Milletlerarası Anlaşmalar   
Resmi Gazete: 08.09.1989 Sayı : 20276 (Aslı) Düstur Tertip:5 Cilt: 29-1 Sahife:1052
      
Milletlerarası Anlaşma
 
Karar Sayısı: 89/14363
Karar Tarihi : 01/07/1989  
      
            27 Mart 1986 tarihinde Ankara’da imzalanan ve 13/4/1989 tarihli 3536 sayılı kanun ile onaylanması uygun bulunan ilişik Türkiye Cumhuriyeti ile Hollanda Krallığı Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına dair Anlaşmanın onaylanması; Dışişleri Bakanlığı’nın 19/6/1989 tarihli ve EİBD-II-875-3065 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 1/7/1989 tarihinde kararlaştırılmıştır.
 
 
      Kenan EVREN
      Cumhurbaşkanı
T.ÖZAL      
Başbakan      
A.BOZER K.İNAN G.TANER C.ÇİÇEK
Devlet Bak. ve Başbakan Yard. Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı
I.ÇELEBİ C. ÇİÇEK İ.ÖZARSLAN S.SERT
Devlet Bakanı Devlet Bakanı V. Devlet Bakanı Devlet Bakanı
E.KONUKMAN İ.AŞKIN M.O.SUNGURLU İ.S.GİRAY
Devlet Bakanı Devlet Bakanı Adalet Bakanı Milli Savunma Bakanı 
A. AKSU A.M.YILMAZ E.PAKDEMİRLİ A.AKYOL
İçişleri Bakanı Dışişleri Bakanı Maliye ve Gümrük Bakanı Milli Eğitim Bakanı
C.ALTINKAYA H.ŞIVGIN G. TANER
Bayındırlık ve İskan Bakanı Sağlık Bakanı Ulaştırma Bakanı V.
L.KAYALAR İ.AYKUT Ş.YÜRÜR
Tarım Orman ve Köyişleri Bakanı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı  Sanayi ve Ticaret Bakanı
F. KURT N.K.ZEYBEK İ.AKÜZÜM
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Kültür Bakanı Turizm Bakanı
 
Türkiye Cumhuriyeti ile Hollanda Krallığı Arasında, Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma

            Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Hollanda Krallığı Hükümeti, 

            Ülkeleri arasındaki geleneksel dostluk bağlarını güçlendirmek, aralarındaki ekonomik ilişkileri, özellikle, bir Akit Tarafın yatırımcılarının, diğer tarafın ülkesinde yapacakları yatırımların açından genişletmek ve yoğunlaştırmak arzusuyla, 

            Bu tür yatırımlara uygulanacak muameleler üzerinde anlaşmaya varmanın sermaye ve teknoloji akımı ve Akit Tarafların ekonomik gelişmesini teşvik edeceği ve yatırımların adil ve hakkaniyete uygun muameleye tabi tutulmasının arzulandığı inancıyla, 

            Madde 1 
            1. İşbu Anlaşma’da: 

            a) “Yatırımcı” 

            i) Yürürlükteki mevzuatına göre, bir Akit Tarafın vatandaşı olan gerçek kişiyi, 

            ii) Bir Akit Tarafın yürürlükte olan kanun ve mevzuatına uygun olarak kurulmuş veya başka türlü teşkil edilmiş olan tüzel kişiliği ifade eder. 

            b) “Yatırım”, özvarlık, borç, alacak, hizmet ve yatırım sözleşmeleri gibi her türlü mal varlığını ifade eder ve aşağıdakileri kapsar: 

            i) İpotek, ihtiyati haciz ve rehin gibi haklar dahil olmak üzere maddi ve gayrimaddi her türlü memaliki; 

            ii) Hisse senetleri veya bir şirketteki diğer menfaatleri veya mal varlığından doğan menfaatleri; 

            iii) Bir para alacağını veya ekonomik değeri olan ve bir yatırımla ilişkili bulunan bir işlemin yapılma talebini; 

            iv) Patentler, markalar, ticari ünvanlar, endüstri tasarımları, “know-how” ve peştemaliye dahil, sınai mülkiyet haklarını ve telif haklarını; 

            v) Kanun veya sözleşme ile elde edilen her türlü hak ve kanuna uygun olarak sağlanan tüm lisans ve izinleri ifade eder. 

            c) “Ülke”, uluslararası hukuka göre devletin egemenlik haklarını ya da yargılama haklarını kullanabileceği ve bu Devletin kıyısına bitişik deniz alanlarını da kapsar. 

            d) “Malik Olmak” ya da “Kontrol Etmek”, her nerede bulunursa bulunsun, bğalı şirketleri veya iştirakleri yoluyla dahi dolaylı veya dolaysız mülkiyeti ya da kontrolu ifade eder. 

            Madde 2 
            a) Akit Taraflardan her biri, kendi kanun ve yönetmelikleri çerçevesinde, diğer tarafın yatırımcılarının kendi ülkesinde yapacakları yatırımları koruma yoluyla ekonomik işbirliğini teşvik edecektir. Her bir taraf, kendi kanun ve yönetmeliklerince verilen yetki nisbetinde diğer tarafın yatırımcılarının kendi ülkesindeki yatırımlarına müsaade edecektir. 

            b- İşbu Anlaşma, yatırımın yapıldığı tarihte, yatırımın yapıldığı ülkede yürürlükte olan kanun ve yönetmeliklere uygun olarak, bir tarafın ülkesinde diğer taraf yatırımcıları tarafından yapılan ve kontrol edilen yatırımlara uygulanacaktır. 

            c- İşbu Anlaşma, Anlaşma yürürlüğe girmeden önce, Akit Taraflardan birinin yatırımcılarının diğer Akit Tarafın sınırları içinde yapmış oldukları yatırımlara da uygulanacaktır. 

            Madde 3 
            1- Akit Taraflardan her biri ,diğer Akit Tarafın yatırımcılarının yatırımlarını eşit ve hakkaniyete uygun muameleye tabi tutacak ve bu yatırımcıların yatırımlarına, yatırımlarının işletilmesi, idaresi, bakımı, kullanımı, faydalanılması veya tasfiyesine ilişkin keyfi ve ayırımcı tedbirlerle zarar vermeyeceklerdir. 

            2- Akit Taraflardan her biri bu yatırımlara, kendi yatırımcılarının yatırımlarına ya da herhangi bir üçüncü devletin yatırımcılarının yatırımlarına uygulandığından hangisi yatırımcı için el verişli ise ondan daha az elverişli olmayacak biçimde tüm güvenceyi ve korumayı sağlayacaktır. Akit Taraflardan her biri yatırımlarla ilgili yüklenmiş olabileceği yükümlülükleri yerine getirecektir. 

            3- 1 ve 2 paragrafların hükümleri, bir Akit Tarafı, aşağıda belirtilen durumlardan kaynaklanacak herhangi bir muamele, tercih ve imtiyazdan doğacak çıkarlardan, diğer tarafın yatırımcılarını da yararlandırmaya mecbur kılacak şekilde yorumlanmayacaktır. 

            a- Mevcut veya ileride kurulacak gümrük birlikleri, ekonomik birleşmeler veya benzer kuruluşlar veya bu tür birlik ve kuruluşları oluşturacak geçici anlaşmalardan 

            b- Bütünüyle ya da esas olarak vergilendirme ile ilgili, yada üçüncü bir ülke ile karşılılık esasına göre yapılmış herhangi bir uluslararası anlaşma veya düzenlemelerden doğan durumlar. 

            Madde 4 
            Akit Taraflardan her biri, yatırımlardan ve özellikle aşağıda belirtilen ödemelerden doğan transferlerin, kendi kanun ve yönetmeliklerinin sınırları dahilinde ve onlara uygun olarak, kendi ülkesine veya diğer tarafın ülkesine, o ülkenin para birimi veya herhangi bir konvertibl para birimi ile, gereksiz gecikme yada kısıtlamaya meydan vermeden yapılmasına izin verecektir. 

            a- Karlar, temettü, sermaye kazançları ve benzeri ödemeler 

            b- Yatırımın tümünün yada bir kısmının satışından veya tasfiyesinden doğan hasılat 

            c- Bir ikraz anlaşmasına bağlı ana para ve faiz ödemeleri 

            d- Yönetim, teknik yardım, personel ve diğer ücretleri 

            e- Mülk sahibine verilen işletme payı ödemeleri. 

            Madde 5 
            Akit Taraflardan hiç biri, diğer Akit Tarafın yatırımcılarının yatırımlarını doğrudan veya dolaylı olarak ellerinden alacak tedbirlere, aşağıdaki koşulları yerine getirmeksizin başvurmayacaklardır. 

            a- Kamu yararına ve hukuki usullere uygun olarak alınan tedbirler 

            b- Ayırımcı olmayan tedbirler 

            c- Adil bir tazminat ödemesini beraberinde getiren tedbirler, Bu tazminat yatırımın adil piyasa değerini veya adil piyasa değerinin bulunmaması halinde, ilgili yatırımın gerçek değerini kapsayacak ve yatırımcılar için etkin olabilmesi için ,gereksiz bir gecikme olmaksızın ödenecek ve ilgili yatırımcıların vatandaşları oldukları ülkeye veya ilgili Akit Tarafın kabul edeceği bir ülkeye ve yatırımın yapıldığı orijinal para birimi veya yatırımcı ve Akit Tarafça ortaklaşa kararlaştırılan herhangi bir korvertibl para birimi üzerinden. 

            Madde 6 
            Bir Akit Tarafın yatırımcıları, yatırımlarını yaptıkları diğer Akit Tarafın ülkesinde savaş, ya da diğer silahlı çatışma, ayaklanma (dahili karışıklıklar), veya benzeri olaylar yüzünden zarara uğramaları halinde, ülkesinde yatırımların yapıldığı Akit Tarafın bu durumda kendi veya bir üçüncü devletin yatırımcılarına uygulayacağı muameleden daha az elverişli olmamak üzere ve ilgili yatırımcılar için hangisi daha elverişli ise o muameleye tabi tutulacaklardır. 

            Madde 7 
            Akit Taraflardan birinin bir yatırımcısının yatırımları, ticari olmayan risklere karşı, kanuni bir sistem dahilinde sigorta edilmiş ise, bu tür bir sigortanın şartlarına uygun olarak, bahse konu yatırımcının haklarıyla, sigortacının yatırımcının haklarına halefiyeti, diğer Akit Tarafça da tanınacaktır. 

            Sigortacı, yatırımcının sahip olacağı haklar dışında hiçbir hakka sahip olmayacaktır. 

            Bir Akit Taraf ile sigortacı arasındaki anlaşmazlıklar, bu Anlaşmanın 8.maddesi hükümlerine uygun olarak çözümlenecektir. 

            Madde 8 
            1) Bu maddeye göre yatırım anlaşmazlığı aşağıda belirtilen hususları ihtiva eden bir anlaşmazlığı ifade eder. 

            a) Akit Taraflardan birinin yabancı yatırımlarla ilgili makamı tarafından, diğer Akit Tarafın bir yatırımcısına verilen yatırım müsaadesinin yorumlanması, yada uygulanması 

            b) Bir yatırım ile ilgili olarak işbu Anlaşma ile verilen yada yaratılan herhangi bir hakkın ihlali 

            2) Bir Akit Taraf ile diğer Akit Tarafın bir yatırımcısı arasında bir yatırım anlaşmazlığı halinde, anlaşmazlığa taraf olanlar, bu anlaşmazlığı öncelikle iyi niyetle girişilecek istişare ve müzakerelerle çözümlemeye çalışacaklardır. Bu istişare ve müzakerelerin başarılı olmaması halinde anlaşmazlık, sözkonusu yatırımcı ile Akit Tarafın üzerinde karşılıklı olarak anlaşacakları ancak bağlayıcı olmayan bir üçüncü taraf usulleri ile çözümlenebilir. Eğer anlaşmazlık yukarıdaki yöntemler ile halledilmezse, ilgili yatırımcı anlaşmazlığı, tahkim yoluyla halledilmesi için anlaşmazlığın ortaya çıkışından itibaren 1 yıl geçtikten sonra herhangi bir zamanda Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıklarının Çözüm Merkezi’ne (Merkez) götürebilir. Ancak ilgili yatırımcının bu süre içinde anlaşmazlığı, anlaşmazlığa taraf olan Akit Tarafın mahkemesine müracaat etmiş olması halinde kesin bir kararın verilmemiş olması şarttır. 

            3) Hakem Heyetinin bu Anlaşmanın hükümleriyle bağdaşacak bir şekilde usul kuralları üzerinde anlaşması için, Başkanın seçiliş tarihinden itibaren üç aylık bir süresi olacaktır. Böyle bir anlaşma olmadığı takdirde, Hakem Heyeti Uluslararası Adalet Divanı Başkanı’ndan, usul kurallarını, genelde benimsenen uluslararası tahkim kurallarını dikkate alarak, tayin etmesini talep edecektir. 

            4) Bu maddenin ikinci ve üçüncü paragraflarında belirtilen hallerde, şayet Uluslararası Adalet Divanı Başkanı’nın bu görevini ifa etmesi engellenirse ya da Başkan Akit taraflardan birinin vatandaşı ise, Başkan Yardımcısı gerekli atamaları yapmaya davet edecektir. Eğer Başkan Yardımcısı bu görevini ifa etmekten men edilirse, ya da Akit Taraflardan birinin vatandaşı ise, Divan’ın, herhangi bir tarafın vatandaşı olmayan, mevcut en yaşlı üyesi gerekli atamaları yapmaya davet edilecektir. 

            5) Tahmik isteyen tarafın, anlaşmazlığı dolaysız ve anlamlı istişare ile çözümlemeye çalışmış olduğunun tesbiti üzerine, Hakem Heyeti anlaşmazlığın esasları üzerinde tahkim görevine başlayacaktır. 

            6) Mahkem, kararlarını oy çoğunluğu ile verecek ve böyle bir karar taraflar için bağlayıcı olacaktır. Taraflardan her biri, Hakem Heyetindeki kendi üyesinin masraflarını hukuki muamelelerdeki temsil masraflarını karşılayacak; Başkanının masrafları ve kalan diğer masraflar taraflarca eşit olarak üstlenilecektir. Bununla beraber Hakem Heyeti masrafların daha yüksek bir onanı taraflardan birinin üstlenmesi ile ilgili karar alabilir ve bu karar taraflar için bağlayıcı olacaktır. 

            7) Bu Madde, işbu Anlaşmanın 8. maddesi uyarınca, Merkez’in huzuruna getirilmiş ve halen Merkez’de görüşülen bir anlaşmazlığa uygulanmayacaktır. 

            Madde 11 
            Hollanda Krallığı ile ilgili olarak işbu Anlaşma, Krallığın Avrupa kısmına ve Avrupa’ya uygulanacaktır. 

            Madde 12 
            Bu Anlaşma herhangi bir zamanda, Akit Taraflar arasında yazılı bir anlaşma ile tadil edilebilir. Her türlü tadilat Akit Taraflardan herbirinin, diğer Tarafa böyle bir tadilatın yürürlüğe girmesi için kendi iç mevzuatının bütün gereklerini yerine getirmiş olduğunu bildirmesi üzerine yürürlüğe girecektir. 

            Madde 13 
            1) Bu Anlaşma, Akit Tarafuların kenhdi ülkelerinhdeki anayasal işlemlerin tamamlanmış olduğunu birbirlerine yazılı olarak bildirdikleri tarihten sonraki ikinci ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girecek ve 10 yıllık bir süre için yürürlükte kalacaktır. 

            2) Anlaşmanın sona ermesinden en az altı ay önce Akit Taraflardan biri fesh-i ihbarda bulunmadıkça, işbu Anlaşma zımnın 10 yıllık bir süre için uzatılmış olacaktır. Ancak, taraflardan herbiri, Anlaşmanın cari süresinin sona ermesinden en az altı ay önce, bir ihbarname ile işbu Anlaşmayı feshetme hakkını koruyacaktır. 

            3) İşbu Anlaşmanın sona eriş tarihinden önce yapılmış yatırımlar bakımından önceki (yukarıdaki) maddeler, Anlaşmanın sona ediği tarihten sonra 15 yıl için daha geçerliliğini koruyacaktır. 

            Bu Anlaşma, aşağıdaki imzaları bulunan tam yetkili temsilciler tarafından imzalanmıştnır. 

            Türkçe, Felemenkçe ve İngilizce dillerinde ve bütün metinler aynı derecede geçerli olmak üzere ikişer metin olarak Ankara’da 27 Mart 1986’da aktedilmiştir. Yorumlamalardaki ayrılık durumda, İngilizce metin esas alınacaktır. 

            Türkiye Cumhuriyeti                                                            Hollanda Krallığı 
            Hükümeti Adına                                                                   Hükümet Adına 

Not: İngilizce ve Felemenkçe metinleri 8 Eylül 1989 gün ve 20276 sayılı Resmi Gazete’dedir.