından bir başkan ve bir başkanvekili seçer.

            Genel kurul en az yılda iki defa toplanır.

            GENEL KURULUN GÖREVLERİ
            Madde 65 - Genel Kurulun görevleri şunlardır.:

            a) Birlik yönetim kurulunu seçmek seçmek,

            b) Muhasebe ve muamelat yönetmelikleriyle odalar ve borsalar tarafından hazırlanan hakem ve bilirkişi listelerinin sureti tazmine ait yönetmelikleri tetkik ve tasdik etmek,

            c) Türkiye'nin iktisadi durumu hakkında yönetim kurulunca hazırlanacak raporları tetkik ve tasdik etmek,

            ç) Yabancı memleketlerdeki Türkiye veya Türk-yabancı ticaret ve sanayi derneklerine yardım hususunda karar vermek,

            d) Genel katiplerin yönetmeliğini tetkik ve tasdik etmek,

            e) Odalar ve borsalar arasında işbirliği kurmak ve bunların tekamül ve inkişaflarını sağlamak hususlarında lüzumlu görülecek tedbir ve kararları almak,

            f) Borsalarca tespit olunacak genel kaide ve hükümleri tetkik ve tasdik etmek,

            g) Oda ve borsaların bütçelerinin tiplerini ve bütçelerin tanzim usullerini tespit etmek,

            h) Birlik gider bütçesini kabul edip tasdik edilmek üzere Bakanlığa sunmak (Bakanlık bütçeyi değiştirebilir.)

            YÖNETİM KURULU
            Madde 66 - Birlik yönetim kurulu, birlik genel kurulunun kendi üyeleri arasından bir yıl için seçeceği 9 kişiden teşekkül eder. Ayrıca aynı miktarda da yedek seçilir.

            Seçimlerde ticaret odaları, sanayi odaları, borsalarının temsili gözönünde bulundurulur.

            Birlik Yönetim Kurulu kendi üyeleri arasından bir başkan ile bir başkan vekili muhasip üye seçer

            Birlik Yönetim Kurulu en az üç ayda iki defa, ihtiyaca göre başkanın çağrısıyle,her zaman toplanabilir.

            YÖNETİM KURULUNUN GÖREVLERİ
            Madde 67 - Yönetim kurulunun görevleri şunlardır:

            a) 22 nci madde dışında, odalarla odalar, borsalarla borsalar, odalarla borsalar arasında çıkacak ihtilafları çözmek,

            b) Muhasebe, maumelatta birlik ve beraberlik sağlamak üzere yönetmelikler
hazırlamak ve genel kurula arzetmek,

            c) Türkiye'nin iktisadi durumu hakkında rapor hazırlamak ve genel kurulun tasdikına sunmak,

            ç) Yabancı memleketlerdeki ticaret odaları ve borsaları tarafından yapılan neşriyatı takip etmek ve Türkiye'yi ilgilendirenlerden azayı lüzumunda Hükümeti haberdar edecek tedbirleri almak,

            d) Milletlerarası sergi ve panayırlara iştirak, yabancı memleketlerdeki ticaret ve sanayi odalarının ve borsalarının vekillik, mümessillik veya muhabirliğini kabul ve ifa etmek, milli ve milletlerarası mesleki teşekküller kurmak, milletlerarası mesleki toplantılara katılacak üyeleri seçmek, 

            e) Bütçe dahilinde sarfiyat yapmak,

            f) Oda ve borsaların fonlarını bankaya muntazaman göndermelerini sağlamak,

            g) Genel katiplik yönetmeliğini hazırlamak ve genel kurula sunmak,

            h) Bakanlıklarca istenen mal-matı vermek,

            ı) Bir yıllık faaliyet hakkında genel kurula rapor vermek,

            i) Türkiye'de ticari ve iktisadi kongreler tertip etmek,

            j) Yıllık gelir ve gider bütçelerini tesbit etmek ve genel kurula sunmak.

            GENEL KATİP
            Madde 68 -  Birliğin yönetim kurulunca tayin edilen ve birliğin muamelatını tedvirle görevli bir genel katibi ile lüzumu halinde bir veya iki genel katip yardımcısı bulunur.

            Genel katibin görevleri, birlik yönetim kurulunca hazırlanıp genel kurulca tasdik edilecek bir yönetmelikle tayin olunur.

            Genel katip yönetim kurulu ve genel kurulda oy sahibidir.

            SARFİYAT
            Madde 69 -  Birlik bütçesinden sarfiyat, başkan veya başkanvekili ile genel katibin, genel katibin bulunmadığı hallerde münasip üyenin müşterek imzası ile yapılır.

            500 liradan aşağı masraflar yalnız genel katibin imzasiyle yapılabilir.

            TEMSİL VE İMZA YETKİSİ 
            Madde 70 - Birlikleri, protokolda meclis başkanı veya başkanın tevkil edeceği, meclise dahil, kimseler temsil eder.

            Birliklerin hukuki temsilcisi yönetim kurulu başkanıdır. Yönetim kurulu başkanları veya başkanvekilleriyle  diğer bir veya bir kaç üyenin müşterek imzaları birliği ilzam eder.
 

            FONLAR
            Madde 71 - Bu kanununun yürürlüğe girdiği tarihe kadar odalar ve borsalarca ayrılmış olan fon paraları bu tarihten itibaren Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca gösterilecek milli bir banka nezdinde, birlik namına, yeniden açılacak bir hesaba devrolunur.

            Bu paralar, ancak odaların ve borsaların ve birliğin kuruluş maksatlarına sarfedilebilir. Sarf şekli tüzükte gösterilir.

            BİRLİK BÜTÇESİNİN FON İLE MÜNASEBETİ
            Madde 72 - Birlik bütçesinin giderleri 28 inci madde ile açılan fon hesabından karşılanır. Ancak bu miktar, bütçenin taalluk ettiği yıl içinde, odalarca fon hesabına yatırılacağı tahmin edilen miktarın dörtte birini geçemez.

            FON HESAPLARININ BİRLİKÇE TUTULUŞ ŞEKLİ
            Madde 73 - Her odanın ve borsanın fon hesabına gönderdiği para, o oda ve borsaya ait olup, birlikçe her oda ve borsanın hesabı ayrı ayrı tutulur. Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı tarafından tasdik edilen birlik bütçesindeki gider, her oda ve borsanın o yıla ait bütçelerini nispetinde paylaştırılır. Ve fondaki hesaplardan düşülür.
 

BÖLÜM: VI
MÜŞTEREK HÜKÜMLER
 
DİSİPLİN CEZALARI, PARA ZAMLARI VE PARA CEZALARI

            DİSİPLİN CEZALARI
            Madde 74 - Odalar ve borsalar, üyelerine aşağıda yazılı disiplin cezalarını verebilirler;
            a) ihtar;
            b) Tevbih;
            c) Oda veya borsadan çıkarma;İhtar ve tevbih cezaları yönetim kurulu tarafından verilir.

            Bu cezlalar için 15 gün içinde meclise itiraz edilebilir.

            Meclisin kararı kesindir. Bu karar içim idari ve kazai mercilere başvurulamaz.

            Çıkarma cezası yönetim kurulunun teklifi ile meclis tarafından verilir. Bu ceza 15 günden az, bir yıldan fazla olamaz.

            Oda ve borsa meclislerince verilen çıkarma cezası kararı ilgiliye tebliğ olunur. İlgili 15 gün içinde savunmasını yazı ile bildirir.

            Meclis, kararında ısrar ettiği taktirde ilgili, bulunduğu mahallin ticaret davalarını görmekle vazifeli mahkemeye itiraz edebilir. Mahkemenin kararı kesindir.

            Şu kadar ki, yargılama sonuna kadar meclis kararı uygulanamaz.

            Çıkarma cezası, verildiği süreye münhasır olup bu süre  içinde ticaret ve sanatın gerek doğrudan doğruya, gerek vasıta ile yapılmasını yasak eder. Bu yasağa riayet etmeyenler hakkında, kayıtlı bulunduğu oda veya borsaların yazılı isteği ile, Türk Ceza Kanununun 307 nci maddesi uygulanır.

            BİRLİK KARARLARINA RİAYET ETMİYENLER
            Madde 75 - Birliğin mevzuata uygun olarak aldığı kararlara riayet etmemekte ısrar eden oda ve borsaların lağvı, birlik yönetim kurulu tarafından, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığına teklif edilebilir.

            PARA ZAMLARI
            Madde 76 - 9 uncu ve 37 nci maddelerdeki kayıt mecburiyetini bir ay içinde yerine getirmiyenler odalar veya borsalar tarafından re'sen kaydedilirler.

            Bunlar, kaydedildiklerinin kendilerine bildirilmesi tarihinden başlıyarak bir ay içinde kayıt ücretlerini öderler. Kayıt ücretlerini vaktinde ödemiyenlerden bu ücret %50 fazlasıyle alınır.

            Yıllık aidatını o yılın Mart ayı sonuna kadar ödemiyenlerden bu aidat %50 fazlasiyle tahsil olunur.

            Borsaya dahil maddelerden, borsaların, çalışma bölgesi içinde ve borsa yerinin dışında satılmasına müsaade olunan maddelerin satışlarının, bir iş günü sonuna kadar, tescil edilmemesi hallerinde yapılan muamelelere ait borsa ücreti, teamüle uyularak alıcı veya satıcıdan % 50 fazlasiyle tahsil olunur.

            Ancak makbul mazeret halleri borsa meclisinin takdirine bıkarılır, bu takdir kesindir.

            Yukarı fıkralardaki cezalar için idari ve kazai mecrilere başvurulamaz.

            Borsa komüsyoncusu, ajanı veya simsari olarak kayıtlı olmadığı halde borsaya dahil maddeler üzerinde, bu unsurların yapabileceği muameleleri yapanlardan bu muameleye ait borsa ücreti beş misli tahsil olunur.

            Bu cezaya karşı bulunduğu yerin ticaret mahkemesine itiraz olunabilir. Mahkeme kararı kesindir.

            PARA CEZALARI
            Madde 77 - Oda veya borsalarca,  mevzuata uygun olarak alınan kararlara riayet etmeyenlere ve ticaret Kanununa göre tescil ve ilanı gereken değişiklikleri bildirmeyenlere yönetim kurullarının teklifi ve meclislerin karariyle 25 liradan 200 liraya kadar ve tekerrürü halinde 200 liradan 1000 liraya kadar olan para cezaları kesindir. Bu miktardan aşağı ceza için idari ve kazai mercilere başvurulmaz. Bu miktardan yukarı olan para cezalarına karşı, kararın bildirilmesi tarihinden başlıyarak 15 gün içinde, ilgili oca ve borsanın bulunduğu yerdeki ticaret mahkemesine itiraz olunabilir. Mahkeme kararı kesindir.

            TAHSİLAT
            Madde 78 - Kayıt ücretiyle yıllık aidat ve kesinleşen zamlarla para cezalarının tahsillerine ait odalarca verilen kararlar ilam hükmünde olu icra dairelerince yerine getirilir.
 

BÖLÜM: VII

            YABANCI VEYA TÜRK - YABANCI TİCARET, SANAYİ DERNEKLERİ
            Madde 79 - Türkiye ile aralarında ikamet ve adli salahiyet sözleşmeleri akdedilmiş bulunan yabancı bir devletin uyruğunda olup Türkiye'de yerleşmiş bulunan ticaret ve sanayi erbabının, gerek kendi aralarında ve gerek Türk uyruğundaki ticaret ve sanayi erbabiyle karışık olarak, kuracakları ticaret ve sanayi dernekleri 3512 sayılı Cemiyetler Kanunun 10 uncu maddesinde zikrolunan esaslar dairesinde teşekkül eder ve o kanunun hükümleri dahilinde faaliyette bulunur.
 

BÖLÜM: VIII
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

            TEFTİŞ VE MURAKABE
            Madde 80 - dalar, borsalar ve bunların Birliği Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı tarafından teftiş ve murakabe olunur. Yurt içindeki yabancı veya Türk-yabancı ticaret ve sanayi dernekleri, yalnız ticareti ve ekonomik çalışmaları bakımından, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığının teftiş ve murakabesine tabidir.

            UZUVLAR VE MEMURLAR HAKKINDA TAKİBAT
            Madde 81 - Odalar ve borsalar ve birlik paralariyle para hükmündeki evrak, senet ve sair malları aleyhine suç işliyen ve bilanço, zabıtname, rapor ve diğer her çeşit kağıt ve defter üzerinde suç mahiyetinde değişiklik yapan veya bunları kasten yok eden uzuvlara dahil üyelerle, memur ve hizmetliler hakkında Devlet memurları hakkındaki ceza uygulanır.

            DAİRE VE MÜESSESELERDEN İSTENECEK BİLGİLER
            Madde 82 - Resmi daire ve müesseseler ve Devlet Ekonomi Kurumları ve diğer resmi teşekküller, sır olmamak ve bu kanunda gösterilen vazifelere taalluk etmek şartiyle, odalar ve borsalar ve bunların birliği tarafından istenecek bilgileri vermekle mükelleftirler.

            İFLAS VE KONKORDATO KARALARI
            Madde 83 - İflas ve konkordato kararları, İcra ve İflas Kanununun 166 ncı ve 300 üncü maddelerine göre mahalli ticaret odalarına ve sanayi odalarına ve borsalara bildirilir.

            Odalar iflas kararlarını birliğe bildirmek zaruretindedirler.

            MUHABİR VE FAHRİ ÜYELER
            Madde 84 - Yönetim kurulları, uygun gördükleri kimseleri odalara ve borsalara "Fahri üye" yazabilirler.

            Yönetim kurulları, memleket içinde odalar ve borsa teşekkül etmiyen yerlerde ve memleket dışında kendileri için faydalı olabilecek kimseleri muhabir üye seçebilirler.

            İÇ YÖNETMELİKLER
            Madde 85 - Her oda ve borsa yönetim kurulunca oda veya borsanın iç teşkilatını, iş bölümünü ve işlerin yürütülmesi şeklini gösterir ve meclislerce tasdikli bir iç yönetmelik yapılır. Bu yönetmelikte işlerin yürütülmesine ait imza yetkileri de gösterilir.

            MEMUR VE MÜSTAHDEMLERİN TAYİNLERİ 
            Madde 86 - Oda ve borsa memur ve hizmetlilerinin tayin, terfi, nakil, işten çıkarma muameleleri ve hastalık, ihtiyarlık, emeklilik ve ölüm sigortalılarının yapılması şekli, işten ayrılma hallerinde verilmesi lazımgelen tazminat miktar ve şekilleri tüzükte gösterilir.

            Tayini Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca yapılan borsa mensuplarının emeklilik muameleleri Emeklilik Kanununa göre yürütülür.

            BAREMDEN İSTİSNA
            Madde 87 - Bu Kanuna tabi odalar ve borsalarla birlik, 3659 sayılı kanuna tabi değildir.

            TİCARET SİCİLİ İŞLERİ
            Madde 88 - Ticaret ve sanayi odaları ve ticaret odaları, sanayi odaları, borsalar bulunmıyan yerlerde ticaret sicili işlemleri mahalli belediyelerce yapılır.

            AİDATTA ZAMANAŞIMI
            Madde 89 - Odalar ve borsalarla kaydolunmadığı anlaşılan tacir, sanayici, borsacı için içinde bulunulan yıl hariç olmak üzere, geçmiş üç yıldan evvelki yıllar için aidat tahakkuk ettirilemez.

            Tahakkuk yılını takibeden yılın başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilemiyen aidat ve munzam aidat zamanaşamına uğrar.
 

BÖLÜM: IX
SON HÜKÜMLER

            KALDIRILAN MEVZUAT
            Madde 90 - Geçici birinci madde gereğince oda ve borsaların intibakı için tayin olunan sürenin hitamından itibaren, 655 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları Kanuniyle eki ve Tüzüğü ve 1302 tarihli Umum Borsalar Nizamnamesinin ticaret borsalarına ait hükümleriyle 4355 sayılı kanun ve tüzüğünün ticaret ve sanayi odalariyle borsalara ait hükümleri kaldırılmıştır.

            TÜZÜK
            Madde 91 - Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca, yayım tarihinden itibaren altı ay içinde, bu kanunun tatbik suretini gösteren bir tüzük hazırlanır.

            MEVCUT ODA VE BORSALARIN İNTİBAKI
            Geçici Madde 1 - Ankara, İstanbul ve İzmir Ticaret ve Sanayi Odalariyle Ticaret Borsaları 91 inci maddede zikredilen bu kanuna ait tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten başlıyarak en geç üç ay, diğer oda ve borsalar tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içinde bu kanuna uymak mecburiyetindedirler. Bu süre içinde durumlarını uydurmıyan oda ve borsalar Ekonomi ve Ticaret Bakanlığınca fesih ve tasfiye olunurlar.

            Geçici Madde 2 - Halen mevcut olan odalar ve borsalar durumlarını bu kanuna uyduruncaya kadar mevcut uzuvları, yeniden seçim yapılmaksızın vazifelerini görmeye devam ederler.

            HALEN MEVCUT YABANCI VE TÜRK-YABANCI TİCARET ODALARI CEMİYETLERİNİN DURUMU
            Geçici Madde 3 - Bu Kanunun yayımı tarihinde mevcut olan yabancı ve Türk - yabancı ticaret odası cemiyetleri bu Kanunun yayımı tarihinden itibarin bir yıl içinde kendilerini bu Kanunun 79 uncu maddesi hükmüne uydurmaya mecburdurlar.

            Bu süre içinde durumlarını uydurmıyanlar tasfiye edilirler.

            Geçici Madde 4 - Bu Kanunun yayımı tarihinden gelir vergisi esasına göre vergi tahsil edileceği yıla kadar geçen zaman içinde, aidat ve munzam aidat kazanç vergisi esaslarına göre tahsil olunur.

            Bu Kanunun yürürlüğe girdiği yıldan sonra tahakkuk edecek aidat ve munzam aidatta, ait olduğu yılın vergi esasları uygulanır.

            Madde 92 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            Madde 93 - Bu Kanunu Adalet, Ekonomi ve Ticaret Bakanları yürütür.