TÜRK TİCARET KANUNU  
TÜRK TİCARET KANUNU 
(Madde 972 - 1178)
KABUL TARİHİ : 29.06.1956
KANUN NO : 6762
 
 - 
RESMİG.TARİHİ : 09.07.1956
RESMİ G. NO : 9353
 
DÜSTUR NO : 3 TERTİP 
DÜSTUR SAYFA : 1587
 
 
ÜÇÜNCÜ FASIL
KAPTAN
A) MESULİYETİ 
Madde   972 : I - İHTİMAM 
Madde   973 : II - KAPTANIN KENDİLERİNE KARŞI MESUL OLDUĞU KİMSELER 
B) VAZİFELERİ 
I - GEMİYİ YOLA ELVERİŞLİ HALDE KOYMA VAZİFELESİ 
Madde   974 : 1. YOLA ELVERİŞLİLİK 
Madde   975 : 2. YÜKLEME VE BOŞALTMAYA ELVERİŞLİLİK 
Madde   976 : II - YABANCI MEVZUATA RİAYET VAZİFESİ 
Madde   977 : III - YOLA ÇIKMA VAZİFESİ 
Madde   978 : IV - GEMİDE HAZIR BULUNMA MÜKELLEFİYETİ 
Madde   979 : V - GEMİ MECLİSİ 
VI - GEMİ JURNALI 
Madde   980 : 1. TUTMA MÜKELLEFİYETİ 
Madde   981 : 2. MUHTEVASI 
VII - DENİZ RAPORU 
Madde   982 : 1. TESBİT ETTİRME MÜKELLEFİYETİ 
Madde   983 : 2. TESBİT EDİLECEK HUSUSLAR 
Madde   984 : 3. MUHAKEME USULÜ 
Madde   985 : 4. ZAPTIN ASLININ SAKLANMASI 
C) KANUNDAN DOĞAN TEMSİL SALAHİYETİ 
I - DONATANIN TEMSİLCİSİ SIFATİYLE 
1. ŞÜMULÜ 
Madde   986 : a) GEMİ BAĞLAMA LİMANINDA BULUNDUĞU ZAMAN 
Madde   987 : b) GEMİ BAĞLAMA LİMANI DIŞINDA BULUNDUĞU ZAMAN 
2. HUSUSİ HALLER 
Madde   988 : a) KREDİ MUAMELELERİ 
Madde   989 : b) DONATANIN ŞAHSİ MESULİYETİNİ DOĞURAN MUAMELELER 
Madde   990 : c) GEMİ SATIŞI 
Madde   991 : 3. TEMSİL SALAHİYETİNİN TAHDİDİ 
Madde   992 : 4. KAPTANIN VERDİĞİ AVANSLAR 
5. HÜKÜMLERİ 
Madde   993 : a) ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARA KARŞI 
Madde   994 : b) DONATANA KARŞI 
II - YÜKLE İGİLİ OLANLARIN TEMSİLCİSİ SIFATİYLE 
Madde   995 : 1. UMUMİ OLARAK 
2. HUSUSİ HALLER 
Madde   996 : a) YOLCULUĞUN DEVAMINA ENGEL OLAN HAL 
Madde   997 : b) YÜKLE İLGİLİ OLANLARIN ŞAHSİ MESULİYETİNİ DOĞURAN MUAMELELER 
3. YÜK ÜZERİNDE TASARRUFLAR 
Madde   998 : a) UMUMİ OLARAK 
Madde   999 : b) MÜŞTEREK AVARYA HALİNDE 
Madde  1000 : c) MÜŞTEREK AVARYA OLMIYAN HALLERDE 
Madde  1001 : d) MÜŞTEREK HÜKÜM 
Madde  1002 : 4. MUAMELELERİN MUTEBER SAYILMASI 
D) ŞAHSİ MUAMELELERİ 
Madde  1003 : I - NAVLUNDAN BAŞKA ALINAN PARANIN TESLİM MECBURİYETİ 
Madde  1004 : II - KENDİ HESABINA GEMİYE EŞYA YÜKLEME YASAĞI 
E) HİZMET SÖZLEŞMESİNİN SONU 
I - YOL VERME 
Madde  1005 : 1. UMUMİ OLARAK 
2. TAZMİNAT HAKLARI 
Madde  1006 : a) ŞAHSİ EHLİYETSİZLİK 
Madde  1007 : b) MÜCBİR SEBEPLER VE OLAĞANÜSTÜ HALLER 
II - RE'SEN 
Madde  1008 : c) DİĞER HALLERDE 
Madde  1009 : d) GÖTÜRÜ ÜCRETE GÖRE TAZMİNATIN TAYİNİ 
Madde  1010 : e) DÖNÜŞ YOLCULUĞU 
Madde  1011 : 3. ÇEKİLME 
Madde  1012 : 4. MÜŞTEREK DONATAN OLAN KAPTAN 
Madde  1013 : II - HASTALIK 
Madde  1014 : III - ÖLÜM 
Madde  1015 : IV - GEMİNİN ZIYAI VE DENİZ İŞ HUKUKİYLE BU FASIL HÜKÜMLERİ ARASINDAKİ MÜNASEBET
DÖRDÜNCÜ FASIL
DENİZ TİCARET MUKAVELELERİ
BİRİNCİ KISIM
EŞYA TAŞIMA (NAVLUN) MUKAVELELERİ
BİRİNCİ AYIRIM
UMUMİ HÜKÜMLER
Madde  1016 : A) MUKAVELE NEVİLERİ 
Madde  1017 : B) ÇARTER PARTİ 
Madde  1018 : C) KAMARALAR 
Madde  1019 : D) TAŞIYANIN; GEMİNİN DENİZE, YOLA VE YÜKE ELVERİŞLİ OLMAMASINDAN DOLAYI  
                      MESULİYET
İKİNCİ AYIRIM
YÜKLEME VE BOŞALTMA
A) YÜKLEME 
Madde  1020 : I - YÜKLEME YERİ 
Madde  1021 : II - YÜKLEME MASRAFLARI 
III - YÜKLENECEK EŞYA 
Madde  1022 : 1. KARARLAŞTIRILANLARDAN BAŞKA EŞYA 
2. BİLDİRME MECBURİYETİ 
Madde  1023 : a) EŞYANIN ÖLÇÜ, SAYI, TARTI VE MARKALARI HAKKINDA 
Madde  1024 : b) EŞYANIN CİNS VE MAHİYETİ HAKKINDA 
Madde  1025 : c) GİZLİCE YÜKLENEN EŞYA 
Madde  1026 : d) TEHLİKELİ EŞYA 
Madde  1027 : 3. BİLGİ 
Madde  1028 : IV - KARARLAŞTIRILMIŞ OLAN GEMİ 
Madde  1029 : V - GÜVERTEYE KONACAK EŞYA 
VI - YÜKLEME MÜDDETİ 
Madde  1030 : 1. UMUMİ OLARAK 
Madde  1031 : 2. MÜDDETİN DEVAMI 
Madde  1032 : 3. SÜRASTARYA MÜDDETİNİN BAŞLANGICI 
Madde  1033 : 4. BEKLEME MÜDDETİ 
Madde  1034 : 5. İHBARIN ŞEKLİ 
6. SÜRASTARYA ÜCRETİ 
Madde  1035 : a) TAYİNİ 
Madde  1036 : 7. BEKLEME MÜDDETİNİN HESABI 
8. BEKLEME MECBURİ OLMIYAN HALLER 
Madde  1037 : a) KATİ VADE 
Madde  1038 : b) YÜKLETENİN BULUNMAMASI 
Madde  1039 : c) YÜKLEME TAMAMLANMADAN YOLA ÇIKMA 
VII - PİŞMANLIK NAVLUNU 
1. TAŞITANIN MUKAVELEDEN CAYMASI 
Madde  1040 : a) YOLCULUK BAŞLAMADAN ÖNCE 
Madde  1041 : b) YOLCULUK BAŞLADIKTAN SONRA 
Madde  1042 : c) MÜREKKEP YOLCULUK HALİNDE 
Madde  1043 : 2. HİÇ YÜK VERİLMEMESİ 
Madde  1044 : 3. MÜŞTEREK HÜKÜMLER 
Madde  1045 : 4. GEMİNİN BİR CÜZ'Ü VEYA MUAYYEN BİR YERİNİN TAHSİSİ HALİNDE 
VIII - KIRKAMBAR MUKAVELESİNİN HUSUSİYETLERİ 
Madde  1046 : 1. YÜKLEME ANI 
Madde  1047 : 2. TAŞITANIN MUKAVELEDEN CAYMASI 
Madde  1048 : 3. HAREKET GÜCÜNÜN MAHKEMECE TAYİNİ 
Madde  1049 : IX - VESİKALARI VERME MÜKELLEFİYETİ 
B) BOŞALTMA 
Madde  1050 : I - BOŞALTMA YERİ 
Madde  1051 : II - BOŞALTMANIN MASRAFLARI 
III - BOŞALTMA MÜDDETİ 
Madde  1052 : 1. UMUMİ OLARAK 
Madde  1053 : 2. MÜDDETİN DEVAMI 
Madde  1054 : 3. SÜRASTARYA MÜDDETİNN BAŞLANGICI 
Madde  1055 : 4. BEKLEME MÜDDETİNİN HESABI 
Madde  1056 : 5. BEKLEME MECBURİYETİ OLMAYAN HAL 
Madde  1057 : IV - YÜKÜN TEVDİİ 
Madde  1058 : V - GEMİNİN BİR CÜZ'Ü VEYA MUAYYEN BİR YERİNİN TAHSİSİ 
VI - KIRKAMBAR MUKAVELESİ 
Madde  1059 : 1. BOŞALTMA İŞLERİ 
Madde  1060 : 2. TAŞITANIN ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARLA YAPTIĞI KIRKAMBAR MUKAVELELERİ
ÜÇÜNCÜ AYIRIM
TAŞIYANIN MESULİYETİ VE HAKLARI
A) TAŞIYANIN MESULİYETİ 
I - UMUMİ OLARAK 
Madde  1061 : 1. İHTİMAM DERECESİ 
Madde  1062 : 2. ADAMLARININ KUSURLARINDAN DOLAYI 
II - TAŞIYANIN MESUL OLMAMASI 
Madde  1063 : 1. HALLER 
Madde  1064 : 2. KONİŞMENTODA YANLIŞ BEYANLAR 
III - MUAYENE 
Madde  1065 : 1. İSTEME SALAHİYETİ 
Madde  1066 : 2. İHBAR KÜLFETİ 
Madde  1067 : 3. DAVA HAKKININ DÜŞMESİ 
Madde  1068 : 4. MUAYENE MASRAFI 
B) TAŞIYANIN HAKLARI 
I - NAVLUN HAKKI 
Madde  1069 : 1. ÖDEME MÜKELLEFİYETİNİN DOĞUMU 
Madde  1070 : 2. YÜKÜ TESLİMDEN İMTİNA HAKKI 
Madde  1071 : 3. MALI NAVLUN YERİNE KABUL 
4. NAVLUN TUTARI 
Madde  1072 : a) ZIYAA UĞRIYAN MALLAR 
Madde  1073 : b) KARARLAŞTIRILMAMIŞ NAVLUN 
Madde  1074 : c) HESAP TARZI 
Madde  1075 : 5. NAVLUN VE TEFERRUATI DIŞINDA KALAN PRİM VE MASRAFLAR 
Madde  1076 : 6. MÜDDET ÜZERİNE NAVLUN 
II - REHİN HAKKI 
Madde  1077 : 1. UMUMİ OLARAK 
Madde  1078 : 2. TEVDİ VE TEMİNAT 
III - RÜCU HAKKI 
Madde  1079 : 1. MALLARIN TESLİMİ HALİNDE 
Madde  1080 : 2. REHİN PARAYA ÇEVRİLMESİ HALİ 
Madde  1081 : 3. GÖNDERİLENİN MALLARI TESLİM ALMAMASI HALİNDE
DÖRDÜNCÜ AYIRIM
YOLCULUĞUN BAŞLAMASINA VE DEVAMINA ENGEL OLAN SEBEPLER
A) BASİT YOLCULUK 
I - YOLCULUK BAŞLAMADAN ÖNCEKİ HADİSELER 
Madde  1082 : 1. MUKAVELENİN HÜKÜMDEN DÜŞMESİ 
Madde  1083 : 2. MUKAVELEDEN CAYMA HAKKI 
II - YOLCULUK BAŞLADIKTAN SONRAKİ HADİSELER 
1. MUKAVELENİN HÜKÜMDEN DÜŞMESİ 
Madde  1084 : a) GEMİNİN ZIYAA UĞRAMASI 
Madde  1085 : b) MESAFE NAVLUNU HESABI 
Madde  1086 : c) KAPTANIN VAZİFELERİ 
Madde  1087 : d) YÜKÜN ZIYAA UĞRAMASI 
Madde  1088 : 2. MUKAVELEDEN CAYMA HAKKI 
III - HUSUSİ HALLER 
Madde  1089 : 1. GEMİNİN LİMANDA KALMA ZARURETİ 
Madde  1090 : 2. YÜKÜN YALNIZ BİR KISMINA MÜTAALLİK HADİSELER 
Madde  1091 : 3. GEMİNİN ROTADAN AYRILMASI 
Madde  1092 : 4. DİĞER GECİKME SEBEPLERİ 
Madde  1093 : 5. GEMİNİN YOLCULUK SIRASINDA TAMİRİ 
Madde  1094 : IV - MASRAFLAR 
Madde  1095 : B) MÜREKKEP YOLCULUK 
Madde  1096 : C) GEMİNİN TAMAMINA MÜTAALLİK OLMIYAN TAŞIMA MUKAVELELERİ
BEŞİNCİ AYIRIM
KONİŞMENTO
Madde  1097 : A) NEVİLERİ VE TANZİMİ 
B) MUHTEVASI 
Madde  1098 : I - UNSURLARI 
II - HUSUSİ HALLER 
Madde  1099 : 1. TAŞIYANIN ADININ HİÇ GÖSTERİLMEMESİ VEYA YANLIŞ GÖSTERİLMESİ 
Madde  1100 : 2. MALLARIN ÖLÇÜ, SAYI, TARTI VE MARKALARINA MÜTAALLİK ŞERHLER 
Madde  1101 : 3. EMRE YAZILI KONİŞMENTO 
C) HÜKÜMLERİ 
I - MALLARIN SALAHİYETLİ KONİŞMENTO HAMİLİNE TESLİMİ 
Madde  1102 : 1. UMUMİ OLARAK 
Madde  1103 : 2. BİRDEN ÇOK KONİŞMENTO HAMİLİNİN MÜRACAATI 
II - KONİŞMENTONUN MALLARI TEMSİLİ 
Madde  1104 : 1. UMUMİ OLARAK 
2. BİRDEN ÇOK KONİŞMENTO HAMİLİ 
Madde  1105 : a) MALLARIN TESLİMİNDEN SONRA 
Madde  1106 : b) MALLARIN TESLİMİNDEN ÖNCE 
Madde  1107 : 3. KONİŞMENTONUN GERİ VERİLMESİ MUKABİLİNDE MALLARIN TESLİMİ 
4. YÜKLETENİN TALİMATI 
Madde  1108 : a) UMUMİ OLARAK 
Madde  1109 : b) MUKAVELENİN UMULMAYAN HAL YÜZÜNDEN HÜKÜMDEN DÜŞMESİ 
III - TAŞIYANLA GÖNDERİLEN ARASINDAKİ MÜNASEBET 
Madde  1110 : 1. KARİNE 
Madde  1111 : 2. NAVLUNUN HESABI 
3. TAZMİNAT BORCUNUN ŞÜMULÜ 
Madde  1112 : a) MALLARIN ZIYAI HALİNDE 
Madde  1113 : b) MALLARIN HASARI HALİNDE 
Madde  1114 : c) TAZMİNATIN EN YÜKSEK HADDİ 
Madde  1115 : d) MEMLEKET PARASI 
D) AMİR HÜKÜMLER 
Madde  1116 : I - UMUMİ OLARAK 
Madde  1117 : II - İSTİSNALAR 
Madde  1118 : III - ÇARTER MUKAVELESİ
İKİNCİ KISIM
YOLCU TAŞIMA MUKAVELESİ
A) YOLCUNUN HAK VE MÜKELLEFİYETLERİ 
Madde  1119 : I - TAŞINMA HAKKININ DEVRİ 
Madde  1120 : II - KAPTANIN TALİMATINA RİAYET 
Madde  1121 : III - YOLCUNUN GECİKMESİ 
B) MUKAVELENİN HÜKÜMDEN DÜŞMESİ 
Madde  1122 : I - YOLCUNUN ŞAHSINDAKİ SEBEPLER YÜZÜNDEN 
Madde  1123 : II - GEMİNİN ZIYAI 
Madde  1124 : III - CAYMA HAKKI 
Madde  1125 : IV - TAZMİNAT 
Madde  1126 : C) YOLCULUK SIRASINDA GEMİNİN TAMİRİ 
D) BAGAJ 
Madde  1127 : I - ÜCRET 
Madde  1128 : II - TATBİK OLUNACAK HÜKÜMLER 
Madde  1129 : III - REHİN HAKKI 
Madde  1130 : IV - TAŞIYANIN ÖLÜM VEYA CİSMANİ ZARAR HALİNDEKİ MÜKELLEFİYETLERİ 
Madde  1131 : E) GEMİNİN YOLCU TAŞIMAK ÜZERE DİĞER BİR KİMSEYE TAHSİSİ 
Madde  1132 : F) NAVLUN TABİRİNİN ŞÜMULÜ
ÜÇÜNCÜ KISIM
DENİZAŞIRI SATIŞ MUKAVELELERİ
A) BOŞALTMA YERİNDE TESLİM ŞARTİYLE SATIŞ 
Madde  1133 : 1. UMUMİ OLARAK 
II - MALLARIN YÜKLETİLDİĞİ VEYA YÜKLETİLECEĞİ GEMİNİN TAYİNİ SURETİYLE SATIŞI 
Madde  1134 : 1. GEMİNİN TAYİNİ 
Madde  1135 : 2. GEMİNİN HAREKET VEYA ULAŞMA ZAMANININ TAYİNİ 
Madde  1136 : 3. AKTARMA 
Madde  1137 : 4. MALLARIN HASARA UĞRAMASI 
Madde  1138 : B) FOB SATIŞ 
C) SİF SATIŞ 
Madde  1139 : I - TARİF 
II - SATICININ BORÇLARI 
1. YÜKLEME BORCU 
Madde  1140 : a) UMUMİ OLARAK 
Madde  1141 : b) YÜKLEME TARİHİ 
Madde  1142 : c) GECİKME 
Madde  1143 : d) NEFİ VE HASAR 
2. TAŞIMA SÖZLEŞMESİNİ YAPMAK BORCU 
Madde  1144 : a) UMUMİ OLARAK 
Madde  1145 : b) KONİŞMENTO 
Madde  1146 : c) MASRAFLAR 
3. SİGORTA ETTİRME BORCU 
Madde  1147 : a) UMUMİ OLARAK 
Madde  1148 : b) RİZİKOLAR 
Madde  1149 : c) MUVAKKAT SİGORTA İLMÜHABERİ 
4. VESİKALARI İBRAZ ETME BORCU 
Madde  1150 : a) UMUMİ OLARAK 
Madde  1151 : b) VESİKALARIN TAM VE MUNTAZAM OLMASI 
III - ALICININ BORÇLARI 
Madde  1152 : 1. VESİKALARI İNCELEME BORCU 
2. ÖDEME BORCU 
Madde  1153 : a) UMUMİ OLARAK 
Madde  1154 : b) MASRAFLAR 
3. MALLARI TESLİM ALMA BORCU 
Madde  1155 : a) UMUMİ OLARAK 
Madde  1156 : b) SATIŞ PARASINI İNDİRME HAKKI 
4. HUSUSİ HALLER 
Madde  1157 : a) TARTI ÜZERİNDEN ÖDEME 
Madde  1158 : b) "TAHMİNEN" VEYA "KATİYEN MUAYYEN MİKTAR" KAYITLARI
DÖRDÜNCÜ KISIM
DENİZ ÖDÜNCÜ MUKAVELESİ
Madde  1159 : A) TARİFİ 
B) ŞARTLARI 
Madde  1160 : I - ZARURET HALLERİ 
Madde  1161 : II - ZARURETİN TEVSİKİ 
Madde  1162 : C) PRİM 
D) DENİZ ÖDÜNCÜ SENEDİ 
Madde  1163 : I - TANZİMİ 
Madde  1164 : II - MUHTEVASI 
Madde  1165 : III - KİMİN EMRİNE TANZİM EDİLECEĞİ 
Madde  1166 : IV - BİRDEN ÇOK NÜSHA 
E) BORCUN ÖDENMESİ 
Madde  1167 : I - YER VE ZAMAN 
II - ALACAKLI 
Madde  1168 : 1. SENEDİN HAMİLİ 
Madde  1169 : 2. BİRDEN ÇOK SENEDİN HAMİLİ 
Madde  1170 : F) AVARYALAR 
Madde  1171 : G) İHTİYATİ HACİZ 
H) KAPTANIN MESULİYETİ 
Madde  1172 : I - REHNEDİLEN ŞEYLERİN KORUNMASINDAN 
Madde  1173 : II - ALACAKLININ RİZİKOSUNUN KEYFİ OLARAK ARTIRILMASINDAN 
Madde  1174 : III - ALACAK ÖDENMEDEN VEYA TEMİN EDİLMEDEN YÜKÜN TESLİM EDİLMESİNDEN 
Madde  1175 : IV - DONATANIN TALİMAT VERMESİ HALİNDE 
Madde  1176 : İ) REHNİN PARAYA ÇEVRİLMESİ 
Madde  1177 : J) MALLARI TESLİM ALANIN MESULİYETİ 
Madde  1178 : K) YOLCULUKTAN VAZGEÇİLME HALİ