Milletlerarası Antlaşmalar  
Resmi Gazete: 24.07.1969 Sayı : 13257 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 8-2 Sahife:
     
Milletlerarası Antlaşma
 
Karar Sayısı: 6/11746
Karar Tarihi : 22/04/1969
     
            6375 sayılı Kanunla onaylanan “Kuzey Atlantik Andlaşmasının Taraf Devletler arasında Kuvvetlerin Statüsüne dair Sözleşme” nin VII nci maddesinin 3 (a) (ii) fıkrasının uygunlanması ile ilgili görev belgeleri hakkında, Bakanlar Kurulunun 24/9/1968 tarih ve 6/10788 sayılı Karariyle verilen yetkiye dayanılarak, Ankara’daki Amerika Birleşik Devletleri Büyülelçisi ile Dışişleri Bakanı arasında nota teatisi suretiyle imzalanan Anlaşma ve ekli Mutabakat Zaptının, (İmzalandığı tarihte yürürlüğe girmek üzere) onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 27/9/1983 tarih ve MÜAN: 6302/68/PRE-5522 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarih ve 244 sayılı Kanunun altıncı maddesi gereğince , Bakanlar Kurulunca 22/4/1968 tarihinde kararlaştırılmıştır. 
                                                                                                  CUMHURBAŞKANI  
                                                                                                            C. SUNAY   
  
Başbakan Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı
S. DEMİREL S. ÖZTÜRK H. ATABEYLİ K. OCAK
       
Devlet Bakanı Adalet Bakanı Millî Sayılı. Bakanı  İçişleri Bakanı
S.T. MÜFTÜOĞLU H. DİNÇER A. TOPALOĞLU F. SÜKAN
       
Dışişleri Bakanı V. Maliye Bakanı Millî Eğit. Bakanı Bayındırlık Bakanı
İ. S. ÇAĞLAYANGİL C. BİLGEHAN İ. ERTEM O. ALP
       
Ticaret Bakanı Sağ.ve Sos. Y. Bakanı Güm. ve Tek. Bakanı Tarım Bakanı
A. TÜRKEL V.A. ÖZKAN N. MENTEŞE B. DAĞDAŞ
       
Ulaştırma Bakanı V. Çalışma Bakanı V. Sanayi Bakanı En. ve. Tarih ve . Kay. Bakanı
H. ATABEYLİ T. TOKER M. TURGUT R. SEZGİN
Turizm ve Tanıtma Bakanı İmar ve İskan Bakanı Köy İşleri Bakanı
N. KÜRŞAD H. MENTEŞEOĞLU S. KILIÇ
 
Ankara, 24 Eylül 1968

            Ekselâns,
            Hükümetlerimiz temsilcileri arasında Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf Devletler arasında Kuvvetlerinin statüsüne dair Sözleşmenin VII. Madde 3 (a) (ii) fıkrasının uygulanması ile ilgili görev belgeleri hakkındaki görüşmelere atıfta bulunmakla şeref duyar ve aşağıdaki husuları teklif etmekten şeref kazanırım:

            MADDE I
            Resmî vazifenin ifasında yapılan fiil veya ihmalden doğan suçlardan görev belgeleri, diğer NATO memleketlerindeki tatbikata göre ve Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf Devletler arasında Kuvvetlerinin Statüsüne dair Sözleşmenin lâfzına ve ruhuna uygun olarak, Gönderen Devlet makamları tarafından verilecek ve Türkiye Hükümeti makamları tarafından diğer NATO memleketlerindeki tatbikata göre ve Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf Devletler arasında Kuvvetlerinin Statüsüne dair Sözleşmenin lâfzına ve ruhuna uygun olarak işlem görecektir.

            MADDE II
            I. maddenin uygulanması aşağıdaki usuller dairesinde olacaktır:

            (A) Suçun işlendiği yerin savcısı, sanığın yukarıda bahsi geçen Anlaşma hükümlerinde faydalanmaya hakkı olduğunun kendisine bildirilmesi üzerine, suçun resmî vazifenin ifasında yapılan bir fiil veya ihmalden doğup doğmadığı hususunu, Adalet Bakanlığı vasıtasıyla Türk Genel Kurmay Başkanlığından soracaktır. Bunun üzerine Türk Genel Kurmay Başkanlığı bu hususu Gönderen Devlet ilgili makamlarından tahkik edecektir. (Gönderen Devlet Birleşik Devletler ise, ilgili makam Türkiye’deki Birleşik Devletler Kuvvetlerinin en yüksek rütbeli komutanıdır.)

            (B) Soruşturmayı müteakıp Gönderen Devletin ilgili makamları isnat edilen suçun resmî görevin ifasında yapılan herhangi bir fiil veya ihmalden doğduğunu beyan eden bir belgenin yukarıdaki 1. maddenin hükümlerine uygun olarak verilmesini lüzumlu gördükleri takdirde, bu belgenin bir sureti derhal Türk Genelkurmay Başkanlığına, diğer bir örneği de sanığın görevli veya bağlı bulunduğu birliğin komutanına gönderilecektir.

            (C) Görev belgesi, Türk Genelkurmay Başkanlığınca kabul edildiği takdirde, Adalet Bakanlığı vasıtasıyla suçun işlendiği yer savcısına gönderilecektir. Görev bölgesinin Adalet Bakanlığından alınması üzerine, sanık hakkındaki işlemler yetkili adlî mercilerce durdurulacak ve sanığın dosyası Türk Genelkurmay Başkanlığına gönderilecektir. Bunu müteakıp Türk Genelkurmay Başkanlığı, aşağıda (D) ve (E) fıkralarında kapsanan haller hariç, dosyayı Gönderen Devletin ilgili makamlarına iletecektir. Bunu müteakıp sanık aleyhindeki tahkikat veya takibat durdurulacaktır. Gönderen Devletin ilgili makamları, Türk Genelkurmay Başkanlığını davanın neticesinden resmen malûmattar kılacaktır.

            (D) Görev belgesi, Türk Genelkurmay Başkanlığınca kabule şayan bulunmadığı takdirde ve Gönderen Devletin ilgili makamlarınca geri alındığında, Türk Genelkurmay Başkanlığı, Adalet Bakanlğı vasıtasıyla suçun işlendiği yer savcısına bunu bildirecektir. Bahis konusu yerin savcısı, Adalet Bakanlığı vasıtasıyla Türk Genelkurmay Başkanlığına davanın neticesinden malûmat verecektir. Türk Genelkurmay Başkanlığı da bu malûmatı Gönderen Devletin ilgili makamlarına intikal ettirecetir.

            (E) Görev belgesi, Türk Genelkurmay Başkanlığınca kabule şayan bulunmadığı ve Gönderen Devletin ilgili makamlarınca geri alınmadığı takdirde, diğer ilgili Türk makamlarınca istişare yapılarak, Türk Genelkurmay Başkanlığının ve Gönderen Devletin diplomatik temsilcisiyle, Gönderen Devletin bir askeri temsilcisinin iştirakiyle müzakereler yoluyla bir anlaşmaya varılmasını teminen Dışişleri Bakanlığı malûmattar kılacaktır, Bu arada, görev belgesi ve sanık aleyhindeki kanunî işlem, görev belgesi kabule şayan bulunmadığı takdirde sanığın Türk mahkemelerince muhakeme edilmesi için hazır bulundurulmasına tesir edilmeksizin durdurulacaktır. Müzakerelerin, görev belgesinin kabulü veya Gönderen Devletin askerî makamlarınca geri alınması şeklindeki sonucu, suçun işlendiği yer savcısına yukarıda (C) v e(D) fıkralarında öngörüldüğü şekilde işlem yapılması zımmında bildirilecektir.

            Yukarıdaki hususlar Türk Hükümetince kabule şayan ise, bu Nota ve Ekselânslarının bu teyid eden cevabının, iki Hükümet arasında, Ekselânslarının cevabının tarihinden itibaren yürürlüğe girecek bir anlaşma teşkil etmesini teklif etmekten şeref duyarım. Hükümetim, 28 Temmuz 1956 tarihli muhtıra teatilerinde münderiç görev belgeleriyle ilgili anlaşmanın aynı tarihte son bulacağı anlayışındadır.

            Ekselâns, teyîden arzettiğim en dein saygılarımı kabul buyurunuz.

            Ekselâns                                                            Parker Thompson Hart
            İhsan Sabri Çağlayangil                                      Amerika Birleşik Devletleri
            Türkiye Cumhuriyeti                                                        Büyükelçiliği
            Dışişleri Bakanı
            Ankara

Ankara, 24 Eylül 1968 

            Ekselâns,
            Aşağıda muhtevası kayıtlı 24 Eylül 1968 tarihli Notanızı aldığımı bildirmekle şeref kazanırım:

            “Ekselâns,
            Hükümetlerimiz temsilcileri arasında Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf Devletler arasında Kuvvetlerinin statüsüne dair Sözleşmenin VII. Madde 3 (a) (ii) fıkrasının uygulanması ile ilgili görev belgeleri hakkındaki görüşmelere atıfta bulunmakla şeref duyar ve aşağıdaki husuları teklif etmekten şeref kazanırım:

            MADDE I
            Resmî vazifenin ifasında yapılan fiil veya ihmalden doğan suçlardan görev belgeleri, diğer NATO memleketlerindeki tatbikata göre ve Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf Devletler arasında Kuvvetlerinin Statüsüne dair Sözleşmenin lâfzına ve ruhuna uygun olarak, Gönderen Devlet makamları tarafından verilecek ve Türkiye Hükümeti makamları tarafından diğer NATO memleketlerindeki tatbikata göre ve Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf Devletler arasında Kuvvetlerinin Statüsüne dair Sözleşmenin lâfzına ve ruhuna uygun olarak işlem görecektir.

            MADDE II
            I. maddenin uygulanması aşağıdaki usuller dairesinde olacaktır:

            (A) Suçun işlendiği yerin savcısı, sanığın, yukarıda bahsi geçen Anlaşma hükümlerinde faydalanmaya hakkı olduğunun kendisine bildirilmesi üzerine, suçun resmî vazifenin ifasında yapılan bir fiil veya ihmalden doğup doğmadığı hususunu, Adalet Bakanlığı vasıtasıyla Türk Genelkurmay Başkanlığından soracaktır. Bunun üzerine Türk Genelkurmay Başkanlığı bu hususu Gönderen Devlet ilgili makamlarından tahkik edecektir. (Gönderen Devlet Birleşik Devletler ise, ilgili makam Türkiye’deki Birleşik Devletler Kuvvetlerinin en yüksek rütbeli komutanıdır.)

            (B) Soruşturmayı müteakıp Gönderen Devletin ilgili makamları isnat edilen suçun resmî görevin ifasında yapılan herhangi bir fiil veya ihmalden doğduğunu beyan eden bir belgenin yukarıdaki 1. maddenin hükümlerine uygun olarak verilmesini lüzumlu gördükleri takdirde, bu belgenin bir sureti derhal Türk Genelkurmay Başkanlığına, diğer bir örneği de sanığın görevli veya bağlı bulunduğu birliğin komutanına gönderilecektir.

            (C) Görev belgesi, Türk Genelkurmay Başkanlığınca kabul edildiği takdirde, Adalet Bakanlığı vasıtasıyla suçun işlendiği yer savcısına gönderilecektir. Görev bölgesinin Adalet Bakanlığından alınması üzerine, sanık hakkındaki işlemler yetkili adlî mercilerce durdurulacak ve sanığın dosyası Türk Genelkurmay Başkanlığına gönderilecektir. Bunu müteakıp Türk Genelkurmay Başkanlığı, aşağıda (D) ve (E) fıkralarında kapsanan haller hariç, dosyayı Gönderen Devletin ilgili makamlarına iletecektir. Bunu müteakıp sanık aleyhindeki tahkikat veya takibat durdurulacaktır. Gönderen Devletin ilgili makamları, Türk Genelkurmay Başkanlığını davanın neticesinden resmen malûmattar kılacaktır.

            (D) Görev belgesi, Türk Genelkurmay Başkanlığınca kabule şayan bulunmadığı takdirde ve Gönderen 
Devletin ilgili makamlarınca geri alındığında, Türk Genelkurmay Başkanlığı, Adalet Bakanlğı vasıtasıyla suçun işlendiği yer savcısına bunu bildirecektir. Bahis konusu yerin savcısı, Adalet Bakanlığı vasıtasıyla Türk Genelkurmay Başkanlığına davanın neticesinden malûmat verecektir. Türk Genelkurmay Başkanlığı da bu malûmatı Gönderen Devletin ilgili makamlarına intikal ettirecetir.

            (E) Görev belgesi, Türk Genelkurmay Başkanlığınca kabule şayan bulunmadığı ve Gönderen Devletin ilgili makamlarınca geri alınmadığı takdirde, diğer ilgili Türk makamlarınca istişare yapılarak, Türk Genelkurmay Başkanlığının ve Gönderen Devletin diplomatik temsilcisiyle, Gönderen Devletin bir askeri temsilcisinin iştirakiyle müzakereler yoluyla bir anlaşmaya varılmasını teminen Dışişleri Bakanlığı malûmattar kılacaktır, Bu arada, görev belgesi ve sanık aleyhindeki kanunî işlem, görev belgesi kabule şayan bulunmadığı takdirde sanığın Türk mahkemelerince muhakeme edilmesi için hazır bulundurulmasına tesir edilmeksizin durdurulacaktır. Müzakerelerin, görev belgesinin kabulü veya Gönderen Devletin askerî makamlarınca geri alınması şeklindeki sonucu, suçun işlendiği yer savcısına yukarıda (C) ve (D) fıkralarında öngörüldüğü şekilde işlem yapılması zımmında bildirilecektir.

            Yukarıdaki hususlar Türk Hükümetince kabule şayan ise, bu Nota ve Ekselânslarının bu teyid eden cevabının, iki Hükümet arasında, Ekselânslarının cevabının tarihinden itibaren yürürlüğe girecek bir anlaşma teşkil etmesini teklif etmekten şeref duyarım. Hükümetim, 28 Temmuz 1956 tarihli muhtıra teatilerinde münderiç görev belgeleriyle ilgili anlaşmanın aynı tarihte son bulacağı anlayışındadır.

            Ekselâns, teyîden arzettiğim en dein saygılarımı kabul buyurunuz.”

            Cevaben, Hükümetimin yukarıdaki hususlarla mutabık olduğunu bildirmekle şeref kazanırım.

            Ekselâns                                                            İhsan Sabri Çağlayangil
            Parker Thompson Hart                                                Dışişleri Bakanı
            Amerika Birleşik Devletleri 
            Büyükelçisi
            Ankara 

Ankara, 24 Eylül 1968

            Ekselans, 
            Aşağıda muhtevası kayıtlı 24 Eylül 1968 tarihli Notanızı aldığımı bildirmekle şeref kazanırım: 

            “Ekselans, 
            Hükümetlerimiz temsilcileri arasında Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf Devletler arasında Kuvvetlerinin Statüsüne dair Sözleşmenin VII. madde 3 (a9 (ii) fırkasının uygulanması ile ilgili görev belgeleri hakkındaki görüşmeler konusunda, size hitabeden bugünkü tarihli notama atıfta bulunmakla şeref duyar ve aşağıdaki Mutabakat Zabtını teklif etmek isterim: 

            “Birleşik Devletler müzakerecileri, diğer NATO memleketlerindeki tatbikatın, Birleşik Devletler tarafından verilmiş olan görev belgelerinin, istisnai hallerin görüşme konusu yapılmasını derpiş eden bir kayıtla kabul edilmesi şeklinde olduğuna işaret etmişlerdir. 

            Türk müzakerecileri “put into effect” ibaresinin Türkçede “işlem görecektir” etekabül ettiğine işaret etmişlerdir. 

            Gönderen Devletin sanık ferdinin, derhal ve süratle muhakeme edilmesini gerektiren NATO/SOFA hükümlerinin ifası ve adaletin uygun ve müessir şekilde yerin egetirilmesini teminen, Türk Hükümeti, müzakerelerin iki ay içinde anlaşmaya müncer olmaması halinde, Gönderen Devletin eldeki meselede kendi kanunları tahtında gerekli tedbirleri almasın amüsaade edecektir. Türk genelkurmay Başkanlığı, görev belgesini Adalet bakanlığ ıaxvasıtasıyla ilgili savcıya intikal ettirecektir. Bunu müteakip sanık aleyhindeki tahkikat veya tabikat durdurulacaktır. Sanığın dosyası gönderen Devlet yetkili makamlarına iletilecektir. Türk Hükümeti, bu hükmün tatbik mevkiin ekonulması için yetkili makamlarla lüzumlu tedbirleri alacaktır. Üzerinde mutabakata varılamayan meseleler, benzer meseleleri kapsayan ilerideki olaylarda tatbirk edilebilecek bir karara varabilmek maksadıyla, görüşme mevzuu olmaya devam edeceklerdir.”

            Ekselansları Hükümetinin yukarıdaki Mutabakat Zaptını teyidine ıttıla kespetmekten müteşekkir kalacağım. 

            Ekselans, teyiden arzettiğim en derin saygılarımı kabul buyurunuz”

            Cevaben, Hükümetimin yukarıdaki Mutabakat Zabtını teyid ettiğini bildirmekle şeref kazanırım. 

            Ekselans, en derim saygılarımı kabul buyurunuz. 

            Ekselans                                                İhsan Sabri Çağlayangil
            Parker Thompson Hart                             Dışişleri Bakanı
            Amerika Birleşik Devletleri
            Büyükelçisi