Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

KABUL TARİHİ	:	*09/07/1961*
KANUN NO	:	*334*

RESMİG.TARİHİ	:	*20/07/1961*
RESMİ G. NO	:	*10859*

DÜSTUR NO	:	*4 TERTİP 1-2*
DÜSTUR SAYFA	:	*2930*

B A Ş L A N G I Ç

BİRİNCİ KISIM

GENEL ESASLAR

I.DEVLETİN ŞEKLİ
Madde   1 :
II. CUMHURİYETİN NİTELİKLERİ
Madde   2 :
III.DEVLETİN BÜTÜNLÜĞÜ, RESMİ DİL; BAŞKENT
Madde   3 :
IV. EGEMENLİK
Madde   4 :
V. YASAMA YETKİSİ
Madde   5 :
VI. YÜRÜTME GÖREVİ
Madde   6 :
VII. YARGI YETKİSİ
Madde   7 :
VIII. ANAYASANIN ÜSTÜNLÜĞÜ VE BAĞLAYICILIĞI
Madde   8 :
IX. DEVLET ŞEKLİNİN DEĞİŞMEZLİĞİ
Madde   9 :

İKİNCİ KISIM

TEMEL HAKLAR VE ÖDEVLER

BİRİNCİ BÖLÜM

GENEL HÜKÜMLER

I. TEMEL HAKLARIN NİTELİĞİ VE KORUNMASI
Madde 10 :
II. TEMEL HAKLARIN ÖZÜ
Madde 11 :
III. EŞİTLİK
Madde 12 :
IV. YABANCILARIN DURUMU
Madde 13 :

İKİNCİ BÖLÜM

KİŞİNİN HAKLARI VE ÖDEVLERİ

I. KİŞİ DOKUNULMAZLIĞI
Madde 14 :
II. ÖZEL HAYATIN KORUNMASI
Madde 15 : ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ
Madde 16 : KONUT DOKUNULMAZLIĞI
Madde 17 : HABERLEŞME HÜRRİYETİ
III. SEYAHAT VE YERLEŞME HÜRRİYETİ
Madde 18 :
IV. DÜŞÜNCE VE İNANÇ HAK VE HÜRRİYETLERİ
Madde 19 : VİCDAN VE DİN HÜRRİYETİ
Madde 20 : DÜŞÜNCE HÜRRİYETİ
V. BİLİM VE SANAT HÜRRİYETİ
Madde 21 :
BASIN VE YAYIMLA İLGİLİ HÜKÜMLER
Madde 22 : BASIN HÜRRİYETİ
Madde 23 : GAZETE VE DERGİ ÇIKARMA HAKKI
Madde 24 : KİTAP VE BROŞÜR ÇIKARMA HAKKI
Madde 25 : BASIN ARAÇLARININ KORUNMASI
Madde 26 : BASIN DIŞI HABERLEŞME ARAÇLARINDAN FAYDALANMA HAKKI
Madde 27 : DÜZELTME VE CEVAP HAKKI
VII. TOPLANTI HAK VE HÜRRİYETLERİ
Madde 28 : TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ HAKKI
Madde 29 : DERNEK KURMA HAKKI
VIII. HAKLARIN KORUNMASI İLE İLGİLİ HÜKÜMLER
Madde 30 : KİŞİ GÜVENLİĞİ
Madde 31 : HAK ARAMA HÜRRİYETİ
Madde 32 : TABİİ YARGI YOLU
Madde 33 : CEZALARIN KANUNİ VE ŞAHSİ OLMASI; ZORLAMA YASAĞI
Madde 34 : İSPAT HAKKI

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

SOSYAL VE İKTİSADİ HAKLAR VE ÖDEVLER

I. AİLENİN KORUNMASI
Madde 35 :
II. MÜLKİYET HAKKI
Madde 36 : MÜLKİYETE AİT GENEL KURAL
Madde 37 : TOPRAK MÜLKİYETİ
Madde 38 : KAMULAŞTIRMA
Madde 39 : DEVLETLEŞTİRME
III. ÇALIŞMA VE SÖZLEŞME HÜRRİYETİ
Madde 40 :
IV. İKTİSADİ VE SOSYAL HAYATIN DÜZENİ
Madde 41 :
V. ÇALIŞMA İLE İLGİLİ HÜKÜMLER
Madde 42 : ÇALIŞMA HAKKI VE ÖDEVİ
Madde 43 : ÇALIŞMA ŞARTLARI
Madde 44 : DİNLENME HAKKI
Madde 45 : ÜCRETTE ADALET SAĞLANMASI
Madde 46 : SENDİKA KURMA HAKKI
Madde 47 : TOPLU SÖZLEŞME VE GREV HAKKI
VI. SOSYAL GÜVENLİK
Madde 48 :
VII. SAĞLIK HAKKI
Madde 49 :
VIII. ÖĞRENİMİN SAĞLANMASI
Madde 50 :
IX. KOOPERATİFÇİLİĞİ GELİŞTİRME
Madde 51 :
X. TARIMIN VE ÇİFTÇİNİN KORUNMASI
Madde 52 :
XI. DEVLETİN İKTİSADİ VE SOSYAL ÖDEVLERİNİN SINIRI
Madde 53 :

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

SİYASİ HAKLAR VE ÖDEVLER

I. VATANDAŞLIK
Madde 54 :
II. SEÇME VE SEÇİLME HAKKI
Madde 55 :
III. SİYASİ PARTİLERLE İLGİLİ HÜKÜMLER
Madde 56 : PARTİ KURMA HAKKI VE PARTİLERİN SİYASİ HAYATTAKİ YERİ
Madde 57 : PARTİLERİN UYACAKLARI ESASLAR
IV. KAMU HİZMETLERİNE GİRME HAKKI
Madde 58 : HİZMETE GİRME
Madde 59 : MAL BİLDİRİMİ
V. MİLLİ SAVUNMA HAK VE ÖDEVİ
Madde 60 :
VI. VERGİ ÖDEVİ
Madde 61 :
VII. DİLEKÇE HAKKI
Madde 62 :

ÜÇÜNCÜ KISIM

CUMHURİYETİN TEMEL ORGANLARI

BİRİNCİ BÖLÜM

YASAMA

A) TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ
I. T.B.M.M.'NİN KURULUŞU
Madde 63 :
II. T.B.M.M.'NİN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 64 : GENEL OLARAK
Madde 65 : MİLLETLERARASI ANDLAŞMALARI UYGUN BULMA
Madde 66 : SİLAHLI KUVVET KULLANILMASINA İZİN VERME
III. MİLLET MECLİSİ
Madde 67 : KURULUŞ
Madde 68 : MİLLETVEKİLİ SEÇİLME YETERLİĞİ
Madde 69 : MİLLET MECLİSİNİN SEÇİM DÖNEMİ
IV. CUMHURİYET SENATOSU
Madde 70 : KURULUŞ
Madde 71 : CUMHURİYET SENATOSUNA ÜYE SEÇME HAKKI
Madde 72 : CUMHURİYET SENATOSU ÜYELİĞİNE SEÇİLME YETERLİĞİ
Madde 73 : CUMHURİYET SENATOSU ÜYELİĞİNİN SÜRESİ
V. T.B.M.M. SEÇİMLERİNİN GERİYE BIRAKILMASI VE ARA SEÇİMLERİ
Madde 74 :
VI. SEÇİMLERİN GENEL YÖNETİM VE DENETİMİ
Madde 75 :
B) MECLİSLERE AİT MEŞTEREK HÜKÜMLER
I. T.B.M.M. ÜYELİĞİYLE İLGİLİ HÜKÜMLER
Madde 76 : MİLLETİN TEMSİLİ
Madde 77 : AND İÇME
Madde 78 : ÜYELİKLE BAĞDAŞMIYAN İŞLER
Madde 79 : YASAMA DOKUNULMAZLIĞI
Madde 80 : ÜYELİĞİN DÜŞMESİ
Madde 81 : İPTAL İSTEMİ
Madde 82 : ÖDENEK VE YOLLUKLAR
II. T.B.M.M. NİN FAALİYETİYLE İLGİLİ HÜKÜMLER
Madde 83 : TOPLANMA VE TATİL
Madde 84 : BAŞKANLIK DİVANI
Madde 85 : İÇTÜZÜK, SİYASİ PARTİ GRUPLARI VE KOLLUK İŞLERİ
Madde 86 : TOPLANTI VE KARAR YETER SAYISI
Madde 87 : GÖRÜŞMELERİN AÇIKLIĞI VE YAYIMLANMASI
III. T.B.M.M.'NİN DENETİM YOLLARI
Madde 88 : GENEL OLARAK
Madde 89 : GENSORU
Madde 90 : MECLİS SORUŞTURMASI
C) KANUNLARIN YAPILMASI
I. GENEL KURALLAR
Madde 91 : KANUN TEKLİF ETME YETKİSİ
Madde 92 : KANUNLARIN GÖRÜŞÜLMESİ VE KABULÜ
Madde 93 : KANUNLARIN CUMHURBAŞKANINCA YAYINLANMASI
II. BÜTÇENİN GÖRÜŞÜLMESİ VE KABULÜ; GİDER ARTIRICI ve GELİR AZALTICI TEKLİFLER
Madde 94 : B. BAŞKANLIK DİVANI

İKİNCİ BÖLÜM

YÜRÜTME

A) CUMHURBAŞKANI
I. SEÇİMİ VE TARAFSIZLIĞI
Madde 95 :
II. AND İÇMESİ
Madde 96 :
III. GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 97 :
IV. SORUMSUZLUĞU
Madde 98 :
VI. CUMHURBAŞKANINA VEKİLLİK ETME
Madde100:
VII. GÖREVİN SONA ERMESİ VE YENİ CUMHURBAŞKANI SEÇİMİ
Madde 101:
B) BAKANLAR KURULU
I. KURULUŞ
Madde 102:
II. İŞE BAŞLAMA VE GÜVEN OYU
Madde 103: GÖREVE BAŞLARKEN GÜVEN OYU
Madde 104: GÖREV SIRASINDA GÜVEN OYU
III. GÖREV VE SİYASI SORUMLULUK
Madde 105:
IV. BAKANLIKLARIN KURULMASI VE BAKANLAR
Madde 106:
V. TÜZÜKLER
Madde 107:
VI. MİLLET MECLİSİ SEÇİMLERİNİN CUMHURBAŞKANINCA YENİLENMESİ
Madde 108:
VII. SEÇİMLERDE GEÇİCİ BAKANLAR KURULU
Madde 109:
Madde 111: MİLLİ GÜVENLİK KURULU
C) İDARE
I. İDARENİN ESASLARI
Madde 112: İDARENİN BÜTÜNLÜĞÜ VE KAMU TÜZEL KİŞİLİĞİ
Madde 113: YÖNETMELİKLER
Madde 114: YARGI DENETİMİ
II. İDARENİN KURULUŞU
Madde 115: MERKEZİ İDARE
Madde 116: MAHALLİ İDARELER
III. MEMURLARLA İLGİLİ HÜKÜMLER
Madde 117: GENEL KURAL
Madde 118: MEMUR TEMİNATI
Madde 119: MEMURLARIN SİYASİ PARTİLERE VE SENDİKALARA GİREMEMESİ
IV. ÖZERK KURULUŞLAR
Madde 120: ÜNİVERSİTELER
Madde 121: RADYO VE TELEVİZYONUN İDARESİ VE HABER AJANSLARI
V. KAMU KURUMU NİTELİĞİNDEKİ MESLEK KURULUŞLARI
Madde 122:
VI. OLAĞANÜSTÜ YÖNETİM USULLERİ
Madde 123: OLAĞANÜSTÜ HALLER
Madde 124: SIKIYÖNETİM
VII. KANUNSUZ EMİR
Madde 125:
D) İKTİSADİ VE MALİ HÜKÜMLER
I-BÜTÇE
Madde 126:
II. SAYIŞTAY KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİNİN DENETLENMESİ
Madde 127:
III. KESİN HESAPLAR
Madde 128:
IV. KALKINMA
Madde 129: KALKINMA PLANI VE DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI
Madde 130: TABİİ SERVET KAYNAKLARININ ARANMASI VE İŞLETİLMESİ
Madde 131: ORMANLARIN KORUNMASI ve GELİŞTİRİLMESİ

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

YARGI

A) GENEL HÜKÜMLER
I. MAHKEMELERİN BAĞIMSIZLIĞI
Madde 132:
II. HAKİMLİK TEMİNATI
Madde 133:
III. HAKİMLİK MESLEĞİ
Madde 134:
IV. DURUŞMANIN AÇIK VE KARARLARIN GEREKÇELİ OLMASI
Madde 135:
V. MAHKEMELERİN KURULUŞU
Madde 136:
VI. SAVCILIK
Madde 137:
VII. ASKERİ YARGI
Madde 138:
B)YÜKSEK MAHKEMELER
I. YARGITAY
Madde 139:
II. DANIŞTAY
Madde 140:
III. ASKERİ YARGITAY
Madde 141:
IV. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
Madde 142:
C) YÜKSEK HAKİMLER KURULU
I. KURULUŞ
Madde 143:
II. GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 144:
D) ANAYASA MAHKEMESİ
I. KURULUŞ
Madde 145: ÜYELERİN SEÇİMİ
Madde 146: ÜYELİĞİN SONA ERMESİ
II. GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 147:
III. YARGILAMA VE ÇALIŞMA USULÜ
Madde 148:
IV. İPTAL DAVASI
Madde 149: DAVA HAKKI
Madde 150: DAVA AÇMA SÜRESİ
Madde 151: ANAYASAYA AYKIRILIĞIN DİĞER MAHKEMELERDE İLERİ SÜRÜLMESİ
V. ANAYASA MAHKEMESİNİN KARARLARI
Madde 152:

DÖRDÜNCÜ KISIM

MALİ VE EKONOMİK HÜKÜMLER

I. DEVRİM KANUNLARININ KORUNMASI
Madde 153:
II. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
Madde 154:

BEŞİNCİ KISIM

GEÇİCİ HÜKÜMLER

I. T.B.M.M.'NİN SEÇİLMESİ VE TOPLANMASI
Geçici Madde 1 : MİLLET MECLİSİ VE CUMHURİYET SENATOSU SEÇİMLERİNİN BİRLİKTE YAPILACAĞI; İLK TOPLANTI GÜNÜ
Geçici Madde 2 : CUMHURİYET SENATOSUNUN KURULMASI
Geçici Madde 3 : GEÇİCİ İÇTÜZÜK
II. KURUCU MECLİS, MİLLİ BİRLİK KOMİTESİ VE TEMSİLCİLERİ MECLİSİNİN HUKUKİ VARLIKLARININ SONA ERMESİ; DEVRİM TASARRUFLARI
Geçici Madde 4 :
III. CUMHURBAŞKANI SEÇİMİ
Geçici Madde 5 :
VI. BAKANLAR KURULUNUN KURULMASI
Geçici Madde 6 :
V. ANAYASANININ KABUL ETTİĞİ ORGAN, KURUM VE KURULLAR
Geçici Madde 7 : YENİ ORGAN, KURUM VE KURULLARIN KURULMASI
Geçici Madde 8 : ESKİ ORGAN, KURUM VE KURULLARIN DURUMU
Geçici Madde 9 : ESKİ KANUNLARIN ANAYASAYA AYKIRILIĞI İDDİASI
VI. İLK CUMHURİYET SENATOSUNDA AD ÇEKME
Geçici Madde 10 :
VII.AFFEDİLENLERİN SEÇİLME YETERLİLİĞİ
Geçici Madde 11 :

ALTINCI KISIM

SON HÜKÜMLER

I. ANAYASANIN DEĞİŞTİRİLMESİ
Madde 155 :
II. BAŞLANGIÇ VE KENAR BAŞLIKLAR
Madde 156 :
III. ANAYASANIN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ
Madde 157 :