Vergi Mevzuatı  
İKİNCİ KISIM
VERGİ DEĞERLERİ
 
BİRİNCİ BÖLÜM
GAYRISAFİ İRATLARIN TESPİTİ

        TAHMİN ESASI 
        Madde 299 - Binaların vergi değerine esas tutulan gayri-safi iratları tahrir ve tadilat komisyonlarınca bu bölümde yazılı esaslara göre tahmin olunur. 

        GAYRİSAFİ İRAT 
        Madde 300 - Bir binanın yıllık gayrisafi iradı, o binanın bulunduğu mahalde cari olan normal kiralara nispetle sahibinin kiraya verdiği takdirde alabileceği kira bedelinden ibarettir. 

Gayrisafi iradın takdirinde; bina kiraya verilmiş ve kira bedeli yukarıdaki fıkra dairesinde emsalinin cari olan normal kiralarına uygun bulunmuş ise bu bedel esas tutulur. Aksi halde aşağıda yazılı esaslar 
gözetilmek suretiyle gayrisafi iradın takdiri yapılır. 

        1.Normal şartlar dahilinde ve genel surette binanın bulunduğu mahalde cari olan kiraların seviyesi; 

        2.Aynı nev'iden bulunan binaların getirdiği irat; 

        3.Binanın mevkii; 

        4.Binanın büyüklüğü; kat sayısı ve her kattaki oda ve daire adedi; 

        5.Dahili taksimatı itibariyle kullanış durumu ve mamurluk derecesi; 

        6.Asansör, kalorifer tesisatı bulunup bulunmadığı; 

        7.Kullanış tarzı. 

        Fabrika, değirmen ve imalathanelerin iratlarının takdirinde içerlerinde bulunan sabit istihsal tesisatı dahi nazara alınır. 

        YILLIK İRAT 
        Madde 301 - Gayrisafi iratlar yıllık tahmin olunur. Şu kadar ki, mevsimlik olarak kiraya verilmesi veya ikamet edilmesi mutat olan binaların bu süreye ait iratları yıllık sayılır. 

        Yılın belli zamanlarında işliyebilen değirmenler ile belli mevsimlerde çalışan fabrika ve imalathanelerin ve mevsimlik işliyen otel, banyo, plaj gibi gayrimenkullerin işletme süresine ait iratları da keza yıllık sayılır. 

        RAYİÇ 
        Madde 302 - Gayrisafi iratların tahmininde, binanın bulunduğu birlikte genel tahrir veya mevzii tadilata başlandığı, ferdi tadilatta, tadilatın yapıldığı yılda cari rayiçler esas tutulur. 

        GİDERLER 
        Madde 303 - Gayrisafi iradın tahmininde, vergi, resim ve harçlar için indirme yapılamaz. 

        Ancak komisyonlarca kira mukavelelerinin incelenmesi sırasında su ve elektrik sarfiyatı, ısıtma giderleri ve buna benzer giderlerin kiraya veren tarafından deruhde edildiği görülürse, kira bedeli bu gibi giderler çıktıktan sonra nazara alınır. 

        DÖŞEMESİZ TAHMİN 
        Madde 304 - Değirmen, fabrika ve imalathane tesisatı hariç olmak üzere gayrisafi irat döşemesiz binaya göre belli edilir. 

        MÜTEMMİMAT 
        Madde 305 - A)Belediye teşkilatı bulunan yerlerde belediye sınırları içindeki binaların ve belediye teşkilatı bulunmıyan yerlerde köyü teşkil eden binaların işgal eylediği saha dahilindeki binaların  mütemmimatından olan arazi; 

        B)Her nerede olursa olsun, ticaret ve sanata tahsis edilmiş olan ve bunlarla birlikte aynı işte kullanılan arazi; 

        İrat takdirinde binaya tabidir. 

        Bina ile sınırlanmış olup kullanış tarzı itibariyle de bina ile birlikte teşkil eden avlu, bahçe ve sair arazi binanın mütemmimatındandır. 

        İFRAZ VE ŞÜYU 
        Madde 306 - Aşağıda yazılı bina kısımları için ayrı ayrı irat tahmin olunur: 

        1.Bir çatı altında bulunup da kullanış tarzı ve kapıları ayrı olan bina kısımları; 

        2.Sahipleri arasında ifraz ve taksim edilmiş olan binaların müfrez kısımları (İfraz olunmayıp da şayian tasarruf olunan binaların iradı binanın genel heyeti itibariyle tahmin olunur.) 

        İRAT VE KIYMET MÜNASEBETİ 
        Madde 307 - Tahrir (Genel tahrir ve tadilat) esnasında, bir binanın gayrisafi iradını tahmin için kafi vasıta ve karine bulunmadığı takdirde, binanın satılması halinde elde edilecek kıymet tahmin olunur ve bu kıymetin % 10'u safi irat olarak kabul edilir. 

        Safi iradı bu suretle tespit edilen binalar yılın belli zamanlarında kiraya verilen veya çalıştırılan binalardan olsa dahi safi irattan herhangi bir indirme yapılmaz. 
 

İKİNCİ BÖLÜM
ARAZİ KIYMETLERİNİN TESPİTİ

        TAHMİN ESASI 
        Madde 308 - Arazinin vergi değerine esas tutulan kıymetleri, tahrir ve tadilat komisyonlarınca bu bölümde yazılı esaslara göre tahmin olunur. 

        ARAZİ KIYMETİ 
        Madde 309 - Arazinin tahmin olunacak kıymeti alelade alım-satım kıymetidir. 

        Arazi kıymetinin tahmininde aşağıdaki esaslar nazara alınır : 

        1.Normal şartlar dahilinde ve genel surette arazinin bulunduğu birlikte arazi satış kıymetlerinin seviyesi; 

        2.Aynı nev'iden arazinin satış kıymetleri; 

        3.Arazinin mevkii; 

        4.Tarımda kullanılan arazinin yetiştirme kuvveti, sulaklık derecesi, tarımın nev'i; 

        5.Arazinin büyüklüğü ve küçüklüğü; 

        6.Meskun yerlere, iskele ve istasyonlara yakınlığı. 

        KIYMET RAYİÇLERİ 
        Madde 310 - Arazi kıymetinin tahmininde genel tahririn veya mevzii tadilatın başladığı, ferdi tadilat halinde tadilatın yapıldığı yılda cari satış kıymetleri esas tutulur. 

        KIYMET-KİRA MÜNASEBETİ 
        Madde 311 - Tahrir (Genel tahrir ve tadilat) esnasında arazinin alım, satım kıymetlerinin tayini mümkün olmazsa, o yerin kiraya verilmesi halinde getireceği kira tahmin ve bunun 10 misli arazinin kıymeti olarak kabul edilir. 

        ARAZİDE KİRA 
        Madde 312 - Bir arazinin getireceği kiranın bilinmesi icabeden hallerde arazi kıymetinin onda biri emsal kirası sayılır. 
 

ÜÇÜNCÜ KISIM
AMORTİSMANLAR
 
BİRİNCİ BÖLÜM
MEVCUTLARDA AMORTİSMAN

        AMORTİSMAN MEVZUU 
        Madde 313 - İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269'uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bunların  kullanabilecekleri süre zarfında yok edilmesi  amortisman  mevzuunu teşkil eder. 

        ARAZİDE AMORTİSMAN  
        Madde 314 - Boş arazi ve boş arsalar amortismana tabi değildir. 
  
            Ancak : 

        1.Tarım işletmelerinde vücuda getirilen meyvalık, dutluk, fındıklık, zeytinlik ve güllüklerle incir bahçeleri ve bağlar gibi tarım tesisleri; 

        2.İşletmede inşa edilmiş olan her nev'i yollar ve harklar; 
  
        Amortismana tabi tutulur. 

        NORMAL AMORTİSMAN 
        Madde 315 -Amartisman tabi iktisadi  kıymetleri değeri ilgili Bakanlıklarla Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret Odaları, Sanayi Odaları  ve Ticaret  Borsaları Birliğinin  mütalaası alınarak Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan olunan nispetler üzerinden yok edilir. 

        Amortisman nispetlerinin tespitinde : 

        1. Belli iş ve sanat kolları ayrı ayrı nazara alınır; 

        2. Amortismana tab,i kıymetlerin tecrübeye dayanan ortalama ömürleri hesaba katılır.  

        MADENLERDE AMORTİSMAN 
        Madde 316 - İşletme sebebiyle içindeki cevherin azalmasından dolayı maddi değerini kaybeden madenlerin ve taş ocaklarının imtiyaz veya maliyet bedelleri, ilgililerin, müracaatları üzerine bunların büyüklük ve mahiyetleri gözönünde tutulmak ve her maden veya taş ocağı için ayrı ayrı olmak üzere Maliye ve Sanayi Bakanlıklarınca belli edilecek nispetler üzerinden yok edilir. 

        FEVKALADE AMORTİSMAN  
        Madde 317 - Amortismana tabi olup : 

        1.Yangın, deprem, su basması gibi afetler neticesinde değerini tamamen veya kısmen kaybeden; 

        2.Yeni icatlar dolayısıyle teknik verim ve kıymetleri düşerek tamamen veya kısmen kullanılmaz bir hale gelen; 

        3.Cebri çalışmaya tabi tutuldukları için normalden fazla aşınma ve yıpranmaya maruz kalan; 

        Menkul ve gayrimenkullerle haklara, mükelleflerin müracaatları üzerine ve ilgili bakanlıkların mütalaası alınmak suretiyle, Maliye Bakanlığınca her işletme için işin mahiyetine göre ayrı ayrı belli edilen "Fevkalade ekonomik ve teknik amortisman nispetleri" uygulanır. 

        AMORTİSMAN NİSPETLERİNİN İTİBAR TARİHİ 
        Madde 318 - Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan olunan amortisman nispetleri ilanların yapıldığı, ayrı ayrı tespit edilen nispetlerin ilgililerin müracaatta bulunduğu hesap döneminden muteberdir. 

        İcabında normal amaortismanlar  nispetinde 315 inci maddede yazılı usule göredeğiştirilebilir. Şu kadar ki, bir kere tespit edilen nispetlerinin yürürlük süresi yıldan az  olamaz. 

        AMORTİSMAN UYGULAMA SÜRESİ 
  
        A) NİSPET BAKIMINDAN 
        Madde 319 - Mükellefler, usulüne göre tespit edilen nispetleri aşmamak şartiyle, amortismanları diledikleri nispetler üzerinden hesaplıyabilirler; şu kadar ki, uygulamaya başladıkları amortisman nispetlerini müteakip faaliyet yıllarında değiştiremezler. 

        318 inci maddenin ikinci fıkrası hükmüne göre amortisman nispetlerinin değiştirilmiş olması hali bundan müstesnadır. 

        B) SÜRE BAKIMINDAN  
        Madde 320 - Amortisman süresi, kıymetlerin aktife girdiği yıldan başlar. Bu sürenin yıl olarak hesaplanması için (1) rakamı mükellefçe uygulanan nispete bölünür. 

        Her yılın amortismanı ancak o yıla ait değerlemede nazara alınabilir. 

        Amortismanın herhangi bir yıl yapılmamasından veya ilk uygulanan nispetten düşük bir hadle yapılmasından dolayı amortisman süresi uzatılamaz. 
  
        AMORTİSMAN HESAPLARI 
        Madde 321 - Bu bölüm gereğince hesaplanan amortismanların, hesaplarda ayrıca gösterilmek şartiyle ilgili bulundukları değerlerden doğrudan doğruya indirilmesi veya pasifte ayrı bir karşılık hesabında toplanması caizdir. 
 

İKİNCİ BÖLÜM
ALACAKLARDA ve SERMAYEDE AMORTİSMAN

        DEĞERSİZ ALACAKLAR 
        Madde 322 - Kazai bir hükme veya kanaat verici bir vesikaya göre tahsiline artık imkan kalmıyan alacaklar değersiz alacaktır. 

        Değersiz alacaklar, bu mahiyete girdikleri tarihte tasarruf değerlerini kaybederler ve mukayyet kıymetleriyle zarara geçirilerek yok edilirler. 

        İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerin bu madde hükmüne giren değersiz alacakları, gider kaydedilmek suretiyle yok edilirler. 

        ŞÜPHELİ ALACAKLAR 
        Madde 323 -Şüpeli alacaklar şunlardır : 

        1. Dava veya icra safhasında bulunan ihtilafı alacaklar ; 

        2. Vadesi 3 defa uzatıldığı tahsil edilmemiş olan senede  bağlı alacaklar ; 

        3. Yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen borçlu tarafından ödenmiyen senetsiz alacaklar ; 

        4. Veresiye üzerine geniş müşteri kütlesiyle muamelede bulunan tüccarların şüpeli alacak ortalamasını, son hesap döneminde aynı mahiyetteki alacaklara uygulamak suretiyle ayrılacakları miktarlar bu fıkradaki şüpeli alacak ortalaması ; geçmiş son iki yıl içinde tahsil edilememiş bulunan, veresiye muammelelere mütaallik, alacakların aynı süreye ait ve aynı  mahiyetteki muameleler toplamına nispet  edilmesi suretiyle bulunur). 

        Yukarıda yazılı şüpheli alacaklar için değerleme gününün( Tasarruf değeri ) ne göre pasifte karşılık ayrılabilir. Bu karşılığın hangi alacaklara ait olduğu ve 4 üncü fıkraya göre ayrılşmış ise hangi yıla ait olduğu karşılık hesabında gösterilir. 

        Teminatlı alacaklarda bu karşılık teminattan geri kalan miktara inhisar eder. 

        Şüpheli alacakların sonradan tahsil edilen miktarları tahsil edildikleri zaman, karşılık hesabından indirilir. 

        VAZGEÇİLEN ALACAKLAR 
        Madde 324 - Konkordato veya sulh yoliyle alınmasından vazgeçilen alacaklar, borçlunun defterlerinde özel bir karşılık hesabına alınır. Bu hesabın muhteviyatı alacaktan vazgeçildiği yılın sonundan başlıyarak üç yıl içinde zararla itfa edilmediği takdirde kar hesabına naklolunur. 

        SERMAYENİN İTFASI 
        Madde 325 - İmtiyazlı işletmelerde, tesisatın imtiyaz süresinden sonra, bedelsiz olarak Devlete veya Devletçe tensip olunan bir teşekküle veya belediyeye intikal etmesi imtiyazname gereğinden bulunduğu, imtiyaz mukavelenamesinde de sermayenin itfası için yıllık belli bir nispet veya miktar ayrılması gösterilmiş olduğu takdirde, bu nispet veya miktar üzerinden sermaye itfa olunur. 

        İLK TESİS VE TAAZZUV GİDERLERİNİN VE PEŞTEMALLIKLARIN İTFASI 
        Madde 326 - Kurumların aktifleştirdikleri ilk tesis ve taazzuv giderleri ile peştemallıklar mukayyet değerleri üzerinden eşit miktarlarda ve beş yıl içinde itfa olunur. 

        ÖZEL MALİYET BEDELLERİNİN İTFASI 
        Madde 327 - Gayrimenkullerin ve gemilerin iktisadi kıymetlerini artıran ve 272'nci maddede yazılı özel maliyet bedelleri, kira süresine göre eşit yüzdelerle itfa edilir. Kira süresi dolmadan, kiralanan şeyin boşaltılması halinde henüz itfa edilmemiş olan giderler, boşaltma yılında bir defada gider yazılır. 
 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÖZEL HALLER

        AMORTİSMANA TABİ MALLARIN SATILMASI 
        Madde 328 -  Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satılması halinde alınan bedel ile bunların envanter defterinde kayıtlı değerleri arasındaki fark kar ve zarar hesabına geçirilir.İşletme hesabı esasında defter tutan mükellefler bu farkı defterlerinde hasılat veya gider kaydederler. 

        Amortisman ayrılmış olanların değeri ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonra kalan meblağdır. 

        Devir ve trampa satış hükmündedir. 

        AMORTİSMANA TABİ MALLARIN SİGORTA TAZMİNATI 
        Madde 329 - Yangın, deprem, sel, su basması gibi afetler yüzünden tamamen veya kısmen ziyaa uğrıyan amortismana tabi iktisadi kıymetler için alınan sigorta tazminatı bunların değerinden (Amortismanlı olanlarda ayrılmış olan amortisman çıktıktan sonra kalan değerden) fazla veya eksik olduğu takdirde farkı kar veya zarar hesabına geçirilir. 

        Şu kadar ki, alınan sigorta tazminatı ile ziyaa uğrıyan malların yenilenmesi işin mahiyetine göre zaruri bulunur veya bu hususta işletmeyi idare edenlerce karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olursa bu takdirde tazminat fazlası, yenileme giderlerini karşılamak üzere, pasifte geçici bir hesapta azami üç yıl süre ile tutulabilir. Bu süre içinde kullanılmamış olan tazminat farkları kara ilave olunur. 

        EMTİA SİGORTA TAZMİNATI  
        Madde 330 - Emtia ve zirai mahsul ve hayvan kıymetlerinde vukua gelen zayiat dolayısiyle alınan sigorta tazminatları bunların değerlerinden fazla olursa bu fazlalık kara alınır. 

        İşletme hesabı esasında tutulan defterde bu tazminat hasılat kaydedilir.
       

DÖRDÜNCÜ KİTAP 
CEZA HÜKÜMLERİ 
      
BİRİNCİ KISIM 
GENEL ESASLAR 

        CEZALAR  
        Madde 331 - Vergi kanunları hükümlerine aykırı hareket edenler, bu kitapta yazılı vergi cezaları (Kaçakçılık, kusur, ve usulsüzlük cezaları) ve diğer cezalar ile cezalandırılırlar. 

        KÜÇÜKLERİN VE KISITLILARIN CEZA MUHATABI OLMADIĞI HALLER  
        Madde 332 - Velayet ve vesayet altında bulunanlar veya işlerinin idaresi bir kayyıma tevdi edilmiş olanlar, kendilerine izafeten veli, vasi veya kayyımın vergi kanunlarına aykırı hareketlerinden dolayı cezaya muhatap tutulmazlar. Bu hallerde cezanın muhatabı, veli, vasi veya kayyımdır. 

        TÜZEL KİŞİLERİN SORUMLULUĞU  
        Madde 333 - Tüzel kişilerin idare ve tasfiyesinde Vergi Kanununa aykırı hareketlerden tevellüt edecek vergi cezaları tüzel kişiler adına kesilir. 

        Tüzel kişilerin kanuni temsilcilerinin vergi sorumluluğu hakkındaki bu Kanunun 10'uncu maddesi hükmü vergi cezaları hakkında da uygulanır. 

        DAMGA VERGİSİ VE DAMGA RESMİNDE SORUMLULUK  
        Madde 334 - Damga Resmi uygulamalarında gerek nispi, gerek maktu resimlerle ilgili cezadan sorumlu olanlar birden fazla olduğu takdirde, yekdiğerine müracaat hakları mahfuz kalmak üzere, müteselsilen sorumlu tutulurlar. 

        TEK FİİL VE ÇEŞİTLİ SUÇ İŞLENMESİ  

        A) MUHTELİF VERGİ ZİYAINA SEBEBİYET VERİLMESİ  
        Madde 335 -  Kaçakçılık, kusurda cezayı istilzam eden tek bir fiil ile başka neviden birkaç vergi ziyaa uğramış olursa her vergi bakımından ayrı ayrı ceza kesilir. 

        B) MUHTELİF CEZAYI İSTİLZAM ETMESİ  
        Madde 336 -  Cezayı istilzam eden tek bir fiil ile kaçakçılık ve usulsüzlük veyahut kusur ile usulsüzlük birlikte işlenmiş olursa bunlara ait cezalardan sadece miktar itibariyle en ağırı kesilir. 

        Usulsüzlük cezası kesilen bir fiil ile vergi ziyaına da sebebiyet verildiği sonradan anlaşıldığı takdirde, evvelce usulsüzlük cezası kesilmiş olması, bu cezanın ziyaa uğratılan vergiden dolayı kesilmesi gereken kaçakçılık, ağır kusur veya kusur cezası ile mukayesesine ve noksan kesilen cezanın ikmaline mani değildir. 

        FİİL AYRILIĞI  
        Madde 337 -  Ayrı ayrı maddi yapılmış olan kaçakçılık, kusur ve usulsüzlükten dolayı ayrı ayrı ceza kesilir. Şu kadar ki, 352'nci  maddede yazılı usulsüzlüklerden, aynı takvim yılı içinde aynı neviden birden fazla yapıldığı takdirde birden fazlasının her biri için, birincisine ait cezanın dörtte biri kesilir. 

        Aynı nev'i usulsüzlükten maksat, fiillerin 352'nci maddede gösterilen derece ve fıkralar itibariyle yekdiğerine mutabakatıdır. 

        İŞTİRAK  
        Madde 338 -  Ayrı ayrı maddi menfaat gözetmek şartıyla birden fazla kişi kaçakçılık yaptıkları veya hileli vergi veya hileli veya suçu veya hileli vergi suçuna teşebbüs sayılan fiilleri irtikap ettikleri veya doğrudan doğruya beraber işlemiş oldukları takdirde her biri hakkında, iştirak ettikleri suçlar için bu kanunda yazılı cezalar uygulanır. 

        TEKERRÜR  
        Madde 339 - Kaçakçılık, kusur veya usulsüzlükten dolayı  cezalandırılan ve cezası da kesinleşen bir kimse aynı neviden bir fiili cezanın kesinleştiği tarihi takibeden yılın başından başlamak üzere kaçakçılıkta beş yıl, kusurda üç yıl,  usulsüzlükte iki yıl zarfında tekrar işlerse cezası kaçakçılıkta yarısı,  kusurda üçte biri, usulsüzlükte dörtte biri nispetinde artırılır. 

        SUÇLARDA BİRLEŞME  
        Madde 340 - Bu Kanunda yazılı kaçakçılık,  kusur ve usulsüzlük cezaları ile Türk Ceza Kanununda ve diğer kanunlarda yazılı cezalar; içtima ve tekerrür hükümleri bakımından birleştirilemez. 

        Bu kanunla vergi cezasiyle cezalandırılan fiiller, aynı zamanda Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil ettiği takdirde, vergi cezası kesilmesi, mezkur kanun hükmüne tevfikan takibat yapılmasına mani olmaz. 


       VERGİ ZİYAI  
        Madde 341 - Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder. 

        Şahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermek de vergi ziyaı hükmündedir. 

        Yukarıki fıkralarda yazılı hallerde verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız iadenin geri alınması ceza uygulanmasına mani teşkil etmez. 

        BEYANNAMELERİ BEKLEME SÜRESİNİN VERGİ  ZİYANINI MUCİP SAYILMAYACAĞINI  
        Madde 342 - Beyannamelleri  mükellefiyetlerde tahakuk muamelesi yapılmak için beyanname verme süresinin sonundan başlayarak 15 gün beklenir. Beyanname bu süre içinde verilirse vergi ziyaı olmamış sayılır. 

        Veraset ve İntikal Vergisinde mükellefe tebliğ edilmek şartı ile yeniden 15 günlük bir müklet verilir. Bu husus da yukarıki hüküm cari olur. 

        EN AZ CEZA HADDİ  
        Madde 343 -  Damga  ve tayyare resimleri dolasıyle kesilecek vergi  cezaları, resme tabi her varaka, senet ve ilan için 25 kuruştan az olmaz. Diğer vergilerde her vergi için beş liraya baliğ baliğ olmayan cezalar kesilmez. 

İKİNCİ KISIM 
VERGİ CEZALARI 
    
BİRİNCİ BÖLÜM 
KAÇAKÇILIK 

        KAÇAKÇILIĞIN  TARİFİ  
        Madde 344 -  Kaçakçılık suçu, mükellef veya sorumlu tarafından kasten vergi ziyaına sebebiyet verilmesidir. 
  
        Aşağıda yazılı hallerden herhangi biri ile vergi ziyaına sebep  olan  fiilde, kastin mevcudiyeti kabul edilir; mükellef veya sorumlunun itiraz ve Temyiz komisyonlarıyle Danıştayda kastının mevcut olmadığını iddia ve ispat hakkı mahfuzdur : 

        1.Beyan üzerinden alınan vergilerle ilgili olup yıllık olarak verilmesi gereken beyannamelerde (Münferit ve özel beyannameler  dahil )toplamı on bin, diğer beyannamelerde toplamı iki bin liradan az olmamak üzere beyannamede yazılı vergi matrahının  % 10 unu geçen bir miktarın noksan  bildirilmesi ; ( Beyanname  dışında ayrıca bir tetkike ihtiyaç göstermeksizin beyannamede  yazılı bilgilere daayanarak vergi dairesince tespiti mümkün  olan noksan  bildirimler  bu hükümden hariçtir. ) 

        30 uncu maddede yazılı sebeplerle re'sen taktir olunan ve yukarıda yazılı hadleri aşan  matrah veya matrah farkları da  noksan beyan hükmündedir. Mezkur maddenin 1 ve 2 nci bentlerinde yazılı sebeplerle yapılan re'sen taktirlerde bu hükmün uygulanması için taktir olunan matrahın on bin lirayı aşması yeter. 

        2.Beyanadayanmakla beaber bildirimleri beyanname ile yapılmıyan vergilendirmelerde, hiç beyanda bulunulması ; 

        3.Beyan esasına istinat eden mükellefiyetlerde beyanname verme süresi ve ek süre veya beyan esasına dayanmıyan vergilerde vergilendirme dönemi  ve tarh zamanı geçtiği halde  ticari veya mesleki  kazanç sahiplerinin kazançlarıyla ilgili faaliyetlerin  vergi  dairesinin  ıttılaı  dışında bırakılması. 

        KAÇAKÇILIKTA CEZA  
        Madde 345 -  Kaçakçılık yapan mükelleflere veya sorumlulara, kaçırdıkları verginin üç katı tutarında vergi cezası kesilir. 

        Şu kadar ki, kesilen ceza (Veraset ve İntikal Vergisi hariç); 

        1.Birinci sınıf tüccarlarla serbest meslek erbabı için (Kazançları götürü olarak tespit edilen serbest meslek erbabı hariç işletme esasında defter tutmasına müsaade edilen kurumlar dahil) 2 500; 

        2.İkinci sınıf tüccarlar için 1 000; 

        3.1 ve 2 numaralı bentler dışında kalan mükellefler ve sorumlular için 100 ;  Liradan az olmaz 

        TEŞVİK   
        Madde 346 -  Bir mükellefi veya vergi sorumlusunu kaçakçılık yapmaya veya hileli  vergi suçu işlemiye azmettirenlere işlenen fiiller için mükellefe veya sorumluya uygulanacak ceza aynen uygulanır. 

        YARDIM  
        Madde 347 -  Kaçakçılık veya hileli vergi suçu  olduğunu bildiği bir fiilin işlenip tamamlanmasını fiili ile kolaylaştıranlara, bundan ayrı bir menfaat gözetmediği takdirde, bu fiiller için kanunda belli edilen cezaların dörtte biri kesilir veya hükmedilir. 

        Aynı yardımı 344'üncü maddenin 1-6 'ncı bentlerinde yazılı fiillerin işlenip tamamlanması için yapanlara bu fiiller için tayin olunan cezanın yarısı hükmolunur. 

        371'inci maddedeki pişmanlık şartlarına uygun olarak keyfiyetten ilgili makamları haberdar edenlere ceza kesilmez. 

İKİNCİ BÖLÜM 
KUSUR 
  
        KUSURUN TARİFİ  
        Madde 348 -  Kusur, kaçakçılık sayılan haller dışında herhangi bir suretle vergi ziyaına sebebiyet verilmesidir. 
  
        KUSURDA CEZA  
        Madde 349 - Kusur işleyen  mükelleflere ziyaa uğrattıkları verginin % 50 si tutarında vergi cezası kesilir.Ağır kusur sayılan fiillerin işleyen mükelleflere veya sorumlulara ziyaa uğrattıkları verginin iki katı tutarında vergi cezası kesilir. 

        TAHRİRE DAYANAN VERGİLERDE  KUSUR CEZASI  
        Madde 350 - Tahrire dayanan vergilerde, bildirmeye müteallik kanuni mecburiyetleri süresinde yerine getirmemek suretiyle kusur işleyen mükelleflere, ziyaa uğrattıkları verginin % 20'si nispetinde vergi cezası kesilir. 
  

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 
USULSÜZLÜK 
  
        USULSÜZLÜĞÜN TARİFİ  
        Madde 351- Usulsüzlük, vergi kanunlarının şekle ve usule mütaallik hükümlerine riayet edilmemesidir. 

        USULSÜZLÜĞÜN DERECELERİ VE CEZALARI  
        Madde 352- Gelir, kurumlar, gider, istihlak, bina ve arazi  vergilerine ait olan  usulsüzlükler  aşağıda yazılı derecelere ve bu kanuna bağlı cetvele cezalandırılır. Usulsüzlük fiili re'sen takdiri gerektirirse bağlı cetvelde yazılı cezalar iki kat olarak kesilir. 

        I'inci derece usulsüzlükler :  

        1.Vergi beyannamelerinin  verilmemiş olması 342 nci maddede yazılı süreden sonra verilmiş beyannameler hiç verilmemiş sayılır ) ; 

        2. Bu kanuna göre tutulması mecburi olan defterlerden her hangi birinin tutulmamış olması; 

        3. Defter kayıtlarının ve bunlarla ilgili vesikaların doğru bir vergi incelemesi yapılmasına imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz veya karışık olması; 

        4. Bu kanuna göre tutulması mecburi defterlerin ve kanunen muhafazası mecburi vesikalarla evrakın yetkili memurlar tarafından istenildiği halde ibraz edilmemesi; 

        5. Çiftçiler tarafından 245'inci madde hükmüne göre muhtar ve ihtiyar heyetlerince yapılan davette müddetinde icabet edilmemesi; 
  
        II nci Derece Usulsüzlükler :  

        1. Vergi Beyannamelerinin süresinin sonundan başlıyarak  15 gün içinde  verilmiş olması; 

        2. Tasdiki  mecburi olan defterlerden her hangi birinin tasdik muamelelerinin yaptırılmış olmaması ( Kanuni sürenin sonundan başlıyarak 1 ay geçtikten sonra tastik ettirenler, tastik ettirilmemiş sayılır ); 

        3. Götürü matrahlar üzerindensalınan Gelir Vergisinin tarh zamanı geçtiği halde verginin tarh ettirilmemiş olması; 

        4.Ekim ve sayım beyanlarının süresi içinde veya kanunda istenilen bilgileri ihtiva edecek doğru bir şekilde yapılmaması; 

        III üncü derece usulsüzlükler:  

        1. Bu kanunda yazılı bildirimlerin zamanında yapılmaması; 

        2. Vergi karnesinin süresinin sonundan başlayarak 15 gün geçtiği halde alınmamış olması; 

        3. Bu kanunun kayıt nizamına ait  hükümler  ( Madde : 215-219 ) uyulmamış olması ( Her incelemede  tarihine kadar aynı takvim yılı için tespit edilen usulsüzlükler tek fiil  sayılır ) 

        ÖZEL USULSÜZLÜKLER VE CEZALARI  

        A) FATURA VE BENZERİ EVRAK VERİLMİYEN VE ALINMIYANLARIN CEZASI  
        Madde 353 - 232, 234, 235, VE 236 ncı  maddeler gereğince verilmesi ve alınması  icap eden fatura, gider pusulası ve müstahsil  makbuzunu vermiyen ve almıyanlardan her birine ve serbest meslek makbuzunu vermiyenlere her fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzau ve serbest Meslek makbuzu için yirmi liradan ( Çiftçilerde beş liradan ) aşağı olmamak üzere bu vesikalara yazılması gereken meblağın yüzde üçü  ( Çiftçiler için yüzde biri ) nispetinde usulsüzlük cezası kesilir. 

        Bir takvim yılı içinde tespit olunan yukarıda yazılı usulsüzlüklerin  hepsi için kesilecek cezaların toplamı beş bin lirayı aşamaz. 

        Yukarıki fıkrada yazılı usulsüzlükler neticesindeki vergi zıyaı  da husule geldiği taktirde bu ziyaın müstelzim olduğu kaçakçılık veya kusur cezaları ayrıca kesilir ve bu cezalar hakkında 336 ncı madde hükmü uygulanmaz. 
  
        B) VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNDE  
        Madde 354 -Veraset İntikal Vergisi beyannamelerini kanuni süresinin bitmesine takip eden günden başlıyarak 15 gün içinde verenlere, 25 liradan az olmamak şartiyle verginin % 2 si, daha sonra  verenlere 50 liradan az olmamak şartiyle verginin % 5 i tutarından usulsüzlük cezası kesilir. 
  
        C) DAMGA VERGİSİNDE  
        Madde 355 -a)Damga Vergisi mevzuuna giren kağıtlar ve ilanlara yapıştırılan pullar, Damga Vergisi Kanununun belli ettiği şekilde iptal edilmemişse, iptal edilmemiş olan pulların kıymeti üzerinden maktu resimlerde yüzde 50, nispi resimlerde yüzde on anonim şirketlerle 3659 sayılı  kanuna tabi kurumlara ve derneklere ibraz edilen veya  gönderilen kağıt ve ilanların iptal edilmemiş pulları hakkında uygulanmaz. 

        b)Damga Vergisi ilgili Vergi kanununda belli edildiği şekilde ifa edilmeyen hallerde maktu resimlerde resmin yüzde 50'si ve nispi vergilerde yüzde 10'u nispetinde usulsüzlük cezası alınır. 
  
        Madde 356 - 1. Resmi daireler, noterler, bankalar ve anonim şirketlerle 3659 sayılı kanuna tabi kurumlara ve derneklere ibraz edilen veya gönderilen ve pulları Vergi Kanununun belli ettiği şekilde iptal edilmemiş bulunan evrakı, pullarını resmi mühür veya damga vaz'ı suretiyle iptal etmeden muameleye koyanlar adına her varaka için 50 şer kuruş ceza kesilir. Ancak müteaddit nüsha olarak tanzim edilmiş olan evrak için bu fıkra gereğince her şahıstan alınacak cezanın toplamı beş lirayı geçemez. 

        2. Gerçek ve tüzel kişiler tarafından resmi dairelere verilen her nevi dilekçe, istifanamelerle nlayiha, muhtıra, beyanname ve ihbarnamelerin ve bu mahiyette resmi makamlara çekilen telgrafnamelerin mühürlü ve imzalı nüshalarını pulsuz veya pulu noksan olduğu takdirde resmi ifa edilmeden veya pulu tamamlatılmadan kabul edilmez ve muameleye konulmaz. Bu evrakı resmi ifa edilmeden veya noksanı tamamlanmadan kabul eden  ve muameleye koyanlar adına her kağıt için  elli kuruş ceza kesilir. 

        Bu gibi evrak posta ile gönderilmiş olduğu takdirde durumu ve resim ve ceza ile mükellef olanlar bir tutanakla tespit edilecek keyfiyet pulsuz veya noksan pullu kağıt üzerine şerh edildikten sonra muameleye konulur. Buna riayet etmeden muameleye koyanlar yukarıki fıkrada yazılı ceza hükmü uyulanır. 

        3. Pulsuz veya pulu noksan kağıtları, usulen resmi ve para cezalsı tahsil edilmeden tastik eden veya örneklerini çıkarıp veren noterler adına her kağıt için iki buçuk lira ceza kesilir. 

        4. Damga resminin defter ve kağıt nizamı ile muhafaaza ve ibraz ödevlerine ait usulsüzlüklerde de 352 nci madde hükmü uygulanır.