T. C. 1961 Anayasası  
       C) KANUNLARIN YAPILMASI

       I. GENEL KURALLAR
       a) KANUN TEKLİF ETME YETKİSİ
       Madde 91 - Kanun teklif etmeye, Bakanlar Kurulu ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri yetkilidirler.

       Üyeler, kendi tekliflerini her iki Meclisin ilgili komisyonlarında savunabilirler.

       b) KANUNLARIN GÖRÜŞÜLMESİ VE KABULÜ
       Madde 92 - Kanun tasarı ve teklifleri önce Millet Meclisinde görüşülür.

       Millet Meclisince kabul, değiştirilerek kabul veya reddedilen tasarı ve teklifler Cumhuriyet Senatosuna gönderilir.

       Millet Meclisinde kabul edilen metin, Cumhuriyet Senatosunca değişiklik yapılmadan kabul edilirse, bu metin kanunlaşır.

       Cumhuriyet Senatosu, kendisine gelen metin değiştirirek kabul ederse, Millet Meclisinin bu değişikliği benimsemesi halinde metin kanunlaşır.

       Millet Meclisi, Cumhuriyet Senatosundan gelen metni benimsemezse, her iki Meclisin ilgili komisyonlarından seçilecek eşit sayıdaki üyelerden bir karma komisyon kurulur. Bu komisyonun hazırladığı metin Millet Meclisine sunulur.Millet Meclisi, Karma Komisyonca veya Cumhuriyet Senatosunca veya daha önce kendisince hazırlanmış olan metinlerden birini olduğu gibi kabul etmek zorundadır. Cumhuriyet Senatosunda üye tamsayının salt çoğunluğu ile kabul edilmiş olan madde değişikliklerinde, Millet Meclisinin kendi ilk metnini  benimsemesi için, üye tamsayının salt çoğunluğunun oyu gereklidir. Bu halde açık oya başvurulur.

       Millet Meclisinin reddettiği bir tasarı veya teklif, Cumhuriyet Senatosunca da reddedilirse, düşer.

       Millet Meclisinin reddettiği bir tasarı veya teklif, Cumhuriyet Senatosunca olduğu gibi veya değiştirilerek kabul edilirse, Millet Meclisi, Cumhuriyet Senatosunun kabul ettiği metni yeniden görüşür. Cumhuriyet Senatosunun metni Millet Meclisince benimsenirse, kanunlaşır; reddedilirse, tasarı veya teklif düşer; Cumhuriyet senatosundan gelen metin Millet Meclisince değiştirilerek kabul edilirse, 5'inci fıkra hükümleri uygulanır.

       Cumhuriyet Senatosunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ile tümü reddedilen bir metnin Millet Meclisi tarafından kabulü için, üye tamsayının salt çoğunluğunun oyu lazımdır. Bu halde açık oya başvurulur.

       Cumhuriyet Senatosunca üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile tümü  reddedilen bir metnin kanunlaşabilmesi, Millet Meclisi tarafından üye tamsayının üçte iki çoğunluğu ile kabul edilmesine bağlıdır. Bu halde açık oya başvurulur.

       Cumhuriyet Senatosu, kendisine gönderilen bir metni, Millet Meclisi komisyonlarında ve Genel Kurulundaki görüşme süresini aşmıyan bir süre içinde karara bağlar; bu süre üç ayı geçemez ve ivedilik hallerinde onbeş günden, ivedi olmıyan hallerde bir aydan kısa olamaz. Bu süreler içinde karara bağlanmıyan metinler, Cumhuriyet Senatosunca, Millet Meclisinden gelen şekliyle kabul edilmiş sayılır. Bu fıkrada belirtilen süreler Meclislerin tatili devamınca işlemez.

       Yasama Meclislerinin ve mahalli idarelerin seçimleri ve siyasi partilerle ilgili tasarı ve tekliflerin kabul veya reddinde yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır. Ancak, Karma Komisyon kurulmasını gerektiren hallerde, Karma
Komisyonun raporu, Türkiye Büyük Millet Meclisinin birleşik toplantısında n görüşülür ve karara bağlanır; Türkiye Büyük Millet Meclisinin birleşik toplantısında Millet Meclisinin ilk metninin kabulü için üye tamsayısının salt
çoğunluğunun oyu lazımdır. 8'inci ve 9'uncu fıkralar hükümleri saklıdır.

       c) KANUNLARIN CUMHURBAŞKANINCA YAYINLANMASI
       Madde 93 - Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edilen kanunları on gün içinde yayınlar; uygun bulmadığı kanunu bir daha görüşülmek üzere, bu hususta gösterdiği gerekçe ile birlikte, aynı süre içinde Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir. Bütçe kanunları ve Anayasa bu hükmün dışındadır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, geri gönderilen kanunu yine kabul ederse, kanun Cumhurbaşkanınca yayınlanır.

       II. BÜTÇENİN GÖRÜŞÜLMESİ VE KABULÜ; GİDER ARTIRICI ve GELİR AZALTICI TEKLİFLER
       Madde 94 - Genel ve Katma Bütçe tasarıları ile Milli bütçe tahminlerini gösteren rapor, mali yılbaşından en az üç ay önce, Bakanlar Kurulu tarafından, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.

       Bu tasarılar ve rapor, otuzbeş mlletvekiliyle onbeş Cumhuriyet Senatosu üyesinden kurulu bir Karma Komisyona verilir. Bu komisyonun kuruluşunda, iktidar grubuna veya gruplarına en az otuz üye verilmek şartıyla, siyasi parti gruplarının ve bağımsızların oranlarına göre temsili gözönünde tutulur.

       Karma Komisyonun en çok sekiz hafta içinde kabul edeceği metin, önce Cumhuriyet Senatosunda görüşülür ve en geç on gün içinde karara bağlanır.

       Cumhuriyet Senatosunca kabul edilen metin, en geç bir hafta içinde yeniden görüşülmek üzere, Karma Komisyona verilir. Karma Komisyonun kabul ettiği son metin Millet Meclisinde görüşülür ve mali yılbaşına kadar karara bağlanır.

       Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclislerinin genel kurullarında, Bakanlık ve daire bütçeleriyle Katma Bütçeler hakkındaki düşüncelerini, her bütçenin tümü üzerindeki görüşmeler sırasında açıklarlar; bölümler ve
değişiklik önergeleri, üzerlerinde ayrıca görüşme yapılmaksızın okunur ve oya konur.

       Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Bütçe Kanunu tasarılarının genel kurullarda görüşülmesi sırasında gider artırıcı veya belli gelirleri azaltıcı teklifler yapamazlar.

İKİNCİ BÖLÜM
YÜRÜTME

       A) CUMHURBAŞKANI

       I. SEÇİMİ VE TARAFSIZLIĞI
       Madde 95 - Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisince, kırk yaşını doldurmuş ve yüksek öğrenim yapmış kendi üyeleri arasından, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile ve gizli oyla yedi yıllık bir süre için seçilir; ilk iki oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, salt çoğunlukla yetinilir.

       Bir kimse arka arkaya iki defa Cumhurbaşkanı seçilemez.

       Cumhurbaşkanı seçilenin partisi ile ilişiği kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sıfatı sona erer.

       II. AND İÇMESİ
       Madde 96 - Cumhurbaşkanı, görevine başlarken Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde şöyle and içer:

       " Cumhurbaşkanı sıfatiyle, Türk Devletinin bağımsızlığına, vatanın ve Milletin bütünlüğüne yönelecek her tehlikeye karşı koyacağıma; Milletin kayıtsız şartsız egemenliğini ve Anayasa'yı sayacağıma ve savunacağıma; İnsan haklarına dayanan demokrasi ve hukuk devleti ilkelerinden ve tarafsızlıktan ayrılmıyacağıma; Türkiye Cumhuriyetinin şan ve şerefini koruyup yüceltmek ve üzerime aldığım görevi yerine getirmek için bütün gücümle ve varlığımla çalışacağıma namusum üzerine söz veririm."

       III. GÖREV VE YETKİLERİ
       Madde 97 - Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Bu sıfatla, Türkiye Cumhuriyetini ve Milletin birliğini temsil eder.

        Cumhurbaşkanı, gerekli gördükçe, Bakanlar Kuruluna başkanlık eder; yabancı Devletlere Türk Devletinin temsilcilerini gönderir ve Türkiye'ye gönderilen yabancı Devlet temsilcilerini kabul eder; milletlerarası andlaşmaları onaylar ve yayınlar; sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle belirli kişilerin cezalarını hafifletebilir veya kaldırabilir.

       IV. SORUMSUZLUĞU
       Madde 98 - Cumhurbaşkanı, göreviyle ilgili işlemlerinden sorumlu değildir.

       Cumhurbaşkanının bütün kararları, Başbakan ve ilgili Bakanlarca imzalanır.Bu kararlardan Başbakan ile ilgili Bakan sorumludur.

       V. SORUMLULUĞU
       Madde 99 - Cumhurbaşkanı, vatan hainliğinden dolayı, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte birinin teklifi üzerine, üye tamsayısının en az üçte ikisinin Meclislerin birleşik toplantısında vereceği kararla suçlandırılır.

       VI. CUMHURBAŞKANINA VEKİLLİK ETME
       Madde 100 - Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, görevine dönmesine kadar; ölüm, çekilme veya başka bir sebeple Cumhurbaşkanı makamının boşalması halinde de yenisi seçilinceye kadar, Cumhuriyet senatosu Başkanı Cumhurbaşkanlığına vekillik eder.

        VII. GÖREVİN SONA ERMESİ VE YENİ CUMHURBAŞKANI SEÇİMİ
        Madde 101 - Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasına onbeş gün kalınca veya Cumhurbaşkanlığı boşalınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi yeni Cumhurbaşkanını seçer; Türkiye Büyük Millet Meclisi toplanık değilse, hemen toplantıya çağrılır.

        B) BAKANLAR KURULU

        I. KURULUŞ
        Madde 102 - Bakanlar Kurulu, Başbakan ve Bakanlardan kuruludur.

        Başbakan, Cumhurbaşkanınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından atanır.

        Bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya milletvekili seçilme yeterliğine sahip olanlar arasından Başbakanca seçilir ve Cumhurbaşkanınca atanır.

        II. İŞE BAŞLAMA VE GÜVEN OYU
        Madde 103 - Bakanlar Kurulunun listesi tam olarak Meclislere sunulur; Meclisler tatilde ise toplantıya çağrılır.
        a)GÖREVE BAŞLARKEN GÜVEN OYU
        Bakanlar Kurulunun programı, kuruluşundan en geç bir hafta içinde Başbakan veya bir Bakan tarafından Meclislerde okunur ve Millet Meclisinde güven oyuna başvurulur. Güven oyu için görüşmeler, programın okunmasından iki tam gün geçtikten sonra başlar ve görüşmelerin bitiminden bir tam gün geçtikten sonra
oylama yapılır.

        b)GÖREV SIRASINDA GÜVEN OYU
        Madde 104 - Başbakan, gerekli görürse, Bakanlar Kurulunda görüştükten sonra, Millet Meclisinden  güven isteyebilir.

        Güven istemi, Millet Meclisine bildirilmesinden bir tam gün geçmedikçe görüşülemez ve görüşmelerin bitiminden bir tam gün geçmedikçe oya konulamaz.

        Güven istemi, ancak üye tamsayısının salt çoğunluğuyla reddedilebilir.

        III. GÖREV VE SİYASI SORUMLULUK
        Madde 105 - Başbakan, Bakanlar kurulunun başkanı olarak, Bakanlar arasında işbirliğini sağlar ve Hükmetin genel siyasetinin yürütülmesini gözetir.Bakanlar Kurulu, bu siyasetin yürütülmesinden birlikte sorumludur.

        Her bakan, kendi yetkisi içindeki işlerden ve emri altındakilerin eylem ve işlemlerinden ayrıca sorumludur.

        Bakanlar, dokunulmazlık ve yasaklamalar bakımından Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleriyle aynı durumdadır.

        IV. BAKANLIKLARIN KURULMASI VE BAKANLAR
        Madde 106 - Bakanlıklar, kanunun  koyduğu esaslara göre kurulur.

        Açık olan Bakanlıklarla izinli veya özürlü olan bir Bakana, diğer bir Bakan geçici olarak vekillik eder. Ancak, bir Bakan birden fazlasına vekillik edemez.

        Türkiye Büyük Millet Meclisi kararıyla Yüce Divana verilen bir Bakan, bakanlıktan düşer.

        Herhangi bir sebeple boşalan Bakanlığa en geç onbeş gün içinde atanma yapılır.

        V. TÜZÜKLER
        Madde 107-Bakanlar Kurulu, kanunun uygulanmasını göstermek veya kanunun emrettiği işleri belirtmek üzere, kanunlara aykırı olmamak şartiyle ve Danıştay'ın incelemesinden geçirilerek, tüzükler çıkarabilir.

        Tüzükler, Cumhurbaşkanınca imzalanır ve kanunlar gibi yayınlanır.

        VI. MİLLET MECLİSİ SEÇİMLERİNİN CUMHURBAŞKANINCA YENİLENMESİ
        Madde 108 - Anayasa'nın 89'uncu ve 104'üncü maddeleri uyarınca verilen güvensizlik oyu  sebebiyle, onsekiz aylık bir süre içinde, Bakanlar Kurulu iki defa düşmüş ve üçüncü defa güvensizlik oyu verilmiş olursa, Başbakan, Cumhurbaşkanından, Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesini istiyebilir. Bu istek üzerine, Cumhurbaşkanı, Meclislerin Başkanlarına danışarak, seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Yenilenme kararı Resmi Gazete'de yayınlanır ve hemen seçime gidilir.

        VII. SEÇİMLERDE GEÇİCİ BAKANLAR KURULU
        Madde 109 - Millet Meclisi genel seçimlerinden önce, Adalet, İçişleri ve Ulaştırma Bakanları çekilir. Seçimin başlagıç tarihinden üç gün önce, seçim dönemi bitmeden seçimin yenilenmesine karar verilmesi halinde ise, bu karardan başlıyarak beş gün içinde, Başbakanca Türkiye Büyük Millet Meclisinin bağımsız üyeleri arasından yeni Adalet, İçişleri ve Ulaştırma Bakanları atanır.

        108'inci madde gereğince seçimlerin yenilenmesine karar verildiğinde Bakanlar çekilir ve Başbakan geçici bir Bakanlar Kurulu kurar.

        Geçici Bakanlar Kuruluna, Adalet, İçişleri ve Ulaştırma Bakanları Türkiye Büyük Millet Meclisindeki bağımsızlardan olmak üzere, Millet Meclisindeki siyasi parti gruplarından, bu Meclisteki oranlarına göre üye alınır.

        Siyasi parti gruplarından alınacak üye sayısını, Millet Meclisi Başkanı tesbit ederek Başbakana bildirir.  Teklif edilen Bakanlığı kabul etmiyen veya sonradan çekilen partililer yerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi içinden veya dışardan bağımsızlar atanır.

        Geçici Bakanlar Kurulu, yenilenme kararının Resmi Gazete'de ilanından itibaren beş gün içinde kurulur.

        Geçici Bakanlar Kurulu için güven oyuna başvurulmaz.

        Geçici Bakanlar Kurulu, seçim süresince ve yeni Meclis toplanıncaya kadar vazife görür.

        VIII. MİLLİ SAVUNMA
        a) BAŞKOMUTANLIK VE GENELKURMAY BAŞKANLIĞI
        Madde 110 - Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılmaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

        Milli Güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı, Bakanlar kurulu sorumludur.

        Genelkurmay Başkanı, Silahlı Kuvvetlerin komutanıdır.

        Genelkurmay Başkanı, Bakanlar Kurulunun teklifi üzerine, Cumhurbaşkanınca atanır; görev ve yetkileri kanunla düzenlenir. Genelkurmay Başkanı, bu görev ve yetkilerinden dolayı Başbakana karşı sorumludur.

        b) MİLLİ GÜVENLİK KURULU
        Madde 111 - Milli Güvenlik Kurulu kanunun gösterdiği bakanlar ile Genel kurmay Başkanı  ve Kuvvet  temsilcilerinden  kuruludur. .

        Milli Güvenlik Kuruluna Cumhurbaşkanı Başkanlık eder, bulunmadığı zaman, bu görevi Başbakan yapar.

        Milli Güvenlik Kurulu, milli güvenlik ile ilgili kararların alınmasında ve koordinasyonun sağlanmasında yardımcılık etmek üzere gerekli temel görüşleri Bakanlar Kuruluna bildirir.

        C) İDARE

        I. İDARENİN ESASLARI
        a) İDARENİN BÜTÜNLÜĞÜ VE KAMU TÜZEL KİŞİLİĞİ
        Madde 112 - İdarenin kuruluş ve görevleri merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır.

        İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.

        Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur.

        b)YÖNETMELİKLER
        Madde 113 - Bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler. Yönetmelikler Resmi Gazete ile yayınlanır.

        c) YARGI DENETİMİ
        Madde 114 -İdarenin hiç bir eylem ve işlemi  hiçbir halde, yargı merciilerinin denetimi dışında bırakılamaz.

        İdarenin işlemlerinden dolayı açılacak davalarda süre aşımı, yazılı bildirim tarihinden başlar.

        İdarenin işlemlerinden dolayı açılacak davalarda süre aşımı yazılı bildirim tarihinden başalar.

        İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödmekle yükümlüdür.

        II. İDARENİN KURULUŞU
        a) MERKEZİ İDARE
        Madde 115 - Türkiye, merkezi idare kuruluşu bakımından, coğrafya durumuna, iktisadi şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre, illere; iller de diğer kademeli bölümlere ayrılır.

        İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır.

        Belli kamu hizmetlerinin görülmesi amacıyla, birden çok ili içine alan çevrede, bu hizmetler için, yetki genişliğine sahip kuruluşlar meydana getirilebilir.

        b) MAHALLİ İDARELER
        Madde 116 - Mahalli idareler, il, belediye veya köy halkının müşterek mahalli ihtiyaçlarını karşılayan ve genel karar organları halk tarafından seçilen kamu tüzel kişileridir.

        Mahalli idarelerin seçimleri, kanunun gösterdiği zamanlarda ve 55'inci maddede yazılı esaslara göre yapılır.

        Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının organlık sıfatını kazanma ve kaybetmeleri konusundaki denetim, ancak yargı yolu ile olur.

        Mahalli idarelerin kuruluşları, kendi aralarında birlik kurmaları, görevleri, yetkileri, maliye ve kolluk işleri ve merkezi idare ile karşılıklı bağ ve ilgileri kanunla düzenlenir. Bu idarelere, görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır.

        III. MEMURLARLA İLGİLİ HÜKÜMLER
        a) GENEL KURAL
        Madde 117 - Devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin, genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar eliyle görülür.

        Memurların nitelikleri, atanmaları, ödev ve yetkileri, hakları ve yükümleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.

        b) MEMUR TEMİNATI
        Madde 118 - Memurlar ve kamu kurumu niteliğindeki meslek teşekküleri mensupları hakkında yapılacak dipislin kovuşturmalarında, isnad olunan hususun ilgiliye açıkca ve yazılı olarak bildirilmesi, yazılı savunmasının istenmesi ve savunma için belli bir süre tanınması şarttır.

        Bu esaslara uyulmadıkça disiplin cezası verilemez.

        Disiplin kararları, yargı mercilerinin denetimi dışında bırakılamaz.

        Asker kişiler hakkındaki hükümler saklıdır.

        c) MEMURLARIN SİYASİ PARTİLERE VE SENDİKALARA GİREMEMESİ
        Madde 119 - Memurlar ve Kamu İktisadi Teşebbüslerinin yönetim ve denetim işlerinde çalışanlar ve kamu yararına çalışan derneklerden özel gelir kaynakları ve özel imkanları kanunla sağlanmış olanların merkez kurullarında görev alanlar, siyasi partilere üye olamazlar. Memurlar ve Kamu İktisadi Teşübbüslerinde çalışanlar, görevlerini yerine getirirken, vatandaşlar arasından, siyasi kanaatlerinden dolayı her hangi bir ayırım yapamazlar.

        Bu esaslara aykırı hareketleri mahkeme hükmüyle sabit olanlar, kamu hizmetinden temelli çıkarılır.

        IV. ÖZERK KURULUŞLAR
        a) ÜNİVERSİTELER
        Madde 120 - Üniversiteler, ancak Devlet eliyle ve kanunla kurulur. Üniversiteler, bilimsel ve idari özelliğie sahip kamu özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir.

        Üniversiteler, kendikleri tarafından seçilen yetkili öğretim üyelerinden kurulu organları eliyle yönetilir ve denetlenir; özel kanuna göre kurulmuş Devlet Üniversiteleri hakkındaki hükümler saklıdır.

        Üniversite organları, öğretim üyeleri ve yardımcıları, üniversite dışındaki makamlarca, her ne suretle olursa olsun, görevlerinden uzaklaştırılamazlar.

        Üniversite öğretim üyeleri ve yardımcıları serbestçe araştırma ve yayında bulunabilirler.

        Üniversitelerin kuruluş ve işleyişleri, organları ve bunların seçimleri, görev ve yetkileri, öğretim ve araştırma görevlerinin üniversite organlarınca denetlenmesi, bu esaslara göre kanunla düzenlenir.

        Siyasi partilere üye olma yasağı, üniversite öğretim üyeleri ve yardımcıları hakkında uygulanmaz. Ancak, bunlar partilerin genel merkezleri dışında yönetim görevi alamazlar.

        b) RADYO VE TELEVİZYONUN İDARESİ VE HABER AJANSLARI
        Madde 121 -Radyo ve televizyon istasyonların idares özerek kamu tüzel  kişiliği halinde kanunla düzenlenir.

        Her türlü radyo ve telvizyon yayımları, tarafsızlık esaslarına göre yapılır.

        Radyo ve televizyon idaresi , kültür ve eğitime yardımcılık görevinin gerektirdiği yetkilere  sahip kılınır.

        Devlet tarafından kurulan veya Devletten mali yardım alan haber ajanslarının tarafsızlığı esastır.

        V. KAMU KURUMU NİTELİĞİNDEKİ MESLEK KURULUŞLARI
        Madde 122 - Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları kanunla meydana getirilir ve organları kendileri tarafından ve kendi üyeleri arasından seçilir.

        İdare, seçilmiş organları, bir yargı mercii kararına dayanmaksızın, geçici veya sürekli olarak görevinden uzaklaştıramaz.

        Meslek kuruluşlarının tüzükleri, yönetim ve işleyişleri demokratik esaslara aykırı olamaz.

        VI. OLAĞANÜSTÜ YÖNETİM USULLERİ
        a) OLAĞANÜSTÜ HALLER
        Madde 123 - Olağanüstü hallerde vatandaşlar için konulabilecek para, mal ve çalışma yükümleri ile bu hallerin ilanı, yürütülmesi ve kaldırılması ile ilgili usuller kanunla düzenlenir.

        b) SIKIYÖNETİM
        Madde 124 - Savaş hali, savaşı gerektirecek bir durumun başgöstermesi, ayaklanma olması veya vatan ve Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışmaolduğunu gösterir kesin belirtilerin meydana çıkması sebebiyle, Bakanlar Kurulu, süresi bir ayı aşmamak üzere, yurdun bir veya birden fazla bölgesinde veya her yerinde sıkıyönetim ilan edebilir ve bunu hemen, Türkiye Büyük Millet Meclisinin onamasına sunar. Meclis, gerekli gördüğü zaman, sıkıyönetim süresini kısaltabileceği gibi, tamamiyle de kaldırabilir. Meclisler toplanık değilse, hemen toplantıya çağırılır.

        Sıkıyönetimin her defasında iki ayı aşmamak üzere uzatılması, Türkiye Büyük Millet Meclisinin kararına bağlıdır. Bu kararlar Meclislerin birleşik toplantısında alınır.

        Sıkıyönetim veya genel olarak savaş halinde, hangi hükümlerin uygulanacağı ve işlemlerin nasıl yürütüleceği, hürriyetlerin nasıl kayıtlanacağı veya durdurulacağı kanunla gösterilir.

        VII. KANUNSUZ EMİR
        Madde 125 - Kamu hizmetlerinde herhangi bir sıfat ve suretle çalışmakta olan kimse, üstünden aldığı emri, yönetmelik, tüzük, kanun veya Anayasa  hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Ancak, üstü emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse emir yerine getirilir; bu halde, emri yerine getiren sorumlu olmaz.

        Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.

        Askeri hizmetlerin görülmesi ve acele hallerde kamu düzeni ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla gösterilen istisnalar saklıdır.

        D) İKTİSADİ VE MALİ HÜKÜMLER

        I-BÜTÇE
        Madde 126 - Devletin ve Kamu İktisadi Teşebbüsleri dışındaki Kamu Tüzel Kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır.

        Kanun, kalkınma planları ile ilgili yatırımlar veya bir yıldan fazla sürecek iş ve hizmetler için özel süre ve usuller koyabilir.

        Genel ve Katma Bütçelerin nasıl yapılacağı ve uygulanacağı kanunla gösterilir. Bütçe Kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.

        II. SAYIŞTAY  KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİNİN DENETLENMESİ
        Madde 127 - Sayıştay, genel ve katma bütçeli dairelerin bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini  yapmakla görevlidir.

        Sayıştay'ın kuruluşu, işleyişi, denetim usulleri, mensuplarının  nitelikleri, atanmaları, ödev ve yetkileri, hakları ve yükümleri ve diğer özlük işleri, Başkan ve üyelerinin teminatı kanunla düzenlenir.

        Kamu İktisadi Teşübbüslerinin Türkiye Büyük Millet Meclisince denetlenmesi kanunla düzenlenir.

        III. KESİN HESAPLAR
        Madde 128 - Kesin Hesap Kanunu tasarıları, kanunda daha kısa bir süre kabul edilmemiş ise, ilgili oldukları mali yılın sonundan başlıyarak en geç bir yıl sonra, Bakanlar Kurulunca, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur  Sayıştay, genel uygunluk bildirimini, ilişkin olduğu Kesin Hesap Kanunu tasarısının verilmesinden başlıyarak en geç altı ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.

        IV. KALKINMA
        a) KALKINMA PLANI VE DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI
        Madde 129 - İktisadi, sosyal ve kültürel kalkınma plana bağlanır. Kalkınma bu plana göre gerçekleştirilir.

        Devlet Planlama Teşkilatını kuruluş ve görevleri, planın hazırlanmasında, yürürlüğe konmasında, uygulanmasında ve değiştirilmesinde gözetilecek esaslar ve planın bütünlüğünü bozacak değişikliklerin önlenmesini sağlıyacak tedbirler özel kanunla düzenlenir.

        b) TABİİ SERVET KAYNAKLARININ ARANMASI VE İŞLETİLMESİ
        Madde 130 - Tabii servetler ve kaynakları, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Arama ve işletmenin Devletin özel teşebbüsle birleşmesi suretiyle veya doğrudan doğruya özel teşebbüs eliyle yapılması, kanunun açık iznine bağlıdır.

        c) ORMANLARIN KORUNMASI ve  GELİŞTİRİLMESİ
        Madde 131 -  Devlet, ormanların korunması ve ormanlık sahaların genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir.

        Devlet ormanları, kanuna göre Devletçe yönetilir ve işletilir. Devlet ormanlarının mülkiyeti, yönetimi ve işletilmesi özel kişilere devrolunamaz. Bu ormanlar, zaman aşımiyle mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz.

        Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez.

        Ormanlar içinde veya hemen yakınında oturan halkın kalkındırılması ve ormanı koruma bakımından, gerekirse başka yere yerleştirilmesi  kanunla düzenlenir..

        Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir ve bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz.

        Orman suçları için genel af çıkarılmaz; ormanların tahribine yol açacak hiçbir siyasi propaganda ya pılamaz.
 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YARGI

        A) GENEL HÜKÜMLER

        I. MAHKEMELERİN BAĞIMSIZLIĞI
        Madde 132 - Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar: Anayasa'ya, kanuna, hukuka ve vicdani kanaatlarına göre hüküm verirler.

        Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemeler ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.

        Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclislerinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz. Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zonudadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.

        II. HAKİMLİK TEMİNATI
        Madde 133 - Hakimler azlolunamaz. Kendileri istemedikçe, Anayasa'da gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylıklarından yoksun kılınamaz.

        Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlarla görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar ve meslekte kalmalarının caiz olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır.

        III. HAKİMLİK MESLEĞİ
        Madde 134 - Hakimlerin nitelikleri, atanmaları, hakları ve ödevleri, aylık ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri, görevlerinin veya görev yerlerinin geçici veya sürekli olarak değiştirilmesi, haklarında disiplin kovuşturması açılması ve disiplin cezası verilmesi , görevleriyle ilgili suçlarından dolayı soruşturma yapılmasına ve yargılanmalarına karar verilmesi, meslekten çıkarılmayı gerektiren suçluluk veya yetersizlik halleri ve diğer özlük işleri, mahkemelerin bağımsızlığı esasına göre, kanunla düzenlenir.

        Hakimler altmışbeş yaşını bitirinceye kadar hizmet görürler. Askeri hakimlerin yaş haddi kanunla belli edilir.

        Hakimler, kanunda belirtilenlerden başka, genel ve özel hiçbir görev alamazlar.

        IV. DURUŞMANIN AÇIK VE KARARLARIN GEREKÇELİ OLMASI
        Madde 135 - Mahkemelerde duruşmalar herkese açıktır. Duruşmalardan bir kısmının veya tamamının kapalı yapılmasına, ancak genel ahlakın veya kamu güvenliğinin kesin olarak gerekli kıldığı hallerde karar verilebilir.

        Küçüklerin yargılanması hakkında kanunla özel hükümler konulur.

        Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.

        V. MAHKEMELERİN KURULUŞU
        Madde 136 - Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.

        VI. SAVCILIK
        Madde 137 - Kanun, Cumhuriyet savcılarının  ve Kanun Sözlük özlük  işlerinde  vegörevlerini yapmalarında teminat sağlayıcı hükümler koyar.
 
        Cumhuriyet Başsavcısı, Başkanun sözcüsü  ve Askeri Yargıtay Başsavcısı, yüksek mahkemeler hakimleri hakkındaki hükümleri tabidir.

        VII. ASKERİ YARGI
        Madde 138 - Askeri yargı, Askeri Mahkemeler ve Disiplin Mahkemeleri tarafından yürütülür. Bu mahkemeler, asker kişilerin askeri olan suçları ile, bunların asker kişiler aleyhine veya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidirler.

        Askeri Mahkemeler asker olmıyan kişileri,ancak  özel kanunda belirtilen askeri suçlardan dolayı yargılarlar.

        Askeri Mahkemelerin, savaş veya Sıkıyönetim hallerinde hangi suçlar ve hangi kişiler bakımından yetkili olduğu kanunla gösterilir.

        Askeri Mahkemelerde üyelerin çoğunluğunun hakimlik niteliğine sahib olması şarttır.

        Askeri yargı organlarının kuruluşu, işleyişi, askeri hakimlerin özlük işleri, mahkemelerin bağımsızlığı, hakimlik teminatı ve askerlik hizmetlerinin gereklerine göre özel kanunla düzenlenir.

        B)YÜKSEK MAHKEMELER

        I. YARGITAY
        Madde 139 - Yargıtay, Adliye Mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

        Yargıtay üyeleri Yüksek Hakim Kurulunca Yargıtay Birinci  Başkanıyla İkinci Başkanları ve Cumhuriyet Başsavcısı Yargıtay Büyük Genel Kurulunca, üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçilir.

        Yargıtay, Birinci Başkanı ile Cumhuriyet Başsavcısını, kendi üyeleri arasından, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçer.

        Yargıtayın kuruluşu, işleyişi, Başkan ve üyelerinin ve diğer mensuplarının nitelikleri ve ikinci Başkanların seçim usulleri kanunla düzenlenir.

        II. DANIŞTAY
        Madde 140 -Danıştay, kanunların başka idari yargı mercilerine bırakmadığı konularda ilk derece ve genel olarak üst derece İdare Mahkemesidir.

        Danıştay, idari uyuşmazlıkları ve davaları görmek ve çözümlemek, Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları hakkında düşüncesini bildirmek, tüzük tasarılarını ve imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini incelemek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmakla görevlidir.

        Danıştay Başkan ve üyeleri Başkanunsözcüsü , kanunda gösterilen niteliklere sahip kimseler arasından Anayasa Mahkemesinin asıl ve yedek üyelerinden meydana gelen  kurulca gizli oyla  ve üçte iki çoğunlıkla seçilir.seçilir. İlk iki oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, salt çoğunlukla yetinilir.

        Danıştay Başkan ve üyeleriyle Başkanunsözcüsünün seçimlerinde Bakanlar Kurulu ile Danıştay genel kurulunca ayrı ayrı boş yer sayısı kadar aday gösterilir.

        Danıştay'ın kuruluşu, işleyişi, yargılama usulleri  mensuplarının nitelikleriyle atanmaları, hakları ve ödevleri, aylık ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri, haklarında disiplin kovuşturması yapılması ve disiplin cezası uygulanması, mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir.

        III. ASKERİ YARGITAY
        Madde 141 - Askeri Yargıtay, Askeri Mahkemelerce verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Ayrıca, askeri işlere ait belli davalarda ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

        Askeri Yargıtay üyeleri  ile Başsavcı hakimlik niteliğine sahip kırk yaşını bitirmiş ve en az on yıl askeri hakimlik veya  askeri savcılık yapmış kimseler arasından  Askeri Yargıtay Genel Kurulunun üye tamsayısının salt
çoğunluğu ile  boş yerin üç misli olarak gösterdiği adaylar arasından Cumhurbaşkanınca seçilir.

        Askeri Yargıtay Başkanlarını kendi üyeleri arasından seçer.

        Askeri Yargıtay'ın kuruluşu, işleyişi, yargılama usulleri , üyeler hakkındaki disiplin işleri, mahkemelerin bağımsızlığı, hakimlik teminatıesaslarına göre kanunla düzenlenir.

        IV. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
        Madde 142 - Uyuşmazlık Mahkemesi, adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.
 
        Uyuşmazlık Mahkemesinin kuruluşu ve işleyişi kanunla düzenlenir. Bu Mahkemenin Başkanlığını, Anayasa Mahkemesince kendi asıl veya yedek üyeleri arasından görevlendirilen bir üye yapar.

        C) YÜKSEK HAKİMLER KURULU

        I. KURULUŞ
        Madde 143 - Yüksek Hakimler Kurulu, onsekiz asıl ve beş yedek üyeden kuruludur. Bu üyelerden altısı  Yargıtay genel kurulunca, altısı birinci sınıfa ayrılmış hakimlerce ve  kendi  aralarından gizli oyla seçilir.Millet Meclisi  Cumhuriyet Senatosu, yüksek mahkemelerde hakimlik etmiş veya bunlara üye olma şartlarını kazanmış kimseler arasından gizli oyla ve üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile üçer üye seçerler. Bu usulle Yargıtay genel kurulunca iki birinci sınıfa ayrılmış hakimler ile Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu tarafından birer yedek üye seçilir.
 
        Yüksek Hakimler Kurulu, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile kendi içinden Başkanını seçer.

        Yüksek Hakimler Kurulu üyelerinin görev süresi dört yıldır. Her iki yılda yarısının seçimi yenilenir.Hakimlik görevinde iken seçilmiş olan üyeler ardı ardına iki defa seçilemez.

        Yüksek Hakimler Kurulu üyeleri, görevleri süresince başka bir iş ve görev alamazlar.

        Yüksek Hakimler Kurulunun kuruluşu, çalışma usulleri, bölümleri ve bu bölümlerin görevleriyle toplantı ve karar yeter sayıları, Başkan ve üyelerinin aylık ve ödenekleri kanunla düzenlenir.

        Adalet Bakanı, Yüksek Hakimler Kurulu toplantılarına katılabilir; oylamaya katılamaz.

        II. GÖREV VE YETKİLERİ
        Madde 144 - Hakimler bütün  özlük işleri hakkında karar verme yetkisi Yüksek Hakimler Kurulunundur.

        Bir hakimin her ne sebeple olursa olsun, meslekten çıkarılması hakkındaki karar genel kurulun  salt çoğunluğu ile alınır.

        Adalet Bakanı gerekli gördüğü hallerde, bir hakim hakkında disiplin kovuşturması açılması için Yüksek Hakimler Kuruluna başvurabilir.

        Bir mahkemenin veya bir kadronun kaldırılması veya bir mahkemenin yargı çevresinin değiştirilmesi, Yüksek Hakimler Kurulunun uygun görmesine bağlıdır.

        Hakimlerin denetimi ,belli konular için Yüksek Hakimler Kurulunca görevlendirilecek üst derecedeki hakimler elilyle yapılır.

        D) ANAYASA MAHKEMESİ

        I. KURULUŞ
        a) ÜYELERİN SEÇİMİ
        Madde 145 - Anayasa Mahkemesi, onbeş asıl ve beş yedek üyeden kuruludur. Asıl üyelerden dördü Yargıtay, üçü Danıştay Genel Kurullarınca kendi Başkan ve üyeleriyle  Başsavcısı ve Başkanunsözcüsü arasından üye tamsayılarının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçilir. Bir üye Sayıştay Genel Kurulunca kendi Başkan ve üyeleri arasından aynı usulle seçilir. Millet Meclisi üç, Cumhuriyet Senatosu iki üye seçer. Cumhurbaşkanınca da iki üye seçilir. Cumhurbaşkanı, bu üyelerden birini, Askeri Yargıtay Genel Kurulunun üye tamsayısının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla göstereceği üç aday arasından seçer. Anayasa mahkemesi , kendi üyeleri arasından, oyla ve üçte iki çoğunlukla , dört yıl için , bir başkan ve bir başkan vekili seçer , yeniden seçilmek caizdir.

        Yasama Meclisleri, bu seçimleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri dışında, üye tamsayılarının üçte iki çoğunluğu ile ve gizli oyla yaparlar.İlk iki  oylamada  bu çoğunluk  sağlanmaza, salt çoğunlukla yetinilir.
        Yasama Meclislerince  seçilecek üyelerden birer kişinin Üniversitelerin hukuk . iktisat ve siyasal bilimler öğretim üyelerinin  birlikte toplanarak,  açık üyeliklerin  üç katı tutarında  ve gizli oyla gösterecekleri  adaylar  arasından olması gereklidir. .

        Anayasa Mahkemesine asıl veya yedek üye olabilmek için, kırk yaşını doldurmuş bulunmak ve Yargıtay, Askeri Yargıtay veya Sayıştay'da Başkanlık, üyelik, başsavcılık, Başkanunsözcülüğü veya üniversitelerde hukuk, iktisat ve siyasal bilimler alanlarında en az beş yıl öğretim üyeliği veya onbeş yıl avukatlık yapmış olmak şarttır.

        Anayasa Mahkemesine, Yargıtay iki, Danıştay ile Yasama Meclislerinin her biri birer yedek üye seçerler. Yedek üyelerin seçiminde de, asılların seçimindeki usul uygulanır.

        Anayasa Mahkemesi üyeleri, resmi veya özel hiçbir görev alamazlar.

        b) ÜYELİĞİN SONA ERMESİ
        Madde 146 - Anayasa Mahkemesi üyeleri altmışbeş yaşında emekliye ayrılırlar.

        Anayasa Mahkemesi üyeliği, bir üyenin hakimlik mesleğinden çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymesi halinde kendiliğinden: görevini sağlık bakımından yerine getiremiyeceğinin kesin olarak anlaşılması halinde de, Anayasa Mahkemesi üye tamsayısının salt çoğunluğunun kararı ile sona erer.

        II. GÖREV VE YETKİLERİ
        Madde 147 -  Anayasa Mahkemesi, kanunların ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüklerinin Anayasaya, uygunluğunu denetler.

        Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Yüksek Hakimler Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini, Cumhuriyet Başsavcısını, Başkanunsözcüsünü, Askeri Yargıtay Başsavcısını ve kendi üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatiyle yargılar ve Anayasa ile verilen diğer görevleri yerine getirir.

        Anayasa Mahkemesinin, Yüce Divan sıfatiyle yargılamasında savcılık görevini Cumhuriyet Başsavcısı yapar.

        III. YARGILAMA VE ÇALIŞMA USULÜ
        Madde 148 - Anayasa Mahkemesinin kuruluş ve yargılama usulleri kanunla; Mahkemenin çalışma tarzı ve üyeleri arasındaki işbölümü kendi yapacağı İçtüzükle düzenlenir

        Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan sıfatiyle baktığı davalar ile siyasi partilerin kapatılması hakkındaki
davalar dışındaki işleri, dosya üzerinde inceler. Ancak, gerekli gördüğü hallerde, sözlü açıklamalarını dinlemek üzere ilgilileri çağırır.

        IV. İPTAL DAVASI
        a) DAVA HAKKI
        Madde 149 -  Cumhurbaşkanı;  son milletvekili genel seçimlerinde muteber oy sayısını en az yüzde onunu alan veya  Türkiye Büyük  Millet Meclisinde temsilcisi  bulunan siyasi partiler veya bunların meclis  grupları ; Yasama Meclislerinden  birinin üye tamsayısının en  az altıda biri tutarındaki üyeleri ;  kendi varlık ve görevlerini ilgilendiren alanlarda Yüksek Hakimler Kurulu, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay ve Üniversiteler, kanunların veya Türkiye Büyük Millet Meclisi, İçtüzüklerinin veya bunların belirli madde ve hükümlerinin Anayasaya aykırılığı iddiasiyle, Anayasa Mahkemesinde doğrudan doğruya iptal davası açabilirler.

        b) DAVA AÇMA SÜRESİ
        Madde 150 - Anayasa Mahkemesinde doğrudan doğruya iptal davası açma hakkı, iptali istenen kanunun veya İçtüzüğün Resmi Gazete'de yayınlanmasından aşlıyarak doksan gün sonra düşer.

        c) ANAYASAYA AYKIRILIĞIN DİĞER MAHKEMELERDE İLERİ SÜRÜLMESİ
        Madde 151 - Bir davaya bakmakta olan mahkeme uygulanacak bir kanunun hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, Anayasa
mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır.

        Mahkeme, Anayasaya aykırılık iddiasını ciddi görmezse bu iddia, temyiz merciince
 esas hükümle birlikte karara bağlanır.

        Anayasa  Mahkemesi işin kendisine gelişinden başlamak üzere altı ay içinde ararını verir .

        Bu süre içinde karar verilmezse, Mahkeme, Anayasaya aykırılık iddiasını kendi kanısına göre çözümliyerek davayı yürütür. Ancak, Anayasa Mahkemesinin kararı, esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse,  ahkemeler buna  uymak zorundadır.

        V. ANAYASA MAHKEMESİNİN KARARLARI
        Madde 152 -  Anayasa Mahkamesinin kararları kesindir.

        Anayasa Mahkemesince, Anayasaya aykırı olduğundan iptaline karar verilen kanun veya İçtüzük veya bunların iptal edilen hükümleri, karar tarihinde yürürlükten kalkar. Gereken hallerde, Anayasa Mahkemesi , iptal hükmünün yürürleğe  gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih kararın  verildiği  günden  başlayarak  altı ayı geçemez.

        İptal kararı geriye yürümez.

        Anayasa Mahkemesi, diğer mahkemelerden gelen Anayasaya aykırılık iddiaları üzerine verdiği hükümlerin, olayla sınırlı ve yalnız tarafları bağlayıcı olacağına da karar verebilir.

        Anayasa Mahkemesi kararları, Resmi Gazete'de hemen yayımlanır ve Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.

DÖRDÜNCÜ KISIM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

        I. DEVRİM KANUNLARININ KORUNMASI
        Madde 153 - Bu Anayasanın hiçbir hükmü Türk toplumunun çağdaş uygarlık seviyesine erişmesi ve Türkiye Cumhuriyetinin laiklik niteliğini koruma amacını güden aşağıda gösterilen Devrim Kanunlarının, bu Anayasanın halkoyu ile kabul edildiği tarihte yürürlükte bulunan hükümlerinin Anayasaya aykırı olduğu şeklinde anlaşılamaz ve yorumlanamaz:

        1. 3 Mart 1340 tarihli ve 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat Kanunu;

        2. 25 Teşrinisani 1341 tarihli ve 671 sayılı Şapka İktisa'sı hakkında Kanun;

        3. 30 Teşrinisani 1341 tarihli ve 677 sayılı Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile Bir Takım Unvanların Men ve İlgasına dair Kanun;

        4. 17 Şubat 1926 tarihli ve 743 sayılı Türk Kanunu Medenisiyle kabul edilen, evlenme akdinin evlendirme memuru tarafından yapılacağına dair medeni nikah esası ile aynı Kanunun 110'uncu maddesi hükmü:

        5. 20 Mayıs 1928 tarihli ve 1288 sayılı Beynelmilel Erkamın Kabulü hakkında Kanun;

        6. 1 Teşrinisani 1928 tarihli ve 1353 sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki hakkında Kanun;

        7. 26 Teşrinisani 1934 tarihli ve 2590 sayılı Efendi, Bey, Paşa gibi Lakap ve Unvanların Kaldırıldığına dair Kanun;

        8. 3 Kan-nuevvel 1934 tarihli ve 2596 sayılı Bazı Kisvelerin Giyilemiyeceğine dair Kanun.

        II. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
        Madde 154 - Genel idare içinde yer alan Diyanet İşleri Başkanlığı, özel kanununda gösterilen görevleri yerine getirir.

BEŞİNCİ KISIM
GEÇİCİ HÜKÜMLER

        I. T.B.M.M.'NİN SEÇİLMESİ VE TOPLANMASI
        a) MİLLET MECLİSİ VE CUMHURİYET SENATOSU SEÇİMLERİNİN BİRLİKTE YAPILACAĞI; İLK TOPLANTI GÜNÜ
        Geçici Madde 1 - Bu Anayasaya göre kurulan Millet Meclisiyle Cumhuriyet Senatosunun seçimleri aynı günde yapılır.

        Seçim sonucunun Yüksek Seçim Kurulunca ilanını takibeden beşinci gün, her iki Meclis kendiliğinden, Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi binasında saat 15.00'de birlikte toplanır. Bu toplantıya en yaşlı milletvekili başkanlık eder. Bu toplantıda, önce Cumhuriyet Senatosu üyeleri ve sonra milletvekilleri and içerler.

        b) CUMHURİYET SENATOSUNUN KURULMASI
        Geçici Madde 2 - Bu Anayasaya göre kurulacak Cumhuriyet Senatosunun ilk genel seçimleri, genel oyla seçilecek olan bütün üyelikler için yapılır.

        Cumhuriyet Senatosu, Cumhurbaşkanınca seçilmesi gereken onbeş üyenin seçiminden önce hukuki varlık kazanır.
Cumhurbaşkanı, bu üyeleri, kendi seçiminden başlıyarak bir ay içinde seçer.

        c) GEÇİCİ İÇTÜZÜK
        Geçici Madde 3 - Bu Anayasaya göre kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Millet Meclisinin ve Cumhuriyet Senatosunun toplantı ve çalışmaları için, kendi İçtüzükleri yapılıncaya kadar, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 27 Ekim 1957 tarihinden önce yürürlükte olan İçtüzüğü hükümleri uygulanır.

        II. KURUCU MECLİS, MİLLİ BİRLİK KOMİTESİ VE TEMSİLCİLERİ MECLİSİNİN HUKUKİ VARLIKLARININ SONA ERMESİ; DEVRİM TASARRUFLARI
        Geçici Madde 4 - Bu Anayasaya göre kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisinin toplanmasıyla, 20 Nisan 1340 tarihli ve 491 sayılı Teşkilatı Esasiye Kanununa ve 12 Haziran 1960 tarihli ve 1 sayılı Kanunla 13 Aralık 1960 tarihli ve 157 sayılı Kanuna göre kurulan Kurucu Meclisin, Milli Birlik Komitesinin ve Temsilciler Meclisinin hukuki varlıkları sona erer ve bunlar kendiliğinden dağılmış olurlar.

        27 Mayıs 1960 tarihinden itibaren Kurucu Meclisin toplandığı 6 Ocak 1961 tarihine kadar yasama yetkisini ve yürütme görevini Türk Milleti adına kullanmış bulunan Milli Birlik Komitesinin ve Devrim Hükümetlerinin  karar ve tasarruflarından ve bunların, idarece veya yetkili kılınan organ ve mercilerce uygulanmasından dolayı, karar alanlar, tasarrufta bulunanlar ve uygulayanlar hakkında cezai veya mali veya hukuki sorumluluk iddiası ileri sürülemez ve bu maksatla herhangi bir yargı merciine başvurulamaz.

        Normal demokratik rejimi bütün teminatı ile kurmak amacıyla gerçekleştirilen ve yürütülen 27 Mayıs 1960 Devrim tarihinden 6 Ocak 1961 tarihine kadar çıkarılan kanunlar, Türkiye Cumhuriyetinin diğer kanunlarının
değiştirilmesi ve kaldırılmasında uygulanan kurallara göre değiştirilebilir veya kaldırılabilir. Ancak, bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiasiyle, Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamayacağı gibi, itiraz yoluyla dahi mahkemelerde Anayasaya aykırılık iddiası ileri sürülemez.

        27 Mayıs 1960'dan 6 Ocak 1961 tarihine kadar çıkarılan kanunların, yapılmış tasarrufların ve alınmış kararların değiştirilmesi veya kaldırılması hallerinde de 2'nci fıkra hükmü saklıdır.

        III. CUMHURBAŞKANI SEÇİMİ
        Geçici Madde 5 - Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin and içtikleri toplantının ertesi günü, Cumhurbaşkanı seçimi yapılır.

        Cumhurbaşkanının seçilmesiyle, 12 Haziran 1960 tarihli ve 1 sayılı Kanunla kabul edilmiş olan Devlet Başkanının görevi kendiliğinden sona erer.

       VI BAKANLAR KURULUNUN KURULMASI
        Geçici Madde 6 - Bu Anayasanın 102'nci maddesine göre yeni Bakanlar kurulu kurulunca, 12 Haziran 1960 tarihli ve 1 sayılı Kanuna göre kurulan ve işbaşında olan Bakanlar Kurulunun görevi kendiliğinden sona erer.

        V. ANAYASANININ KABUL ETTİĞİ ORGAN, KURUM VE KURULLAR
        a) YENİ ORGAN, KURUM VE KURULLARIN KURULMASI
        Geçici Madde 7 - Bu Anayasa ile kabul edilmiş olan yeni organ, kurum ve kurulların kuruluş ve işleyişleriyle ilgili kanunlar, Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk toplantısından başlıyarak en geç altı ay içinde ve bu Anayasa
ile konulması emredilen diğer kanunlar da en geç iki yıl içinde çıkarılır.

        b) ESKİ ORGAN, KURUM VE KURULLARIN DURUMU
        Geçici Madde 8 - Bu Anayasaya göre kurulacak organ, kurum ve kurullar, kuruluş kanunları yürürlüğe konularak görevlerine başlayıncaya kadar, bu konulardaki hükümlerin uygulanmasına devam olunur.

        c) ESKİ KANUNLARIN ANAYASAYA AYKIRILIĞI İDDİASI
        Geçici Madde 9 - Anayasa Mahkemesinin görevine başladığının Resmi Gazeteyle yayınlanmasından önce, mahkemelerde kanunların Anayasaya aykırılğı iddiasi ileri sürülemez ve mahkemelerce de kanunların Anayasaya aykırılğına dayanılarak karar verilemez.

        Anayasa Mahkemesinin görevine başladığı tarihte yürürlükte olan herhangi bir kanun hakkında, bu Anayasaya aykırılığı iddiasiyle iptal davası açılabilir. Bu halde iptal davası açma hakkı, Anayasa Mahkemesinin görevine başladığının Resmi Gazeteyle yayınlandığı tarihten itibaren altı ay sonra düşer.

        VI. İLK CUMHURİYET SENATOSUNDA AD ÇEKME
        Geçici Madde 10 - Cumhuriyet Senatosunun genel oyla ve Cumhurbaşkanınca seçilen üyelerinin yenilenmesi hakkındaki 73'üncü maddenin 2'nci fıkrası hükmünün uygulanmasını sağlamak amacıyla, bunların seçiminden iki yıl sonra yapılacak seçimlerle yenilenecek olanları tesbit etmek üzere, bu seçimden iki ay önce adçekmeye başvurulur; dört yıl sonra yapılacak seçimle yenilenecek  olan üyelerin tesbiti için aynı esas uyularak adçekilir; ancak, ikinci yıl sonunda seçilmiş olan üyeler bu adçekmeye girmez.

        Cumhuriyet Senatosu Başkanı hakkında adçekme işlemi uygulanmaz.

        İlk Cumhuriyet Senatosu seçiminden iki ve dört yıl sonra yapılacak seçimler hakkında da, Cumhuriyet Senatosu seçimleriyle ilgili kanun hükümleri uygulanır.

        VII.AFFEDİLENLERİN SEÇİLME YETERLİLİĞİ
        Geçici Madde 11 - Yüz kısartıcı  olmıyan  bir  suçtan  kesin hüküm  giydikten sonra bu  Anayasanın  halkoyu ile  kabulünden önce affedilmiş  bulunanlar , 68 inci maddedeki seçilme  yasağına tabi değildirler.

ALTINCI KISIM
SON HÜKÜMLER

        I. ANAYASANIN DEĞİŞTİRİLMESİ
        Madde 155 - Anayasanın değiştirilmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte biri tarafından yazıyla teklif edilebilir.  Anayasanın değiştirilmesi hakkındaki teklifler ivedilikle görüşülemez.  Değiştirme
teklifinin kabulü, Meclislerin ayrı ayrı üye tamsayılarının üçte iki çoğunluğunun oyuyla mümkündür.

        Anayasanın değiştirilmesi hakkındaki tekliflerin görüşülmesi ve kabulü, 1'inci fıkradaki kayıtlar dışında, kanunların görüşülmesi ve kabulü hakkındaki hükümlere tabidir.

        II. BAŞLANGIÇ VE KENAR BAŞLIKLAR
        Madde 156 - Bu Anayasanın dayandığı temel görüş ve ilkeleri belirten Başlangıç Kısmı, Anayasa metnine dahildir.

        Madde kenar başlıkları, sadece ilgili oldukları maddelerin konusunu ve maddeler arasındaki sıralanma ve bağlantıyı gösterir. Bu başlıklar, Anayasa metninden sayılmaz.

        III. ANAYASANIN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ
        Madde 157 - Bu Anayasa, halkoyuna sunulup kabul edilince, Türkiye Cumhuriyetinin Anayasası olur ve halkoyu sonuçlarıyla beraber derhal Resmi Gazete'de yayınlanır.

        Bu Anayasanın Türkiye Büyük Millet Meclisinin kuruluşu, seçimi ve toplanması ile ilgili hükümleri, 1'nci fıkraya göre yayınlanması ile; diğer hükümleri, Türkiye Büyük millet Meclisinin seçilmesi ile, geçici maddelerde
belirtilen esaslara göre yürürlüğe girer.