Milletlerarası Anlaşmalar  
Resmi Gazete: 14.10.1989 Sayı : 20312 (Aslı) Düstur Tertip:5 Cilt: 29-1 Sahife:1145
      
Milletlerarası Anlaşma
 
Karar Sayısı: 89/14453
Karar Tarihi : 09/08/1989  
      
            1 Mart 1989 tarihinde Van'da imzalanan ekli "Türkiye-İran Sınır Ticareti Mutabakat Zaptı"nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığı'(nın 1/8/1989 tarihli ve EİOA-I-5047-3818 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 9/8/1989 tarihinde kararlaştırılmıştır. 
      Kenan EVREN
      Cumhurbaşkanı
T.ÖZAL      
Başbakan      
A.BOZER K.İNAN G.TANER C.ÇİÇEK
Devlet Bak. ve Başbakan Yard. Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı
I.ÇELEBİ M. YAZAR İ.ÖZARSLAN S.SERT
Devlet Bakanı Devlet Bakanı V.  Devlet Bakanı Devlet Bakanı
E.KONUKMAN İ.AŞKIN M.O.SUNGURLU İ.S. GİRAY 
Devlet Bakanı Devlet Bakanı Adalet Bakanı Milli Savunma Bakanı V.
A. AKSU A.M.YILMAZ E.PAKDEMİRLİ A.AKYOL
İçişleri Bakanı Dışişleri Bakanı Maliye ve Gümrük Bakanı Milli Eğitim Bakanı
C.ALTINKAYA H.ŞIVGIN C.TUNCER
Bayındırlık ve İskan Bakanı Sağlık Bakanı Ulaştırma Bakanı
L.KAYALAR İ. AYKUT Ş.YÜRÜR
Tarım Orman ve Köyişleri Bakanı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı  Sanayi ve Ticaret Bakanı
F. KURT N.K.ZEYBEK G. TANER 
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Kültür Bakanı Turizm Bakanı
 
TÜRKİYE - İRAN SINIR TİCARETİ 
MUTABAKAT ZAPTI 

            Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanı Sayın Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli ile İran İslam Cumhuriyeti Ağır Sanayi Bakanı Behzad Nabavi, 27 Şubat-1 Mart 1989 (8-10 Isfand 1367) tarihleri arasında Urumiye ve Van'da görüşmelerde bulunmuşlardır.

            Bu toplantı, 13-17 Şubat 1989 tarihlerinde Ankara'da yapılan Türkiye-İran Karma Ekonomik komisyonu Yedinci Dönem Toplantısı Mutabakat Zaptında öngörüldüğü üzere, sınır ticaretini daha fazla geliştirmek için her iki tarafın Başbakanları tarafından kararlaştırılmıştır. 

            İki Bakana eşlik eden heyet üyelerinin isimleri ek (I) ve (II)'dedir. 

            Her iki Bakan ve heyet üyeleri Türkiye ve İran Gümrük bölgelerindeki Esendero-Sero, Kapıköy-Razi, Gürbulak-Bazargan ve Aralık Borualan gümrük sahalarını ziyaret etmişlerdir. 

            Taraflar, sınır ticaretindeki gelişmeleri gözden geçirmişler ve karşılaşılan tüm problemlerin çözümü için gerekli tedbirlerin alınması konusunda mutabakata varmışlardır. 

            Sınır ticaretinde ilişkin görüşmeler, iki ülke arasındaki geleneksel yakın ve kardeşce ilişkileri yansıtan samimi ve sıcak bir atmosfer içinde gerçekleşmiştir.

            Taraflar, sınır ticaretini daha da geliştirmek ve çeşitlendirmek için, aşağıdaki konularda mutabık kalmışlardır. 

            1. Tüccarlara, halen sınır ticaretinin yapılmakta olduğu Esendere-Sero, Kapıköy-Razi, Gürbulak-Bazargan ile gelecekte açılacak Aralık-Borualan gümrük sahalarında, 50.000,-ABD Doları veya karşılığı Türk Lirası, İran Riyali ve diğer yabancı dövizler değerindeki müsaade edilen malları Türkiye Cumhuriyetine ve İran İslam Cumhuriyetine ihraç-ithal etme izni verilecektir. 

            Ayrıca, taraflar, sınır ticaretini teşvik etmek ve geliştirmek amacıyla, vergi ve fonlarla ilgili kanun ve yönetmeliklerini dikkatle incelemeyi ve gerektiğinde değiştirmeyi kararlaştırmışlardır. 

            2. Taraflar, kanun ve yönetmeliklerce yasaklanmış mallar dışındaki tüm maddelerin sınır ticaretine konu olabileceğine karar vermişlerdir. 

            3. Taraflar, Kars-Maku arasındaki Aralık - Borualan gümrük kapısının üç ay içinde sınır ticaretine açılması konusunda mutabakata varmışlardır. 

            4. Sınır ticareti ile ilgili valilerin sınır ticaretindeki gelişmeleri müzakere etmek ve gözden geçirmek üzere gerektiğinde biraraya gelmeleri konusunda anlaşmaya varılmıştır. 

            Buna ilaveten, başkonsoloslar valilerle birlikte sınır ticaretindeki gelişmeleri sürekli olarak takip edecek ve periodik olarak hazırlayacakları ortak raporları sözkonusu valiler toplantılarına ve ayrıca bakanlarına sunacaklardır. 

            5. Türk tarafı, sınır ticareti ile iştigal eden tüccarlara, iki ülkeye giriş ve çıkış amacıyla pasaport yerine valmiler tarafından özel geçiş belgesi verilmesini önemiştir.

            İran tarafı, bu öneriyi memnunlukla karşılamış ve nihai cevabın iki ay içinde verileceğini ifade etmiştir.

            6. Taraflar, sınır ticaretini teşvik etmek amacıyla, nakliye araçlarının sınır geçişlerini kolaylaştıracaktır. 

            7. Taraflar, Kapıköy-Razi Gümrük kapısında yolcu ve yük taşımacılığına ilişkin demiryolu ve karayolu imkanlarını geliştirmeye karar vermişlerdir. 

            8. Halen taraflarca imar planları onaylanmış bulunan Gürbulak-Bazargan gümrük kapısının genişletilmesi ile ilgili çalışmaların en kısa zamanda başlatılması hususunda mutabakata varılmıştır.

            9. Taraflar, sınır ticaretinin daha da geliştirilmesi amacıyla, bir yandan Urumiye ve Tebriz, diğer yandan Van, Ağrı, Hakkari ve Kars arasında küçük uçak seferlerinin başlatılması konusunda, nihai görüş teatisinde bulunmayı kararlaştırmışlardır.

            10. Taraflar, sınır ticaretini daha da geliştirmek amacıyla kanun ve yönetmeliklerinde gerekli değişiklikleri yapma konusunda mutabık kalmışlardır. 

            11. Taraflar, sınır ticareti çerçevsinde, sınır ticareti ile iştigal eden tüccarların yararlanmaları amacıyla, yukarıda belirtilen gümrük sahalarının bulunduğu dört bölgede yeri yetkili valiler tarafından belirlenecek pazar alanları kurma konusunda mutabık kalmışlardır.

            1 Mart 1989 tarihinde (10 Isfand 1367) Van'da İngilizce iki asıl nüsha olarak düzenlenmiş ve imzalanmıştır. 
 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ 
ADINA 
İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA 
PROF. DR. EKREM PAKDEMİRLİ 
ULAŞTIRMA BAKANI 
BEHZAD NABAVI 
AĞIR SANAYİ BAKANI 
TÜRK HEYETİ LİSTESİ 
Sayın Prof. Dr. Ekrem PAKDEMİRLİ:  Ulaştırma Bakanı 
Heyet Başkanı 
Sayın Ömer AKBEL  Türkiye'nin Tahran Büyükelçisi
Adnan DARENDELİLER  Van Valisi 
Şehabettin HARPUT Ağrı Valisi 
Rasim BAŞ  Hakkari Valisi 
Yaşar YAZICIOĞLU  İhracat Genel Müdür Yardımcısı, 
Hazine ve Dış Ticaret 
Müsteşarlığı 
Ünal DURUKAN  Genel Müdür Yardımcısı, 
Maliye ve Gümrük Bakanlığı 
Ender ERTÜRK  Genel Müdür Yardımcısı, 
Merkez Bankası 
İrfan SARUHAN  Ulaştırma Bakanı Özel 
Danışmanı 
İRAN HEYETİ LİSTESİ 
Sayın Behzad NABAVI Ağır Sanayi Bakanı, 
Heyet Başkanı 
Sayın Manuçehr MOTTARİ  İran İslam Cumhuriyeti 
Ankara Büyükelçisi 
Sayın Mesud KERBASİAN  Ağır Sanayi Bakan Yardımcısı 
Sayın Ahmad MEDANİ  Ulaştırma Bakan Yardımcısı 
Zeynelabidin ATAİ  Batı Azerbaycan Genel Valisi 
Mansur Moussavi KHALİGH  Ticaret Bakanlığında 
Genel Müdür 
KORANİ  Gümrükler Genel Müdür
Yardımcısı 
PURMİRZA  İran Demiryolları 
Genel Müdür Yardımcısı 
ŞEFİİ İran İslam Cumhuriyeti 
Erzurum Başkonsolosu 
REZAİ  Urumiye Valisi 
SEFFARİ  Bazargan Gümrükleri 
Genel Müdürü
NURANİ  Dışişleri Bakanlığında Tercüman 
Hasan JARRAH  Ağır Sanayi Bakanlığı Görevlisi 
IMANPERVER  Batı Azerbaycan Güvenlik 
Genel Müdürü 
MOTTEGİ  Urumiye Valiliği Ticaret 
Müsteşarı 
Not: İngilizce metni 26 Ekim 1989 gün ve 20324 sayılı Resmi Gazete'dedir.