Milletlerarası Sözleşmeler  
Resmi Gazete: 23.07.1989 Sayı : 19895 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 29-1 Sahife:748
     
MİLLETLERLERARASI  SÖZLEŞME
 
Karar Sayısı: 89/13740 
     
            Hükümetimiz ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Gıda ve Tarım Teşkilatı (FAO) ve Nüfus Faaliyetleri Fonu (UNFFA) arasında hazırlanan ekli listede sayılan, konuları ve imza tarihleri yazılı proje belgelerinin onaylanması; Dışişleri Bakanlığı'nın 10/1/1989 tarihli ve EİUE-III/4055-169, 10-167, 4002-168 sayılı yazıları üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 27/2/1989 tarihinde kararlaştırılmıştır.
                                                                                                     
 
  

 

    Kenan EVREN 
Cumhurbaşkanı
K.OKSAY 
Başbakan Vekili
     
K.OKSAY 
Devlet Bakanı
İ.S.GİRAY 
Devlet Bakanı V.
K.İNAN 
Devlet Bakanı
A.BOZER 
Devlet Bakanı
Y.B.ÖZAL 
Devlet Bakanı
A.KAHVECİ  
Devlet Bakanı
M.YAZAR 
Devlet Bakanı
C.ÇİÇEK 
Devlet Bakanı
F.KURT 
Adalet Bakanı V.
E.VURALHAN 
Milli Savunma Bakanı
M.KALEMLİ 
İçişleri Bakanı
A.M.YILMAZ 
Dışişleri Bakanı
A.K.ALPTEMOÇİN 
Maliye ve Gümrük Bakanı
H.C.GÜZEL  
Milli Eğt. Genç. ve Spor Bakanı 
İ.S.GİRAY 
Bayındırlık ve İskan Bakanı
N.KİTAPÇI 
Sağ. ve Sos. Yard. Bakanı
E.PAKDEMİRLİ 
Ulaştırma Bakanı
H.H.DOĞAN 
Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanı
İ.AYKUT 
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
Ş.YÜRÜR 
Sanayi ve Ticaret Bakanı
F.KURT 
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
M.T.TİTİZ 
Kültür ve Turizm Bakanı
   
 
27/2/1989 Tarihli ve 89/13740 Sayılı Kararnamenin Eki
LİSTE
 
Projenin Sayısı Konusu Hükümet Adına İmza Tarihi 
TUR/87/042 Hibridoma,Rekombinant DNA ve Tarnsgen Teknolojilerinin Gebze TÜBÜTAK’ ta kurulması   
13/12/1988
TUR/87/052 Doğu Anadolu Çayır, Mera ve Yem Bitkileri Üretimini Geliştirme Pilot Projesi 13/12/1988
TCP/TUR/8853 Mersin Balığı ve Alabalıkçılığın Geliştirilmesi 13/12/1988
TCP/TUR/8855 Sağlıklı Fidan Üretimi Yoluyla Turunçgil Tarımının Geliştirilmesi 13/12/1988
TUR/88/PO1 11 İlde aile Planlaması ve Ana Çocuk Sağlığı Hizmetlerinin Güçlendirilmesi  9/12/1988
TUR/88/PO4 Türkiye’de Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması İçin Bilgi Eğitim ve İşetişim Desteği 13/12/1988
 
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER KALKINMA PROGRAMI
PROJE DÖKÜMANI
TÜRKİYE HÜKÜMETİ PROJESİ

Adı            :  Hibridoma, Rekombinant DNA ve Transgen Teknolojilerinin Gebze TÜBİTAK’ta kurulması.
Sayı  :      TUR/87/042/A/01/37
Birinci Derece Fonksiyonu          : Deneysel Çalışma ve Araştırma
İkinci Derece Fonksiyonu            : Eğitim
Sektör(Hükümet Sınıf.)                 : Sanayi
                                                                                                  BMKP Sınıflandırması
                                                                                    Sanayi, (05)
Alt Sektör: Bilim, Araştırma Teknoloji            BMKP Sektör)
Sanayi Geliştirme  Destek Hizmetleri  Araştırma ve Geliştirme
Uygulayıcı Hükümet Kurumu                     : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)
Yürütücü Kuruluş                                        : Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü
Öngörülen Başlama Tarihi                       : 1 Mart 1988
Ayni Hükümet Katkısı                                : 330.167.000 TL.
Nakdi Hükümet Katkısı                             : 20.000.000.TL.
Hükümetin Katkı Payı                                : 40.000$ (Sıra 101 Toplam)
BMKP Katkısı                                             : 175.000$ (Sıra 999 Toplam)
Proje Toplamı                                             : 215.000$(Sıra 99 Toplam)
Sumru Noyan
Uluslar arası Ekonomik Kuruluşlar
Dairesi Başkanı, Dışişleri Bakanlığı                                    13/12/1988
Uygundur (Hükümet Adına)                                                               Tarih

Mr. Tandon’un 10.967 sayılı teleksi                                 15 Şubat 1988
Uygundur (Yürütücü Kuruluş Adına)                                                  Tarih

Walter Holzhausen
Mukim Temsilci                                                                      21/12/1988
Onaylanmıştır( BMKP Adına)                                                            Tarih

KISIM I. YASAL KAPSAM

            Bu proje dokümanı, diğerleri yanında 21 Ekim 1965 tarihinde. Türkiye Hükümeti ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (BMKP) arasında imzalanan Teknik Yârdım ile ilgili revize edilmiş standart anlaşmanın hukuki çerçevesi içinde uygulanacaktır. Özellikle, Hükümet İmtiyazları ve Muafiyetleri Anlaşmasının Hükümlerini uygulamaya zorunlu tutarı Mâdde V. paragraf 1'in hükümleri gerekli revizyonlar yapılmış olarak bu proje dokümânının oluşmasına uygun olarak yürütülen teknik yardıma uygulanır addedilecektir:
 

KISIM II. PROJE
KISIM II.A. GELİŞME HEDEFLERİ

            Türkiye'yi tıp ve ziraat alanlarındaki uygulamalarıyla beraber biyo teknolojide uluslararası gelişmelerin ileri safhalarıyla aynı çizgiye getirmek .

KISIM II. B. KISA VADE HEDEFLERİ

            Bu projenin yakın amacı aşağıdaki alanlarda biyo teknoloji arâştırmalarını başlâtmak ve pekiştirmek üzere TÜBİTAK'ın olanaklarını kuvvetlendirmektir.

            a) Tıp : Bazı tümör belirteçlerine; insan protein hormonlarına ve bakteri patojenlerine karşı monoklonal antikor hazırlanması ve bunları kullanarak ELISA ve RIA metotlarına , dayalı immünolojik tanı kitleri geliştirilmesi için,

            b) Ziraat (Hayvancılık) : Transgenik hâyvanların meydana getirilmesi için gerekli teknikleri kurmak ve transfer edilmiş genlerin yazılımının dokuya özgünlük ve gelişme durumlarını araştırmak.

KISIM II. C. ÖZEL HUSUSLAR

            Bu projede elde edilecek sonuçlar istekli gelişmekte olan ülkelere aktarılacaktır: Bundan dolayı proje Kalkınmakta olan Ülkeler Teknik İşbirliği kavramına katkıda bulunmaktadır.
 

KISIM II.D. GELİŞME ÖZETİ VE GEREKÇE

            Biyoteknolojinin önemi son yirmi yıl içinde moleküler ve hücre biyolojisindeki büyük ilerlemenin ortaya çıkardığı, kromozomal maddenin kontrolü olarak değiştirilmesi ve özel fonksiyonlarla donatılmış ölümsüz hücre (hibrit) türlerinin üretimi tekniklerinin geliştirilmesi gerçeğinden kaynaklanmaktadır.

            Rekombinant DNA ve Hibridoma Teknolojileri olarak tanımlanan bu teknolojiler istenilen özelliklere sahip mikroorganizma ve yüksek canlıların geliştirilmesinde başarıyla kullanılmaktadırlar. Bir yandan nüfus patlamasına karşın gıda ve yeraltı enerji kaynaklarının azalmakta olduğu öte yandan toplumların daha etkili ve modern sağlık hizmetlerine (teşhis tedavi) ihtiyacı duyduğu Dünyamızda biyoteknoloji insanların sağlığı ve refahına büyük katkılar sağlayabilecek durumdadır: Bu güçlü teknolojinin potansiyelini gören gelişmekte olan ülkeler de gelişmiş ülkeler gibi biyoteknolojiye dayalı sanayi, ziraat ve tıptan beklenen karlardan paylarını alabilmek amacıyla Biyoteknoloji programları başlatmâktadırlar. Türkiye'de de Biyoteknolojiye gittikçe artan bir ilgi oluşmuş ve 1985 yılında Türkiye Bilimsel Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Temel Bilimler Araştırma Enstitüsü Biyoloji Bölümünde bir biyoteknoloji Programı başlatılmıştır. Bu program birbiriyle alâkalı araştırma geliştirme projeleri yöneterek ve biyoteknolojide kullanılan metotlar üzerinde araştırma ve teknisyenleri eğiterek Biyoteknolojinin Türkiye'de kurulması ve yayılmasını planlamaktadır. Bölüm sahip olduğu moleküler genetik ve hücre biyolojisindeki birikim ile temel araştırmalarla biyoteknolojik ârâştırma geliştirme çalışmalarını birleştirme olanağına sahiptir.

            Biyoloji Bölümü halen değişik biyoteknoloji projeleri üzerinde çatışmaktadır :

            a) Biyoteknoloji ve Tıp :
            Hibridoma ve Monoktonal Antikar Teknolojisi : Son 10 yılda hücre biyolojisinde gelişen bu teknolojinin prensibi dalak hücrelerinin ölümsüzleştirilmesidir. Hibritter immüni zasyon için kullanılan antijenlerde bulunan epitoplara özgü antikor üreten monoklonların selektif ortamlarda ayrılması sonucu elde edilen myeloma hücreleri ile füzyona tabi tutularak ölümsüzleştirilmiş dalak hücreleridir.

            Bu teknikle tümör markerlerine, insan protein hormonlarına, ve bakteriyel patojenlere karşı monolkonal, antikorlar hazırlanması mümkün olacaktır. ELISA ve RİA gibi immünolojik test sistemleri bu antikorlar kullanılarak hazırlanacaktır. Bu immünolojik tanı kitlerinin diğer unsurlarının da (sığır serum albumin, standart antijen, alkalen fosfatazla veya peroksidazla konluge edilmiş ikinci antikor) Bölümde üretilmesi planlanmaktadır.

            b) Biyoteknoloji, ve Ziraat (Hayvancılık)
            Mikromanipülasyon ve mikroinjeksiyon teknikleriyle bağlantılı Rikombinânt DNA teknolojisi gen transferi araştırmalarında önemli sonuçlar vermeye başlamıştır. Bazı ökaryot düzenleyici dizilerine bağlanmış ve mikroinjeksiyon yoluyla pronükleusa aktarılmış genlerin , ekspresyonu o genin gerektirdiği özelliklere sahip farelerin gelişmesi sonucunu getirmektedir. Transgenik fare denen kendilerine yabancı bir genin özelliklerini taşıyan bu hayvanlar özelliklerini bir kuşaktan diğerine aktarabilmektedir.

            Dışarıdan büyüme hormonu geni almış farelerin normalden çok büyümeleri hayvan besiciliğinde yakın gelecekte çığır açacaktır. Proje gerekli teknikler kullanarak transgetik hayvanlar geliştirmek ve aktantnuş genlerin dokuya özgü olma ve gelişme durumlarını araştırmayı planlamaktadır.

            Projenin biyoteknoloji konusunda faaliyet gösteren Türk bölümü ve projeleriyle([DP/TUR/86/011) projesi ve bölgesel uluslararası projelerle bağlantı kurması beklenmektedir. Milli Proje Koordinatörü ilgili bakanlık ve diğer enstitülerle yakın işbirliği sağlayacaktır.

            KISIM II.E.PROJENİN SAĞLAYACAKLARI
            Bu proje aşağıdaki sonuçları elde edecektir.

            1) Türkiye’de hibridoma, rekombinant DNA (transgen) teknolojilerinin geliştirilmesi çalışması sonuçları üzerine bir rapor (33 ay sonunda),

            2) ELISA ve RIA gibi monoklonal antikor kullanan en az üç immünolojik test sistemi ve kitinin geliştirilmesi (30 ay sonundıa),

            3) Hayvancılığın gelişmesi amacıyla en az üç cins evcil hayvan üretimi için geliştirilmiş rekombinant DNA teknikleri üzerine bir rapor (32 a sonunda).

            KISIM II.F. FAALİYETLER
            Proje amaçlarının gerçekleşmesi için gerekli faaliyetler şağıdaki şekilde maddelere ayrılmış ve takvime bağlanmıştır:

            Birinci yıl (1988)
            - A/G çalışmaları için gerekli cihazların %80’inin alımı,
            - Hibridoma, rekombinant DNA ve transgen teknolojilerinde dört araştırıcıya dış eğitim yaptırılması,
            - Avrupa’daki ekselans merkezlerine incleme ziyareti yapılması.
            - Hibridoma, gen klonlama ve transferi konularında üç yabancı uzman getirtilmesi,
            - 10.000 $’lık tüketim malzemesi alınması,
            - Antikor eldesinde kullanılacak antijenlerin izolasyonu,
            - Farelerin bu antijenlerle immünizasyonu, ve monoklonal antikor üreten hibritlerin immünize farelerin dalk hücreleri ve myeloma hücreleri kullanılarak hazırlanması,
            - Kullanılan antijene özgü monoklonal antikor salgılayan hibritlerin seleksiyonu,
            - Hayvan odası ve transgen laboratuvarının kurulması,
            - İlgi duyulan proteinlerin genlerinin klonlanması,

            İkinci yıl (1989)
            - Demirbaşın %20’sinin alınması,
            - 5.000 $’lık tüketim malzemesi lınması,
            - Hibridoma Teknolojisi ve immünolojik tanı kitleri konusunda iki yabancı uzman getirtilmesi,
             - Hibridoma, rekombinant DNA, gen transfer ve immünolojik test kiti konularında 4 araştırıcıya dış eğitim verdirilmesi,
            - Kısa süreli yabancı uzman getirtilmesi,
            - Bir biyoteknoloji merkezine inceleme gezisi yapılması,
            - Elde edilen monoklonal antikorlarla immünolojik tanı kiti yapılması,
            - İkinci bir grup antiejene karşı monoklonal antikorların hazırlanması,
            - Fare embryosuna gen transferi konusunda çalışmalar.

            Üçüncü yıl (1990)
            - Kısa süreli bir uzman görevlendirilmesi,
            - 5000 $’lık tüketim malzemesi alınması,
            - Gen klonlama konusunda bir yabancı uzmanın görevlendirilmesi,
            - Tanı kitlerinin üretimi, geniş boyutlarda protein saflaştırma teknikleri ve gen transferi konularında 4 araştırıcıya dış eğitim verdirilmesi,
            - Hazırlanmış monoklonal antikorlara dayalı immünolojik test sistemleri ile kitleri geliştirme (sürdrme ve sonuçlandırma),
            - Fare embryosuna gen transfer çalışmaları (sürdürme ve sonuçlandırma),
            - Evcil hayvan embryoları ile transgen çalışmaları,
            - Araştırma sonuçları üzerine rapor hazırlanması.

            KISIM II.G. GİRDİLER
            A) Hükümet Girdilerinin Açıklanması
            1) Mali Yükümlülükler:
            Hükümet Proje maliyetine toplam 45.200 US $’lık katkıda bulunacaktır.
            Laboratuvar Direktörü ve Milli Proje Koordinatörü                  1
            Direktör Yardımcısı-Uzman Araştırmacı                                    1
            Uzman Araştırmacı                                                                      1
            Araştırmacı                                                                                   4
            Teknisyen                                                                                     3
            Sekreter                                                                                        1

            3) Hükümetçe Sağlanacak Arazi, Bina ve Donanım:
            Hayvan Odası                                                                        20.000.000 TL.
            Diğer Donanım

            4) Müteferrik:
            Kullanım masrafları
            1988                                                                                    5.000.000 TL.
            1989                                                                                    1.000.000 TL.
            1990                                                                                    1.500.000 TL.

            5) Hükümet Mali Katkısı:                                                (Ekli bütçede olduğu gibi)
              1988                                                                                  7.500.000 TL.
7            1989                                                                                  6.500.000 TL.
              1990                                                                                  6.000.000 TL..

            B) BMKP Katkıları Açıklaması:
            1- Görevlendirilecek Uluslararası Proje Personeli:
            Görev                                                            Başlangıç
                                                                                    Tarihi                        Süre                        adam/ay
7            Hibridoma Teknoloji Uzmanı
            (Füzyon hibrit klonlamayı yürütmek, değişik ta-
            rama ve monoklonal antikor saflaştırıp tanımlama
            yapmak için)
            Gen Transfer Uzmanı                                    Mayıs 1988            1
            (Fare hazırlanması, vazektomi, cerrahi, embryo el-
            desi, mikroinjeksiyon, embryo yerleştirme çalışma-
            ları için)
            (İkinci antikör, alkalen fosfataz konjugatlarının ha
            zırlanması, antijen-antikor etkileşim şekilleri, rad-
            yoiyodinasyon teknikleri, kit komponentlerinin
            hazırlanması, standardizasyon ve kitlerin kalibras-
            yon çalışmaları için)
            Gen Klonlama Uzmanı                        Mayıs 1988                       2
            (DNA izolasyonu, kesilme, dizi ayırımı, vektör içine
            yerleştirme, transformasyon, tarama ve ekspresyon
            kontrol çalışmaları için)
            Kısa Süreli Danışmanlar                        Mayıs 1989                  2
            (Proje süresince ortaya çıkabilecek problemleri tar-
            tışmak üzere)

            2- Eğitim Olanakları

            İstihdam edilmiş personel kısa süreli eğitim çalışmalarına ve tutarlarına yollanacaktır. Bunun için yabancı ülkelerdeki üniversite ve enstitülerle bağlantılar yapılacaktır. Aşağıda eğitim alan ve süreleri tahmini olarak gösterilmiştir.
            Eğitim Alanı                                                Başlangıç Tarihi             Süre a/a
            Hibridoma Teknolojisi                            Mart 1988                        2 (2X1)
            Gen Transfer Teknolojisi                        Mart 1988                        2(2x1)
            Gen Klonlama ve Haritalama                 Mart 1988                        4(2x2)
            Protein ve Antikor Saflaştırma               Mart 1988                        4(2x2)
            Diğer                                                         Mart 1988                        2 (2x1)

            3- BMKP’ca Sağlanacak Donanım ve Malzeme
            BMKP aşağıdaki şekilde cihaz ve tüketim malzemesi temin edecektir.
            Malzeme ve Donanım                                    Tahmini Tarih                  Yaklaşık Değer $
            - Laboratuvar fermentörü                                                                            12.000
            (Hibridoma kültürü için biyostat)
            - Mikromanipülasyon -mikroinjeksiyon                                                      38.000
            takımı ve aksesuarları
            - HPLC                                                                                                         37.000
            - Değişik küçük laboratuvar aletleri                                                             3.000
            - Hücre kültürü için tüketim malzeme                                                           7.000
            (Vektörler, restriksiyon enzimleri, film vs.)                                                   6.000
            -Kimyasallar

            KISIM II.H.ÇALIŞMA PLANI HAZIRLANMASI

            Projenin yürütülmesi için gerekli bir Çalışma Planı Milli Proje Koordinatörü tarafından uluslararası proje danışmanları ile görüşülerek hazırlanacaktır. Bu proje başlangıcında ve periyodik olarak daha sonra geliştirilecektir. Onaylanmış Çalışma Planı Proje dökümanına eklenecek ve dökümanın bir parçası olarak kabul edilecektir.

            KISIM II.I. YERLİ VE YABANCI PERSONELİN PROJEYE ETKİN KATILIMINI SAĞLAYACAK DÜZENLEMELER

            Yok

            KISIM II.J.GELİŞMEYE DESTEK OLACAK İLETİŞİM FAALİYETLERİ
            Önerilen laboratuvar, görevini tam yerine getirebilmesi için kendi bölgesindeki birçok endüstri kuruluşu ve diğer kurumlarla ve ülkenin diğer bölgelerindeki önemli sınai kuruluşlarla ilişki kuracaktır.

            Önerilen proje çerçevesinde laboratuvar İstanbul Boğaziçi Üniversitesi Biyoloji Bölümünce daha önce başlatılmış olan “Bir Moleküler Biyoloji Laboratuvarının Kurulması” adlı Birleşmiş Milletler Gelişme ve Gelişme İçin Teknik İşbirliği projesi ile işbirliği ve bilgi alışverişine teşebbüs edecektir. Önerilen proje rekombinant DNA teknikleri ile prenatal tanıyı amaçlayan bu ikinci projeyi öngördüğü gen klonlama ve transfer teknikleriyle tamamlar ve daha ileri götürür niteliktedir.

            KISIM II.K.KURULUŞ ÇERÇEVESİ
            TÜBİTAK Temel Bilimler Enstitüsü, TÜBİTAK doğrudan Başbakanlığa bağlı olarak çalışmaktadır. MAE ve TBAE yurdun en yoğun endüstrileşmiş bölgesi İstanbul ve İzmit’in ortasında kurulmuş bulunmakta ve TÜBİTAK’ın en büyük iki araştırma kuruluşunu meydana getirmektedirler. Bu enstitüler bilim, teknoloji ve yöneylem sistemlerinde temel ve uygulamalı araştırmalar yapmaktadırlar. Sahip oldukları toplam 10 bölümde yaklaşık 400 teknik eleman ve yeterli sayıda destek personeli bulunmaktadır.

            Yukarıda belirtilen temel olanaklar ve mevcut deneyim birikimi TBAE’nü projeyi başarıyla bitirecek bir araştırma kuruluşu haline getirmektedir.

            1982’de kurulan TBAE Biyoloji Bölümü 16 kişilik bir kadroya sahip olup (Bölüm Başkanı, 1 Danışman, 3 Uzman Araştırmacı, 5 Araştırmacı, 5 Teknisyen) moleküler biyoloji ve biyoteknoloji projeleri üzerinde çalışmaktadırlar.

            Yukarıda da belirtildiği gibi Biyoloji Bölümü bu proje çerçevesinde Türkiye’de biyo teknolojiyle uğraşan diğer kuruluşlarla işbirliğine gidecektir.

            Yukarıda belirtilen Boğaziçi Üniversitesi Biyoloji Bölümü dışında İstanbul Üniversitesi, Tıp Fakültesi Biyofizik Bölümü ile de işbirliğine gidilecek ve başta ileri biyoteknolojiye ilgi duyan Eczacıbaşı İlaç sanayi olmak üzere endüstri ve Sağlık Bakanlığı ile ilişki kuracaktır.
 
            KISIM II.L.ÖN YÜKÜMLÜLÜKLER VE ŞARTLAR
            Hükümetin Kısım II.G.’de belirtilen ve ekteki ayni ve nakdi katkılar bölümlerinde belirtilen girdileri sağlamakta gerekli faaliyeti göstereceği beklenmektedir.
 
            KISIM II.M.KGELECEKTE BMKP YARDIMI
            Halen düşünülememektedir.
 
            KISIM III.İZLEME DEĞERLENDİRME VE RAPOR TAKVİMİ
 
            KISIM III.A.ÜÇLÜ DENETİMLER
            Proje BMKP tarafından proje ve program uygulaması izlemek için konulmuş politika ve usuller gereğince düzenli aralıklarla izlenmeye tabi olacaktır.
 
            KISIM III.C.GELİŞME VE SONUÇ RAPORLARI
            1- Proje Geliştirme Raporları

            Proje Yöneticisi, BMKP tarafından bu raporlar için konulmuş politika ve usuller gereğince yıllık proje değerlendirme raporları hazırlayarak takdim edecektir.

            2. Sonuç Raporu

            Sonuç raporu taslağı Ulusal Proje Yöneticisi tarafından hazırlanacaktır. Rapor, BMKP tarafından son şekline getirilecek ve dağıtımı yapılacaktır.
 
ÜLKE : TÜRKİYE TARİH:30.11.1987
PROJE NO : TUR/87/042/A/01/37
PROJE ADI : Hibridoma, Rekombinant DNA ve Transgen Teknolojilerinin kurulması.

BMKP KATKISINI İÇEREN PROJE BÜTÇESİ (ABD Doları)
 
  PROJE UNSURLARI Toplam 
adam/ay
1988 
adam/ay
1989 
adam/ay
1990 
adam/ay
010 
11
Proje Personeli 
Uzmanlar
       
011-002 Hibridoma Teknolojisi Uz.
13.000
6,350
6,650
 
   
2.0
1.0
   
011-003 Gen Nakil Uzmanı
6.350
6.350
   
   
1.0
1.0
   
011-004 İmmunoloji Testi Uzmanı
6.650
 
6.650
7.000
   
1.0
 
1.0
1.0
011-005 Gen Klonlama Uzmanı
13.350
6.350
 
7 000
   
2.0
1.0
 
1.0.
011-050 Kısa Süreli Danışmanlar
13.650
 
6.650
7.000
   
2.0
 
1.0
1.0
11-99 Ara toplam (**)
53.000
19.050
19.950
14.000
   
8.0
3.0
3.0
2.0
015-000 Resmi Seyahat
1.200
450
450
300
016-000 Görevli Masrafları
1.000
 
1.000
 
019 Ara Toplamı
55.200
19.500
21.400
14.300
   
8.0
3.0
3.0
2.0
030 EĞİTİM        
031-000 Burs
36.800
12.800
12.000
12.000
032-000 Grup Eğitimi
12.000
6.000
6.000
 
039 Ara Toplamı
48.800
18.800
18.000
12.000
040 TEÇHİZAT        
041-000 Sarf Malzemesi
20.000
10.000
5.000
5.000
042-000 Sarf edilemez (Demirbaş 
90.000
75.000
15.000
 
ÜLKE : TÜRKİYE TARİH:30.11.1987
PROJE NO: TUR/87/042//A/01/37
PROJE ADI: Hibridoma, Rekombinant DNA ve Transgen Teknolojilerinin kurulması.
BMKP KATKISINI İÇEREN PROJE BÜTÇESİ (ABD Doları)
 
  PROJE UNSURLARI Toplam 
adam/ay
1988 
adam/ay
1989 
adam/ay
1990 
adam/ay
049 Ara Toplamı
110.000
85.000
20.000
5.000
050 MUHTELİF        
051-000 Muhtelif
1.000
400
400
200
059 Ara Toplamı (**)
1.000
400
400
200
099 TOPLAM BÜTÇE (***)
215.000
123.700
59.800
31.500
   
8.0
3.0
3.0
2.0
101-000 Katkı Payı
-40.000
.
-20.000
-20.000
109  Ara Toplamı (**)
-40.000
.
-20.000
-20.000
999 UNDP TOTAL
175.000
123.700
39.800
11.500
   
8.0
3.0
3.0
2.0
 

ÜLKE : TÜRKİYE TARİH:30.11.1987
PROJE NO: TUR/87/042//A/01/37
PROJE ADI: Hibridoma, Rekombinant DNA ve Transgen Teknolojilerinin kurulması.
BMKP KATKISINI İÇEREN PROJE BÜTÇESİ (ABD Doları)
 

  PROJE UNSURLARI Toplam 

adam/ay

1988 

adam/ay

1989 

adam/ay

1990 

adam/ay

100 KATKI PAYI        
101-000 Katkı Payı
40.000
 
20.000
20.000
109 Ara Toplamı
40.000
 
20.000
20.000
150 KATKI PAYI GENEL MS        
156-600 Destek
5.200
 
2.600
2.600
159 Ara Toplam
5.200
 
2.600
2.600
199 TOPLAM BÜTÇE
45.200
 
22.600
22.600
ÜLKE : TÜRKİYE
PROJE ADI : Hibridoma, Rekombinant DNA ve Transgen Teknolojilerinin kurulması
PROJE NO : TUR/87/042/A/01/37
ÖDEME TAKVİMİ
(Katkı Payı)
Tarih
Miktar
(ABD Doları ile Ülke)
Temmuz 1989
22.600
TÜRKİYE
Temmuz 1990
22.600
TÜRKİYE
            NOT 1 : Ödemeler proje faaliyetlerinin başlamasından ve belirtilen tarihlerden sonra yapılmayacaktır.

            NOT 2 : TL Katkı Payları projenin numarası ve adı belirtilerek BMKP Daimi Temsilciliğinin Garanti Bankası, Yenişehir Şubesi, Ankara, 520125 numaralı hesabına yatırılacaktır.

            NOT 3 : Katkı Payları ancak BMKP ile yapılacak anlaşma ile Türk Lirası olarak ödenebilir. Ödeme yapıldıktan sonra 6 ay içinde kur farklarının ödenmesi gerekmektedir.

            NOT 4 : Ülke para birimi ile yapılacak ödemeler BMKP’nın Türk Lirası kullanabilme imkanlarına bağlıdır.

            NOT 5 : BMKP’nın masrafa katılım payının tamamı veya bir kısmını kabul edememesi halinde proje bütçesi gerektiği şekilde azaltılacaktır.
 

HÜKÜMET AYNİ YARDIMINI İÇEREN PROJE BÜTÇESİ

ÜLKE : TÜRKİYE
PROJE NO : TUR/87/042/A/01/83
KONU : Hibridoma, Rekombinant DNA ve Transgen Teknolojilerinin Kurulması
 

  PROJE UNSURLARI Toplam. 
a/a 1000Tl
1988 
a/a1000TL
1989 
a/a1000TL
1990 
a/a1000Tl
01 Milli Proje Koordinatörü 36 30947 12 7756 12 10083 12 13108
02 İdari Yardımcı
36 50568
12 12674
12 16476
12 21418
03 Uzman Araştırmacı
36 40160
12 10065
12 13085
12 17010
04 Araştırmacı
144103900
48 26040
48 33852
48 44008
05 Teknisyen
108 61194
3615336 
   
06 Sekreter
36 20398
12 5112
12 6646
12 8640
19 Ana Toplam
396307167
13276983
132100080
13213010
40.  Donanım ve Bina        
42.00 Cihaz
-
-
-
-
43.00 Bina
20000
20000
-
-
49.00 Ara Toplam
20000
20000
-
 
50. Çeşitli        
51.00  Çalıştırma ve Bakım 

Masrafları

 
3000
 
3000
 
1000
 
1500
59.00  Ara Toplam
3000
500
1000
1500
99. TOPLAM
396330167
13297483
132101080
13213160
HÜKÜMET AYNİ YARDIMINI İÇEREN PROJE BÜTÇESİ

ÜLKE : TÜRKİYE
PROJE NO : TUR/87/042/A/01/83
KONU : Hibridoma, Rekombinant DNA ve Transgen Teknolojilerinin Kurulması
 

  PROJE 
UNSURLARI
Toplam. 
a/a 1000Tl
1988 
a/a1000TL
1989 
a/a1000TL
1990 
a/a1000Tl
20. ALT ANLAŞMA
-5000
2000
1500
1500
29.00 Ara Toplam
5000
2000
1500
1500
30. EĞİTİM         
34.00 Grup Eğitimi
1000
 
500
500
39.00 Ara Toplam
1000
 
500
500
40. DONANIM        
41.00 Tüketim Malzemesi
4000
2000
1000
1000
42.00 Cihaz
6000
2000
2000
2000
49.00 Ara Toplam
10000
4000
3000
3000
50. ÇEŞİTLİ        
53.00 Türlü Masraflar
3324
1246
1280
789
56.00 Destek
676
254
220
202
59.00  Ara Toplam
4000
1500
1500
1000
99. TOPLAM
20000
7500
6500
6000
 
ÖDEME TAKVİMİ
                        Mart                                    1988                                    7.500.000
                        Ocak                                    1989                                    6.500.000
                        Ocak                                    1990                                    6.000.000

            NOT: Proje konusunu ve numarasını göstererek BMKP’ın Garanti Bankası Yenişehir Şubesindeki 624-21 nolu hesabına yatırılacaktır.

            GÖREV TANIMLANMASI
            Ulusal Proje Yöneticisi

            Ulusal Proje Yöneticisi, BMKP destekli projeyi Hükümet adına yürüten kuruluşun bir personelidir. Bu kişi göreve, yürütücü kuruluşun teklifi ile getirilir. Ulusal Proje Yöneticisi bir yandan projeyi yöneten kuruluş, Devlet Planlama Teşkilatı ve Dışişleri Bakanlığı, diğer yandan BMKP ve Birleşmiş Milletlerin denetleyici kuruluşu arasında proje koordinasyonunun sağlar. Bilhassa projeyle ilgili BMKP personeli ile sıkı temasta bulunur ve;

            1- Proje dökümanının ve hükümetin imzalanmasını gerektiren metaekip proje bütçe ayarlamalarını, belirlenmiş usullere uygun olarak DPT ve Dışişleri Bakanlığına zamanında bildirilmesini sağlar.

            2- Projeyle görevli BMKP personeli ile yakın işbirliği içinde yıllık proje çalışma planlarını hazırlar ve BM denetleyici kuruluşa doğrudan veya BMKP vasıtasıyla takdim eder.

            3- BMKP ve ilgili BM denetleyici kuruluşu ile yakın teması muhafaza ederek yıllık çalışma planında olabilecek değişiklikleri önceden tahmin edip bildirir, gerçekçi tahsisat ve bütçe ayarlamaları önerir.

            4- BMKP ile ilgili BM denetleyici kuruluşuna, proje dökümanındaki şartlara uyup uymadığına göre eleme yaptıktan sonra projede görevlendirilecek danışmanların görev tanımlamalarını gönderir.

            5- Eğitim görecek personelin, yeterli özelliklere ve yabancı dil bilgisine sahip olmasını temin ettikten sonra doldurulmuş adaylık formlarını Dışişleri Bakanlığı’na zamanında gönderir.

            6- Eğitilecek personelin, dönüşlerinde eğitim raporlarının tamamlamalarını temin eder ve bunları BMKP ile ilgili BM denetleyici kuruluşuna gönderir.

            7- Ayrıntılı spesifikasyonlar ve gerçekçi tahmini fiyatların belli olmasını temin ettikten osnar cihaz talep formlarını BMKP ve ilgili BM denetleyici kuruluşuna gönderir.

            8- Proje teçhizatının gümrükten zamanında çekilmesini sağlar.

            9- Yabancı veya yerli danışmanların çalışma yerlerinde uygun çalışma şartlarının bulunmasını ve bu kişilerin görev tanımlamalarına göre çalışmalarını temin eder.

            10- İngilizce olarak düzenli aralıklarla gelişme raporları, iç değerlendirme raporları ve bitiş raporu taslağını hazırlar, bunları BMKP ve ilgili BM denetleyici kuruluşuna gönderir.

            11- Üç taraflı proje değerlendirme toplantılarının düzenlenmesinde ve ayrıntılarının tespitinde BMKP Ankara Bürosu’na ve ilgili BM Denetleyici Kuruluşuna yardımcı olur.

            12- Projenin çalışma planına göre yürütülmesini izler ve varsa önceden tahmin edilebilen gecikmelerden, denetleyici kuruluşun bölge temsilcisini haberdar eder.

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER KALKINMA PROGRAMI
            TÜRK HÜKÜMETİ PROJESİ
PROJE DÖKÜMANI

Adı- Doğuanadolu Çayır Mera ve Yem Bitkileri Üretimini Geliştirme Pilot Projesi
No: TUR/87/052/B/01/12
İlk Fonksiyonu                                          : Pilot Proje
Devlet Sektörü                                         : Tarım
Devlet Alt Sektörü                                    : Hayvancılık ve Yem Bitkisi Üretimi
Hükümetin Uygulayıcı Kuruluşu               : Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı
                                                            Proje ve Uygulama Genel Müdürlüğü

ACC Sınıfı ve Kodu                                : 0430 Çayır Yem ve Gıda Kaynakları
Yürütücü Kuruluş                                     : FAO
Tahmini Başlama Tarihi                        : Ocak 1989
Hükümet Katkısı                                     : 294.560.000 TL (172.960.000 ayni ve
                                                            121.600.000 TL nakit)
UNDP Giderleri                                      : 538.660 Amerikan Doları
Sumru Noyan
Uluslararası Ekonomik Kuruluşlar
Dairesi Başkanı
Dışişleri Bakanlığı
Hükümet Adına                                                Tarih: 13.12.1988
Peter Rosenegger
Türkiye’deki FAO Temsilcisi
Yürütücü Kuruluş Adına                                    Tarih: 15.9.1988
Walter Holzhausen
Mukim Temsilci
UNDP                                                                        Tarih: 21.12.1988

            1. YASAL İÇERİK
            Bu proje dökümanı Türk Hükümeti ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı arasında taraflarca 21. Ekim 1965 tarihinde imzalanmış bulunan Teknik Yardımla İlgili Düzeltilmiş Standart Anlaşma çerçevesinde uygulanacaktır. Hükümeti öncelikler ve muafiyetler yasası şartları uygulamaya zorunlu kılan özellikle 5.maddenin 1.paragrafındaki şartlar gerekli değişiklikler gözönünde tutularak bu proje dökümanına göre yürütülen teknik yardıma uygulanacaktır.

            II. PROJE

            A. Geliştirme Amacı
            Tarım Bakanlığının bu alanda hayvancılığı geliştirme politikası doğrultusunda Doğuanadolu’nun en az gelişmiş 8 ilini temsil eden seçilmiş köylerindeki yem bitkileri ve hayvan üretimini geliştirmek.

            B. Öncelikli Amaçlar
            1. “Doğuanadolu Çayır Mera ve Yem Bitkileri Proje” sinin uygulanacağı Erzurum, Kars, Van, Ağrı, Muş, Tunceli, Hakkari ve Erzincan olmak üzere sekiz ildeki mevcut yem bitkileri ve hayvancılık üretim sistemlerini tetkik etmek.

            2- Tetkiklere dayanılarak sekiz ili kapsayacak projenin hazırlanmasına ve uygulanmasına bir ön hazırlık olmak üzere, Doğuanadolu’da çayır mera ve yem bikileri üretim alanlarındaki üretimi geliştirmek amacıyla bir pilot programın uygulanması için enaz sekiz “teknik paket” hazırlamak.

            3- Gelecekteki geniş ölçekli geliştirme için seçilen sekiz ildeki üretim şartlarının durumunu temsil eden Erzurum ve Van illerinin seçilmiş dört köyündeki çayır mera ve yem bitkileri üretim alanları için hazırlanmış teknik paketlere dayanan üretim geliştirilmesi ile ilgili pilot program uygulamak.

            4- ERDP çerçevesinde başlatılan çalışmaya devam ederek ve ERDP çerçevesinde eğitilen teknik elemanlarla işbirliği yaparak, Erzurum’un Şenyurt köyü için, mera idaresini geliştirmek amacıyla teknik bir paketin bir bölümü olarak bir model ortak idaresi planı hazırlamak ve denemek.

            5- Teknik tavsiyelerde bulunarak ve teknik yenilikleri test ederek, 8 ili kapsayan “Doğuanadolu Çayır Mera ve Yem Bitkileri Projesi”nin hazırlanması konusunda Hükümete yardımcı olmak.

            Not: Bu dökümanda kullanılan “teknik paket”, mevcut üretim faaliyetlerinin tetkiki sonucu elde edilecek ve geliştirilmiş üretim konusundaki engelleri ortadan kaldırmak veya bu üretimi artırma için kullanılacak teknik yeniliklerin ve yardımların toplamını ifade etmektedir.

            Ayrıca, paket, yem bitkileri üretiminin daha iyi değerlendirilmesi ile ilgili idare rehberini veya talimatlarını içerebilir.

            C. Özel Düşünceler
            Doğuanadolu’nun birçok köylerinde, gençler daha iyi kazanç sağlayacak işler bulmak için şehirlere göç ettiğinden nüfus azalmaktadır. Bazı ilçelerde, 1968 yılınddan itibaren nüfusun %50’sinden fazlası yöreyi terk etmiştir. Hayvan yemi üretim sistemlerinin geliştirilmesi, yem bitkileri üretiminin mekanizasyonu ve en iyi yem bitkisi üretem arazilerde üretimin arttırılmasıyla bazı alanlarda (yörelerde) mevcut bulunan azalmış işgücünün daha faydalı bir şekilde kullanılmasına yardımcı olabilir.

            Erkeklerin bazen mevsimlik olarak, bazan da uzun sürelerle Türkiye’nin batı illerinde ve yabancı ülkelerde çalışmak için ayrılması sonucu fiziki güç gerektiren tarımsal faaliyetler kadınlara kalmaktadır. Daha az işgücü gerektiren çiftçilik metodlarının ortaya konması bu yükleri (sıkıntıları) hafifletmeye yardımcı olabilir.

            D- Özgeçmiş ve Gerekçe
            1. DOĞUANADOLU’DAKİ HAYVANCILIK VE YEM BİTKİLERİ ÜRETİM SİSTEMLERİ
            Aşağıdaki istatistiklerden de görüleceği üzere, hayvan üretimi ve bunun tabi sonucu olarak yem bitkileri üretimi Doğuanadolu’daki en önemli tarımsal faaliyettir.
            1. TÜRKİYE’DEKİ VE PROJE YÖRESİNDEKİ ARAZİ KULLANIMI (000ha)
            ARAZİ KULLANIMI            TÜRKİYE                        ERZURUM              VAN
            KURU TARIM ALANI            22607                              391                        229
            SULANAN ALAN                    2 991                             108                        100
            BAĞ, KURU ALANDA            1 059                                 4                            2
            MEYVA BAHÇESİ
            ÖZEL BİTKİLER                       1 042                                 -                           -
            ÇAYIR                                           644                                67                         49
            MERA                                      21 101                            1600                   1 304
            ORMAN                                     8 333                               114                        -
            ÇALILIK                                        569                               116                        36
            İSKAN ALANI                            3 212                                   7                         7
            SU YÜZEYLERİ                        1 102                                    -                       203
            TOPLAM                                 77 797                             2 407                  1 903

            2. TÜRKİYE’DEKİ VE PROJE YÖRESİNDEKİ HAYVAN SAYISI (000 Baş)
 
            HAYVANLAR            TÜRKİYE                        ERZURUM                        VAN
            SIĞIR                           12 409                                    565                            200
            KOYUN                        40 391                                 1 742                        1 952
            KEÇİ                            11 127                                     137                           178
            ANKARA KEÇİSİ          1 973                                    1                               -
            MANDA                             544                                    5                                    3

            Dünya Bankasınca yapılan bir tahmine göre, Türkiye’deki tüm sığır, koyun ve keçilerin %80’inden fazlası geleneksel yoğun otlamta sistemi çerçevesinde yetiştirilmektedir. Bu sistemde hayvanlar ilkbahar mevsiminde çayırları bitki arazilerini ve alçak yerlerdeki meraları çok erken otlamaktadırlar ve daha sonra mevsim ilerledikçe müşterek mera arazilerine doğru çıkmaktadırlar. Yaz ortalarına kadar, en çok ağırlık ve kondüsyonun kazanıldığı yayla olarak bilinen en yüksek otlama arazilerinde bulunmaktadırlar. Hava kurudukça ve zamanla soğudukça, ki bu yem bitkileri üretiminin azalmasına neden olur, hayvanlar yavaş yavaş tekrar ortak yükseklikteki otlatma alanlarına doğru inerler ve sonunda kuru ot ve yem bitkilerinin bulunduğu arazilerde otlarlar.

            Hayvanlar ortak meralarda otlarken, köy arazilerinde kuru ot üretilmektedir. Bu kuru ot, tabii ot çayır ve yem bitkileri özellikle yonca korunga ve fiğin karışımı şeklinde olabilir.

            Ayrıca buğday, arpa, çavdar ve yulaf samanı kış yeminin önemli bir bölümünü teşkil eder ve buğday dışındaki diğer tahıllar sık sık yem olarak kullanılmaktadır. Tahılların üretimi köylerde yem bitkileri üretiminden daha önde gelmektedir ve tahılların yerine yem baklagillerinin ekilerek rotasyon uygulanması nadiren görülmektedir.

            Doğuanadolu’nun bazı illerinde üretilen kuru ot çoğu zaman Karadeniz Bölgesine satılmaktadır ve böylece bazı köylerde kuru ot para getiren önemli bir ürün olmaktadır .Kuru otun dışarıya satılması ve bazı köylerdeki yem bitkileri üretilebilecek arazilerin az oluşu genellikle kışın yem kıtlığını doğurmaktadır. Bu kıtlık, zararlı bir otlatma uygulaması olan hayvanların otlatma için erken dışarı çıkarılmasına neden olmakta ve bunun sonucunda da mera ve yem bitkileri üretiminin yapıldığı arazilerin üretim kapasiteleri zarar görmekte ve hasad azaltmaktadır.

            Otlatma konusundaki belirli geleneksel sosyal uygulamalar ayrıca üretimi azaltır ve iyi bir otlatma sisteminin başlatılmasını güçleştirir. Bu uygulamalardan en önemlileri, meraların ortaklaşa otlatılması ve ilk hasattan sonra özel yem bitkileri arazilerinin ortaklaşa otlatılmasıdır. Bu durum genellikle çiftçileri, kuru otun en iyi şekilde elde edildiği aşamanın ötesinde bitkilerin büyümesine müsaade ederek toplam üretimi maksimuma çıkarma konusunda teşvik etmektedir.

            Çoğu zaman birinci biçimden sonra otlatma yapıldığından ikinci ve daha sonraki biçimler yapılamamakta ve gübreleme gibi faaliyetlerin yürütülmesi engellenmektedir.

            Son 15-20 yılda buğday üretimi yapılan marjinal alanların çoğu terkedilmiştir ve bu alanlar yavaş yavaş önemlerini kaybetmektedirler. Engebeliliğe, buzolmaya ve iklime bağlı olarak, bu topraklar tabii olarak bitki örtüsü ile kaplanabilir veya buralarda düşük kaliteli yem bitkileri üretilebilir. Geleneksel uygulanan bitki rotasyonları normal olarak yem bitkilerini ihtiva etmemektedir. Yem bitkileri rotasyona dahil edildiğinde hem hayvanlar için ilave yem sağlanabilir ve hem de tahılların üretimi artırılabilir.

            2. GELİŞME TECRÜBESİ

            a- HAYVANCILIK VE KIRSAL KALKINMADAKİ DÜNYA BANKASININ KATKILARI
             1972-1987 yılları arasında, Dünya Bankası yedi adet hayvancılık ve kırsal kalkınma projesine toplam 249.9 milyon dolar vermiştir. Geçmiş yıllarda hayvancılık alt sektöründe beş proje uygulanmıştır.

            Bunlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
 

   

HAYVANCILIK PROJELERİ

DÜNYA BANKASI 
KATKISI  
(00 US$)
HÜKÜMET  
KATKISI 
(000 US$)
TOPLAM 
MALİYET 
(000 US$)
1. HAYVANCILIK PROJESİ 4 500 3 000 7 500
II. HAYVANCILIK PROJESİ 16.000 12.300 28.300
III. HAYVANCILIK PROJESİ 19.300 10.000 29.300
IV- HAYVANCILIK PROJES 24.000 59.200 83.200
V. HAYVANCILIK PROJESİ 51.000 74.000 125.000
Ek- 1
 
             Birinci proje 1972-1976 yılları arasında 23 ilde uygulanmıştır. Bu iller genellikle ülkenin batı ve orta kesimlerinde bulunmaktadır.

            İkinci projenin iki alt projesi mevcuttu. Bunlar “kırsal kesimdeki hayvancılığın geliştirilmesi” ve “besicilik” projeleridir. Proje Erzurum ve Van illlerinde olmak üzere 24 ilde uygulanmıştır .Proje 1975-1980 yılları arasında uygulanmıştır.

            Üçüncü proje, birinci projedeki aynı konuları kapsamıştır. Proje 1977-1981 yılları arasında 29 ilde uygulanmıştır.

            Dördüncü proje 1979 1984 yılları arasında uygulanmıştır. Proje, ikinci projedeki aynı konuları kapsamıştır. Erzurum ve Van illeri dahil 11 ilde uygulanmıştır.

            Beşinci proje 1982-1986 yılları arasında uygulanmıştır. Bu proje, Hayvan Islahı, Kırsal Kesimlerde Tavuk Çiftliklerinin Geliştirilmesi, Hayvan Sağlığı, Suni Tohumlama ve Islah, Et İşleme ve Angora İşleme gibi birkaç alt projeden oluşmuştur. Bu projelerin hiçbiri Erzurum’da uygulanmamıştır, fakat Van ilinde Et İşleme alt projesinin bir bölümü uygulanmıştır.

            Dünya Bankası, 1976-1987 yılları arasında Kırsal Kalkınma Projelerine kredi vererek önemli ölçüde yardımcı olmuştur. Çorum-Çankırı Kırsal Kalkınma Projesi 1976-1983 yılları arasında uygulanmıştır. Banka bu projeye 75 milyon A.B.D. doları sağlamıştır. Aşağıdaki paragrafta daha detaylı olarak izah edilen Erzurum Kırsal Kalkınma Projesinin uygulanması için Türkiye Hükümeti Dünya Bankasından ve IFAD’dan 65 milyon A.B.D. doları almıştır.

            b- ERZURUM KIRSAL KALKINMA PROJESİ
            Erzurum ilinde uygulanan Erzurum Kırsal Kalkınma Projesi, yol, su alt yapının geliştirilmesi, çiftçilere kredi verilmesi ve İl Müdürlüğündeki çiftçi eğitim organizasyonunun geliştirilmesi, için kredi sağlamıştırl.

            İl Müdürlüğünün çiftçi eğitim bölümü ERDP çerçevesinde görevli yabancı uzmanlarında yardımıyla Erzurum’da yem ve hayvan üretimi sistemlerini geliştiren yenilikleri ortaya koymuşlardır .Bunlar arasında önemli olanlar; yonca, korunga ve fiğ gibi yüksek verimli yem bitkilerinin kullanımındaki artış hayvan besleme programlarındaki gelişmeler, çayır üretimini artırmak için gübre ve kaliteli tohum çeşitlerinin kullanımı tahıl üretimi sağlamak amacıyla mera tesisi. Ancak ERDP de önemli tecrübeler edinilmesine rağmen gelişmiş mera tesisi, arazi ıslahında tabii (yerli) bitki türlernin kullanımı, buzağı yetiştirme sistemlerinin, gebe ve laktasyondaki rotasyonlarında kullanımı gibi birçok teknikler hala ilk gelişme aşamasındadır. Bunun birçok nedenleri vardır, fakat en önemli darboğaz bu faaliyetlere ait destek hizmetlerini geliştirmek için yeterli zamanın bulunmamasıdır. Örneğin, terkedilmiş arazilerde mera tesis etmek için temel tohum karışımı ilk defa 1984 yılında ERDP için önerilmiştir.

            Bununla beraber, geniş ölçekli bir programı yürütmek için ihtiyaç duyulan tohumla ilgili sabit bir tedarik kaynağı geliştirmeksizin tohum üretimi için uygun birmekanizma belirlemek mümkün değildir.

            Bazı durumlarda teknik faaliyetleri yürütmek için özel ekipmana ihtiyaç vardır ve bu ekipmanları elde etmek hem zaman hem de para gerektirmektedir. Erzurum’daki önemli bir problem serpme usulüyle tohum ekimindeki tohumların israf edilmesidir. Basit elle ekim aletleri veya mebzerlerle bu problem kolaylıkla çözülebilir, fakat mera ekim mibzeri gibi uygun ekipmanlar yurtiçinden temin edilememektedir ve kredi (para) ile bile bu ekipmanları ithal etmek, mahalli şartlarda denemek ve bu ekipmanların kullanımı ve çalıştırılması konusunda teknisyenleri eğitmek zaman almaktadır.

            Erzurum’da üretimi geliştirmek için en iyi yolun belirlenmesi ile ilgili araştırmanın ve bilinen teknolojinin ortaya konması hususunda bir çok işin yapılamamasına rağmen bilgi, eğitim ve çiftçi hizmetleri ile ilgili önemli bir temel tesis edilmiştir. Erzurum’daki Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsüne (EARARI) tahıl yem betkileri ve hayvan üretimindeki problemlere çözüm bulmak konusunda özel görev verilmiştir. Enstitü’nün faaliyetlerini yürütülebilmesini temin için Erzurum’da ofis, laboratuvar ve oturma yeri binaları inşa edilmiştir.

            3. GEREKÇE
            Doğuanadolu’da hayvancılık ve hayvan yemi üretiminin büyük ölçüde geliştirilebileceği, böylece kırsal yörelerdeki çiftçilerin refahlarının yükseltilebileceği göz önünde tutularak, Hükümet Doğu’da yem bitkileri üretimini geliştirmek için 8 ili kapsayan bir projenin (Doğu Anadolu, Çayır, Mera ve Yem Bitkileri Projesi) planlanmasına başlamıştır.

            Bu proje ile ilk planda Doğu Anadolu’nun Erzurum, Kars, Van, Ağrı, Muş, Tunceli, Hakkari ve Erzincan illerinde hayvancılığı geliştirme uygulamalarını ortaya koyan, çiftçileri destekleyerek yardımların gelişmiş üretim sistemlerine dönüşmesini sağlayan teknik elemanların ve çiftçilerin eğitilmelerini içeren geniş kapsamlı bir teknik program uygunlanacaktır.

            Geniş kapsamlı bu proje için uygun bir temel tesis etmek amacıyla, yem bitkileri üretimi ve kullanımındaki geliştirme ile ilgili uygun “teknik paketleri” test etmek için 1987 yazında Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Proje ve Uygulama Genel Müdürlüğünce UNDP ve Hükümet’in müşterek katkılarını içeren bir proje teklif edildi. Teklif edilen pilot proje daha büyük proje için uygulama alanı olarak seçilecek köylere ait uygun işleyiş planlarını hazırlamak içindi. Bu proje ayrıca, Hükümet planlayıcılarına 8 ili içine alan kapsamlı Proje Dökümanının hazırlanmasında yardımcı olacaktır.

            Sekiz ili kapsayan projenin muhtemel maliyeti, uygulamaların ölçeği ve faaliyetlerin tipleri ile ilgili en son kararlar büyük ölçüde UNDP ile müştereken finanse edilen bu projenin bulgularına bağlı olacaktır. Dünya Gıda Programı, muhtemelen müteakip daha büyük projelerde destekleyici rol oynayabilir.

            Bu projenin elemanları, Erzurum, Kars, Van, Ağrı, Hakkari, Muş, Tunceli ve Erzincan olmak üzere 8 ilde Çayır Mera ve Yem Bitkileri Üretimini Geliştirmeyi amaçlayan geniş ölçekli projenin hazırlanmasında Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının elemanlarıyla işbirliği içinde olacaklardır.

            E. ÇIKTILAR
            1- Erzurum, Kars, Van, Ağrı, Muş, Hakkari, Tunceli ve Erzincan illerindeki mevcut yem bitkisi ve hayvan üretimi sistemlerinin tetkiki ile elde edilen bulguların toplanması sonucu ortaya çıkacak bilgi seti teknik paketin hazırlanması için temel teşkil edecektir.

            2- Doğuanadolu şartlarına uygun çayır, mera ve yem bitkileri üretiminin geliştirilmesi (özellikle bitki rotasyonu hususunda) ile ilgili bir seri “teknik paketler” özellikle Van ve Erzurum’un seçilmiş dört köyündeki pilot deneme teknikleri vasıtasıyla geliştirilecektir.

            3- Seçilen köylerdeki teknik paketlerin uygulama sonuçlarına dayanarak, teknik paketlerin sekiz ildeki kullanımlarına ilişkin tavsiyelerde bulunulacaktır.

            4- Erzurum’un Şenyurt köyünde daha önce ERDP çerçevesinde başlatılan çalışmaları müteakip bir model otlatma sistemi ortaya konacaktır.

            5- Sekiz ili kapsayan projenin ve bu proje için teklif edilen teknik paketlerin geliştirilmesi için gerekli olan araştırma dökümanlarının hazırlanmasında Hükümete yardımcı olunacaktır.

            F- FAALİYETLER
            1. Mevcut Çalışmaları ve Üretim Sistemlerini Tetkik Etmek

            Yerli ve yabancı uzmanlardan oluşan bir ekip tarafından bugüne kadar EARARI, Atatürk Üniversitesi, Köy Hizmetleri Bölge Araştırma Enstitüsü, ERDP ve diğer kişi ve kuruluşların çayır, mera ve yem bitkileri üretimini geliştirme konusunda yaptıkları çalışmalar gözden geçirilecektir. Aynı zamanda, çevre, üretim, pazarlama ve ilgili sosyal koşullar da gözden geçrilecektir. Ayrıca, “Doğu Anadolu Çayır Mera ve Yem Bitkileri Projesi”nin uygulanacağı 8 il’e ait enson yapılan anket çalışmasında elde edilen bilgiler de (toplanır toplanmaz) bir çalışma ile gözden geçirilecektir.

            2. Teknik Paketlerin Geliştirilmesi
            Yukarıda (1) de bahsedilen incelemelerde dayanılarak kredi ihtiyaçları, pazar ihtiyaçları, hasat ve depolama ihtiyaçları, kültürel uygulamalar, gübreleme zamanı ve miktarı, tohum çeşidi gibi hususları kapsayacak olan bir seri “teknik paket” leri her yabancı uzman ve bunların “counterpart” larınca müştereken yazılacaktır.

            Teknik paketler yeni uygulamanın başlatılmasıyla çiftçilere sağlanacak kolaylıklarla ilgili yardımların (gübre ve tohum girdi girdi yardımları, fiyat desteklemesi gibi pazarlama yardımları, yeni programın uygulanması sonucu üretilemeyecek olan ekmeklik buğdayın verilmesi gibi direkt yardımlar) tiplerini ve yararlarını içeren test planlarını ihtiva edecektir. Teknik paketler, ayrıca, bunların birbirleriyle ve proje hedeflerinin başarısıyla nasıl ilişkili olacağını gösterecektir.
 
            3. Teknik Paketlerin Uygulanması ve Değerlendirilmesi
            a- Test için gerekli şartları sağlayan Van ve  Erzurum’un seçilmiş 4 köyü (yani bunlar üretimi sınırlayan şartları temsil etmektedirler ve işbirliğine ait popülasyona sahiptirler) daha sonra paketleri test etmek için esas yöreler olarak seçilecektir. Özel geliştirme teknikleri (erozyon kontrolü gibi) benzer problemlerin olduğu ilave yörelerde test edilebilirler. Detaylı kayıtlar teknik müdahalelerin uygulama sonuçlarına göre tutulacaktır. Bu kayıtlar daimi proje dosyasının bir kısmını oluşturacaktır.

            b- Paketlerin uygulanması ile deneyim kazanıldığından, paketler saha testi bulgularını yansıtacak şekilde düzeltileceklerdir.

            c- Test edilen teknik faaliyetlerin ve paketlerin ensün dökümanları hazırlanacak ve böylece bu dökümanlar daha büyük sahalarda kolaylıkla uygulanabilecektir. Bu dökümanlar ekipman, tohum, uygulama yöntemleri ve aşamaları artan üretimin idaresine ait gerekli özellikleri ihtiva edecektir. Aynı zamanda, tekniklerin kullanımından çiftçileri ve teknisyenleri eğitmek için gerekli olan slaytlar, fotoğraflar, görsel araçları vs’yi de kapsayacaktır. Bu materyalin hazırlanması, “counterpart” ları ile birlikte yabancı uzmanların herbirinin asli sorumluluğu olacaktır.

            4- Model Otlatma Sisteminin Geliştirilmesi
            a- Erzurum’un Şenyurt köyünden elde edilen vegetasyon üretim ölçümlerini ve diğer bilgileri ve ayrıca gerekli ilave bilgileri de topladıktan sonra, çiftlik idaresi uzmanı ve onun “counterpart”ları tarafından bu köy için bir model otlatma idaresi yapılan hazırlanacak ve uygulanacaktır.

            b- Uzman ve uzmanın “counterpart”ları tarafından çiftçi eğitim programlarında kullanılmak üzere Doğu Anadolu’da otlatma idaresi sisteminin geliştirilmesi konusunda ilave yayım materyali hazırlanacaktır.

            5. Doğuanadolu’daki 8 İli Kapsayan Geniş Kapsamlı Projenin Hazırlanmasında Hükümete Yardım Etmek
            Bu proje ekibinde görevli ikişiler (Türk ve Yabancı) Erzurum, Kars, Van, Ağrı, Muş, Tunceli, Hakkari ve Erzincan olmak üzere sekiz ildeki çayır, mera ve yem bitkisi alanlarındaki üretimin geliştirilmesine yardımcı olacak geniş kapsamlı bir projenin hazırlanmasında Tarım, Orman ve Köyişleri Bakanlığına yardımcı olacaktır.

            Ekip üyeleri araştırma ihtiyaçlarını belirleyecekler ve araştırma önceliklerinin ve araştırma proje dökümanınını düzenlenmesinde EARARI ve diğer kuruluşlara yardımcı olacaklardır. Aynı zamanda, mümkün olduğu durumlarda araştırma çalışmalarının başlangıç uygulanmasındaki araştırma kuruluşlarına yardımcı olacaklardır.
 
            G. GİRDİLER
            1. Hükümet Girdiler (Katkıları)

            Uygulayıcı kuruluş olan Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı aşağıdakileri temin etmeyi kabul eder.

            a- Ulusal “Counterpart” Personel
            1- Proje Koordinatörü: Doğuanadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsünün Yem Bitkileri Bölüm Başkanı Ulusal Proje Koordinatörü olarak görev yapacaktır.

            2- Yem Bitkileri, Hayvan Besleme, Çiftlik Mekanizasyonu, Sulama, Gübreleme ve Mera Amenajmanı konularındaki ulusal uzmanların projede çalışmaları sağlanacaktır. Tercihan İngilizce bilen mühendisler istihdam edilecek ve Baş Teknik Danışmanın (CTA) gelişinden önce görevlerine başlayacaklardır.

            3- Gerektiğinde İl Müdürlüğünden ve Doğuanadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsünden Mühendis ve laboratuvar personeli olarak mümkün olduğu ölçüde EARARI’nün mevcut elemanları görev yapacaktır.

            b- Ofis/Laboratuvar/ Depo Yerleri
            Hükümet, gerektiğinde Erzurum’daki EARARI’daki ve diğer illerdeki imkanları kullanarak ofis, çalışma ve depolama yerleri temin edecektir. İl Müdürlüğünün yayım imkanları, gerektiğinde proje çalışmalarına tahsis edilecektir.

            c- Araçlary, Ekipman ve Malzemeler
            Hükümet, (Ek-2) deki listesi belirtilen malzeme ve ekipmanları bütçenin nakit komponentinden temin edecektir.

            Hükümet malzemelere ait nakit komponentinden çiftçilerin yeni teknik uygulamaları benimsemelerini ve yem bitkisi üretimine geçmelerini teşvik etmek için teşvik edici girdileri (tohum,gübre vs.) temin edecektir. Hükümet ayrıca, nakit bütçesinden belirli bir süre çiftçilerce üretilmeyecek buğdayı da direkt destek yardımı olarak kullanılmak üzere satın alacaktır.

            Kamyon, traktör, tarım aletleri ve iki otomobil (araba) bu bütçeye konmamıştır. Bunlar, ayni olarak EARARI va PDA’nün mevcut demirbaşlarından temin edilecektir.

            d- Araçların Bakımı
            Hükümet, gerek Hükümet ve gerekse UNDP bütçesinden satın alınan araçların ve ekipmanın düzenli olarak bakımını yapmayı ve gerektiğinde yedek parçaları satın alıp monte etmeyi taahhüt edecektir. Yakıt ve işletme giderleri de Hükümet tarafından ödenecektir.

            e- Çalışacak Elemanların Ücretleri
            Çalışacak elemanların ücretleri direkt olarak bütçenin nakit komponentinden karşılanamadığı takdirde Hükümet bu ücretleri normal bütçe kaynaklarından karşılayacaktır.

            f- Çeşitli Giderler
            Her türlü elektrik, su, telefon ve çeşitli giderler Hükümet tarafından finanse edilecektir.

            g- Proje elemanlarının Türkiye’de eğitimi
            2. UNDP Girdileri (Katkıları)

            A. İSTİHDAM EDİLECEK ULUSLARARASI PERSONEL
            Baş Teknik Danışman             24 adam/ay                        Ocak 1989
            Danışmanlar
            Hayvan Besleme                        4 adam/ay                        Nisan Mayıs
                                                                                                         Ağustos-Eylül 1990
            Çiftlik Mekanizasyonu             2 adam/ay                          Nisan 1989
                                                                                                          Mayıs 1990
            Mera Amenanjmanı                 4 adam/ay                         Temmuz Ağustos 1989
                                                                                                         Haziran Temmuz 1990
            Sulama Gübreleme                  4 adam/ay                        Nisana Mayıs 1989
                                                                                                        Nisan Mayıs 1990
            Her uzmana ait girdi toplam zamanı kısadır ve böylece yukarıda belirtilen hizmet süreleri, mevsimsel biyolojik şartlardan azami avantaj sağlanacak şekilde tesbit edilmiştir. Dolayısıyle, uzmanların zamanında istihdam edilmeleri ve göreve başlamaları çok önemlidir.
 

            B. EĞİTİM
            1.                                 Hayvan Besleme, Yem Bitkileri
                                                Mera İdaresi, Sulama Gübreleme
                                                Çiftlik Mekanizasyonu, Mera Tesisi
                                                ve kısa süreli eğitim. Projede görevli
                                                uzmanlar için
            2. Çift eğitimi

            C.EKİPMAN VE MALZEMELER
            Ekipman ve malzemelerin tam bir listesi Baş Teknik Danışman ve ekip tarafından hazırlanacaktır. İhtiyaç duyulan önemli ekipman çeşitleri aşağıda verilmektedir.

            Özel arazi ekipmanları
            - Half size mera mibzeri ve taşıyıcı
            - Elle kullanılan tohum ekici ve gübreleme aleti
            - “Compactors” tırmık, interseeders
            - Arazi sörvey ve ölçme ekipmanı
            - Eğitim ve demonstrasyon ekipmanı
            - Yem ve yem bitkisi işleme ekipmanı ithal edilecek girdiler ve malzemeler
            - Tohum
            - Kimyasal maddeler
            - Laboratuvar ve arazi malzemeleri

            Laboratuvar ekipmanı

            Bilgisayar/ bilgi işlemi
            - IMM PC veya dengi bilgisayar, yazıcı ve çevre üniteleri
            - Word processing istatistik, bilgi bankası ve spreadsheet yazılımı
            - Kağıt şerit veya mürekkep ve diğer malzemeler

            D. ARAÇLAR
            İki adet Toyota, Land Rover veya Chevrolet Blazer tipi Station araba satın alanacaktır.

            E. BASKI VE YAYIN MASRAFLARI
            Yayım malzemelerini hazırlamak ve proje raporlarını basmak için UNDP bütçesi kullanılacaktır.
 
            H. ÇALIŞMA PLANININ HAZIRLANMASI
            Projenin uygulanmasına ait detaylı bir Çalışma Planı Proje Koordinatörü ile birlikte Baş Teknik Danışman tarafından hazırlanacaktır. Bu proje, başladığında yapılacak ve periyodik olarak gözden geçirilecektir. Çalışma planı, ekipman ihtiyaçlarına ait detaylı bir listeyi ihtiva edecektir. Ayrıca, hangi malzemelerin satın alınacağı ve hangilerinin mevcut demirbaşlardan temi edileceği çalışma planında belirtilecektir. Arazi programının geliştirilmesine ilişkin Hükümete ve Projeye ait girdilerinin tümünün safhaları verilecektir. Kabul edilen Çalışma Planı Proje dökümanına (Ek-1) olarak eklenecek ve dökümanın bir parçası olarak mütalaa edilecektir.

            I. TÜRK VE ULUSLARARASI PERSONELİN PROJEYE ETKİN OLARAK KATILIMLARI İLE İLGİLİ ÇERÇEVENİN HAZIRLANMASI
            Belirtilen çıktıları elde etmek ve projenin öncelikli hedeflerine ulaşmak için gerekli olan faaliyetler, projede görevli olan Türk ve Uluslararası personel tarafından müştereken yürütülecektir. Türk ve uluslararası elemanların herbirinin görevleri projenin başlangıcında karşılıklı olarak yapılan müzakere sonunda anlaşmaya varılarak liderleri tarafından belirlenecek ve Türk ve uluslararası personelin projeye etkin olarak katılımı için bir çerçeveye konulacaktır. Bir ek olarak Proje Dökümanına eklenecek Çerçeve, zaman zaman gözden geçirilecektir. Türk ve uluslararası personelin etkin olarak katılımı için bir çerçeveye konulacaktır. Bir ek olarak Proje Dökümanına eklenecek Çerçeve, zaman zaman gözden geçirilecektir. Türk ve uluslararası personelin herbirinin görevi kabul edilen yönteme (fikre) ve teknik işbirliğinin belirli amaçlarına uygun olacaktır.

            J. KALKINMA DESTEK İLETİŞİMİ
            Yok

            K. KURUMSAL ÇERÇEVE
            Proje, Erzurum’daki Doğuanadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsünün tam bir işbirliğiyle çalışacak ve bu kuruluş tarafından yer temin edilecektir. İlave olarak, Erzurum, Kars, Van, Ağrı, Muş, Tunceli, Hakkari ve Erzincan İl Müdürlükleri proje faaliyetlerinin yürütülmesinde işbirliği içerisinde olacaklardır. Proje elemanları zaman zaman eğitim kurslarını yürütecekler veya İl Müdürlüklerine ve aşağıdaki bahsedilen diğer kuruluşlara fayda sağlayan eğitim faaliyetlerine katılacaklardır.

            Çayır Mera ve Yem Bitkileri Geliştirme Projesi, Nadas Alanlarının Daraltılması Projesi, Yem Bitkileri Çayır Mera Araştırma Faaliyetlerini kapsayan devam etmekte olan araştırma ve geliştirme projeleriyle tam işbirliği sağlanacak ve bu projelere gerekli önem verilecektir.

            Erzurum Kırsal Kalkınma Projesi, yabancı uzmanların yardımı ile yürütülen faaliyetlerle ilgili bilgiler başta olmak üzere, daha önceki kalkınma faaliyetleriyle ilgili bilgiler konusunda proje elemanlarının eğitilmesinde indirekt role sahip olacaktır. Ayrıca, Erzurum Kırsal Kalkınma Projesi çerçevesinde yürütülmekte olan faaliyetlerle birlikte, çayır mera ve yem bitkileri üretimini geliştirmek için teknik paketin ortaya konması hususunda çok sıkı bir işbirliğinin sürdürülmesi beklenmektedir.
 
            Atatürk Üniversitesi ve Köy Hizmetleri Araştırma Enstitüsü özellikle bilgilerin karşılıklı olarak aktarılması konusu ile ilgili proje çalışmalarında görev alacaklar ve proje yürürken ortaya çıkabilecek proje ihtiyaçlarına bağlı olarak müşterek çalışmalar yürüteceklerdir.
            Çiftçilerin projeye katılımını sağlamak için yeterli krediyi temin etme hususunda ilgili kuruluşlarda çok yakın bir diyalog (işbirliği) tesis edilecektir.

            L. ÖN SORUMLULUK VE İHTİYAÇLAR
            Yok

            M.İLERİYE DÖNÜK UNDP YARDIMI
            İleride, bu projenin yerine sekiz ili kapsayan “ Doğuanadolu Çayır, Mera ve Yem Bitkileri Projesi’nin uygulamaya konulması beklenmektedir. Ancak, bu projenin sonuçları ilave UNDP yardımını gerektirebilir.

            III. DEĞERLENDİRME
            A. Üçyönlü İzleme İncelemeleri
            Proje UNDP tarafından proje ve program uygulaması izlemesi konusunda tesis edilen prosedür ve politikalara göre periyodik olarak gözden geçirilecektir.

            B. DEĞERLENDİRME
            Proje, UNDP tarafından bu amaç için tesis edilen prosedür ve politikalara göre değerlendirecektir. Değerlendirmenin Organizasyonu, çalışma konuları ve zamanlaması Hükümet, UNDP ve Uygulayıcı Kuruluş tarafından müştereken kararlaştırılacaktır.
 
            C- Gelişme ve Sonuç Raporları
            Proje İşleyiş ve Değerlendirme Raporları, ulusal proje koordinatörü ile müzakere edilmek suretiyle Baş Teknik Danışman tarafından hazırlanacak ve Hükümete, UNDP ve FAO’ya yıllık üçlü inceleme toplantısından üç ay önce verilecektir.

            Proje İşleyiş ve Değerlendirme Raporu, rapor verme periyodu içinde verilmemiş ise, Baş Teknik Danışman FAO’ya her altı ayda bir gelişme raporu verecektir.

            Projenin sonuna doğru, ulusal Proje Koordinatörü ile müzakere etmek suretiyle Baş Teknik Danışman, proje sonuç raporu taslağını hazırlayacak ve enson üçlü inceleme toplantısından dört ay önce FAO Merkezine ve UNDP’ye gönderecektir. Projenin sonunda FAO tarafından sonuçlandırılacak ve Hükümete verilecek olan rapor, projenin yürütülen programlanmış faaliyetlerini, elde edilen çıktılarını, ulaşılan öncelikli amaçlarını ve ilgili gelişme amaçlarının gerçekleşmesinde kullanılan sonuçlarını özet olarak ihtiva edecektir. Rapor ayrıca, proje ile ilgili geleceğe ait çalışmalara ilişkin tavsiyeleri içerecektir.

 Ülke : Türkiye
Proje Sayısı : TUR/87/052/B/12
Proje Adı : Doğu Anadolu Çayır, Mera ve Yem Bitkileri Üretimin Geliştirme Pilot
BMKP Katkısını Kapsayan Proje Bütçesi (ABD Doları)
 
    Toplam 
Adam/ay
1989  
Miktar Adam/Ay
1990 Miktar 
Adam/ay
  

010

Proje Bölümleri 
Proje Personeli 
Uzmanlar
     
011.001 Baş Teknik Danışman
172760
24,0
86,000
12,0
86,000
12,0
011.002 Hayvan Besleme
34,720
4,0
17,360
2,0
17,360
2,0
011.003 Sulama / Gübreleme
34,720
4,0
17,360
2,0
17,360
2,0
011.004 Mekanizasyonu
17,400
2,0
8,700
1,0
8,700
1,0
011.005  Mera İdaresi
34,720
4,0
17,360
2,0
17,360
2,0
011.99 Alt Toplam 
294,320
38,0
146,780
19,0
147,540
19,0
13 İdari Destek Personeli      
013.000 İdari Destek Personeli
6.000
3.000
3.000
13.99 Alt Toplam
6,000
3.000
3.000
015 Resmi Seyahat      
015.000 Seyahat
2.000
1.000
1.000
15.99 Alt Toplam
2.000
1.000
1.000
019 Bölüm Toplamı xx
302.320
38.0
150.780
19.0
151.540
19.0
030 Eğitim      
032.000 Grup Eğitimi
72.000
36.000
36.000
033.000 Çiftçi Eğitimi
10.000
5.000
5.000
039 Bölüm Toplamı
82.000
41.000
41.000
040 Teçhizat      
042.000 Demirbaş Teçhizat
141.840
109.840
32.000
049 Bölüm Toplamı
141.840
109.840
32.000
050 Muhtelif      
052.000 Rapor Masrafları
4.000
2.000
2.000
053.000 Kırtasiye
8.500
5.500
3.000
059 Bölüm Toplamı xx
12.500
7.500
5.000
099 Bütçe Tip Toplamı
538.660
38.0
309.120
19.0
229.540
19.0
999 BMKP Toplamı xxx
538.660
38.0
309.120
19.0
229.540
19.0

Ek- 2
PROJE BÜTÇESİ HÜKÜMET KATKISI (Milyon TL)

Ülke : Türkiye
Proje Sayısı : TUR/87/052/B/12
Proje Adı : Doğu Anadolu Çayır, Mera ve Yem Bitkileri Üretimin Geliştirme Pilot
AYNİ OLARAK
 

KALEMLER Toplam 
Adam/ay
1989  
Miktar Adam/Ay
1990  
Miktar Adam/ay
Proje Koordinatörü
24 960
12 4 80
12 4 80 
Mahalli Uzmanlar (6)
144 28 80
72 2160
72 2160
İdareci
24 480
12 240
12 240
Şoför (4)
96 1152
48 576
48 576
Teknisyen (6)
144 2304
72 1152
72 1152
İşçi (4)
96 960
48 480
48 480
Alt Toplamı
528 8736
264 5088
264 5088
Ofis Lab. Yeri
1 20
06
06
Araçlar Ekipmanlar
70 00
5000
2000
Toplam Ayni olarak
17296
10148
7148
Nakit      
Ekipman ve Malzemeler      
Tohum, Gübre vs.
79 00
3700
4200
Benzin, Yağ vs.
1040
520
520
Araba Ekipman Bakımı
1480
740
740
Ofis Malzemesi
300
150
150
Arazi ve Tarım
1000
600
400
İç (Türkiye’deki) Eğitim
200
100
100
Müteferrik
240
120
120
Toplam (Nakit)
1216
5930
6230
Genel Toplam
29456
16078
13378
 

             NOT: Belirtilen spesifik ayni bütçe kalemlerine ilaveten, ilave ekipman ve servislere de ihtiyaç olacağı umulmaktadır. Bu servisler, traktör, pulluk vb. kullanımı ve İl Müdürlüğü Araştırma ve Üniversitesi elemanlarının müşterek hizmetlerini kapsar.

            Ek- 3
            ÖZEL TERİMLER VE KISALTMALAR
            Çayır                    Tabii Özel Müşterek Çayır Arazisi
            Mera                    Müşterek Otlatma Arazisi
            Yayla                    Yazlık Özel Müşterek Otlatma Arazisi
            AU                        Erzurum Atatürk Üniversitesi
            CTA                     Baş Teknik Danışman
            EARARI              Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü
            EOD                    İşe Başlama
            ERDP                  Erzurum Kırsal Kalkınma Projesi
            FAO                     Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Teşkilatı
            IFAD                    Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu
            MAFRA               Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı
            PDA                     Bakanlık İl Müdürlüğü
            PSRRI                  Köy Hizmetleri Bölge Araştırma Enstitüsü
            Şenyurt                Erzurum Kırsal Kalkınma Projesi Çerçevesinde Çalışma Planlama
                                        ve Demontrasyonların Yapıldığı Köylerden Birisi
            UNDP                Birleşmiş Milletler Kalkınma Teşkilatı

            Türk Yasal sisteminde bu terimlerin özel ve tek bir manası vardır. Detaylı bilgi için Erzurum Kırsal Kalkınma Projesinin Çiftlik İdaresi ile ilgili Ağustos 1986 raporuna bakınız.
 

Ek-4
GÖREVİN TANIMI
(Baş Teknik Danışman)
            Proje: Doğuanadolu Çayır Mera ve Yem Bitkileri Üretimini Geliştirme Pilot Projesi.

            Görevin Süresi 24 ay

            Tahmini Göreve başlama (EOD) Tarihi 1 Ocak 1989

            Görev Yeri: Erzurum Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Baş Teknik Danışman (CTA) hem yem bitkileri üretim uzmanı ve hem de projede görevli yabancı elemanların Grup Lideri olarak görev yapacaktır.

            Ekipman temini, personel, istihdamı, teknik yönlendirme, burs ve eğitim ve Hükümetle ilişkilerle ilgili konulardan sorumlu olacaktır.

            Nitelikler Baş Teknik Danışmanın mera yem bitkisi ve çayır üretimi, yönetimi, uygulamalı araştırma ve hayvan üretim sistemleri konularndı en az 7 yıllık deneyime sahip olması gerekmektedir. İlgili konularda mastır ve doktoro derecesine sahip olması gerekmektedir. Kalkınmakta olan ülkelerde çiftçilerle çalışma ve yayım yöntemlerinde tecrübe sahibi olmalıdır.

            Görevler
            1. “Counterpart”larla yakın işbirliği içinde intensif olarak Erzurum ilinde, ekstansif olarak da Ağrı, Kars, Van, Muş, Hakkari, Tunceli ve Erzincan illerinde hayvan yemi üretim sistemlerinin genil bir incelemesini yapacaktır. Aynı zamanda projede yardımcı olacak çeşitli Devlet kuruluşları ile çalışma bağlantıları ve ilişkileri tesis edecektir.

            2. Üretim sistemlerinin başlangıç incelemesinin takiben, Türk Proje Koordinatörü ve mevcut danışmanların yakın işbirliğiyle, ihtiyaç duyalan ekipman ve malzemeleri, çalışmayı yürütecek Türk ve yabancı görevlilere ait programları ihtiyaçları ve çeşitli yardımcı devlet kurumlarının destek hizmetlerine ait programları belirten ayrıntılı bir Çalışma Planı hazırlayacaktır. Çalışma planının hazırlandığı esnada uzmanlarca düşünülemeyen hususlar ve girdiler olursa, bunlar daha sonra Çalışma Planına dahil edilebileceklerdir. Teknik ve İdari faaliyetlerin deneneceği pilot köylerin seçimi belirtilecektir. Bu Çalışma Planı Baş Teknik Danışmanca gelişinden takriben 3 ay içerisinde taslak olarak hazırlanacak ve teknik yönden incelenmek üzere FAO’nun Roma’daki AGP bölümüne sunulacaktır.

            3. Mevcut tarımsal sistemindeki hayvan yemi ve yem bitkisi üretimini artırmak için planlanan “teknik paketlerin” denenmesinde yardımcı olacak ve uygulanmasını sağlayacaktır.

            4- Çiftçilerin ve teknik personelin eğitim kurslarında yardımcı olacaktır.

            5- “Counterpart” ların inceleme gezilerinin düzenlenmesinde yardımcı olacaktır.

            6- Yayım materyallerinin hazırlanmalarında yardımcı olacaktır.

            7- Araştırma görevlilerine

            1- Kalkınma hedeflerini gerçekleştirmek için gerekli araştırmanın belirlenmesinde

            2- Uygun araştırma çalışma dökümanlarının hazırlanmasında ve

            4- Araştırma faaliyetlerinin başlangıç uygulamasında yardımcı olacaktır.

            8- Daha sonra seçilen 8 ilde uygulanacak olan geniş kapsamlı çayır, mera ve yem bitkileri üretiminin gelişme projesinin hazırlanmasında Tarım, Orman ve Köyişleri Bakanlığına yardımcı olacaktır. Bunu yaparken, gerektiğinde Ankara’ya konsültasyon için gidecektir.

            9- Kabul edilen çalışma planında belirtilen ve projenin etkili olarak uygulanması için gerekli olan diğer faaliyetleri yürütecektir.

            10- Türk ve yabancı personelin işbirliğiyle, UNDP/FAO tarafından istenen Sonuç Raporunun ve periyodik gelişme raporlarının hazırlanmasından sorumlu olacaktır.

            Baş Teknik Danışmanın Görev Tanımına Ait İlave

            Projenin birinci amacı Erzurum, Kars, Van, Ağrı, Muş, Tunceli, Hakkari ve Erzincan’daki mevcut yem bitkileri Hayvancılık sistemlerini incelemektedir. Bu amacın gerçekleştirilmesi, projenin geri kalan faaliyetlerini daha iyi belirlemek, özellikle “Teknik paketlerin” hazırlanması ve bunların test edilmesi için yerlerin seçimi açısından gereklidir.

            Bu incelemenin şeklini ve kastedilen boyutlarını açıkça ortaya koymak için, özellikle Baş Teknik Danışmanın görevleri açısından, aşağıdaki görevler Baş Teknik Danışmanın daha önce görev tanımında belirtilen esas görevlerine ilave edilmiştir.

            1.1. Baş Teknik Danışman (CTA) çalışma ilişkilerini tesis etmek Türk “counterpart”ları ile temasta bulunmak ,Doğu Anadolu Çayır Mera ve Yem Bitkileri üretiminin geliştirilmesindeki sorunlardan ve mevcut durumlardan tüm grup üyelerinin haberdar olabilmelerini temin için grup üyelerinin kullanacakları temel referans materyalini birleştirmek için diğer grup üyelerden 2-3 ay önce gelecektir.

            1.2- Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı yetkilileri ile yapacağı brifinglerle, yem bitkisi ve yem üretimi için geçmişte ve halen yapılan çalışmalar hakkında mevcut bilgi ve dökümanları temin edecektir. Doğu Anadolu’daki yem bitkisi ve yem üretiminin gelecekteki gelişmesine, ilişkin hükümet planlamasından emin olacaktır.

            1.3. Daha önceki projelerdeki, özellikle Erzurum Kırsal Kalkınma Projesindeki ve Dünya Bankasınca desteklenen Hayvancılık projelerindeki gelişmelere ilişkin mevcut raporlar inceleyecektir. Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsünde muhafaza edilecek devamlı referans dosyasında kullanılacak uygun raporların ve dökümanların kopyalarını temin edecektir veya o zamana kadar bu dosya müteakip projeye çevrilebilir.

            1.4 Sekiz proje ilindeki “Counterpart” ları ile müştereken seçilen hayvan yemi üretim sistemlerini temsil eden yöreleri ziyaret edecektir ve Doğu Anadolu’daki mahalli çiftçilerle, İl Müdürlüğü yetkilileriyle, Üniversite yetkilileriyle ve Yem Üretim Sistemleriyle ilgili bilgi verebilecek diğer kişilerle görüşecektir. Esas yapacağı iş, teknik, ekonomik veya sosyal müdahalenin dışındaki üretimde ortadan kaldırılabilecek sorunları belirlemek olacaktır. Notları, seyahat raporları ve bulguların kendisine göre değerlendirmeleri ayrıca referans için dosyalarda muhafaza edilecektir.

            1.5. İncelemelerini müteakip, bulgularının ışığında proje dökümanını yeniden inceleyecek ve gerekli değişiklikleri teklif edecektir. Daha sonra faaliyetlere ilişkin Çalışma Planına ve Programını hazırlamak için Türk Proje Koordinatörü ile birlikte çalışacaktır. Ayrıca en kısa zamanda sosyal sorunlara müdahale durumlarını mümkün olan ekonomik sonuçları ve ekipman ihtiyaçlarını (danışman uzmanlarla birlikte) tespit edecektir.

            Ek-5
            GÖREVİN TANIMI
(Hayvan Besleme Uzmanı)
            Proje: Doğuanadolu Çayır Mera ve Yem Bitkileri Üretimini Geliştirme Pilot Projesi
            Görevin Süresi: 4 ay (1989 2 ay, 1990 2 ay)
            Tahmini Göreve Başlama (EOD) Tarihi: 1 Nisan 1989 31 Mayıs 1989
                                                                               1 Ağustos 1990-30 Eylül 1990

            Görev Yeri: Erzurum Doğuanadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Hayvan Besleme Uzmanı Baş Teknik Danışmanın sorumluluğunda ve EARARI ve diğer işbirlikçi kuruluşlardaki Türk “Counterpart” ları ile işbirliği içerisinde çalışacaktır.

            Nitelikler: Hayvan Besleme Uzmanının ilk görevi, intensif bir şekilde Erzurum ilindeki hayvan yemi üretimi ve besleme sistemlerini ve ayrıca Ağrı, Kars, Van, Muş, Hakkari Tunceli ve Erzincan illeri arasından CTA tarafından seçilecek illerdeki bu sistemleri temel bir fikir sahibi olacak şekilde gözden geçirmektir. Buzağı, gebe ve laktasyondaki hayvanların beslenmesini ve kış besisini ortaya koymak için özellikle ERDP çerçevesinde yapılmış olan önceki çalışmaları gözden gecirecektir.

            Görevler
            1. Hayvan Besleme Uzmanının ilk görevi, intensif bir şekilde Erzurum ilindeki hayvan yemi üretimi ve besleme sistemlerini ve ayrıca Ağır, Kars, Van, Muş, Hakkari, Tunceli ve Erzincan illeri arasında CTA tarafından seçilecek illerdeki bu sistemleri temel bir fikir sahibi olacak şekilde gözden geçirmektir. Buzağı, gebe ve laktasyondaki hayvanların beslenmesini ve kış besisini ortaya koymak için özellikle ERDP çerçevesinde yapılmış olan önceki çalışmaları gözden geçirecektir.

            2- Üretim sistemleri ile ilgili ilk incelemeleri müteakip Türk “Counterpart”lar ve CTA ile yakın işbirliği içerisinde, Çalışma Planını gözden geçirecek ve gerekli düzenlemeler için tavsiyelerde bulunacaktır.

            3- Daha sonra seçilmiş pilot köylerdeki hayvan besleme sistemlerini geliştirmek ve mahalli olarak üretilen yemlerin kullanımı konularında hazırlanan “teknik paketlerin “ denenmesinde yardımcı olacak ve bunları geliştirecektir.

            4- Çiftçiler ve teknik elemanların eğitim kurslarında yardımcı olacaktır.,

            5- Yayım malzemelerinin hazırlanmasında yardımcı olacaktırl.

            6- Hayvan besleme konusundaki araştırma ihtiyaçlarını belirleyecek ve Türk araştırıcılara uygun araştırma çalışmalarını hazırlama ve yürütmek konularında yardımcı olacaktır.

            7- Baş Teknik Danışmanın isteği üzerine diğer ilgili faaliyetleri yürütecektir.

            8. Her gelişinin sonunda, faaliyetlerinin ve çalışmasının sonuçlarını gözden geçiren ve geleceğe  yönelik faaliyetler için tavsiyelerde bulunan bir raporun hazırlanmasından sorumlu olacaktır.
 
            Ek-6
            GÖREVİN TANIMI
            (Çiftlik Mekanizasyon Uzmanı)
            Proje: Doğuanadolu Çayır Mera ve Yem Bitkileri Üretimini Geliştirme Pilot Projesi
            Görevin Süresi: 2 ay (1989 1 ay, 1990 1 ay)
            Tahmini Göreve Başlama (EOD) Tarihi: 1 Nisan 1989 30 Nisan 1989
                                                                                    1 Mayıs 1990 31 Mayıs 1990
            Görev Yeri: Erzurum, Doğuanadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Çiftlik Mekanizasyon Uzmanı Baş Teknik Danışmanın sorumluluğunda ve EARARI ve diğer işbirlikçi kuruluşlardaki Türk “Counterpart” ları ile işbirliği içerisinde çalışacaktır.

            Nitelikler: Uzman, kırsal kalkınmada yem bitkileri üretimini geliştirmek için emkanizasyonun ortaya konulmasında geniş tecrübeye sahip olmalıdır. Gelişmekte olan ülkelerdeki tecrübe arzu edilmektedir. Çiftlik mekanizasyonu ile ilgili bir konuda en az bir mastır sahibi ve en az 5 yıl arazi tecrübesine sahip olmalıdır.

            Görevler: Çiftlik Mekanizasyonu Uzmanının ilk görevi, intensif bir şekilde Erzurum ilindeki halen kullanılmakta olan mekanizasyonun tipini ve derecesini ve ayrıca Ağrı, Kars, Van, Muş, Hakari, Tunceli ve Erzincan illeri arasından CTA tarafından seçilecek illerdeki bu mekanizasyon hakkında temel bir fikir sahibi olacak şekilde gözden geçirmektir. Erzurum bölgesindeki uygun mekanizasyonu ortaya koymak veya geliştirmek için özellikle ERDP çerçevesinde ve Atatürk Üniversitesince önceden yapılmış veya tavsiye edilmiş işleri gözden geçirecektir.

            2. Mekanizasyonla ilgili ilk incelemesini müteakip, Türk “Counterpart”ları ve CTA ile yakın işbirliği içerisinde Çalışma Planını gözden geçirecek ve gerekli düzenlemeler için tavsiyelerde bulunacaktır.

            3- Daha sonra seçilmiş pilot köylerdeki mekanizasyonu geliştirmek için hazırlanan “teknik paketlerin” denenmesine yardımcı olacak ve geliştirecektir. Özellikle yem bitkilerinin muhafazası hasadı, gübrelenmesi ve ekilmesi ile ilgili gelişmiş metodlar üzerined duracak.

            4- Çiftçilerin ve teknik elemanların eğitim kurslarında yardımcı olacaktır.

            5- Yayım malzemelerinin hazırlanamsında yardımcı olacktır.

            6. Çiftlik mekanizasyonundaki araştırma ihtiyaçlarını belirleyecek ve uygun araştırma çalışmalarının hazırlanması ve yürütülmesinde Türk araştırmacılara yardımcı olacaktır.

            7- Baş Teknik Danışmanın isteği üzerine diğer ilgili faaliyetleri yürütecektir.

            8- Her gelişinin sonunda faaliyetlerini, çalışmasının sonuçlarını gözden geçiren ve geleceğe yönelik faaliyetler için tavsiyelerde bulunan bir raporun hazırlanmasından sorumlu olacaktır.

            Ek - 7
            GÖREVİN TANIMI
(Mera Amenajmanı Uzmanı)
            Proje : Doğuanadolu Çayır Mera ve Yem Bitkileri Üretimini Geliştirme Pilot Projesi
            Görevin Süresi: 4 ay (1989 2 ay, 1990 2 ay)
            Tahmini Göreve Başlama (EOD) Tarihi: 1 Temmuz 1989 31 Ağustos 1989
                                                                               1 Haziran 1990 31 Temmuz 1990

            Görev Yeri: Erzurum Doğuanadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Mera Amenajmanı uzmanı Baş Teknik Danışmanın sorumluluğunda ve EARARI ve işbirlikçi kuruluşlardaki Türk “Counterpart”ları ile işbirliği içinde çalışacaktır.

            Nitelikleri: Uzman, gelişmekte olan ülkelerdeki tercihan yüksek rakımlı çayır ve meralarla ilgili uygulamalı araştırma, geliştirme ve idare konularında geniş bir tecrübeye sahip olmalıdır. Çiftlik idaresi konusunda master ve doktora’ya ve en az 5 yıllık arazi tecrübesine sahip olmalıdır. Otlatıcıların yayım konusundaki eğitiminde tecrübeli olması arzu edilmektedir.

            Görevler: Uzmanın ilk görevi, intensif olarak Erzurum ilindeki otlatma sistemleri ve meraların kullanımını etkileyen yasal, sosyal ve diğer faktörleri inceleme ve Ağrı, Kars, Van, Muş, Hakkari, Tunceli ve Erzincan illerindeki otlatma sistemlerindeki farklılıkları saptamak olacaktır. Özellike ERDP çerçevesinde önceden yapılan veya önerilen çalışmaları inceleyecektir.

            2- İlk oryantasyonu müteakip, Türk “Counterpart” lar ve Baş Teknik Danışmanla yakın işbirliği içinde proje çalışma planını inceleyerek ve gerekli olacak düzeltmeler için tavsiyelerde bulunacaktır.

            3- Daha sonra seçilmiş pilot köylerde otlatma idaresini geliştirmek için hazırlanan “teknik paketlerin” denenmesinde yardımcı olacak ve bunları geliştirecektir. Özellikle, Erzurum bölgesinde Şenyurt köyünde ERDP çerçevesinde başlatılan çalışmayı takip edecektir.

            4- Uzman çiftçilerin ve teknik elemanların eğitim kurslarında yardımcı olacaktır.

            5- Yayım malzemesinin hazırlanmasında yardımcı olacaktır.

            6- Mera amenajmanındaki araştırma ihtiyaçları için tavsiyelerde bulunacak ve araştırma çalışmalarını hazırlama ve yürütmek için Türk araştırmacılarına yardımcı olacaktır.

            7- Baş Teknik Danışmanın isteği üzerine diğer ilgili faaliyetleri yürütecek.

            8- Her gelişinin sonunda faaliyetlerini ve çalışmasının sonuçlarını gözden geçiren ve geleceğe yönelik faaliyetler için tavsiyelerde bulunan bir raporun hazırlanmasında sorumlu olacaktır.

Ek-8
GÖREVİN TANIMI
(Sulama/Gübreleme Uzmanı)
            Proje: Doğuanadolu Çayır Mera ve Yem Bitkileri Üretimini Geliştirme Pilot Projesi
            Görev Süresi: 4 ay (1989 2 ay, 1990 2 ay)
            Tahmini Göreve Başlama (EOD) Tarihi: 1 Mayıs 1989 30 Haziran 1989
                                                                                 1 Mayıs 1990 30 Haziran 1990

            Görev Yeri: Erzurum Doğuanadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü, sulama gübreleme uzmanı, Baş Teknik Danışmanın sorumluluğunda ve EARARI ve işbirlikçi diğer kuruluşlardaki Türk “Counterpart” ları ile işbirliği içinde çalışacaktır.

            Nitelikler: Uzman, gelişmekte olan ülkelerdeki yem bitkilerinin gübrelenmesi ve sulanması konusunda geniş bir deneyime sahip olmalıdır. Yüksek rakımlı çayır (hem otlatma hem de ot kesimi için) sulaması ve gübrelemesi konusunda tecrübe sahibi olması arzu edilmektedir. İlgili konuda en az mastır seviyesine ve en az 5 yıllık arazi tecrübesine sahip olmalıdır. Yayım eğitim görmüş olması ve araştırma tecrübesine sahip olması arzu edilmektedir.

            Görevler
            1. Sulama gübreleme uzmanını ilk görevi, intensif olarak Erzurum ilinde genel olarak da Ağrı, Kars, Van, Muş, Hakkari, Tunceli ve Erzincan illerindeki üretim sistemlerini incelemek olacaktır. Özellikle ERDP Köy Hizmetleri Bölge Araştırma Enstitüsü Atatürk Üniversitesi ve EARARI tarafından önceden yapılan veya önerilen çalışmaları gözden geçirecektir.

            2- İlk oryantasyonu müteakip, CTA ve Türk “Counterpart” ları ile yakın işbirliğiyle, Proje Çalışma Planını gözden geçirecek ve gerekli düzeltmeler için tavsiyelerde bulunacaktır.

            3- Seçilmiş pilot köylerdeki yem bitkisi hayvan yemi üretimini geliştirmek için hazırlanan “teknik paketler” in denenmesine yardımcı olacak ve geliştirecektir.

            4- Teknik eleman ve çiftçiler için eğitim kurslarında yardımcı olacaktır.

            5- Yayım malzemelerinin hazırlanmasında yardımcı olacaktır.

            6- Su ve Gübre kullanımı konularındaki araştırmalar için gereken tavsiyeyi yapacak ve araştırma çalışmalarının yönlendirilmesine ve yürütülmesine yardımcı olacaktır.

            7- Baş Teknik Danışmanın isteğiyle diğer ilgili faaliyetleri yürütecektir.

            8- Her gelişinin sonunda, faaliyetlerini ve çalışmasının sonuçlarını gözden geçiren ve ileriye yönelik tavsiyelerde bulunan bir rapor hazırlanmasından sorumlu olacaktır.
 
ÜLKE: TÜRKİYE
PROJENİN ADI: Mersin Balığı ve Alabalık Balıkçılığın Geliştirilmesi
PROJE SAYISI: TCP/TUR/8853 A
BAŞLAMA TARİHİ: Eylül 1988
BİTİŞ TARİHİ: Ağustos 1989

            Projenin yürütülmesinde Sorumlu Hükümet Kuruluşu Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Proje ve Uygulama Genel Müdürlüğü
            FAO Katkısı: US $ 104.000
            İMZA                                                                        İMZA
            Sumru Noyan                                                  Edouard Saouma
            Uluslararası Ekonomik                                    Genel Müdür Y.
            Kuruluşlar Dairesi Başkanı                            Peter Roseneger
            Dışişleri Bakanlığı                                           Türkiye’deki FAO temsilcisi
            Hükümet Adına                                                FAO Adına
            İmza Tarihi: 13.12.1988                                  İmza Tarihi: 22 Temmuz 1988

            I- EVVELİYAT VE GEREKÇE
            Önceden, Türk Karadeniz sahil sularında ve nehirlerdeki Mersin Balığı (altı tür) ve Alabalık (Salmotrutta Labrax) stoklarının ciddi olarak soy tükenmesi ile karşı karşıya kaldığı bilinmekteydi. Türk sularında altı tür mersin balığı bulunmaktadır ve bunlar Mayıs’ta yumurta dökmek için Şubat ve Mart’ta Karadeniz’in belli başlı nehirleri olan Kızılırmak, Yeşilırmak ve Sakarya nehirlerine giriş yaparlar. Bu türün (Huso huso) haricinde, avlanmaları bütün yıl boyunca yasaktır. Karadeniz alabalığı Solaklı Nehrin’de bunun doğrusunda kalan Sovyet sınırına kadar olan nehirlerde bulunmaktadır .Geçmişte aşırı avlanma sonucu, birkaç yıldan beri bu stoklar ekonomik olarak önlemlerini kaybetmişlerdir.

            Bu stokların daha fazla istismarını önlemek için girişimler yapılmış ve yapılıyor olsada, hem Su Ürünlerine ilişkin kuralların uygulanmasındaki güçlükler ve hem de Türk Nehirleri dışında ve Denizlerde balıkçılık faaliyetlerden olumsuz olarak etkilenebilindiğinden dolayı, çok küçük başarılar elde edilmiştir.

            Mersinbalığı için stok geliştirme programları ABD’de, SSCB’de ve kültür amaçlı olarak Macaristan’da başarılı olarak sürdürülmektedir, böylece kuluçka teknikleri nisbeten iyi bilinmektedir. Ayrıca Karadeniz türleri dahil olmak üzere, alabalık üretme teknikleri, Kuzey Amerika ve SSCB’ne ilaveten çoğu Avrupa ülkesinde iyi bilinmekte ve yürütülmektedir. Ancak, bugüne kadar Türkiye’de böyle bir çalışmayı yürütecek herhangi bir girişim yapılmamıştır.

            Bundan başka, bu iki balıkçılık ile ilgili halihazır durum açıklıktan uzaktır ve bu alandaki iyileştirmelerin mevcut balık stoklarının ayrıntılı şekilde incelenmesine ve düzenli olarak izlenmesine dayanması gerekmektedir. Ayrıca mersin balığı ve alabalık stokları için su kalitesine ve yerleşim yeri uygunluğuna da dikkat edilmelidir.

            Türk Hükümeti, Teknik İşbirliği Programlama Finansmanı çerçevesinde FAO yardımını talep ettiği bu projenin sonucuna dayalı olarak formüle edilecek bir temel balıkçılık rehabilitasyon programı uygulamayı tasarlamaktadır.
 
            II- YARDIMIN AMACI
            Projenin amacı Türk personelini mersin balığı ve alabalık yetiştirme teknikleri konusunda eğitmek mersin balığı ve alabalık için ulusal bir stok güçlendirme programını hazırlamak üzere mevcut kaynakların postansiyeli ile ilgili bilgiler toplamaktırl.
 
            III- ÇALIŞMA PLANI
            Balıkçılık Kaynaklarını Değerlendirme Biyoloğu olan Ekip Lideri önce üç ay için Türkiye’yi ziyaret edecek ve bu ziyareti esnasında

            - Eldeki mevcut bilgilerle en iyi yapılacak şekilde halihazırdaki mersin balığı ve alabalık stok seviyelerini belirleyecek,
            - Geri kalan tabi yumurtlama alanlarını tayin edecek ve yeniden stoklandırılacak yerleri değerlendirecek,
            - Bu stokları izlemek için bir programın oluşturulmasına yardımcı olacak,
            - Her populasyonu artırmak veya muhafaza etmek için gerekli olan stok seviyelerinin hesabını yapacak,
            - Kuluçka stoku veya gözlü yumurtaların (Alabalık için) Türkiye dışından transferi için potansiyel değerlendirecek,
            - Ulusal elemanları stok değerlendirme ve izleme konularında eğitecek,
            - Diğer iki danışmanın faaliyetlerini koordine edecektir.

            Mersin Balığı Yetiştirme Uzmanı (Bir ay için)

            Mersin balığı stoklarının artırılması amacıyla parmak büyüklüğünde balık yavruları (fingerlings) vasıtasıyle stokların güçlendirilmesi için gerekli tesislerin maliyetini ve büyüklüğünü hesap edecek.
            - Bu kuluçka tesisleri için uygun yeri belirleyecek.
            - Bu kuluçka tesislerinin kurulması için gerekli olan bir görev listesi hazırlayacaktır.

            Alabalık Yetiştirme Uzmanı (Bir ay için)
            - Parmak büyüklüğündeki balık yavrularının (fingerlings) düzenli bir şekilde Türkiye’nin Karadeniz havzasında seçilmiş nehirlerine stoklanması suretiyle alabalık stoklarının artırılması için gerekli olan tesislerin maliyetini ve büyüklüğünü hesabedecek.
            - Alabalık kuluçka tesislerinin kurulmak olanaklarının değerlendirecek ve bu tesisler için uygun yerleri belirleyecek,
            - Bu kuluçka tesislerinin kurulması için gerekli olan bir görev listesi hazırlayacak,

            Proje döneminde seçilmiş yerel personele stok değerlendirme ve izleme konusunda iş başında eğitim verilecektir.

            Aşağıda konularda iki burs verilecektir.

            i- ABD ve SSCB’deki mevcut mersin balığı kuluçka tesislerini 2-3 haftalık süreyle ziyaret vasıtasıyla mersin balığı ortam (habita) gereksinimleri yetiştirme ve stok takviyesi ve balık markalama (marking) teknikleri konusunda kısa bir süre (bir hafta) bir eğitim,

            ii- Avrupa’daki seçilmiş kuluçka tesislerini 2-3 haftalık bir süreyle ziyaret vasıtasıyla alabalığın ortam gereksinimleri, yetiştirilmesi ve stok takviyesi, balık markalaması (marking) konusunda kısa bir süre ( bir hafta) bir eğitim.

            IV- FAO TARAFINDAN SAĞLANACAK GİRDİLER
            Personel Danışmanlar Aşağıdaki danışmanlık hizmetleri
            i- Ekip Lideri- Su ürünleri kaynakları değerlendirme biyoloğu 4 ay
            ii- Mersin Balığı Yetiştirme Uzmanı 1 Ay
            iii- Alabalık Yetiştirme Uzmanı 1 Ay
            Resmi Seyahat

            Ekip Lideri ve iki danışmanın saha çalışması ilgili seyahat masrafları,
            Sözleşme
            Rapor masrafları
            Genel İşletme Masrafları
            Doğrudan işletme Masrafları
            Ekipman
            Saha çalışması için gerek duyalan 10.000 $ kadar masraflar.
 
            V. RAPOR VERME
            Ulusal Koordinatör gerektiğinde kıdemli balıkçılık uzmanı ile istişare içinde üç aylık gelişme raporları hazırlayacaktır.

            Uzmanlarda her biri misyonlarını müteakip, faaliyetlerini bulgularını ve tavsiyelerini içeren bir rapor hazırlayacaklardır.

            Kıdemli Balıkçılık Uzmanı beş yıllık bir proje için izleme programı teklifi hazırlayacak ve tüm raporları esas olarak Hükümete verilmek üzere TCP prosedürlerine uygun olarak taslak bir bitiş raporu hazırlayacaktır.

            VI. HÜKÜMETİN KATILIMI VE DESTEKLEME DÜZENLEMELERİ
            Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı vasıtasıyla Hükümet aşağıdaki katılımları sağlayacak ve düzenlemeleri yapacaktır.

            - Proje için Ulusal Koordinatör görevlendirilmesi,
            - Danışmanlar için ulusal muhatapların belirlenmesi,
            - Projenin uygulanması için gereksinim duyulan ulusal insan gücünün sağlanması,
            - Projenin gereksinimlerini karşılamaya yeterli büro kolaylıkları ve sektereklik desteği
            - Resmi görevlerini yürütmeleri esnasında FAO danışmanlarının ve ulusal meslektaşlarının serbest ve zamanında hareketlerini sağlamak için gerekli olan seyahat müsadesi ve geçişler.

            Projenin uygulanması için FAO danışmanlarının ve projenin uygulanmasında görevli yerel personelin etkili hareketlerini temin için ihtiyaç duyulan şoför, araç ve diğer seyahat düzenlemeleri,
            - Hem karuluşlarda hem de sahada veri ve bilgi toplamak için ilgili personelle görüşmeleri hususunda danışmanlara yardımcı olmak,
            - FAO Danışmanları için makul tutarda uygun olan kalacak yer,

            FAO GİDERLERİNİ KAPSAYAN PROJE BÜTÇESİ (ABD Doları Olarak)
ÜLKE                                    : Türkiye
Projenin Adı                        : Mersin Balığı ve Alabalık Balıkçılığın Geliştirilmesi
Proje No:                        : TCP/TUR/8853

            10. Personel (6 adam ay)                                            60 000
            20. İç seyahat                                                                  3 000
            30- Sözleşme                                                                    700
            40- Genel İşletme Masrafları                                         5 300
            46- Doğrudan İşletme Masrafları                                  5 000
            60- Ekipman                                                                 10 000
            80- Eğitim                                                                     20 000
            TOPLAM                                                                    104.000 (US $)
Ülke                                                Türkiye
Proje Adı                                    Sağlıklı Fidan Yoluyla Turunçgil Tarımının Geliştirilmesi
Proje Numarası                                TCP/TUR/8855
Başlama Tarihi                                Eylül 1988
Bitiş Tarihi                                       Ağustos 1989
Proje Uygulayıcısı
Sorumlu Bakanlık                        Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Proje ve Uygulama                                                 Genel Müdürlüğü
FAO Yardımı                                            86.000 ABD Doları
İMZA                                                                    İMZA

Sumru Noyan                                                   Edouard Saouma
Uluslararası Ekonomik                                    Genel Yönetici
Dışişleri Bakanlığı                                            (FAO adına)
İmza Tarihi: 13.12.1988                            İmza Tarihi: 12.09.1988

            1. Konunun Geçmişi ve Gerekçesi

            Turunçgiller Türkiye’de önemli bir tarımsal üründür. Turunçgil ağaçları 72.000 ha.lık bir arazide yetiştirilmektedir ve 1986 yılında 1.4 milyon tona yakın limon, portakal, mandalin ve altıntop üretilmiştir. Turunçgil üretimi, halka gıda ve serinletici, lokal tarım endüstrisi için bir temel ve halen üretimin yaklaşık %15 inin ihracı ile önemli bir gelir kaynağı teşkil eder. Maalesef bugünkü hektara 20 tondan az üretimi ile Brezilya ABD ve İspanya gibi hektara 35 ton ürün alan gelişmiş ülkelerin gerisinde kalmıştır. Bu durum değişik tarımsal, kültürel, patolojik ve ekonomik koşullardan kaynaklanmaktadır. Bitki materyalinin sağlık durumu, üretimin görülen düşüklüğünde büyük bir rol oynar. Keza kalitede bu durumdan etkilenmekte ve halen ihracata uygun meyvenin üretimin %25’ inden fazla olmadığı rapor edilmektedir.

            Son 25 yıl içindeki Türkiye’deki turunçgil virüs benzeri hastalıkların yerli ve yabancı eksperlerce birçok çalışma ile, sürveyleri yapılmıştır. Değişik bahçelerde, damızlık bitkilerde ve fidanlıklarda stubborn, psorosis, cachexia xyloporosis impicrature, exocortis, satsuma dwarf tristeza ve diğer hastalıkların varlığı belirlenmiştir. Bulaşma oranı %2 den, bazı hastalıklarda %90’a kadar değişmektedir. Birçok durumda, meyve ağaçlarının bir veya birden çok virüs ve virüs benzeri hastalıkla bulaşık olduğu bulunmuştur.

            Daha yüksek verimli ve kaliteli turunçgil tarımını sağlamak ve başarılı bir kontrol yöntemi olarak yeni bahçelerden virüs ve virüs benzeri hastalıkların temizlenmesi için, değişik kuruluşlar tarafından virüsten temiz fidan üretimi ve bu fidanların üreticilere dağıtımı amacı ile 20 yılda değişik teşebbüsler yapılmıştır. Bununla beraber, bu teşebbüsler olanak eksikliği ve eğitilmiş eleman eksikliği nedeniyle başarılı olamamıştır.

            Yakın zamanda, Türkiye’deki toplam turunçgil üretiminin %87 sini üreten Akdeniz Bölgesinin merkezinden bulunan Antalya’da Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı 6.182 m2 alan kaplayan 9 seralık bir kompleksi bulunan Narenciye Araştırma Enstitüsü kurmuştur. Bu komplekste, turunçgil indeksleme ve üretimi için çevre koşulları kontrolu kompitürle yapılmakta ve sağlıklı (virüsten temiz) üretim materyali muhafaza edilmesi için 1.840 m2 lik alanı kaplayan 4 tel ev bulunmaktadır .Antalya Narenciye Araştırma Enstitüsü turunçgil sağlık programı için 7 teknik eğitim görmüş memurunu ayırmış ve sürgünucu aşılama, sıcaklık tedavisi ve virüs ve mikoplazm hastalıkları tesbiti için ELISA ve kültür teknikleri laboratuvar binalarını kurmuştur.

            Hükümet bu nedenle bu konuda FAO/TCP yardımı talep etmiştir.

            II. YARDIMIN KONULARI
            Projenin konusu, sağlıklı (virüsten temiz) turunçgil dikim materyali üretmek ve muhafaza etmek için bir programını kurmada Antalya Narenciye Araştırma Enstitüsünün kapasitesini desteklemektir.

            III. ÇALIŞMA PLANI
- Turunçgil geliştirme programlarında tetkik             Riverside, California,
gezisi                                                                        USA ve Valencia, İspanya             Kasım 1988
- Hastalık tedavi metodları eğitimi                        Valencia, İspanya                                Bir ay
- Hastalıkların laboratuvarda teşhis metod-            Valencia İspanya                              Şubat 1988
ları eğitimi                                                                                                                              İki ay
- Hastalık teşhis, tedavi ve turunçgil geliş-            Antalya, Türkiye                                  Eylül Ocak
tirme programı düzenlenmesi için hizmet-                                                                         Haziran 2,5 ay
için eğitim
-Başbakanlıktan bir memurun değerlendirme Antalya Türkiye                                        Ağustos 1989
gezisi                                                                                                                                      Bir hafta

            IV. FAO TARAFINDAN SAĞLANAN GİRDİLER
            Personel

            - Turunçgil sağlık programları konusunda 3 hafta Eylül 1988 4 hafta Ocak 1989 ve 3 hafta Haziran 1989 olarak bölünmüş şekilde toplam 2,5 ay/adam.

            - Başkanlıktan sonkontrol için bir memur, bir hafta için.

            Anlaşmalar

            Genel İşlem Harcamaları
            Doğrudan İşlem Harcamaları
            Ekipman/ Malzeme 20.000 ABD dolarına kadar.
            Sürgün ucu aşılaması için temel ekipman ve malzeme (liste Ek II’de).

            Eğitim 28.000 ABD dolarına kadar tetkik gezisi iki kişi (herbiri bir ay) iki elemanın eğitimi (herbiri iki ay) ve mahallinde hizmetçi eğitim.

            V. RAPOR VERME
            Tetkik gezisine katılanlar ve eğitim görenler raporlarını FAO ya sunacaklar.

            FAO uzmanı 1 inci ve 2 nci görevi sonunda kısa bir gelişim raporu ve 3 üncü görevi sonunda başardığı işleri, detaylı ileriye dönük çalışma planını ve Türkiye’deki turunçgil gelişme programının gelişimi için önerilerini içeren sonuç raporu hazırlayacaktır. Ayrıca, TCP prosedürü ile uyumlu olarak FAO ca son şekli verilmesi için ve Hükümete sunmak üzere bir son taslak hesab raporu hazırlayacaktır.

            IV. HÜKÜMET YARDIMI VE DESTEKLEME DÜZENLEMELERİ
            Tarım Orman Köyişleri Bakanlığı Antalya Narenciye Araştrıma Enstitüsü projenin uygulaması için sorumlu olacaktır. Kuruluş, proje koordinatörü olarak bir memur atayacak, dış eğitim için personel görevlendirecek, proje uzmanına idari destek, bir ofis, yerel ulaşım, laboratuvar ekipman ve malzemesi, döküman bilgi ve gerek olduğunda tercüme imkanı sağlayacaktır. Hükümet aynı zamanda proje çalışmaları için teknik eleman ve gerekli işgücü tahsis edecektir.

            Proje sonunda, Hükümetin kendi imkanları ile çalışma planı ve proje sonucunda yapılan tavsiyeleri yerine getireceği ümit edilir.
 

FAO GİRDİLERİNİ KAPSAYAN
PROJE BÜTÇESİ
Ülke: Türkiye
Proje Adı :Sağlıklı Fidan Üretimi Yoluyla Turunçgil Tarımının Geliştirilmesi
Proje Numarası: TCP/TUR/8855
            10- Personel                                                                    28 000
            30- Anlaşmalar                                                                     700
            40- Genel İşletme Harcamaları                                         4 000
            46- Doğrudan işletme harcamaları                                   5 000
            50- Teçhizat ve malzeme                                                20 000
            80- Eğitim                                                                         28 000

İLGİLİ TERİMLER
Turunçgil Sağlık Programı Konusunda Uzman
            - Hazır olanakların değerlendirilmesi ve gelişim için öneriler.
            - Mevcut uygulamaların tetkiki ve etkili prosedürlerin formulasyon ve benimsenmesi konusunda tavsiye ve virüsten temiz dikim materyali üretimi ve korunması konusunda uygulamalar.
            - Sağlıklı turunçgil dikim materyali üretimi, korunması ve çoğaltmasını içeren bütün uygulamalar konusunda ülke içi eğitimin sağlanması
            - Virüs ve virüs benzeri hastalıkları için yerinde inceleme yapmak, rapor hazırlanmasına yardım ve hastalıkların yerinde teşhislerinde eğitme.
            - Önemli virüs ve virüs benzeri hastalıkların tetkik ve elimine edilmesi konusunda teknik memurlara konferanslar vermek.
            - Bitki Koruma Dairesi, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Alata Bahçe Kültürleri Enstitüsü ziyaret ve araştırma ve çalışmaların koordinasyonu için öneriler.
            - Detaylı çalışma planı hazırlamak ve Türkiye’deki turunçgil ıslah programların gelişimi için tavsiyeler.
            - Rapor kısmında sözü geçen raporları hazırlamak.

EKİPMAN VE MALZEMELER LİSTESİ
            1            Sürgüncü aşılama kabini
            1            Stereo mikroskop
            2            Mikroskop aydınlatıcısı
            1            Mikroskop aydınlatıcısı
            1            Terazi
            5            Disekte aletleri
            5             El budamamakası                        1 Tissumiser
            10           Aşıbıçağı                                     1 ELISA okuyucu
            10            El büyüteci
            5000       Etiket
            4             Gübre ölçücü
                            İndikatör bitki (5000 tohum)
                           Kanada turba yosun (1 m)
            2            ELISA kiti (trizteza teşhisi için)
            2            ELISA kiti (stubborn teşhisi için)
                          Tristeza ve stubborn için antiserum
            1000     Petri kabı
            1000     Test tübü
            1000     Media şişesi
            1000 g Agar agar
            2000    Amonyum nitrat
            5g         6 Benzilaminopurin
            500 g    Borik asit
            5000 g Glukon
            5 g
             100 g Glyçine
            50 g Indol 3 Asetik Asit
            100 g Indol 3 Butrik Asit
            200 g Inositol
            1 g Kinetin
            500 g Manganes sülfat
            500 g Sodyum molibdat
            100 g Nikotinik asit
            1000 g Kalsiyum klorid
            100 g Potasyum iyolid
            2000 g Potasyum nitrat
            1000 g Potasyum fosfat
            1000 g Magnezyum sülfat
            500 g EDTA
            250 g Bakır sülfat
            100 g Kobalt klorid
            10 g Pyridoxine
            25 g Thiamine
            500 g Çinko sülfat
            1 g 6(yy Dimethylzallyl amino) gurine
            50 g  Naftalen sısetik asit
            100 g Cyzınocobalamin
            1000 g Sodyum klorid
            500 g Sodyum fosfat
            500 g Kalsiyum nitrat
            500 g Potasyum fosfat
            250 g Demir sülfat
            5 g Adenine
            5 g Adenine hemi sülfat sat
            1 gal Sodyum hidroksit
            1 gal Hidroklorik asit
            250 g Cycocel
            500 g Paklobutrazol
            500 g K-maleik hidrasat
            500 g 2-4 D

TÜRK HÜKÜMETİ İLE BİRLEŞMİŞ MİLLETLER NÜFUS
FAALİYETLERİ FONU ARASINDAKİ PROJE ANLAŞMASI

ÜLKE                                                            : TÜRKİYE
PROJE NO                                                   : TUR/88/POI
PROJENİN ADI                                            : 11 ilde Aile Planlaması ve Ana Çocuk Sağlığı                                                             Hizmetlerinin Güçlendirilmesi
UNFPA İŞ PLAN KATEGORİSİ                 : 514 Ali Planlaması Programları
TALEPTE BULUNAN                                 : Dışişleri Bakanlığı
UYGULAMA ORGANI                                 : Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı Ana Çocuk
                                                                         Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü
YÖNETİM ORGANI                                    : Hükümet WHO
PROJE SÜRESİ                                        : 5 Yıl
BAŞLANGIÇ TARİHİ                                 :1 Temmuz 1988
UNFPA KATKISI                                       : 1.984.905
HÜKÜMET KATKISI (TL)                         : 2.732.000.000
İmza:

Sumru Noyan
Uluslararası Ekonomik Kuruluşlar
Dairesi Başkanı
 Dışişleri Bakanlığı                                                                        9.12.1988
Hükümet Adına                                                                                    Tarih
Walter Holzhausen
Mukim Temsilci                                                                            15.12.1988
Uygulayıcı Organ Adına                                                                        Tarih
 
Walter Holzhausen
Mukim Temsilci                                                                            15.12.1988
UNFPA Adına                                                                                        Tarih
 
 

Sonraki Sayfa