Milletlerarası Anlaşmalar  
Resmi Gazete: 07.10.1990 Sayı : 20658 (Mük.) Düstur Tertip:5 Cilt: 35 Sahife:
     
Milletlerarası Sözleşme
 
Karar Sayısı: 90/786 
Karar Tarihi : 16/08/1990    
     
            19/4/1990 tarihli ve 3634, 3635, 3636, 3637, 3639, 3640 sayılı kanunlarla onaylanmaları uygun bulunan ilişik listede yazılı ekli anlaşma ve sözleşmelerin onaylanması; Dışişleri Bakanlığı’nın 31/7/1990 tarihli ve KKVM-KOKD-II-3673-4192, 3669-4194, 3672-4196, 3670-4198, 3671-4200 sayılı yazıları üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 16/8/1990 tarihinde kararlaştırılmıştır.
 
 
                                                                                                                        Turgut ÖZAL
                                                                                                                        Cumhurbaşkanı
Y. AKBULUT 
Başbakan
     
       
M. KEÇECİLER 
Devlet Bakanı 
K.İNAN 
Devlet Bakanı
H. DOĞAN 
Devlet Bakanı
G. TANER 
Devlet Bakanı
       
C. ÇİÇEK 
Devlet Bakanı
İ. ÇELEBİ 
Devlet Bakanı
V. DİNÇERLER 
Devlet Bakanı
M. YAZAR 
Devlet Bakanı
       
İ. ÖZARSLAN 
Devlet Bakanı
E. KONUKMAN 
Devlet Bakanı
İ. ÖZDEMİR 
Devlet Bakanı
M. TAŞAR 
Devlet Bakanı
       
K. AKKAYA 
Devlet Bakanı
H. ÖRÜÇ 
Devlet Bakanı
M. O. SUNGURLU 
Adalet Bakanı
İ. S. GİRAY 
Milli Savunma Bakanı
       
A. AKSU 
İçişleri Bakanı
A. BOZER 
Dışişleri Bakanı 
A. KAHVECİ 
Maliye ve Gümrük Bakanı
A. AKYOL 
Milli Eğitim Bakanı
       
C. ALTINKAYA 
Bayındırlık ve İskân Bakanı
H. ŞIVĞIN 
Sağlık Bakanı
C. TUNCER 
Ulaştırma Bakanı
L. KAYALAR 
Tarım Orman ve Köyişleri Bakanı
İ. AYKUT 
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
Ş. YÜRÜR 
Sanayi ve Ticaret Bakanı
F. KURT 
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
N. K. ZEYBEK 
Kültür Bakanı 
İ. AKÜZÜM 
Turizm Bakanı
 
16/8/1990 Tarihli ve 90/786 Sayılı Kararnamenin Eki
LİSTE

            1- “Türkiye Cumhuriyeti ve Mısır Arap Cumhuriyeti Arasında Cezaî Konularda Adlî Yardımlaşma ve Suçluların İadesi Sözleşmesi”

            2- “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Hindistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Cezaî Konularda Karşılıklı Adlî Yardımlaşma Anlaşması”

            3- “Türkiye Cumhuriyeti ile Polonya Halk Cumhuriyeti Arasında Cezaî Konularda Adlî Yardımlaşma, Suçluların İadesi ve Hükümlülerin Nakline Dair Sözleşme”

            4- “Türkiye Cumhuriyeti ile Fas Krallığı Arasında Hükümlülerin Nakline İlişkin İşbirliği Sözleşmesi”

            5- “Türkiye Cumhuriyeti ile Fas Krallığı Arasında Cezaî Konularda Adlî Yardımlaşma ve Suçluların Geri Verilmesi Sözleşmesi”

            6- “Türkiye Cumhuriyeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Arasında Konsolosluk Sözleşmesi”

 
TÜRKİYE CUMHURİYETİ VE MISIR ARAP CUMHURİYETİ ARASINDA CEZAÎ KONULARDA ADLÎ YARDIMLAŞMA VE SUÇLULARIN İADESİ SÖZLEŞMESİ 

            Türkiye Cumhuriyeti ile Mısır Arap Cumhuriyeti, iki ülke arasındaki adlî alandaki işbirliğini güçlendirmek arzusuyla Cezaî Konularda Adlî Yardımlaşma ve Suçluların İadesi Konusunda bir Sözleşme aktolunmasını kararlaştırmışlar ve aşağıdaki hükümler üzerinde anlaşmışlardır:

 
BÖLÜM I
CEZA İŞLERİNDE ADLÎ YARDIMLAŞMA

            KISIM I

            Madde 1
            1- Cezalandırılması, yardımlaşma talep edildiği anda, yardım isteyen Devletin, adlî makamlarının yetkisi içinde bulunan suçlarla ilgili adlî işlemler dolayısıyla Akit Devletler, işbu kısımdaki hükümler dairesinde birbirlerine karşılıklı olarak en geniş şekilde adlî yardımda bulunmayı taahhüt ederler.

            2- Cezai konularda adlî yardımlaşma özellikle, hazırlık tahkikatı işlemlerinin yerine getirilmesi, sanık, tanık ve bilirkişi ifadelerinin alınması, arama, eşya zaptı, ceza kovuşturmasına ilişkin belge ve eşyaların teslimi ve aynı şekilde kararla ile belgelerin tebliği gibi hususları kapsayacaktır. Bununla birlikte işbu kısım tutuklama ve mahkûmiyet kararlarının infazı ile tamamen askeri nitelikte bulunan suçlar konusunda uygulanmayacaktır.

            Madde 2
            a- Talebin ilişkin olduğu suçlar, yardım istenen Devletçe, siyasi suçlarla veya siyasi suçlara murtabit suçlarla yahut vergi ve resim, gümrük ve kambiyo suçları ile ilgili kabul edilmekte ise;

            b- Yardım istenen Devlet, talebin yerine getirilmesini egemenliğine, güvenliğine veya kamu düzenine halel getirecek nitelikte görüyorsa,

            Adlî yardımlaşma reddedilebilir.

            KISIM II
            İSTİNABELER

            Madde 3
            1- Yardım istenen Devlet, bir ceza davasına ilişkin olarak, yardım isteyen Devlet Adlî Makamlarınca kendisine iletilen ve konusu itibariyle birinci maddenin 2. paragrafındaki işlemlere tallûk eden istinabe taleplerini kendi mevzuatına uygun şekilde yerine getirecektir.

            2- Yardım isteyen Devlet, tanıkların veya bilirkişilerin yeminli ifade vermelerini arzu ettiği takdirde bunu açıkça talep edecek ve yardım istenilen Devlet, mevzuatı bunu engellemekte ise talebi yerine getirecektir.

            3- Yardım istenilen Devlet, talep olunan dosya veya belgelerin asıllarına uygunluğu tasdik edilmiş suretlerini veya fotokopilerini göndermekle iktifa edebilir. Bununla birlikte, yardım isteyen Devlet asıllarının gönderilmesini açıkça talep etmekte ise yardım istenilen Devlet bu talebi imkân nispetinde yerine getirecektir.

            4- Yadım isteyen Devlete sağlanan bilgiler, ancak talebin taallûk ettiği işlemler dolayısıyla adlî makamlar tarafından kullanılabilecektir.

            Madde 4
            Yardım isteyen Devlet açıkça talep ettiği takdirde, yardım istenen Devlet, istinabenin yerine getirileceği yer ve tarihi kendisine bildirecektir. İlgili makamlar ve kişiler, yardım istenen Devletin rıza göstermesi halinde istinabenin yerine getirilmesi sırasında hazır bulunabilirler.

            Madde 5
            1- Yardım istenilen Devlet, gönderilmesi talep olunan eşya, dosya veya belgelerin teslimini, görülmekte olan bir dava dolayısıyla bunlar kendisine gerekli bulundukları takdirde erteyebilirler.

            2- Yardım istenilen Devlet açıkça vazgeçmemiş ise, bir istinabe talebi ile ilgili olarak gönderilmiş olan eşyalarla dosya ve belgelerin asılları, yardım isteyen Devlet tarafından, mümkün olan süratle yardım istenilen Devlete iade edilecektir.

            KISIM III
            ADLÎ BELGELER VE KARARLARIN TEBLİĞİ, TANIKLAR, BİLİRKİŞİLER VE KOVUŞTURULAN
KİŞİLERİN MAHKEME ÖNÜNE ÇIKMALARI

            Madde 6
            1- Yardım istenilen Devlet, bu amaçla yardım isteyen Devlet tarafından kendisine gönderilen adlî belgeleri ve kararları tebliğ edecektir.

            Bu tebliğ adlî belgenin veya kararın sadece muhatabına tevdii suretiyle yerine getirilebilir.

            2- Tebligatın yapıldığına dair ispat belgesi, tarihli ve muhatap tarafından imzalanmış alındı makbuzuyla veya yardım istenilen Devletin, tebliğin vukuunu, şeklini ve tarihini belirten bir bildirisi şeklinde olacaktır. Bu belgelerin biri veya diğeri yardım isteyen Devlete derhal iletilecektir. Tebligatın yapılması mümkün olmadığı takdirde yardım istenilen Devlet, bunun sebebini yardım isteyen Devlete hemen bildirecektir.

            3- Mahkeme önüne çıkmaya ilişkin celpnameler, bu kişilerin mahkeme önüne çıkmaları için tespit olunan tarihten asgari olarak iki ay önce yardım istenilen Devlete gönderilmiş olmalıdır.

            4- Akit Devletlerin, kendi vatandaşlarına diplomatik ve konsolosluk temsilcileri vasıtasıyla, zorlama bulunmaksızın tebligat yapma hakkı mahfuzdur.

            Madde 7
            1- Yardım isteyen Devlet bir tanık veya bilirkişinin kendi adlî makamları önüne bizzat çıkmasını özellikle gerekli addediyorsa, bu hususu celpnamenin tebliği ile ilgili talebinde belirtecek ve yardım istenilen Devlet bu tanık veya bilirkişi sözkonusu adlî makamlar önüne çıkmaya davet edecektir.

            2- Yardım istenilen Devlet tanığın veya bilirkişinin cevabını yardım isteyen Devlete bildirecektir. İşbu maddenin 1 nci fıkrasında öngörülen halde talepname veya celpname, ödenecek tazminatın, yol ve ikâmet giderlerinin yaklaşık miktarını ihtiva edecektir.

            Madde 8
            1- Yardım isteyen Devlet tarafından, tanık sıfatıyla veya yüzleştirmek amacıyla mahkeme önüne bizzat çıkması istenilen her tutuklu kişi, yardım istenilen Devletçe belirtilen süre içinde geri gönderilmek ve uygulanabileceği ölçüde 11. maddenin hükümleri saklı kalmak şartıyla, ifadesinin alınacağı ülkeye geçici olarak gönderilecektir. Bu gönderme talebi aşağıdaki hallerde reddolunabilir:

            a- Tutuklu kişinin gönderilmesine rıza göstermemesi;

            b- Yardım istenilen Devletin ülkesinde yürütülen bir ceza davasında tutuklu kişinin hazır bulunmasının zorunlu olması;

            c- Gönderilmesinin tutukluluk süresini uzatacak nitelikte bulunması;

            d- Tutuklu kişinin yardım isteyen Devletin ülkesinde gönderilmesine mani diğer önemli sebeplerin mevcudiyeti.

            2- Yardım istenilen Devlet gönderilen kişinin serbest bırakılmasını istemediği takdirde, bu kişi yardım isteyen Devlet ülkesinde tutuklu olmaya devam edecektir.

            Madde 9
            Celbi talep olunup da celpnameye icabet etmeyen bir tanık veya bilirkişi, işbu celpname ceza ihtarını ihtiva etse dahi, yardım isteyen Devletin ülkesine kendi iradesi ile gitmediği ve orada usûlüne uygun olarak yeniden celp edilmediği takdirde, hiçbir müeyyideye veya zorlayıcı tedbire tabi tutulamaz.

            Madde 10
            Yardım isteyen Devletçe tanık veya bilirkişiye ödenecek tazminat ile yol ve ikâmet giderleri, oturduğu mahalden itibaren hesaplanacak ve kendisine, dinleneceği memlekette yürürlükte olan tarife ve yönetmeliklerde öngörülen miktarlardan az olmamak üzere ödenecektir.

            Madde 11
            1- Uyruğu ne olursa olsun, bir celp üzerine yardım isteyen Devletin adlî makamları önüne çıkacak olan tanık ve bilirkişi, yardım isteyen Devletin ülkesine girdiği tarihten önceki fiil veya mahkûmiyetleri dolayısıyla yardım isteyen Devlet ülkesinde kovuşturmaya tabi tutulamaz, tutuklanamaz ve şahsi hürriyeti herhangi bir suretle kısıtlanamaz.

            2- Aleyhine kovuşturma konusu teşkil eden fiiller sebebiyle yardım isteyen Devletin adlî makamları önünde ifadesi alınmak üzere celbedilen bir kişi, uyruğu ne olursa olsun, yardım isteyen Devletin ülkesine girdiği tarihten önceki ve celpnamede sözü edilen fiil veya mahkûmiyetleri dolayısıyla kovuşturmaya tabi tutulamaz, tutuklanamaz ve şahsi hürriyeti herhangi bir suretle kısıtlanamaz.

            3- Yardım isteyen Devlet ülkesinde adlî makamlarca, hazır bulunması gerekli sayılmadığı tarihten itibaren onbeş gün içinde, tanık, bilirkişi veya kovuşturulan kişi, terketmek imkânına sahip olmasına rağmen bu ülkede ikâmet ettiği veya terkedipte geri döndüğü takdirde, işbu maddede öngörülen dokunulmazlık sona erecektir.

            KISIM IV
            ADLÎ SİCİL

            Madde 12
            1- Bir ceza davası için gerekli olup da, yardım isteyen Devlet adlî makamlarınca talep edilecek adlî sicil kayıtları ve bu kayıtlara ilişkin bütün bilgiler, yardım isteyen Devletçe, kendi adlî makamlarının benzeri hallerde sağlayabilecekleri ölçüde yardım isteyen Devlete gönderilecektir.

            2- İşbu maddenin birinci paragrafında öngörülenlerin dışındaki hallerde, benzeri talepler yardım istenilen Devlet yönetmelikleri ve uygulamaları çerçevesinde yerine getirilecektir.

            3- Akit Devletlerden her biri, diğer Devlete, bu Devlet vatandaşlarına ait olup adlî sicile işlenmiş bulunan ceza mahkûmiyetleri hakkında bilgi verecektir. Adalet Bakanlıkları bu bilgileri, mümkün olduğu ölçüde, en az senede bir kere birbirlerine göndereceklerdir.

            KISIM V
            USUL

            Madde 13
            1- Yardımlaşma talepleri aşağıdaki hususları ihtiva edecektir.

            a- Talebi yapan makam;
            b- Talebin konusu ve gerekçeleri;
            c- Mümkün olduğu ölçüde, ilgili kişinin kimliği ve uyruğu ve,
            d- Adlî belgelerin tebliği istendiği takdirde, muhatabın isim veya adresi veye kimliğinin ve adresinin tesbiti için mümkün olduğu kadar geniş bilgilerle tebliği istenilen belgenin mahiyetine ait malûmat.

            2- İstinabe talepleri ayrıca isnat olunan suça ilişkin bilgileri ve olayların kısa bir izahını kapsayacaktır.

            Madde 14
            Akit Devletlerden adlî makamları birbirleriyle her iki Devletin Adalet Bakanlığı aracılığıyla temas kuracaklardır. Gerekli görüldüğü takdirde haberleşme diplomatik kanaldan yapılabilecektir.

            Madde 15
            Adlî yardım talepnameleri yardım isteyen Devlet dilindi düzenlenecektir. Bununla birlikte –6. maddenin 4. paragrafı mahfuz kalmak şartıyla- bu talepnameler ve bunların ekindeki belgelere, yardım istenilen Devlet dilinde veya İngilizce yahut Fransızca onaylanmış tercümeleri eklenecektir.

            Madde 16
            İstinabe talepleri ve bunların ekindeki belgeler, yetkili makamın imza ve resmi mühürünü veya bu makamın onayını ihtiva edecektir.

            Madde 17
            1- Yardım istenilen Devlet, adlî yardım talebini yerine getirmesi mümkün olamamış veya talebin yerine getirilmesini reddetmiş ise, zaman geçirmeksizin durumu veya yerine getirmeme nedenlerini yardım isteyen Devlete bildirecektir.

            2- Yardım istenilen makam, talebin yerine getirilmesi konusunda yetkili bulunmadığı takdirde adlî yardım talebini re’sen yetkili makama iletecektir. Bu durumda yardım isteyen Devlete bilgi verilecektir.

            Madde 18
            10. madde hükümleri mahfuz kalmak şartıyla, istinabeler dahil yardım taleplerinin yerine getirilmesi, yardım istenilen Devlet ülkesinde bilirkişilerin müdahalesinin ve 8. madde gereğince tutuklu kişilerin naklinin doğurduğu masraflar dışında hiçbir masrafın ödenmesini gerektirmez.

            KISIM VI
            KOVUŞTURMA AMACIYLA İHBAR

            Madde 19
            1- Akit Devletler, yardım isteyen Devlet ülkesinde bir suç işleyen kendi vatandaşları haklarında iç mevzuatlarında uygun olarak ve diğer Devletin talebi üzerine, ceza kovuşturması yapmayı taahhüt ederler.

            2- Kovuşturmanın devralanımasına ilişkin talebe suçla ilgili mevcut ola sübut belgeleri eklenecektir.

            3- Yardım istenilen Devlet, ceza kovuşturması sonucunda yardım isteyen Devlete bilgi verecek, kesinleşmiş bir karar ittihaz olunduğu takdirde bir suretini gönderecektir.

            KISIM VII
            TUTUKLAMA KONUSUNDA BİLGİ

            Madde 20
            1- Akit Devletlerin yetkili makamları, diğer Devletin bir vatandaşının adlî makamlarca tutuklanması halinde bu Devletin diplomatik veya Konsolosluk Temsilciliklerini en kısa süre içinde ve en geç 7 gün zarfında keyfiyetten haberdar edeceklerdir.

            2- Bu Devlet vatandaşının, Konsolosluk görevlisinin huzurunda açıkça karşı çıkması hali müstesna olmak üzere, diplomatik veya konsolosluk görevlileri bu vatandaşlarını ziyaret etmek, kendisiyle görüşmek ve haberleşmek ve mahkemede temsil edilmesini sağlamak hakkını haiz olacaklardır.

BÖLÜM II
SUÇLULARIN İADESİ

            Madde 21
            Akit Devletler, aşağıdaki maddelerde tayin olunan kaide ve şartlar dairesinde, iki Devletten birisinin ülkesinde bulunan ve diğer Devlet adlî makamlarınca haklarında kovuşturma yapılan veya mahkûmiyetlerine karar verilmiş olan şahısların karşılıklı olarak iadelerini taahhüt ederler.

            Madde 22
            Aşağıdaki fiiller suçluların iadesini istilzam edecektir:

            a- Her iki Devletin mevzuatına göre yukarı haddi en az bir sene müddetle hürriyeti bağlayıcı veya daha ağır bir cezayı müstelzim suç teşkil eden fiiller.

            b- Hükmolunan hürriyeti bağlayıcı ceza en az altı ay süreli olmak kaydıyla, işbu maddenin (a) bendinde öngörülen suçlar dolayısıyla, yardım isteyen Devlet adlî makamlarınca ittihaz olunan mahkûmiyet kararları,

            c- İade talebi yardım isteyen Devlet ve yardım istenilen Devlet mevzuatına göre hürriyeti bağlayıcı bir cezayı müstelzim müteaddit fiiller taallûk etmekle birlikte, bunlardan bazıları ceza sürelerine ait şartları haiz olmadıkları takdirde, yardım istenilen Devlet bu sonuncu suçlar için dahi iadeyi kabul etmek serbestisine sahip olacaktır.

            Bununla beraber, yardım isteyen Devlet mevzuatında öngörülen veya hükmolunan ceza, yardım isteyen Devlet mevzuatında öngörülen cezalar meyanında bulunmalıdır.

            Madde 23
            Aşağıdaki hallerde iade talebi kabul edilmeyecektir:

            1- İadesi istenilen kişi, yardım isteyen Devletin vatandaşı ise, vatandaşlık durumu iade talebine konu teşkil eden suçun işleniş tarihine göre tespit olunacaktır. Bununla birlikte, yardım istenilen Devlet, ceza kovuşturması yapılması amacıyla meseleyi yetkili makamlarına intikal ettirecektir. Bu çerçevede yardım istenilen Devlet, yardım isteyen Devlette yapılan tahkikat sonuçlarına göre işlem yapacaktır;

            2- İade talebine esas olan suç, yardım istenilen Devlet tarafından siyasi bir suç veya böyle bir suçla murtabit bir suç olarak kabul edilmekte ise, İki Devletten birisinin Devlet Başkanına veya ailesi efradından birisinin hayatına kasdedilmesi siyasi bir suç sayılmayacaktır;

            3- İade talebine esas olan suç, münhasıran askeri bir suç niteliğinde ise;

            4- İade talebine konu teşkil eden suç, yardım istenilen Devletin kısmen veya tamamen kendi ülkesinde veya bu Devletin kazai yetkisine tabi bir mahalde işlenmiş ise;

            5- İade talebine esas olan suç dolayısıyla yardım istenilen Devlette nihai bir karar veya takipsizlik kararı yahut men’i muhakeme kararı ittihaz edilmiş ise;

            6- Talebin alındığı tarihte yardım isteyen Devlet veya yardım istenilen Devlet mevzuatına göre dava veya ceza zamanaşımı gerçekleşmiş ise;

            7- Yardım isteyen Devlette veya ülkesi dışında bir yabancı tarafından işlenen suçlarla ilgili olarak ceza kovuşturması yapılması için kazai yetkisinin bulunması kaydıyla, yardım istenilen Devlette genel af ilan edilmiş ise.

            Madde 24
            Aşağıdaki hallerde iade talebi reddolunabilecektir.

            1- Söz konusu suç, iki Devletten sadece birisinin mevzuatına göre ölüm cezasını müstelzim bulunmakta ise;

            2- İade talebine konu olan suç dolayısıyla yardım istenilen Devlette kovuşturma yapılmakta veşa üçüncü bir Devlette nihai olarak bir karar verilmiş ise.

            Madde 25
            Yardım istenilen Devletin, adi bir suç sebebiyle yapılan iade talebinin bir şahsın ırk, din, milliyet veya siyasi kanaatları bakımından kovuşturulması veya cezalandırılması amacıyla yapıldığını veya bu şahsın durumunun bu sebeplerden biri dolayısıyla ağırlaşabileceğini sanması için ciddi sebepler mevcut olduğu takdirde iade yapılmayacaktır.

            Madde 26
            1- İade talebi yazılı olarak yapılacak ve diplomatik kanaldan gönderilecektir.

            2- İade talebine aşağıdaki belgeler eklenecektir.

            a- Yardım isteyen Devletin kanunlarına uygun olarak istar edilmiş bir mahkûmiyet kararının veya tevkif müzekkeresinin yahut aynı tesiri haiz diğer bir belgenin aslı veya onaylanmış sureti;

            b- İade talebine konu teşkil eden fiillerin işleniş şeklini, işlendikleri yer ve tarihi, hukuki tavsiflerini ve bunlara uygulanacak kanuni hükümlerle bu Kanun metinlerinin bir suretini bir muhtevi belge;

            c- İstenilen şahsın mümkün olduğu kadar sarih eşkali ile hüviyetini ve milliyetini tesbite yarayacak diğer bütün malumat.

            Madde 27
            1- Müstacel hallerde yardım isteyen Devletin adli makamları talep olunan şahsın iade amacıyla muvakkaten tutuklanmasını isteyebilirler.

            2- Muvakkat tutuklama talebinde 26. maddenin 2. paragrafının (a) bendinde öngörülen belgelerden birinin mevcudiyeti zikredilecektir. Bu talep ayrıca, işlenen suçun mahiyetini, verilmesi muhtemel veya hükmolunmuş cezayı, suçun işlendiği tarih ve zamanı, bunlardan başka istenilen şahsın hüviyetinin ve bulunduğu yerin tesbitine yarayacak mümkün olan ölçüde geniş malumatı ihtiva edecektir.

            3- muvakkat tutuklama talebi, yardım istenilen Devlet adli makamlarına doğrudan posta veya telgraf ile yahut yazıya dönüşebilen başka bir vasıtayla iletilecektir.

            4- Talebin işbu kısım hükümlerine uygun bulunması halinde, yardım istenilen Devlet adli makamları kendi iç mevzuatları dairesinde gereğine tevessül edeceklerdir.

            Madde 28
            1- Tutuklamadan itibaren yirmi günlük bir süre içinde, iade talepnamesi ve 26.maddenin 2.paragrafında belirtilen belgeler yardım istenilen Devlete gönderilmediği takdirde , muvakkat tutuklamaya son verilebilir.

            2- Muvakkat tutuklama hiçbir surette, tutuklama tarihinden itibaren kırk günden fazla olamaz.

            3- Geçici olarak serbest bırakma her zaman mümkündür ancak, yardım istenilen Devlet, istenilen şahsın kaçmasına mani olmak için gerekli addettiği bütün tedbirleri alacaktır.

            4- Serbest bırakma, iade talebinin ahiren vürudu halinde yeni bir tutuklamaya ve iadeye mani teşkil etmeyecektir.

            Madde 29
            Yardım istenilen Devlet, işbu kısımda öngörülen tüm şartların mevcudiyetinden emin olması için tamamlayıcı bilgiler kendisine gerekli bulunduğu ve eksikliğin telafi edilebileceği hallerde talebi reddetmeden önce yardım isteyen Devleti keyfiyetten diplomatik yoldan haberdar edecektir. Bu tamamlayıcı bilgilerin tevdii için yardım istenilen Devlet tarafından bir süre tesbit olunabilecektir.

            Madde 30
            Birçok Devlet tarafından aynı fiilden veya değişik fiillerden dolayı aynı zamanda iade talep edildiği takdirde, yardım istenilen Devlet bütün şeraiti ve bilhassa yardım isteyen Devletler arasında bilahare yapılabilecek bir iade imkanını, taleplerin mütakâbil tarihlerini, istenen şahsın uyrukluğunu, suçların vehamet derecesini ve işlendikleri yeri nazarı itibare alarak kararını serbestçe verecektir.

            Madde 31
            1- Yardım istenilen Devlet veya üçüncü şahısların hakları mahfuz kalmak kaydıyla ve yardım isteyen Devletin talebi üzerine, yardım istenilen Devlet,

            a- Delil teşkil edebilecek;

            b- Suç neticesinde elde edilmiş olup, istenilen şahsın tesliminden önce veya sonra meydana çıkan;

            c- Suç neticesinde elde edilen eşya karşılığında kazanılan,

            eşyaları, kendi mevzuatında öngörülen usul çerçevesinde al koyarak teslim edecektir.

            2- Bu eşyaların teslimi, istenilen şahsın ölümü veya kaçması sebebiyle iadenin yapılamaması halinde dahi yerine getirebilecektir.

            3- Yardım istenilen Devletin veya üçüncü şahısların kazanılmış hakları mevcut olduğu takdirde bu eşyalar, yardım isteyen Devlet ülkesinde yürütülen kovuşturma sonunda en kısa süre içinde ve masraf istenmeksizin yardım istenilen Devlete iade olunacaktır.

            Madde 32
            1- Yardım istenilen Devlet, iade hakkındaki kararını diplomatik yoldan yardım isteyen Devlete gönderecektir.

            2- tamamen veya kısmen red halinde mucip sebepler gösterilecektir.

            3- Talebin kabul edilmesi halinde yardım istenilen Devlet, iade olunacak şahsın teslim yeri ile tarihini en uygun şekilde tesbit edecek ve yardım isteyen Devlete keyfiyetten yeterli bir süre önce bilgi verecektir.

            4- İstenilen şahıs, tesbit olunan tarihte teslim alınmadığı takdirde, işbu maddenin 5. paragrafında derpiş olunan hal mahfuz kalmak kaydıyla, bu tarihten itibaren 15 günlük bir müddetin hitamında serbest bırakılabilir ve her halde 30 günlük bir müddetin geçmesinden sonra serbest bırakılacaktır. Yardım istenilen Devlet aynı fiil sebebiyle iadeyi reddedilebilir.

            5-İade edilecek şahsın teslim edilmesini veya alınmasını engelleyen istisnai hallerin mevcudiyeti halinde ilgili Devlet sürenin sona ermesinden önce diğer Devlete haber verecektir. İki Devlet yeni teslim tarihi ve muhtemelen diğer bir teslim yeri üzerinde mutabık kalacaktır. Bu takdirde bundan önceki paragraf hükümleri uygulanacaktır.

            Madde 33
            1- İstenilen şahsın yardım istenilen Devlette, iade talebine konu teşkil eden fiil dışında başka bir suç sebebiyle kovuşturulması veya hükümlü bulunması halinde, bu Devlet talep konusunda kararını verecek ve yardım isteyen Devlete iade konusuna ilişkin kararını 32.maddenin 1 ve 2. paragraflarında öngörülen şekilde bildirecektir. Bununla birlikte, kabul halinde istenilen şahsın teslimi, yardım istenilen Devlet mahkemeleri ile ilişkisi kesilinceye kadar ertelenecektir. Bu takdirde teslim, 32 nci maddenin 3. paragrafına uygun şekilde tespit olunacak bir tarihte yapılacak ve aynı maddenin 4 ile 5. paragrafları uygulanacaktır.

            2- İşbu maddenin hükümleri, istenilen şahsın, tutuklu olarak bulundurulması ve yardım istenen Devlet adlî makamlarının işi bittiğinde geri gönderilmesi kesin şartı ile, yardım isteyen Devlet Adlî Makamları huzuruna çıkmak üzere geçici olarak gönderilmesine engel teşkil etmeyecektir.

            Madde 34
            İade edilen şahıs, iadeden evvel işlediği ve iadeye esas teşkil eden fiilden başka bir fiil sebebiyle kovuşturulamayacağı veya yargılanamayacağı gibi bir cezanın infazı için tutuklanamaz ve kezalik herhangi bir suretle hürriyeti kısıtlanamaz. Aşağıdaki haller müstesnadır:

            a- Yardım istenilen Devletin buna muvafakat etmesi. Muvafakatın istihsali için bir talepte bulunacak ve buna 26. maddede öngörülen belgeler ile iade edilen şahsın iadenin teşmiline müteallik olarak yaptığı beyana ilişkin bulunan ve yardım istenilen Devlet makamlarına savurmasını takdim etme imkanının kendisine sağlandığı hususunu havi adli tutanak eklenecektir.

            b- İade edilen şahsın, nihai olarak serbestisine kavuşmasını takip eden 45 gün zarfında iade edildiği yardım isteyen Devlet ülkesini, elinde imkan olmasına rağmen terk etmemesi veya terkettikten sonra buraya geri dönmesi halinde.

            Madde 35
            Suç addolunan fiilin niteliği takibat esnasında değiştiği takdirde, iade edilen şahıs hakkında ancak yeniden tavsif edilen suçun unsurları iadeyi gerektiriyorsa, takibat veya yargılama yapılabilir.

            Madde 36
            34. maddenin (b) bendinde derpiş edilen hal müstesna olmak üzere, yardım isteyen Devletin kendisine teslim edilen şahsı üçüncü bir Devlete iade edebilmesi için yardım istenilen Devletin muvafakatı gereklidir. Yardım isteyen Devlet bu amaçla, üçüncü Devlet tarafından kendisine tevdi olunan belgelerin kopyalarını yardım istenilen Devlete gönderecektir.

            Madde 37
            1- Üçüncü bir Devlet tarafından diğer Devletlere teslim edilen bir şahsın iki Devletten birisinin arazisi üzerinden transit suretiyle iadesine, diplomatik yoldan gönderilecek talepname üzerine izin verilecektir. Bu talepnameye, iadesi mümkün bir suçun söz konusu olduğu hususunun tesbiti için gerekli belgeler eklenecektir. Bununla birlikte bir vatandaşın transit yoluyla iadesi reddedilebilir.

            2- Hava yolunun kullanılması halinde aşağıdaki hükümler tatbik olunacaktır:

            a- Uçağın iniş yapması öngörülmemekte ise de, talep eden Devlet uçağın ülkesi üzerinden geçeceği Devleti haberdar edecek ve 26. maddenin 2. paragrafının (a) bendinde öngörülen belgelerin mevcudiyetini teyid edecektir. Zorunlu bir iniş halinde, işbu tebligat 27. maddede öngörülen muvakkat tutuklama talebinin sonuçlarını doğuracak ve yardım isteyen Devlet usulüne uygun bir transit talebinde bulunacaktır.

            b- Uçağın iniş yapması söz konusu olduğu takdirde, yardım isteyen Devlet, işbu maddenin 1. paragrafı hükümlerine uygun bir talepnameyi transit istenilen devlete gönderecektir. 

            Madde 38
            1- Yardım istenilen Devlet ülkesinde iade sebebiyle yapılan bütün masraflar bu Devlet uhdesinde kalacaktır.

            2- Yardım istenilen Devlet ülkesinde transitten mütevellit masraflar yardım isteyen Devlet tarafından ödenecektir.

            Madde 39
            İşbu kısım hükümleri dairesinde yapılacak iade talepleri ile ekindeki belgeler, yardım isteyen Devlet dilinde iki nüsha halinde düzenlenecektir. Bundan başka, bu belgelerin yardım istenilen Devlet diline yapılmış iki nüsha tercümeleri de eklenecektir. Bununla birlikte, yardım istenilen Devlet lisanına tercüme yapılmasında zorlukla karşılaşıldığı takdirde, Fransızca veya İngilizce tercüme de kabul edilecektir.

            Madde 40
            İşbu kısımda aksine hüküm bulunmadığı takdirde, Suçluların İadesi ve muvakkat tutuklama usulüne münhasıran yardım istenilen Devlet mevzuatı uygulanacaktır.
 

BÖLÜM III
NİRAİ HÜKÜMLER

            Madde 41
            Akit Devletlerin her biri işbu Sözleşmenin yürürlüğe girmesi için Anayasasında öngörülen işlemlerin ikmal edildiğini diğer Devlete bildirecek ve Sözleşme bu bildirimlerin sonuncusunun alınmasını takip eden altmışıncı gün yürürlüğe girecektir.

            Madde 42
            İşbu Sözleşme süresiz akdedilmiş olup, iki Devletten herbiri her zaman diplomatik yoldan yazılı bir fesih ihbarında bulunarak işbu Sözleşmeyi feshedebilir ve bu fesih ihbarı alındığından bir yıl sonra hüküm ifade edecektir.

            Her iki Devletin yetkili temsilcileri işbu Sözleşmeyi imza ve mühürlerini vazeylemişlerdir.

            İşbu Sözleşme 4 Nisan 1988 tarihinde Ankara’da her üç metin de muteber olmak üzere Türkçe, Arapça ve Fransızca olarak iki nüsha halinde tanzim edilmiştir. İhtilaf halinde Fransızca metin geçerli olacaktır.

    TÜRKİYE CUMHURİYETİ ADINA        MISIR ARAP CUMHURİYETİ ADINA  

 
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Hindistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Cezai Konularda Karşılıklı adli Yardımlaşma Anlaşması 

            Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Hindistan Cumhuriyeti Hükümeti, iki ülke arasında cezai konularda karşılıklı adli yardımlaşmayı sağlamak ve düzenlemek arzusuyla, bu amaca yönelik aşağıdaki Anlaşmayı akdetmeye karar vermişlerdir.
 

BÖLÜM I
GENEL HÜKÜMLER

            Madde 1
            Karşılıklı Yardımlaşma Yükümlülüğü
            Akit Taraflar İşbu Anlaşmanın hükümleri çerçevesinde, birbirlerine cezai konularda karşılıklı adli yardımlaşmada bulunmayı taahhüt ederler.

            Madde 2
            Yardımlaşma Kapsamı
             1- Akit Tarafların yetkili makamları cezai konularda karşılıklı adli yardımlaşmaya konu olan, şahitlerin bulunması, soruşturma altında bulunan şahıslar hakkında bilgi toplanması ve kişileri sorulan sorulara cevap vermeye zorlayacak tedbirlerin alınamadığı türden suçların soruşturulmasında işbirliği.

            2- Karşılıklı adli yardımlaşma şunları kapsayacaktır:

            a) Delil sağlanması amacı ile istinabelerin yapılması ve özellikle şahitlerin ve bilirkişilerin şahadeti ve ifadelerinin alınması,

            b) Belgelerin temin edilmesi için zorlayıcı tedbirlere yer veren celpname ve mahkeme emirlerinin çıkarılması, ve

            c) (b) şıkkındaki celp ve mahkeme emirlerinin tebliği.

            Madde 3
            Karşılıklı Yardımın Reddi
            1- Cezai konularda karşılıklı adli yardım talebi Talep Edilen Tarafça aşağıdaki hallerden herhangi birinde red olunabilir.

            a) Eğer soruşturma,
            i) Talep Edilen Tarafça, siyası veya siyasi bir suçla irtibatlı bir suç olarak telakki edilen suçlara;
 yahut,
            ii) Ceza Hukukuna göre suç sayılmayan münhasıran askeri suçlara;
 ilişkin ise.

            b) Talep Edilen Taraf, talebin yerine getirilmesini egemenliğine, güvenliğine, kamu düzenine veya diğer hayati çıkarlarına halel getirecek nitelikte addederse,

            2- İşbu Anlaşma amacına uygun olarak aşağıdaki suçlar siyasi veya siyasi suçla irtibatlı suç sayılmayacaktır: Akit Tarafların, Devletlerarası ve çok taraflı sözleşmeler uyarınca soruşturma ve kovuşturmakla yakamla oldukları suçlar.

            Madde 4
            Talep Üzerine Yapılacak İşlem
            1- Eğer Talep Edilen Taraf, yardım talebinin bu Anlaşma hükümlerine uygun olmadığını veya kendi mevzuatı çerçevesinde yardım talebini yerine getirmesinin mümkün olmadığını tespit eder ise, bunu Talep Eden Tarafa derhal bildirecek ve sebeplerini açıklayacaktır.

            2- Yardım talebi yerine getirildikten sonra, Talep Edilen Taraf, talebin aslını, temin edilen diğer tüm belge, bilgi ve delillerle birlikte Talep Eden Tarafa iade edecektir.

            3- Yardım talebini alan makam bunu yerine getirmeye yetkili değil ise, talebi kendiliğinden ülkesinde yetkili makama ulaştıracaktır.

            Madde 5
            Haberleşme Dili ve Kanalları
            1- Karşılıklı adli yardım talepleri yazılı olarak diplomatik yoldan yapılacaktır.

            2- Karşılıklı adli yardım talebi ve düzenlenecek belgeler veya bunların tasdikli örnekleri İngilizce dilinde düzenlenecektir.

BÖLÜM II
İSTİNABE

            Madde 6
            İstinabe
            1- Akit Taraflardan her biri, diğer Akit Tarafın yetkili makamlarına şahit veya bilirkişilerin ifade ile beyanlarının alınması gibi delillerin temini amacı ile ve elde edilen belge ile delil tutanaklarının ulaştırılması için, istinabe evrakı gönderir.

            2- Eğer Talep Eden Taraf şahitlerin veya bilirkişilerin yeminli ifadelerinin alınmasını istiyorsa bunu talepnamesinde açıkça belirtecektir. Talep Edilen Taraf böyle bir talebi kendi kanunları çerçevesinde kabul edilebilir buluyorsa yerine getirecektir.

            Madde 7
            İstinabenin Muhtevası
            1- İstinabede, karşılıklı adli yardım talebi mümkün mertebe aşaıdaki hususları kapsayacaktır.

            a) Talebi yapan makamın adı,
            b) İhtiyaç duyulan bilgi ve delilin niçin ve hangi amaç için istendiği,
            c) Soruşturma veya kovuşturmanın konusu ve nev’i,
            d) Suç ve Suçlama hakkında bilgi ve olayların özeti,
            e) Soruşturma ve kovuşturma konusu olan kişinin kimliği, adresi ve milliyeti,
            f) İfadesi veya beyanı alınacak kişinin kimliği, adresi ve milliyeti, ve
            g) İhtiyaç duyulan belge ve delil tutanaklarının tanımı.

            2- Gerektiği takdirde, Talep Edilen Makamlarca izlenecek özel usulün tanımı ile Talep Eden Tarafça alınması istenen ifade ve beyanların izahı da istinabe de belirtilecektir.

            Madde 8
            İstinabenin Yerine Getirilmesi
            1- Talep Edilen Taraf, Talep Eden Tarafın cezai konulardaki istinabe talebini kendi mevzuatı ve normal usulleri çerçevesinde yerine getirecektir.

            2- Talep Edilen Taraf, Talep Eden Tarafın özel bir usul izlenerek yerine getirilmesini istediği istinabe talebini, bu usul Talep Edilen Taraf Kanunlarıyla uyuşmaz olmadığı ölçüde yerine getirecektir.

            3- Talep Eden Tarafça açıkça asılları istenmediği takdirde, Talep Edilen Taraf istenen belge ve delil tutanaklarının onaylı suretlerini gönderecektir.

            4- Talep Edilen Taraf rıza gösterir ise, Talep Eden Tarafın ilgili görevlileri veya diğer ilgili şahıslar ya da bunların temsilcileri gözlemci sıfatıyla istinabenin yerine getirilmesinde hazır bulunabilirler.

            Bu amaçla ve Talep Eden Tarafın açıkça istemesi üzerine, Talep Edilen Taraf istinabenin yapılacağı tarih ve yeri zamanında Talep eden Tarafa bildirecektir.

            Madde 9
            Belge ve Delil Tutanaklarının Gönderilmesi ve İadesi
            1- Bir istinabenin yerine getirilmesi için gönderilen her bir belge ve delil tutanaklarının aslı, Talep Edilen Tarafın bunlardan vazgeçtiğini açıkça bildirmemesi halinde, mümkün olan en kısa zamanda geri gönderilecektir.

            2- Talep Edilen Taraf, istenen belge ve delil tutanaklarının gönderilmesini görülmekte olan bir davayla ilgisi sebebiyle geciktirebilir.

BÖLÜM III
BELGE VE EŞYALARIN SAĞLANMASI İÇİN CELPNAME VE MAHKEME EMİRLERİ

            Madde 10
            Belge ve Eşyaların Sağlanmasını Teminen Zorlayıcı Tedbirleri İçeren Celpname ve Mahkeme Emirleri
            1- Talep Eden Taraf, kendi ceza mahkemelerince çıkarılmış bulunan celpname ve mahkeme emirlerini diğer Tarafın bu konuda yargı yetkisine haiz mahkemesine gönderebilir. Aynı zamanda bu celpname ve mahkeme emirlerinde sağlanması istenen belge ve eşyaların temini için gerektiğinde ve Talep Edilen Tarafın mevzuatının müsaadesi çerçevesinde zorlayıcı tedbirlere başvurulmasını isteyebilir.

            2- Akit Taraflardan herbiri Talep Edilen Taraf ülkesinde bulunan uyruklarına kendi Diplomasi veya Konsolosluk memurları aracılığıyla adlî belge tebliği hakkını saklı tutar.

            Madde 11
            Belge ve Eşyaların Sağlanmasına İlişkin Celpname ve Mahkeme Emirlerini İfası taleplerini Muhtevası
            Belge ve Eşyaların sağlanması için çıkartılan celpname ve mahkeme emirlerini ifası için talepler aşağıdaki hususları belirtecektir:

            a) Talebi yapan makamın adı, ve

            b) Celpname veya mahkeme emirlerinin kendisine karşı infaz edileceği özel veya tüzel kişinin kimliği, adresi, şayet biliniyor ise milliyeti.

            Madde 12
            Belge ve Eşyaların Sağlanmasına Yönelik Celpname ve Mahkeme Emirlerinin İcrası
            1- Talep Eden Tarafın Mahkemesince belge ve eşyaların sağlanması için gönderilen mahkeme karar ve emirlerini, Talep Edilen Taraf mahkemesi kendi mevzuatı ve usulleri çerçevesinde benzer mahkeme emir ve celpnamesinin infazında izlenen usullere göre yerine getirir.

            2- Talep Edilen Taraf mahkemesinden andığı belge ve eşyaları derhal Talep Eden Tarafa intikal ettirecektir.

            3- Celpname veya mahkeme emirlerinin yerine getirilememesi halinde, Talep Eden Tarafa bunun infaz edilemeyiş sebepleri bildirilecektir.

BÖLÜM IV
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

            Madde 13
            Adlî Sicil
            Cezai bir konuya ilişkin olarak ihtiyaç duyulan ve Talep Eden Taraf yetkili makamlarınca istenen, umuma açık adlî sicillere ait bilgi ve örnekler Talep Edilen Tarafça gönderilecektir.

            Madde 14
            Bilgi Alışverişi
            Akit Taraflardan herbiri, diğer Akit Tarafın uyrukları aleyhine kendi adlî makamlarınca verilmiş ve adlî siciline işlenmiş bütün mahkûmiyet kararları hakkında diğer tarafa bilgi verecektir.
Bu bilgiler mümkün olan en kısa zamanda diplomasi yolu ile gönderilecektir.

BÖLÜM V
SON HÜKÜMLER

            Madde 15
            Uygulama Alanı
            İşbu Anlaşmanın hükümleri bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra işlenmiş suçlara ve verilmiş mahkûmiyet kararlarına ilişkin adlî yardım taleplerine uygulanacaktır.

            Madde 16
            Yürürlüğe giriş
            Bu Anlaşma Onaylamaya tabidir. Onay belgelerinin teatisinden 30 gün sonra yürürlüğe girecek ve süresiz olarak yürürlükte kalacaktır.

            Madde 17
            Sona Erme
            Akit Taraflardan herbiri 6 ay önceden diğer tarafa yazılı bir bildirimde bulunmak suretiyle işbu Anlaşmayı fesh edebilir.

            YUKARIDAKİ HÜKÜMLERİ TASDİKEN Akit Tarafların yetkili temsilcileri bu Anlaşmayı imzalayıp mühürlemişlerdir.

            Ankara’da 1988 Temmuz’un 18 inci günü İngilizce dilinde 2 nüsha olarak hazırlanmıştır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ                           HİNDİSTAN CUMHURİYETİ
HÜKÜMETİ ADINA                                        HÜKÜMETİ ADINA
 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE POLONYA HALK CUMHURİYETİ ARASINDA CEZAİ KONULARDA ADLİ YARDIMLAŞMA SUÇLULARIN İADESİ VE HÜKÜMLERİN NAKLİNE DAİR SÖZLEŞME


            Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ve Polonya Halk Cumhuriyeti Devlet Konseyi,hükümranlığa saygı, haklarda eşitlik ve içişlerine karışmama ilkeleri doğrultusunda, iki ülke arasındaki dostluk bağlarını güçlendirmek ve ceza alanında ilişkilerini düzenlemek arzusuyla,cezai konularda adlî yardımlaşma, suçluların iadesi ve hükümlülerin transferine dair bir sözleşme akdedilmesini kararlaştırmışlar ve bu amaçla,

            Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı:
            Adalet Bakanı
            Sayın Mehmet TOPAÇ,

            Polonya Halk Cumhuriyeti Devlet Konseyi:
            Adalet Bakanı
            Sayın Lukasz BALCER,

            tam yetkili temsilcileri olarak tayin etmişlerdir. Bu temsilciler, usulüne uygun olarak düzenlenmiş yetki belgelerinin teatisini müteakip, aşağıdaki hükümler üzerinde anlaşmışlardır:

BÖLÜM 1
GENEL HÜKÜMLER

            Madde 1
            1- İşbu Sözleşmede düzenlenen hususlarda, sözleşmede aksine hükümler bulunmadığı takdirde, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı ile Polonya Halk Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı veya Başsavcılığı aralarında doğrudan haberleşeceklerdir.

            2- Akit Tarafların, ceza alanında yetkili mahkemeleri ve diğer yetkili makamları, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı ve Polonya Halk Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı veya Başsavcılığı vasıtasıyla aralarında haberleşeceklerdir.

            Madde 2
            Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı ve Polonya Halk Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı veya Başsavcılığı talep üzerine, ülkelerinde yürürlükte bulunan kanuni mevzuat, kanuni hükümlerin Akit Tarafların yetkili makamları tarafından yorumlanması, en önemli kanuni belgeler ve gerektiğinde belli hukuki sorunlar konularda birbirlerine karşılıklı olarak bilgi vereceklerdir.

BÖLÜM 2
ADLİ YARDIMLAŞMA

            Madde 3
            1- Akit Taraflar, ceza alanında birbirlerine karşılıklı olarak mümkün olan en geniş adlî yardımda bulunmayı taahhüt ederler.

            2- Adlî yardımlaşma özellikle belgeleri tevdii, arama, delil teşkil eden belge ve eşyalara el konulması ve teslimi, bilirkişi incelemesi, sanıkların sorgulanması, tanıkların ve bilirkişilerin dinlenmesi ve keşif yapılması gibi usul işlerinin yerine getirilmesini kapsar.

            Madde 4
            1- Adlî yardım talebi aşağıdaki hususları ihtiva edecektir:

            a) Talepte bulunan ve talepte bulunulan makamların ismi,
            b) Davanın konusu,
            c) Sanıkların veya hükümlülerin soyadı ve adı, oturdukları veya ikamet ettikleri mahal, uyruğu ve mesleği ve mümkün olduğu ölçüde, doğum yeri ve tarihi ile ebeveyninin isimleri,
            d) Kanuni temsilcilerinin soyadları, adları ve adresleri,
            e) Adlî yardım talebinin konusu ve yerine getirilmesi için gerekli bilgilerle suç teşkil eden fiilin tavsifi ve niteliği,

            2- Adlî yardım talebi ve buna ekli belgeler, düzenleyen makamın imzasını ve resmi mührünü ihtiva edecektir.

            Madde 5
            1- Bir adlî yardım talebinin yerine getirilmesi için istenilen, makam kendi Devletinde yürürlükte bulunan kanuni hükümleri uygulayacaktır. Bununla birlikte, istenilen makam isteyen Akit Tarafın talebi üzerine, istenile Tarafın kanunlarına aykırı olmadığı ölçüde diğer Akit Tarafın usul hükümlerini uygulayabilir.

            2- İstenilen makam adlî yardım talebinin yerine getirilmesi konusunda yetkili bulunmadığı takdirde, adlî yardım talebini istenilen Tarafın yetkili makamına iletecek ve keyfiyetten 1. maddenin 2. paragrafında öngörüle
usule uygun olarak isteyen makamı haberdar edecektir.

            3- İsteyen makamın talebi üzerine, istenile makam adlî yardım talebinin yerine getirileceği tarih ve yeri isteyen makama doğrudan duyuracaktır. İstenilen makam isteyen makam temsilcilerinin adlî yardım talebinin yerine getirilmesine iştiraken izin verebilir.

            4- İstenilen makam, adlî yardım talebinin yerine getirilmesinden sonra dosyayı isteyen makama iade edecek veya talebin yerine getirilmesine ilişkin engeller konusunda bilgi verecektir.

            Madde 6
            1- Akit Taraflardan birisinin mahkemesi veya yetkili makamı tarafından görülen bir dava sırasında, diğer Akit Tarafın ülkesinde bulunan bir tanık veya bilirkişinin hazır bulunması özellikle gerekli addediliyorsa, bu tarafın mahkemesi veya yetkili makamı davetnamenin tebliği için diğer Akit Tarafın mahkemesine veya yetkili makamına başvurabilir.

            2- 1. paragrafta öngörülen durumda davetname, davete icabet edilmemesi halinde para cezasını veya diğer müeyyideleri ihtiva etmeyecektir.

            3- Tanıkların ve bilirkişilerin yol ve ikamet giderleri ile kendilerine ödenecek tazminat isteyen Tarafa aittir.

            4- Hangi uyrukta olursa olsun, bir davet üzerine kendi arzusuyla diğer Akit Tarafın yetkili makamı önüne çıkacak olan tanık veya bilirkişi, bu Devletin ülkesinde, ülkeye girişinden önceki fiiller dolayısıyla ne kovuşturulabilir, ne tutuklanabilir, ne de cezalandırılabilir. Belirtilen kişiler ayrıca tanıkları veya bilirkişilikleri, dava konusunu teşkil eden usule ilişkin hususlara bağlantılı fiilleri sebebiyle kovuşturulamaz, tutuklanamaz veya cezalandırılamazlar.

            5- Tanık veya bilirkişi, ifadesinin alındığı makamca hazır bulunmasının gerekli olmadığı hususu kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde isteyen Taraf ülkesini terketmediği takdirde 4. paragrafta öngörülen dokunulmazlıktan faydalanamaz. Tanık veya bilirkişinin, kendi elinde olmayan sebeplerle isteyen Taraf ülkesini terketmediği süre, bu süre kapsamı dışındadır.

            Madde 7
            1- Tebliği istenilen belgeler, istenilen Taraf dilinde yapılmış veya resmen tasdik edilmiş tercümelerle birlikte gönderildiği takdirde, istenilen makamca tebligat kendi Devletinin bu konuyu düzenleyen kanuni hükümlerine uygun şekilde yapılacaktır. Aksi takdirde istenilen makam bu belgeyi muhatabına ancak muvafakat etmesi halinde tebliğ edecektir.

            2- Tebligat talebinde muhatabın doğru adresi ve tebliğ olunacak belge belirtilecektir.

            3- Belgeler, tebligat talebinde belirtilen adreste tebliğ olunmadığı takdirde istenilen makam, muhatabın doğru adresinin tesbiti için gerekli tedbirleri alacaktır. Bu adresin tesbiti mümkün olmadığı takdirde istenilen makam, isteyen makamı haberdar edecek ve tebliğ etmesi istenilen belgeleri iade edecektir.

            Madde 8
            Tebellüğ belgesi, istenilen Taraf ülkesinde yürürlükte bulunan hükümlere göre düzenlenecektir. Tebellüğ belgesi tebliğ tarihi ve yerini ihtiva edecektir.

            Madde 9
            6. maddenin 3. paragrafı hükümleri saklı kalmak kaydıyla, istenilen Akit Taraf adlî yardım dolayısiyle kendi ülkesinde meydana gelen masrafları deruhte edecek ve bunların ödenmesini talep etmeyecektir.

            Madde 10
            1- Adlî yardım aşağıdaki hallerde reddedilebilir:

            a) İstenilen Taraf, talebin yerine getirilmesini memleketin egemenlik, güvenlik ve kamu düzenini haleldar edecek nitelikte görülüyorsa;
            b) Talebin ilişkin olduğu suçlar, istenilen Tarafça, siyasi suçlarla veya umumi ceza hukukuna göre suç teşkil etmeyen askeri suçlarla ilgili sayılıyorsa.

            2- Adlî yardımlaşma talebi yukarıdaki paragraflarda öngörülen hallerde reddedildiği takdirde gerekçesi belirtilir.

            Madde 11
            1- İşbu Sözleşmenin 7. maddesinin 1. paragrafında ve 36. maddesinde öngörülen hususlar hariç, adlî yardım talepleri ve ekindeki belgelere istenilen Taraf lisanında, Fransızca veya İngilizce onaylı tercümeleri de eklenecektir.

            2- Tercümenin tasdiki, isteyen makam, yeminli bir mütercim, bir noter ya da Akit Tarafların birisinin diplomatik temsilcisi veya konsolosluk görevlisi tarafından yapılabilecektir.

            3- Adlî yardımlaşma taleplerinin yerine getirilmesine ilişkin belgeler, istenilen Taraf lisanında düzenlenecektir.

BÖLÜM 3
SUÇLULARIN İADESİ

            Madde 12
            1- İşbu Sözleşme hükümleri çerçevesinde, Akit Taraflar ülkesinde bulunan kişileri, bir ceza kovuşturması yapılması veya hürriyeti bağlayıcı bir cezanın infazı amacıyla, talep üzerine karşılıklı teslim etmeyi taahhüt ederler.

            2- Bir ceza kovuşturması için ancak, her iki Akit Tarafın kanunlarına göre altı aydan fazla hürriyeti bağlayıcı bir cezayı veya daha ağır bir cezayı mucip suçlar için yapılacaktır.

            3- Bir cezanın yerine getirilmesi için iade ancak, her iki Akit Tarafın kanunlarına göre cezayı mucip olan suçlar için ve sözkonusu kişi altı aydan fazla hürriyeti bağlayıcı bir cezaya veya daha ağır bir cezaya mahkûm edilmiş bulunduğu takdirde yapılacaktır.

            4- İade talebi, her iki Akit Taraf kanunlarınca her biri hürriyeti bağlayıcı cezayı mucip müteaddit suçlara taalluk etmekle beraber bunlardan bazıları 2. ve 3. paragraflarda öngörülen şartlara uymadığı takdirde, istenilen Taraf bu suçlar için de iadeyi karar verebilir.

            Madde 13
            1- Aşağıdaki durumlarda iade yapılmayacaktır:

            a) İadesi talep olunan kişi istenilen Taraf vatandaşı ise;
            b) İstenilen Taraf kanununa göre isnat edilen suç siyası yahut askeri nitelikte bulunmakla veya karar zamanaşımı ya da kanunda öngörülen başka bir sebeple yerine getirilemeyecek ise;
            c) İadesi talep olunan şahıs, istenilen Taraf ülkesinde, aynı suç dolayısıyla , yetkisizlik kararı hariç, kesinleşmiş bir kararı veya men’i muhakeme kararına konu teşkil etmekte ise;
            d) İade talebine konu olan suç, her iki Akit Taraf kanunlarına göre ancak mağdurun şikayeti üzerine kovuşturuluyor ise;
            e) Suç istenilen Taraf ülkesinde işlenmiş ise.

            2- İstenilen Taraf bundan başka, üçüncü bir Devlet ülkesinde işlenen ve bu ülkede bir mahkeme kararı verilmiş suç dolayısıyla yapılan iade talebini de reddedebilir. Bununla beraber, suç isteyen Taraf ülkesinde de işlenmiş ise veya bu Tarafın önemli çıkarlarına halel vermiş ise ve iade gerçeğin ortaya çıkarılması, cezanın önemi veya yerine getirilmesi yönünden fayda arzetmekte ise iade yapılacaktır.

            3- İstenilen Taraf, iadesi talep olunan şahsın vatandaşı olması nedeniyle iade etmediği takdirde, isteyen Tarafın talebi üzerine ceza kovuşturmasına tevessül edecektir. Suçla ilgili dosyalar, bilgiler ve diğer deliller isteyen Tarafça gönderilecektir. İsteyen Taraf bu kovuşturmaların sonucundan haberdar edilecektir.

            Madde 14
            1- İade talebine, kesinleşmiş mahkeme kararının aslına uygun bulunduğu tasdik edilmiş bir sureti ile suçun tavsifine göre uygulan kanun hükmünün tam metni eklenecektir. Hükümlü cezanın bir kısmını çekmiş ise bu husus belirtilecektir.

            2- Kovuşturma amacıyla vaki iade talebine geçici tutuklama kararının aslına uygun bulunmadığı tasdik edilmiş bir sureti, suç teşkil eden fiillere ait izahname ve suçun tavsifine göre uygulanacak kanun hükmünün metni eklenecektir. Suçtan bir madde zarar husule geldiği takdirde, bunun miktarı mümkün olan ölçüde açıklanacaktır.

            3- İade talebine, iadesi istenilen kişinin vatandaşlık durumu ve mümkün olduğu ölçüde, eşkâli, kimliğine ilişkin bilgiler, ikametgahı, kişisel durumu, fotoğrafı ve parmak izleri eklenecektir.

            4- İade isteğinde bulunan Akit Taraf talebine iadesi istenilen kişinin işlediği suça ilişkin delillere ait belgeleri eklemek zorunda değildir.

            Madde 15
            İade talebi gerekli tüm bilgileri ihtiva etmediği takdirde, istenilen Taraf bunun tamamlanmasını isteyebilir. İstenile Taraf bu amaçla, geçerli nedenlerle uzatılması mümkün olmak kaydıyle iki ayı geçmemek üzere bir süre tayin edebilir.

            Madde 16
            İade talebinin alınmasını müteakip istenilen Taraf, talebe konu teşkil eden kişinin tutuklanmasına ilişkin gerekli tedbirleri gecikmeksizin alacaktır. İşbu Sözleşme hükümlerine göre iade zorunluluğu olmayan hususlarda bu hüküm uygulanmaz

            Madde 17
            1- İadesi istenilen kişi hakkında aynı zamanda geçici bir tutuklama kararı, kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı veya başka bir mahkeme kararının ittihaz edilmiş olduğunu bildiren isteyen tarafın talebi üzerine, iade talebinin alınmasından önce muvakkaten tutuklanabilir. Muvakkkaten tutuklama talebi, posta, telgraf veya yazılı iz bırakan herhangi bir kanalla iletilebilir.

            2- Acil durumlarda, Akit Tarafın yetkili makamları 1. paragrafta öngörülen talep bulunmasa dahi, diğer taraf ülkesinde iadeyi gerektiren bir suçu işlediğine muttali oldukları kendi ülkelerinde bulunan bir şahsın istisnai olarak muvakkaten tutuklayabilirler.

            3- Diğer bir Akit Taraf, işbu maddenin 1. ve 2. paragraflarında öngörülen muvakkat tutuklama tarihinden derhal haberdar edilecektir.

            Madde 18
            1- İşbu Sözleşmenin 17. maddesine uygun olarak muvakkaten tutuklanan kişi, sözkonusu kişinin muvakkaten tutuklandığının diğer tarafa bildirilmesini takip eden kırkbeş gün içinde iade talebi alınmadığı veya bunun tamamlanmasına dair istem yerine getirilmediği takdirde, serbest bırakılabilir. İsteyen Tarafın talebi üzerine, bu süre onbeş gün uzatılabilir.

            2- İstenilen Akit Taraf, isteyen Tarafın iade talebinde bulunacağı hususundan haberdar edildiği takdirde, muvakkaten tutuklanan şahsı derhal serbest bırakacaktır.

            Madde 19
            1- İstenilen Taraf, iade talebi hakkında kararını verdikten sonra, talep edilen kişinin, iade talebine konu teşkil eden fiil dışında bir suç dolayısıyla kovuşturulabilmesi veya hükümlü bulunduğu cezayı kendi ülkesinde çekmesi için teslimini erteleyebilir.

            2- İstenilen Taraf, teslimin tehir edilmesi yerine istenilen şahsı isteyen Tarafa muvakkaten teslim edebilir. Muvakkaten iade olunan kişi, gönderilmesine esas teşkil eden usul işleminin ikmalini müteakip ve en geç muvakkaten iade tarihinden itibaren dört ayı geçmeyecek bir süre içinde derhal geri gönderilecektir.

            Madde 20
            Aynı kişinin iadesi birçok Devlet tarafından istenildiği takdirde, hangi talebin is’af olunacağına istenilen Devlet karar verecektir.

            Madde 21
            1- İstenilen Tarafın muvafakatı bulunmaksızın, iade edilen kişi iadeden evvel işlenen ve iadeye esas olandan başka bir suç dolayısıyla kovuşturulamayacağı ve hakkında bir cezanın infazına geçilemeyeceği gibi teslim tarihinden önceki suçlar sebebiyle üçüncü bir Devlete de teslim edilemez.

            2- Aşağıdaki hallerde muvafakata gerek yoktur:

            a) İade edilen kişi, usul işleminin sonuçlanması veya mahkûmiyetine karar verilmesi halinde, cezanın yerine getirilmesinden itibaren bir ay içinde iade edildiği Akit Devlet ülkesini terketmiş ise.

            İade edilen kişinin kendi iradesi dışındaki sebeplerle isteyen Tarafın ülkesini terketme imkânsızlığı içinde
olduğu müddet, bu sürenin kapsamı dışındadır.

            b) İade edilen kişi isteyen Taraf ülkesinin terkettikten sonra kendi ihtiyarıyla ile bu ülkeye dönmüş ise.

            Madde 22
            1- İstenilen Taraf, iade konusundaki kararından isteyen Tarafa bilgi verecektir.

            2- İadenin tamamen veya kısmen reddedilmesi halinde, red sebepleri isteyen Tarafa iletilecektir.

            3- İadenin kabul edilmesi halinde, istenilen Taraf iadenin yapılacağı yeri ve tarihini isteyen Tarafa bildirecektir. İsteyen Taraf, iade için tespit oluna günü takiben bir ay zarfında teslim almadığı takdirde iadesine karar verilen kişi serbest bırakılacaktır.

            Madde 23
            İade edilen kişi firar etmiş ve istenilen Taraf ülkesine dönmüş ise, isteyen Tarafın yeni bir iade talebi dolayısiyle, işbu Sözleşmenin 14. maddesinde öngörülen belgelerin iletilmesine gerek bulunmayacaktır.

            Madde 24
            İade talebi ile bu talebe verilecek cevap diplomatik kanaldan gönderilecektir. Müstacel durumlarda, iadeye ilişkin diğer haberleşmeler ve muvakkat tutuklama talebi işbu Sözleşmenin 1. maddesinin 1. paragrafına uygun şekilde yapılabilir.

            Madde 25
            1- Akit Taraflardan her biri diğer Akit Tarafın talebi üzerine, bu Tarafça diğer bir Devlete iade edilen kişilerin kendi ülkesinden transit olarak geçişine izin verecektir. Akit Taraflar, işbu Sözleşme hükümlerine göre iade zorunluluğu bulunmadığı takdirde bu izni vermeye mecbur değildirler.

            2- Transit geçiş sistemi, iade talebine ilişkin usul çerçevesinde iletilecektir.

            3- Akit Tarafların yetkili makamları her olayda, transitin şekli, güzergâhı ve diğer şartları konusunda mutabakat sağlayacaktır.

            Madde 26
            Akit Taraflar, iade edilen kişiler hakkında tevessül olunan ceza kovuşturmaları sonucunu karşılıklı olarak bildireceklerdir. Bundan başka talep üzerine, kesinleşmiş karar örneğini de birbirlerine ileteceklerdir.

            Madde 27
            İade ve muvakkat tutuklama prosedürü sadece istenilen Taraf Kanununa tabi olacaktır.

            Madde 28
            İade talebine tevdi olunacak belgelere, istenilen Taraf dilinde, Fransızca ve İngilizce, aslına uygun olduğu tasdik edilmiş tercümeleri de eklenecektir.

BÖLÜM 4
CEZALARIN VATANDAŞI OLDUKLARI DEVLETTE İNFAZI AMACIYLA TRANSFERİ

            Madde 29
            1- Diğer Akit Taraf ülkesinde kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla hürriyeti bağlayıcı bir cezaya hükümlüklerine karar verilen Akit Taraflardan herbirisinin vatandaşları, müşterek mutabakat üzerine ve işbu Sözleşmede öngörülen şartlar dairesinde, cezaların yerine getirilmesi için vatandaşı bulundukları Akit Taraf ülkesine transfer edeceklerdir.

            2- Cezanın infazı amacıyla hükümlünün transferi, mahkemesince mahkûmiyet kararı ittihaz olunan Akit Tarafın (Hüküm Devleti) talebi üzerine, diğer Akit Taraf (İnfaz Devleti) hükümlüyü kabul edeceğini beyan etmiş ise yapılacaktir.

            3- Hükümlünün vatandaşı olduğu Akit Taraf, transferi imkânın nazarı itibara alınması amacıyla mahkemesince karar verilen Akit Tarafa yazılı başvuruda bulunabilir.

            Madde 30
            29. maddede öngörülen prosedürün başlatılması amacıyla, hükümlü, kanuni temsilcisi veya ailesi mensupları Akit Taraflardan birinin yetkili makamlarına müracaat edebilirler. Hüküm Devletinin yetkili makamları, böyle bir müracaatta bulunabileceği konusunda hükümlüye bilgi vereceklerdir.

            Madde 31
            Hükümlünün transferi ancak, mahkûmiyetine neden olan fiil infaz Devletinin ceza mevzuatı açısından da bir suç teşkil etmesi halinde yapılacaktır.

            Madde 32
            1- Hükümlünün infaz Devletine transferi ancak rızasıyla yapılabilecektir.

            2- Hükümlü rızasını geçerli olarak beyan edecek durumda bulunmamakta ise, kanuni temsilcinin muvafakatı alınacaktır.
 
            Madde 33
            İnfaz Devleti, hükümlünün transferini kabul edip etmediğini en kısa süre içerisinde Hüküm Devletine bildirecektir.

            Madde 34
            1- Akit Taraflar transfer üzerinde mutabık kaldıkları takdirde, infaz Devletinin yetkili makamı, kararda yer alan cezanın niteliğini ve süresi ile bağlı olacaktır.

            2- Cezanın niteliği veya süresi infaz Devletinin mevzuatı ile bağdaşmamakta veya bu Devletin mevzuatı gerektirmekte ise, infaz Devletinin yetkili makamı bu cezayı, aynı nitelikteki suçlar için kanunda öngörülen cezaya dönüştürülebilecektir. Bu ceza, mümkün olduğu ölçüde, niteliği itibariyle kararda verilen cezaya uygun olacaktır. Dönüştürülen ceza , niteliği ve süresi yönünden hüküm Devletinde verilen cezadan ağır olamayacağı gibi, infaz Devleti kanununda aynı nitelikte bir suç için öngörülen azami miktarı da geçmeyecektir.

            3- İnfaz Devletinin yetkili makamı, olayların sübutu ile bağlı kalacak ve hürriyeti bağlayıcı bir ceza yerine başka nitelikte bir ceza ikame edemeyecektir.

            Madde 35
            İnfaz Devletinin muvafakat etmesi halinde, Akit Tarafların yetkili makamları mümkün olan en kısa süre içinde hükümlünün transferinin yerine, tarihini ve şartlarını tespit edeceklerdir. Hükümlünün transferi Hüküm Devletinin ülkesinde gerçekleştirilecektir.

            Madde 36
            1- Şartlı tahliye dahil cezanın infazı, infaz Devleti mevzuatına tabi olacaktır.

            2- Genel ve özel af hüküm Devleti veya infaz Devleti mevzuatın göre uygulanacaktır.

            3- İnfaz Devletin transfer olunan hükümlü hakkında ittihaz edilen mahkûmiyet kararının yeniden tetkiki için yapılacak herhangi bir başvuruda yalnızca hüküm Devleti mahkemesi karar verme yetkisine haiz olacaktır.

            Madde 37
            1- Akit Taraflar infazı etkileyebilecek tüm durumlardan ve özellikle genel af, özel af ve kararın yeniden tetkikine dair başvuru, etki ve sonuçları ile ilgili olarak birbirlerine karşılıklı bilgi vereceklerdir.

            2- İnfaz Devleti, cezanın yerine getirilmesi tamamlandığında Hüküm Devletine bilgi verecektir.

            Madde 38
            Hükümlünün infaz Devletine teslimi, mümkün olduğu ölçüde 25. maddede öngörülen usule uygun şekilde yapılacaktır.

            Madde 39
            1- Hükümlünün transferine dair talep yazılı olarak yapılacaktır.

            2- Talebe aşağıdaki belgeler eklenecektir:

            a) Kesinleştiğine ve infaz edilebilir nitelikte bulunduğuna dair meşruhatı havi aslı veya onaylanmış örneği;
            b) Uygulanan kanun hükümlerinin metni;
            c) Mümkün olduğu ölçüde, hükümlünün kimliği, vatandaşlığı, oturduğu yer veya ikametgahına ilişkin ayrıntılı bilgiler;
            d) Hükümlünün cezasının hüküm Devletinde infaz edilen kısmını belirleyen belgeler;
            e) Hükümlünün muvafakatını havi tutanak;
            f) Talebin incelenmesi için önem arzedilebilecek diğer tüm belgeler.

            Madde 40
            İnfaz Devleti, kendisine sağlanan bilgi ve belgelerin yetersiz olduğu kanaatinde ise, tamamlayıcı malûmat isteyebilir ve bu malûmatın gönderilmesi için, gerekli talep üzerine uzatılması mümkün olmak kaydıyla, bir süre tespit edilebilir. Tamamlayıcı malûmatın gönderilmemesi halinde infaz Devleti, kendisine sağlanmış bulunan bilgi ve belgeleri esas alarak kararını verecektir.

            Madde 41
            Transfer talepleri ile ekindeki belgeler resmi tasdik işleminden muaf olacak ve infaz Devleti dilinde, Fransızca veya İngilizce tercümeleriyle gönderilecektir.

            Madde 42
            Hükümlünün transferi ile ilgili olarak, münhasıran Hüküm Devleti ülkesinde yapılanlar dışındaki masraflar infaz Devleti tarafından karşılanacaktır.
 

BÖLÜM 5
CEZAİ KONULARDA İLGİLİ MUHTELİF HÜKÜMLER

            Madde 43
            Akit Taraflar diğer Taraf ülkesinde suç işlemiş bulunan vatandaşları hakkında, diğer Akit Tarafın talebi üzerine, kendi mevzuatları hükümlerine uygun olarak kovuşturma yapmayı taahhüt ederler.

            Madde 44
            1- 43. maddede öngörülen cezai kovuşturmaya tevessül edilebilmesi için, Akit Tarafların birbirlerine gönderecekleri yazılı talepnameler aşağıdaki hususları ihtiva edecektir:

            a) İsteyen makamın adı;
            b) İşleniş tarihi ve yeri de muhtevi talebe konu teşkil eden suçla ilgili bilgiler;
            c) Sanığın kimliği, vatandaşlığı ve mümkün olduğu ölçüde ikamet ettiği veya oturduğu yer hakkında malûmat.

            2- Talepnameye aşağıdaki bilgiler eklenecektir:

            a) İsteyen Taraf dilinde düzenleşmiş hazırlık soruşturması evrakı veya aslına uygun olduğu onaylanmış örnekleri;
            b) Ceza kovuşturması sırasında delil teşkil edebilecek tüm eşyalar ve belgeler; bu konuda işbu Sözleşmenin 46. maddesi hükümleri uygulanacaktır;
            c) Suçun işlendiği yerde yürürlükte olan mevzuata göre uygulanması gereken kanun hükümleri metinleri;
            d) Mümkün olduğu ve gerektiği takdirde, sanığın fotoğrafı ve parmak izleri.

            3- Talepte bulunan Akit Taraf, kovuşturma sonucunda diğer Tarafa bilgi verecek ve kesinleşen kararın bir örneğini gönderecektir.
 

 
            Madde 45
            1- Diğer Tarafın ülkesinde tutuklu bulunan kişilerin tanık sıfatıyla dinlenilmeleri gerekiyorsa, istenilen Taraf bu kişilerin, tutukluluk hallerinin devamı ve dinlenildikten sonra en kısa süre içinde geri gönderilmeleri şartıyla, isteyen Taraf ülkesine gönderilmelerine muvafakat edebilir.

            2- Üçüncü bir Devlet ülkesinde tutuklu olan kişilerin tanık sıfatıyla dinlenmeleri gerektiği takdirde, Akit Taraflar, bu kişilerin kendi ülkelerinden transit geçişlerine izin vereceklerdir.

            3- Yukarıda 1. ve 2. paragraflarda öngörülen hususlarda, işbu Sözleşmenin 6. madde hükümleri mümkün olduğu ölçüde uygulanacaktır.

            Madde 46
            1- Suçun işlenişine ilişkin olanları ile ceza kovuşturması sırasında delil teşkil edebilecek diğer tüm eşyalar, isteyen Tarafa talep edilen kişinin ölümü veya başka sebeplerle iadesi gerçekleştirilemese dahi, teslim edilecektir.

            2- İstenilen Taraf, başka bir ceza kovuşturması için gerekli görülmesi halinde sözkonusu eşyanın teslimini geçici olarak erteleyebilir.

            3- Teslim edilecek eşyalar üzerindeki üçüncü kişilerin hakları saklıdır. Ceza kovuşturmasının sonuçlanmasını takiben bu eşyalar, ilgililere teslim edilmek üzere gönderen Tarafa iade olunacaktır.

            Madde 47
            Suçluların iadesi ve eşyaların teslimi ile ilgili olarak, münhasıran istenilen Taraf ülkesinde yapılanlar dışındaki masraflar isteyen Tarafça karşılanacaktır.

            Madde 48
            1- Akit Taraflar, diğer Taraf vatandaşları hakkında ittihaz olunan ve kesinleşen mahkûmiyet kararları ile ilgili bilgileri, yılda en az bir defa olmak üzere birbirlerine ileteceklerdir.

            2- Akit Taraflar talep üzerine, daha önce istenilen Taraf ülkesinde ikamet eden kişiler hakkındaki adlî sicil kayıtlarına ilişkin malûmatı, ceza kovuşturması dolayısıyla birbirlerine ileteceklerdir.

            3- Yukarıda 1. ve 2. paragraflarda öngörülen hallerde Akit Taraflar, mümkün olduğu ölçüde mahkûm edilen kişilerin parmak izlerini de birbirlerine göndereceklerdir.

BÖLÜM 6
SON HÜKÜMLER

            Madde 49
            İşbu Sözleşme, yürürlüğe girmesinden önce veya sonra vuku bulan olaylara ilişkin talepler konusunda uygulanacaktır.

            Madde 50
            1- İşbu Sözleşme onaylanacak ve Varşova’da yapılacak onay belgelerinin teatisinden otuz gün sonra yürürlüğe girecektir.

            2- İşbu Sözleşme süresiz olarak akdedilmiştir. Akit Taraflardan her biri diplomatik kanaldan Sözleşmeyi feshedebilir. Böyle bir durumda, fesih tarihinden altı ay sonra Sözleşme yürürlükten kalkacaktır.

            İşbu hükümlerin kanıtı olarak, Akit Tarafların Yetkili Temsilcileri Sözleşmeyi imzalamış ve mühürlerini tatbik etmişlerdir.

            Ankara’da 9 Ocak 1989 tarihinde Türkçe, Lehçe ve Fransızca dillerinde herbirisi ikişer nüsha, ve herbiri esas metin olarak düzenlenmiştir. İhtilaf halinde Fransızca metni geçerli olacaktır.

            Türkiye Cumhuriyeti                                                Polonya Halk Cumhuriyeti
            Cumhurbaşkanı Adına                                             Devlet Konseyi Adına
            Mehmet TOPAÇ                                                        Lukasz BALCER

 
TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE FAS KRALLIĞI ARASINDA HÜKÜMLERİN NAKLİNE İLİŞKİN İŞBİRLİĞİ SÖZLEŞMESİ

            Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Fas Krallığı Hükümeti

            İki ülke arasında adli alanda özellikle hükümlülerin nakli konusunda işbirliğini güçlendirmek arzusu ile, bu Sözleşmenin akdolunmasını kararlaştırmışlar ve bu amaçla aşağıdaki isimleri bulunanları yetkili kılmışlardır:

            Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti,
            Mahmut Oltan SUNGURLU
            Adalet Bakanı

            Fas Krallığı Hükümeti,
            Moulay Mustapha BELARBI ALAOUI
            Adalet Bakanı

            Usulüne uygun yetki belgelerini teati ettikten sonra aşağıdaki konularda anlaşmışlardır.

            MADDE 1
            Tanımlar
            İşbu Sözleşme hükümlerine göre:

            a) “Mahkumiyet” cezai yönden suç teşkil eden bir fiil dolayısıyla mahkeme tarafından verilen kesinleşmiş bir hürriyeti bağlayıcı ceza anlamındadır;

            b) “Yargı” kesinleşmiş bir mahkûmiyet ihtiva eden mahkeme kararı anlamındadır;

            c) “Hüküm Devleti” nakledilebilecek olan kişi hakkında hükmün verildiği Devlet anlamındadır;

            d) “Yerine Getiren Devlet” mahkûm edilen kişinin, mahkûmiyetinin infazı için nakledilebileceği Devlet anlamındadır;

            e) “Vatandaş” her iki ülkeden birinin uyruğunda olan kişi anlamındadır;

            f) “Yetki Makam” her iki ülkenin Adalet Bakanlıkları anlamındadır;

           g) “Hükümlü” taraflardan birisinin ülkesinde bir mahkeme kararı konu teşkil eden ve orada hürriyeti kısıtlanmış olan, küçükler dahil kişiler anlamındadır.

            MADDE 2
            Genel Esaslar
            1- Taraflar hükümlü kişilerin bu Sözleşme hükümlerine uygun olarak nakledilmeleri konusunda birbirlerine en geniş ölçüde işbirliği sağlamayı taahhüt ederler.

            2- Akit bir Devlette mahkûm edilen kişi, işbu Sözleşme hükümlerine uygun olarak hakkında verilen mahkûmiyetin yerine getirilmesi için diğer Akit Devlet ülkesine nakledebilecektir. Bu amaçla, hükümlü kişi işbu Sözleşme hükümlerine göre nakledilmesine dair talebini yazılı olarak hüküm Devletine veya yerine getiren Devlete iletecektir.

            3- Transfer talebi hüküm Devleti veya yerine getiren Devlet tarafından yapılabilecektir.

            MADDE 3
            Nakil Şartları 
            1- İşbu Sözleşme hükümlerine göre transfer ancak aşağıdaki şartlarla yapılabilecektir:

            a) Hükümlü yerine getiren Devlet uyruğunda ise;

            b) Yargı kesinleşmiş ise;

            c) Nakil talebinin alındığı tarihte, hükümlünün yerine getirilecek en az bir yıllık mahkûmiyeti bulunmakta ise;

            d) Hükümlü tarafından veya, yaşı veya fizikî veya aklî durumu nedeniyle iki Devletten birinin gerekli görmesi halinde hükümlünün kanuni temsilcisi tarafından nakline rıza gösterilmiş ise;

            e) Mahkûmiyetin verilmesine esas olan fiil her iki Devlet mevzuatında öngörülmüş ve cezayı mucip bulunmakta ise ve ;

            f) Hüküm Devleti ile yerine getiren Devlet transferin yapılmasında anlaşmışlar ise.

            MADDE 4
            Bilgi Sağlama Yükümlülüğü
            1- Bu Sözleşmenin uygulanabileceği her hükümlü, hüküm Devleti tarafından bu Sözleşme’nin içeriğinden haberdar edilecektir.

            2- Hükümlü, bu Sözleşme gereğince nakledilmesi hususundaki isteğini hüküm Devletine beyan etmiş ise, bu Devlet durumu en kısa zamanda yerine getiren Devlete bildirecektir.

            3- Bu bilgiler aşağıdaki hususları kapsayacaktır:

            a) Hükümlünün adı, doğum tarihi ve yeri,

            b) Var ise yerine getiren Devletteki adresi,

            c) Mahkûmiyetin istinad ettiği olaylar hakkında bir açıklama ile hukuki tavsifleri,

            d) Mahkûmiyetin niteliği, süresi ve infaza başlama tarihi,

            e) Hükümlünün transfer edilmesin konusundaki yazılı beyanı.

            4- Hükümlü nakil istemini yerine getiren Devlete bildirmiş ise, hüküm Devleti bu Devlete, talebi üzerine, bu maddenin 3. fıkrasında belirtilen bilgileri iletecektir.

            5- Hükümlü, nakil istemin üzerine her iki Devlet tarafından alınan bütün kararlar ile hüküm Devleti veya yerine getiren Devlet tarafından önceki fıkralar gereğince yapılan bütün işlemlerden yazılı olarak haberdar edilecektir.

            MADDE 5
            İstemler ve Cevaplar
            1- Nakil istemleri ve cevapları yazılı olarak iletilecektir.

            2- Taraflar arasında bilgi teatisi diplomatik yoldan yapılmış olacaktır.

            3- Talep edilen Devlet, istenilen nakle rıza gösterip göstermediğine dair kararını en kısa sürede talep eden Devlete bildirecektir.

            MADDE 6
            Sağlanacak Belgeler
            1- Yerine getiren Devlet, hüküm Devleti tarafından talep olunması halinde aşağıdaki belgeleri sağlayacaktır:

            a) Hükümlünün kendi Devlet vatandaşı olduğunu belli eden bir belge veya bildirim,

            b) Hüküm Devletine verilen mahkûmiyete esas olan fiillerin, yerine getiren Devlette kendi kanununa göre suç teşkil ettiğine dair bu Devletin mevzuattaki hükümlerin örnekleri.

            2- Nakil talebinin kabulü halinde, hüküm Devleti yerine getiren Devlete aşağıdaki belgeleri tevdi edecektir:

            a) Yargı kararının onaylanmış bir örneği ve hükmün dayandığı kanun;

            b) Geçici tutuklama ve ceza indirilmesi de dahil olmak üzere mahkûmiyetin ne kadarının infaz edildiğini gösteren ve mahkûmiyetin yerine getirilmesiyle ilgili diğer unsurları içeren bir açıklama;

            c) 3. maddenin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtildiği şekilde, nakle rıza gösterildiğine dair bir beyan, ve

            d) Gerekli olduğu takdirde, hükümlü hakkındaki tıbbi veya sosyal raporlar, davranışlar, kendisine uygulanan infaz rejimi ve hakkındaki diğer tüm tavsiyeler.

            3- Hüküm Devleti ve yerine getiren Devlet nakil istemi bulunmadan veya nakle rıza gösterip göstermeyeceğine dair karar almadan önce yukarıda 1. ve 2. fıkralarda belirtilen belge ve bildirimlerden herhangi birinin sağlanmasını isteyebileceklerdir.

            MADDE 7
            Rıza ve Rızanın Doğruluğunun Saptanması
            1- Hüküm Devleti, işbu Sözleşmenin 3. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen hükümlünün rızasının serbestçe ve tüm sonuçlarını bilerek verilmesini temin edecektir.

            2- Bu amaçla hükümlünün veya gerektiğinde onu temsil eden kişinin rızası bunu kabul için resmen görevlendirilmiş bir kişi tarafından tespit olunacaktır.

            3- Hüküm Devleti, yerine getiren Devlete, bir konsolos veya yerine getiren Devlet’le mutabık kalınacak başka bir görevli tarafından  rızanın yukarıdaki fıkralarda öngörülen şartlarda verildiğini doğrulama imkânını sağlayacaktır.

            MADDE 8
            Naklin Hüküm Devleti Bakımından Sonuçları
            1- Hükümlünün, yerine getiren Devlet mercilerince teslim alınması, hüküm Devletinde mahkûmiyetin infazının talik edilmesi sonucunu doğuracaktır.

            2- Yerine getiren Devlet mahkûmiyetin infazının tamamlandığı görüşüne varmış ise, hüküm Devleti bundan böyle hükmü infaz edemez.
 
            MADDE 9
            Naklin Yerine Getiren Devlet Bakımından Sonuçları
            1- Yerine getiren Devlet makamları, hükmünün teslim alınmasından itibaren hükmün infazına devam edeceklerdir.
 
         2- İşbu Sözleşme hükümlerine göre cezasının infazı için transfer edilen bir hükümlü, infaz edilecek mahkûmiyet kararına konu teşkil eden suç dolayısıyle yerine getiren Devlette yargılanamaz veya hükümlülüğüne karar verilemez.

            MADDE 10
            İnfazın Devamı
            1- Bir mahkûmiyetin infazı, yerine getiren Devletin kanununa tabi olacaktır. Mahkûmiyetin yerine getirilmesine ilişkin şartların tayini konusunda sadece bu Devlet yetkilidir.

            2- Hüküm Devletince verilen ceza yerine getiren Devlet mevzuatında öngörülmediği takdirde, bu Devlet sözkonusu cezayı aynı nitelikteki bir suç için kendi mevzuatında öngörülen bir ceza veya tedbire dönüştürebilir. Yerine getiren Devlet, talebin kabulünden önce hüküm Devletine bu konuda bilgi verecektir. Bu ceza veya tedbir, mümkün olduğu takdirde, niteliği ve süresi itibariyle infazı gereken kararda belirlenen cezaya uygun olacaktır. Tayin olunacak ceza veya tedbir, niteliği ve süresi bakımından, hüküm Devletinde verilen cezadan ağır olamayacağı gibi, yerine getiren Devlet kanununda öngörülen yukarı haddi de aşmayacaktır.

            MADDE 11
            Genel Af, Özel Af, Cezanın Tahfifi
            Her Devlet kendi kanunu veya diğer hukuki kurallarına uygun olarak genel af veya özel af çıkartabilir veya hükmedilen cezayı tahfif edebilir.

            MADDE 12
            Yargının Yeniden Tetkiki
            Yargının yeniden tetkiki için yapılacak tüm başvurular hakkında ancak hüküm Devleti karar verme yetkisine sahip olacaktır.

            MADDE 13
            İnfazın Sona Erdirilmesi
            Yerine getiren Devlet, hüküm Devleti tarafından verilen ve cezanın azaltılması veya ortadan kaldırılmasın sonucunu doğuracak tüm kararlara uymak zorundadır.

            MADDE 14
            İnfaz Hakkında Bilgi
            Yerine getiren Devlet aşağıdaki hallerde hükmün infazı ile ilgili olarak Hüküm Devletine bilgi sağlayacaktır:

            a) İnfaz işleminin tamamlandığı sonucuna vardığı takdirde;

            b) İnfaz isteminin tamamlanmasından önce hükümlü firar etmiş ise;

            c) Hüküm Devleti, infaz şartlarına ilişkin olarak kendisinden bir rapor istediği takdirde.

            MADDE 15
            Kullanılacak Dil ve Masraflar
            1- Tüm bilgilerin iletilmesi ve bir hükümlünün transferine ilişkin tüm talepler, aksi mektup teatisi ile kararlaştırılmış bulunmadığı takdirde, bilgi ve talebin gönderildiği tarafın resmi dilinde yapılacaktır.

            2- Münhasıran hüküm Devletinin ülkesinde yapılan masraflar bu Devlet, bir hükümlünün transferi dolayısıyla yapılan diğer masraflar ise, aksi kararlaştırılmamış bulunduğu takdirde, yerine getiren Devlet tarafından karşılanacaktır.

            MADDE 16
            Zaman Bakımından Uygulama
            İşbu Sözleşme, yürürlüğe girmesinden önce veya sonra verilmiş hükümlerin yerine getirilmesinde uygulanacaktır.

            MADDE 17
            Onaylama
            İşbu Sözleşme her iki Akit Devletin Anayasa hükümlerine uygun olarak onaylanacaktır.

            MADDE 18
            Yürürlüğe Girme
            İşbu Sözleşme onay belgelerinin teatisinden altmış gün sonra yürürlüğe girecektir.

            Madde 19
            Uyuşmazlıkların Çözümlenmesi
            İki Devlet arasında, bu Sözleşmenin uygulanması veya yorumlanması ile ilgili çıkabilecek uyuşmazlıklar diplomatik yolla çözümlenecektir.

            MADDE 20
            Süresi ve Feshi
            1- Bu Sözleşme süresiz olarak akdolunmuştur.

            2- Akit Taraflardan her biri Sözleşmeyi her an feshedebilecek ve bu fesih diğer Devlet bildirimi aldıktan altı ay sonra geçerli olacaktır.

            Bu hükümlerin tanıtı olmak üzere iki Akit Tarafın tam yetkili temsilcileri işbu Sözleşmeyi imzalamışlar ve altına mühür basmışlardır.

            Rabat’ta 1989 yılının 15 Mayıs günü Türkçe, Arapça ve Fransızca olmak üzere ikişer nüsha halinde düzenlenmiştir. Metinlerin herbiri aynı şekilde geçerli olacaktır. Türkçe ve Arapça metinler arasında ihtilaf vukuunda Fransızca metin geçerli olacaktır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ                        FAS KRALLIĞI HÜKÜMETİ
                           ADINA                                                                   ADINA

 
TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE FAS KRALLIĞI ARASINDA CEZAİ KONULARDA ADLİ YARDIMLAŞMA
VE SUÇLULARIN GERİ VERİLMESİ SÖZLEŞMESİ

            Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Fas Krallığı Hükümeti

            İki ülke arasında özellikle cezai konularda ve suçluların geri verilmesi hususunda adli yardımlaşma alanında işbirliğini güçlendirmek arzusu ile, bu Sözleşmenin akdolunmasını kararlaştırmışlar ve bu amaçla aşağıda isimleri bulunanları yetkili kılmışlardır:

            Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti,
            Mahmut Oltan SUNGURLU
            Adalet Bakanı

            Fas Krallığı Hükümeti,
            Moulay Mustapha BELARBI ALAOUI
            Adalet Bakanı

            Usulüne uygun yetki belgelerini teati ettikten sonra aşağıdaki hususlarda anlaşmışlardır.

 
KISIM I
CEZAİ KONULARDA ADLİ YARDIMLAŞMA
 
BÖLÜM I
BAŞLANĞIÇ HÜKÜMLERİ

            Madde 1
            Yardımlaşma Yükümlülüğü
            Akit Taraflar, bu Sözleşmede öngörülen şartlar dahilinde, cezai konularda adli yardımlaşmada bulunmayı karşılıklı olarak taahhüt ederler.

            Madde 2
            Yardımlaşmanın Kapsamı
            Cezai konularda adli yardımlaşma, özellikle mahkeme kararının ve usul işlemlerinin tebliğini, istinabelerin yerine getirilmesini, şahit ve bilirkişilerin dinlenmesi, adli sicil belgelerinin verilmesi ve kovuşturma amacıyla suç duyurusunda bulunulmasını kapsar.

            Madde 3
            Yardımlaşma Uygulanmayacağı Haller
            Birinci kısım hükümleri, aşağıdaki hallerde uygulanmaz:

            a) Suçun talep edilen Devlet tarafından siyasi nitelikte veya buna murtebit suç olarak kabul edilmesi,

            b) Adli yardım talebinin talep edilen Devlet tarafından yerine getirilmesinin kendi egemenliğine, güvenliğine veya kamu düzenine zarar verecek nitelikte telakki edilmesi.

            Madde 4
            Şartlı Uygulama
            Harç, rüsum ve vergi, gümrük ve kambiyo konularında, adli yardımlaşma, birinci kısımda öngörülen şartlar dahilinde, ancak özellikle belirtilmiş her suç veya suç grubu için nota teatisi yoluyla bu şekilde kararlaştırılmak suretiyle yerine getirilecektir.

BÖLÜM II
ADLİ YARDIM TALEPLERİNİN MUHTEVASI VE GÖNDERİLMESİ

            Madde 5
            Talebin Muhtevası
            1- Adli yardım talepleri aşağıdaki hususları belirtir:

            - İşin niteliği;
            - Talepte bulunan makam;
            - Talep edilen makam;
            - Suçun niteliği;
            - Kovuşturulan veya mahkum olan şahsın belirtilmesi.

            2- Ayrıca aşağıdaki bilgilerde verilir:

            a) Tebligat talepleri ile ilgili olarak;
            - Belgenin veya kararın niteliği;
            - Muhatabın adı ve adresi;
            - Muhatabın davadaki sıfatı;

            b) İstinabe talepleri ile ilgili olarak, davanın dayandığı vak’alar ve talep edilen makam verilen görevle ilgili yararlı bütün ayrıntılar, özellikle şahitlerin ad ve adresleri ve gerektiğinde, onlara sorulacak sorular.

            Madde 6
            İşlemler
            1- Adli yardım talepleri ive ekli belgeler yetkili bir makamca imzalanmış ve mühürlenmiş veya aslına uygunluğu tasdik edilmiş olmalıdır. Bu belgeler her türlü tasdik işleminden muaftır.

            2- Adli yardım taleplerinin şekli, talep edilen Devletin mevzuatın düzenler.
 
            Madde 7
            Yazışma Dili
            Adli yardım talepleri, tebliğ belgeleri ve iki Devletin birinin ülkesinde bulunan kişilere tebliğ edilecek usul işlemleri ve mahkeme kararları talep eden Devletin dilinde yazılır ve buna talep edilen Devletin dilinde de bir çevirisi eklenir. Bu çeviri bir yeminli tercüman tarafından tasdik edilmesi yahut talepte bulunan Devletin yasalarına göre onaylanmalıdır.

            Madde 8
            Gönderme Yolları
            1- Adli yardım talepleri istinabeler de dahil olmak üzere diplomatik yoldan gönderilir.

            2- Bununla beraber, acele hallerde, Adalet Bakanlığından Adalet Bakanlığına doğrudan gönderilebilir.

            3- Tebliğ belgeleri belirtilmeksizin iki yoldan biri ve diğeri ile iade edelir.

 
BÖLÜM III
ADLİ YARDIM TALEPLERİNİN YERİNE GETİRİLMESİ

            Madde 9
            Yerine Getirme Şekilleri
            Adli yardım talepleri talep edilen Devletin mevzuatına uygun olarak yerine getirilir.

            Madde 10
            Yerine Getirme
            Talep edilen Devlet, adli yardım talebini yerine getirmiyorsa, nedenini de belirterek bundan talep eden Devleti süratle haberdar eder ve kendisine gönderilen belgeleri iade eder.

            Madde 11
            Masraflar
            Talep edilen Devlet, bilirkişi masrafları dışında, bu Sözleşme uyarınca yapılan adli yardım talebinin yerine getirilmesi masraflarını talep edemez.
 

BÖLÜM IV
USUL İŞLEMLERİNİN VE MAHKEME KARARININ TEBLİĞİ

            Madde 12
            Tebliğ
            1- Talep edilen Devlet talep eden Devlet tarafından kendisine tebliğ maksadıyla gönderilen usul işlemlerini ve mahkeme kararlarını tebliğ eder.

            2- Bu tebliğ, belgenin veya kararın muhataba doğrudan basit şekilde tevdii yoluyla yerine getirilebilir.

            3- Akit Taraflardan herbiri belgeleri zor kullanmaksızın kendi vatandaşlarına diplomatik veya konsolosluk memurları vasıtasıyla tebliği etmek hakkını saklı tutar.

            4- Tebliğin yapıldığı, ya muhatap tarafından tarihi atılan ve imzalanan bir alındı veya tebligatın yapıldığını, tarihini ve yapılış şeklini belirten ve talep edilen Devletin yetkili makamınca düzenlenen bir tebligat tutanağı ile kanıtlanır.

            Madde 13
            Celpnameler
            İki Devletten birinin ülkesinde bulunan kovuşturmaya tabi olan kişilere ilişkin celpnamelere, bu Devletin yetkili makamına mahkeme önüne çıkış için tespit edilen tarihten en az iki ay önce tebliğ amacıyla, gönderilmiş olmalıdır.

BÖLÜM V
ŞAHİT VEYA BİLİRKİŞİLERİN MAHKEME ÖNÜNE ÇIKMALARI

            Madde 14
            Mahkeme Önüne Çıkma
            Talep eden Devlet, cezai bir konuda, bir şahit veya bilirkişinin kendi adli makamları önüne bizzat çıkmasını gerekli buluyorsa, talep edilen Devlete gönderilen tebliğ isteminde bu hususu belirtir. Talep edilen Devlet şahit veya bilirkişiye bu talebi bildirir ve şahit veya bilirkişinin cevabını talep eden Devlete iletir.

            Madde 15
            Masraflar
            1- Şahit veya bilirkişi talep eden Devlet tarafından ödenmek üzere, yol ve ikamet masrafları ile bir tazminat hakkına sahiptir. İkamet masrafları ve tazminat en azından mahkemesi önüne çıkacağı Devlette yürürlükte bulunan tarifelerde öngörülen oranlara eşit olacaktır.

            2- Şahit veya bilirkişi istekte bulunduğu takdirde, talep edilen Devlet, önceden istişarede bulunarak, talep eden Devlet hesabına, seyahat veya ikamet masraflarının tamamını veya bir kısmını avans olarak öder.

            Madde 16
            Bağışıklıklar
            1- Bir celpnameye icabet ederek talep eden Devletin adli makamları önüne isteyerek çıkan tanık veya bilirkişi, vatandaşlığı ne olursa olsun, talep eden Devletin ülkesine girişinden önceki fiillere veya mahkumiyetleri nedeniyle , bu Devlette kovuşturmaya tabi tutulamaz, tutuklanamaz ve kişisel hürriyeti hiçbir şekilde kısıtlanamaz.

            2- Bu bağışıklık tanık veya bilirkişi orada bulunmasına adli makamlarca artık gerek görülmediği ve ülkeyi terketme imkanına sahip olduğu halde kesintisiz otuz gün içinde talep eden Devlet ülkesinden ayrılmadığı veya bu ülkeye döndüğü takdirde son bulur.

            Madde 17
            Tutuklu Şahitlerin Nakli
            1- Tutuklu şahitlerin mahkeme önüne çıkarılması istemi, sözkonusu şahitlerin tutukluluk hallerinin sürdürülmesi ve en kısa zamanda geri gönderilmek şartıyla yerine getirilir.

            2- Bununla beraber, nakil istemi aşağıdaki hallerde reddedilebilir.
            a) Tutuklu kişi buna rıza göstermezse,
            b) Talep eden Devletin ülkesinde görülmekte olan bir ceza davasında hazır bulunması gerekiyorsa,
            c) Nakli tutuklama süresini uzatabilecek nitelikte ise,
            d) Talep eden Devlet ülkesine nakil edilmesine mani başka önemli sebepler varsa.

            3- Nakil istemi ve cevabı diplomatik yoldan gönderilir.

BÖLÜM VI
ADİL SİCİL

            Madde 18
            1- Akit Taraflar, birinin adli makamlarınca diğerinin vatandaşları aleyhine verilmiş ve kendi ülkesinde adli sicile işlenecek cinsten cezai mahkumiyetler hakkında birbirlerine bilgi verirler.

            2- Akit Taraflar, kendi adli makamlarının talebi üzerine, talep edilen Devletin yasalarına ve yönetmeliklerine uygun olarak adli sicil örnekleri konusunda yazışırlar.

            Madde 19
            Adli sicil belgeleri teatisi Adalet Bakanlıkları aracılığı ile yapılır. Acil durumlarda bu teati en seri yoldan gerçekleştirilir:

BÖLÜM VII
KOVUŞTURMA AMACIYLA İHBAR

            Madde 20
            İhbar
            1- Akit Taraflardan her biri diğerine, kovuşturma amacıyla, ülkesinde suç işleyip kendi ülkesine dönen diğer Devlet vatandaşları hakkında kovuşturma yapılması için bu Devlete ihbarda bulunabilir.

            2- Bu amaçla, dosyalar, bilgiler ve suçla ilgili eşyalar ücretsiz olarak gönderilir.

            3- Talep edilen Devlet, talep eden Devlete talebinin sonucu hakkında bilgi verir.

BÖLÜM VIII
CEZAİ KONUDA BİLGİ TEATİSİ

            Madde 21
            Bilgi Teatisi
            Akit Taraflar karşılıklı olarak ve talep üzerine işbu Sözleşmeye ilişkin konularda ülkelerinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri, mahkeme kararları ve diğer faydalı hukuki bilgileri birbirlerine verirler.

KISIM II
SUÇLULARIN GERİ VERİLMESİ

            Madde 22
            Suçluları Geri Verme Yükümlülüğü
            Akit Taraflar, aşağıdaki maddelerde öngörülen kural ve şartlar uyarınca, her iki Devletten birinin ülkesinde bulunup, diğer Devletin adli mercileri tarafından hakkında kovuşturma yapılan veya hüküm giymiş kişileri karşılıklı olarak iade etmeyi taahhüt ederler.

            Madde 23
            Vatandaşları Geri Verilmesi
            1- Akit Taraflar kendi vatandaşlarını geri vermezler. Vatandaşlık sıfatı, geri verilmenin istenildiği suçun işlendiği tarihe göre takdir edilir.

            2- İadesi istenen kişi, talep edilen Devletin vatandaşı ise, bu Devlet, talep eden Devletin isteği üzerine, gerekiyorsa, bu şahıs hakkında kovuşturma yapılması için konuyu kendi yetkili makamlarına intikal ettirir. Bu amaçla işbu Sözleşmenin 20. maddesinin 2. ve 3. fıkralarının hükümlerine göre hareket edilir.

            Madde 24
            Geri Verilmeyi Gerektiren Suçlar
            1- İade aşağıdaki hallerde kabul olunur:

            a) Her iki Akit Taraf mevzuatınca en az bir yıl hürriyeti bağlayıcı nitelikte veya daha ağır bir cezayı gerektiren suç veya suçlar için;
            b) a bendinde öngörülen suçlara talep eden Devletin mahkemeleri tarafından verilmiş en az altı ay hürriyeti bağlayıcı ceza mahkumiyetleri için.

            2- İade talebi, her iki Akit Tarafın kanunlarından her biri için hürriyeti bağlayıcı ayrı ceza öngörülen birbirinden ayrı birçok fiillerle ilgili olmakla birlikte, bu fiillerden bazıları ceza süresine ilişkin şarta uymuyorsa, talep eden Akit Taraf bu fiiller için de iade etme yetkisine sahip olacaktır.

            Madde 25
            Şartlı Geri Verilme
            Harç, rüsum ve vergiler, gümrük ve kambiyo konularında, iade talebi, bu bölümde öngörülen şartlar dahilinde, ancak Akit Tarafların özellikle belirtilmiş her suç veya suç grubu için nota teatisi yoluyla bu şekilde kararlaştırılmak suretiyle kabul olunabilir.

            Madde 26
            İade Talebinin Reddi
            1- İade talebi aşağıdaki hallerde kabul edilmeyecektir:

            a) İade talebine neden olan suçlar talep edilen Devlet ülkesinde işlenmiş ise,
            b) İadesi istenen kişi hakkında talep edilen Akit Taraf adli mercilerince, aynı fiil veya fiillerden dolayı ademi takip, men’i muhakeme, mahkumiyet veya beraat kararı verilmiş ise,
            c) İade talebi alındığı sırada kamu davası veya ceza, Akit Taraflardan birinin veya diğerinin mevzuatın uyarınca zaman aşımına uğramış ise,
            d) Suç, talep eden Devletin ülkesin dışında bu Devletin yabancı bir şahıs tarafından işlenmiş veya talep edilen Devletin mevzuatı, ülkesi dışında, bir yabancı tarafından işlenen bu tür suçlar için kovuşturma açılmasına müsaade etmiyor ise,
            e) Talep eden veya talep edilen Devlette bir genel af ilan edilmiş ise,
Ayrıca talep edilen Devlette bir genel af ilan edilmiş olup, suçun, bir yabancı tarafından ülke dışında işlenmesi halinde de kovuşturulabilir suçlardan olması durumunda.
            f) Akit Taraflardan herhangi birinin mevzuatın uyarınca iadeyi gerektiren fiil, sadece mağdurun şikayeti üzerine kovuşturulabilir nitelikte bir suç teşkil ediyor ise.

            2- Suç talep edilen Devlette kovuşturuluyor veya üçüncü bir Devlette karara bağlanmış ise iadeyi talebi reddolunabilir.

            Madde 27
            Siyasi Suçlar
            1- İade talebine konu olan fiil, talep edilen Devletçe, siyasi nitelikte veya buna murtebit bir suç sayıldığı takdirde, iade kabul edilmeyecektir.

            2- Bu kısım uygulanması bakımından her iki Devlet başkanından birinin veya aile fertlerinden birinin hayatına kastetme siyasi suç telakki olunmaz.

            Madde 28
            Askeri Yükümlülüklerin İhlali
            İade talebine konu olan fiil, sadece askeri yükümlülüklerin ihlalinden ibaret ise iade talebi kabul olunmaz.

            Madde 29
            İade Talebinin Muhtevası ve İletilmesi
            1- İade talebi yazılı olarak ve diplomatik yoldan yapılır.

            2- İade talebine aşağıdaki belgeler eklenir:
            a) Bir mahkumiyet kararının aslına uygun örneği veya tevkif müzekkeresi veya talep eden Devlet mevzuatında öngörülmüş usullere uygun aynı kuvvete sahip başka herhangi bir belge,
            b) İade talebine konu olan fiilleri, işlendikleri zaman ve yeri, niteliklerini ve ilgili kanun hükümlerini muhtevi bir belge,
            c) İstenen kimsenin mümkün mertebe ayrıntılı eşkali, kimliğinin ve milliyetinin tesbitine yarayan bilgiler.
 
            Madde 30
            Yazışma Dili
            İade talepleri ve ekli belgeler talepte bulunan Devletin dilinde düzenlenir ve talepte bulunan Devletin dilinde de çevirisi eklenir. Bu çeviri bir yeminli tercüman tarafından tasdik edilmeli yahut talepte bulunan Devletin yasalarına göre onaylanmalıdır.

            Madde 31
            Alınacak Tedbirler
            Akit Taraflar, iade ile ilgili bilgi ve belgeler gönderilir gönderilmez, iade işleminin tamamlanmasına kadar, iadesi istenen kişinin aranması da dahil olmak üzere, gerekli her türlü tedbiri almayı taahhüt ederler.

            Madde 32
            Geçici Tutuklama
            1- Acil durumlarda, talep eden Devletin adli makamları, talep olunan şahsın, iade amacıyla, geçici olarak tutuklanmasını isteyebilirler.

            2- Geçici tutuklama talebi ile birlikte 29. maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde öngörülen belgelerden biri de düzenlenir. Talep işlenen suç, maruz kalınan veya hükmedilen cezasının süresi, suçun işlendiği zaman ve yer, imkan nispetinde istenilen şahsın kimliği hakkında bilgileri ihtiva eder.

            3- Talep ede Devletin adli makamlarına posta yolu ile veya telgraf olarak veya yazılı herhangi bir yolla doğrudan iletilir.

            4- Eğer talep uygun görülürse, talep edilen Devletin adli makamlarınca gereğine, kendi mevzuatına uygun olarak tevessül olunur. Keyfiyetten, talep eden makam beklenmeden bilgi verilir.

            5- 29. maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde öngörülen belgelerden hiçbiri, talep edilen Devlete gönderilmediği takdirde, tutuklamadan 30 gün sonra geçici tutuklamaya son verilebilir.

            6- Geçici tutuklama, hiçbir suretle tutuklamadan itibaren 40 günü geçmez.

            7- Kişi her an geçici olarak serbest bırakılabilir, ancak talep edilen Devlet talep edilen şahsın kaçmasını önlemek için gerekli göreceği her türlü tedbiri alır.

            8- Geçici olarak serbest bırakma, iade talebinin bilahare ulaşması halinde tutuklamayı ve iadeyi engellemez.
 
            Madde 33
            Tamamlayıcı Bilgiler
            Bu kısımda öngörülen bütün şartların yerine getirilmesini sağlamak için eğer tamamlayıcı bilgilere ihtiyaç duyuyorsa, talep edilen Devlet, bu eksiklik giderilebilecek gibi ise, talebi reddetmeden evvel diplomatik yoldan talep eden Devleti haberdar eder. Bu bilgilerin sağlaması için talep edilen Devlet tarafından bir süre tanınabilir.

            Madde 34
            Taleplerin Taahhüdü
            1- İade, aynı veya değişik fiillerden dolayı, birçok Devlet tarafından aynı anda istenirse, talep edilen Devlet bütün şartları ve özellikle talep eden Devletler arasında bilahare bir iade imkanını, iade taleplerinin tarih sıralarını, suçun ağırlığını ve işlendiği yeri gözönünde tutarak serbestçe karar verir.

            2- Talep edilen Akit Taraf yukarıdaki fıkralarda öngörülen durumda iadeyi kabul ederken, talep edilen Akit Tarafa, iade edilen kimseyi aynı anda iadeyi talep etmiş bulunan üçüncü bir Devlete teslim etme yetkisini tanıyabilir.

            Madde 35
            Eşyaya El Konulması ve Eşyanın Teslimi
            1- Talep eden Devletin isteği üzerine, talep edilen Devlet, mevzuatının öngördüğü şartlarla aşağıdaki eşyalara el koyar ve onları teslim eder:

            a) Delil teşkil edebilecek,
            b) Suç neticesinde elde edilmiş olup, istenen veya iade olunan kişinin tesliminden önce veya sonra bulunanlar,

            2- İstenen şahsın kaçması veya ölümü nedeniyle iade olunamaması halinde dahi bu eşyalar teslim edilebilir.

            3- Talep edilen Devlet gerekli gördüğü takdirde, yürütmekte olduğu ceza usulü işlemleri nedeniyle, eşyaları geçici olarak tutabilir veya geri verilmeleri kaydıyla teslim edebilir.

            4- Ancak Devletin ve üçüncü şahısları bu eşyalar üzerindeki hakları saklıdır. Bu tür hakların varlığı halinde, kovuşturma sona erince sözkonusu eşyalar, en kısa zamanda ve ücret istemeden talep edilen Devlete iade olunur.

            Madde 36
            İadesi İstenen Kimsenin Teslimi
            1- Talep edilen Devlet, iade talebi konusundaki kararını, diplomatik yoldan talep eden Devlete bildirir.

            2- Talebin kısmen veya tamamen reddi halinde nedeni bildirilir.

            3- Talebin kabulü halinde talep eden Devlet, iadesi istenen kimsenin teslimi için tarih ve yeri en uygun şekilde tespit eder ve talep eden Devlete yeterince önceden haber verir.

            4- Bu maddenin 5. fıkrasında öngörülen hal saklı kalmak kaydı ile, iadesi istenen kişi tespit edilen tarihte teslim alınmadığı takdirde, bu tarihten itibaren 30 günlük bir sürenin sona ermesinden sonra serbest bırakılabilir. Bu şahıs herhalükarda 45 günlük bir sürenin sonunda serbest bırakılır. Talep edilen Devlet aynı suçtan dolayı iadeyi reddedebilir.

            5- İstisnai durumların iade olunacak kişinin teslim edilmesini veya alınmasını engellemesi halinde ilgili Devlet diğerini 30 günlük sürenin bitiminden önce durumdan haberdar eder. Her iki Devlet, başka bir tarih, gerekiyorsa başka bir yer hususunda mutabık kalırlar. Bu durumda yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanır.

            Madde 37
            Teslimin Ertelenmesi
            1- Talep edilen Devlette iadesi istenen kişi hakkında başka bir suç sebebiyle kovuşturma yapılmakta olması veya mahkumiyet kararı verilmesi halinde, bu Devlet talep hususunda bir karar verir ve 36. maddenin 1. ve 2. fıkralarında öngörülen şartlarla, talep eden Devlete bildirir. Bununla beraber iade talebinin kabul edilmesi halinde, istenen kişinin teslimi talep edilen Devlet adaleti ile işi bitinceye kadar ertelenebilir. Bu takdirde, kişi 36. maddenin 3. fıkrası uyarınca saptanacak bir tarihte teslim edilir, bu durumda aynı maddenin 4. ve 5. fıkraları da uygulanabilir.

            2- Bu maddenin hükümleri, istenen kişinin, talep eden Devlet adli makamlarının huzuruna çıkmak üzere, tutuklu bulundurulması ve işi biter bitmez geri gönderilmesi kesin şartı ile geçici olarak bu Devlete gönderilmesini engellemez.

            Madde 38
            Cezai Takibin Sınırları
            İade edilen kişi, aşağıdaki haller dışında teslim edilmeden önce işlenmiş ve iadeye konu olandan başka bir suçtan ötürü yargılanamaz, bir cezanın infazı için tutuklanamaz, kişisel hürriyeti herhangi bir şekilde kısıtlanamaz:

            a) Teslim eden Devlet buna rıza göstermiş ise, bu takdirde bir talepte bulunur. Talepnamaye, 29. maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde öngörülen belgeler ve iadenin kapsamı hakkında iade edilen şahsın beyanını ve talep edilen Devletin makamları huzurunda kendisini savunmak üzere bir muhtıra sunmak fırsatı verildiğini belirten bir adli mazbata eklenir.

            b) Eğer, iade olunduğu Devlet ülkesini terkedebileceği halde kesin olarak serbest bırakılmasından sonra, 30 gün içinde terketmiş veya terkettikten sonra geri dönmüş ise.
 
            Madde 39
            Suçun Vasfının Değişmesi
            Suçun vasfı dava sırasında değişirse, iade edilen kişi hakkında kovuşturma veya muhakeme yapılabilmesi, ancak başka şekilde vasıflandırılan suçun temel unsuru itibariyle iadeye cevaz vermesi halinde mümkündür.

            Madde 40
            Üçüncü Bir Devlete İade
            38. maddenin (b) bendinde öngörülen hal dışında, talep edilen Devletin kendisine iade edilen kişiyi üçüncü bir Devlete teslim edebilmesi için, talep edilen Devletin rızası şarttır. Talep eden Devlet, bu amaçla talep edilen Devlete üçüncü Devlet tarafından ibraz olunmuş belgeler de ekli bulunan bir talepname ile başvurulur.

            Madde 41
            Transit
            1- Akit Taraflardan birine teslim edilen bir kişinin diğerinin ülkesinden transit geçmesine diplomatik yoldan yapılan talep üzerine müsaade olunur. Talepnameye, suçun iadeyi gerektirecek nitelikte olduğunu gösterir belgeler eklenir. 23. maddede öngörülenn ve cezaların süresiyle ilgili koşullar dikkat nazara alınmaz.

            2- Havayolunun kullanılması halinde aşağıdaki hükümler uygulanır:
            a) Uçağın yere inmesi öngörülmemişse, talep eden Devlet uçağın üzerinden uçağı ülkenin Devletine beyanda bulunur ve 29. maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde öngörülen belgelerin mevcudiyetini kanıtlar. Mecburi iniş halinde bu beyan 32. maddede öngörülen geçici tutuklama talebi ile aynı sonuçları doğurur ve talep eden Devlet normal bir transit isteminde bulunur.
            b) Uçağın yere inmesi öngörülüyorsa, talep eden Devlet, transit için, talepte bulunulan Devletten bu maddenin 1. fıkrası uyarınca talepte bulunur.

            3- Transit için talepte bulunulan Devlet de o kişinin iadesini istiyorsa, bu kişinin bu Devlet adaleti ile işi bitinceye kadar transit işlemi ertelenebilir.

            Madde 42
            Masraflar
            1- Talep edilen Devletin ülkesinde iade işlemi nedeniyle yapılan masrafların tümü bu Devlete aittir.

            2- Talep edilen Devletin ülkesinden transit geçiş nedeniyle yapılan masrafların tümü talep eden Devlete aittir.
 

KISIM III
NİHAİ HÜKÜMLER

            Madde 43
            Onaylama
            İşbu Sözleşme her iki Akit Devletin Anayasa hükümlerine uygun olarak onaylanacaktır.

            Madde 44
            Yürürlüğe Girme
            İşbu Sözleşme onay belgelerinin teatisinden altmış gün sonra yürürlüğe girecektir.

            Madde 45
            Uyuşmazlıkların Çözümlenmesi
            İki Devlet arasında, bu Sözleşmenin uygulanması veya yorumuyla ilgili çıkabilecek uyuşmazlıklar diplomatik yolla çözümlenecektir.

            Madde 46
            Süre ve Fesih
            1- Bu Sözleşme süresiz olarak akdolunmuştur.

            2- Akit Taraflardan herbiri Sözleşmeyi her an feshedebilecek ve bu fesih diğer Devlet bildirimi aldıktan 6 ay sonra geçerli olacaktır.

            Bu hükümlerin kanıtı olmak üzere iki Akit Tarafın tam yetkili temsilcileri işbu Sözleşmeyi imzalamışlar ve altına mühür basmışlardır.

            Rabat’da 1989 yılının 15 Mayıs günü Türkçe, Arapça ve Fransızca olmak üzere ikişer nüsha halinde düzenlenmiştir. Metinlerin herbiri aynı şekilde geçerli olacaktır. Türkçe ve Arapça metinler arasında ihtilaf vukuunda Fransızca metin geçerli olacaktır.

       TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ        FAS KRALLIĞI HÜKÜMETİ
                                ADINA                                                                     ADINA

 
TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE CEZAYİR DEMOKRATİK HALK CUMHURİYETİ ARASINDA KONSOLOSLUK SÖZLEŞMESİ

            Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Hükümeti

            Türkiye ile Cezayir arasında mevcut dostluk ve işbirliğini geliştirmek ve dostluk ruhu içinde konsolosluk ilişkilerini vatandaşlarının çıkarlarının korunmasını ve savunulmasını kolaylaştıracak şekilde düzenlemek arzusu ile,

            Bu Sözleşme hükümlerince özel olarak öngörülmemiş hususlarda 24 Nisan 1963 tarihli “Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi” hükümlerinin geçerli olacağını teyid ederek, aşağıdaki hükümler üzerinde anlaşmaya varmışlardır:

KISIM I
ÖN HÜKÜMLER

            MADDE 1
            Tanımlamalar
            İşbu Sözleşmede,
            1- “Gönderen Devlet”ten, aşağıda belirtilen konsolosluk memurlarını atayan Akit Taraf;

            2- “Kabul Eden Devlet”ten, konsolosluk memurlarının ülkesi üzerinde görevlerini yaptığı Akit Taraf;

            3- “Uyruklar”dan, iki Devlet’ten birin vatandaşları ve koşulların elverdiği ölçüde merkezi iki Devlet’ten birinin toprağı üzerinde bulunan ve bu Devlet’in mevzuatına uygun olarak tesis edilmiş tüzel kişiler;

            4- “Konsolosluk”tan, tüm Başkonsolosluk, Konsolosluk veya Muavin Konsolosluk;

            5- “Konsolosluk Görev Çevresi”nden, kabul eden Devlet’te olup, bir konsolosluk memurunun sınırları içinde görevini yaptığı bölge;

            6- “Konsolosluk Şefi”nden, bir konsolosluğu yönetmekle görevlendirilmiş kişi;

            7- “Konsolosluk Memuru”dan, Konsolosluk Şefi dahil Başkonsolos, Konsolos, Muavin Konsolos, Konsolosluk Ataşesi, veya Kançılarya Memuru olarak Kabul Eden Devlet’te konsolosluk işlerini görmek üzere Gönderen Devlet tarafından usulüne uygun olarak atanmış kişi,

            8- “Konsolosluk Ajanı veya Ayrı Kançılarya Şefi”nden, Konsolosluk görev çevresinin bir bölümünde görev yapan meslekten konsolosluk memuru, konsolosluk şefinin sürekli temsilcisi;

            9- “Konsolosluk Hizmetli”sinden, bir konsolosluğun idari ve teknik hizmetlerinde kullanılan her şahıs;

            10- “Hizmet Personeli”nden, bir konsolosluğun iç hizmetinde görevlendirilmiş her şahıs;

            11- “Konsolosluk Mensupları”ndan, konsolosluk memurları, konsolosluk hizmetlileri ve hizmet personeli;

            12- “Özel Personel”den, bir konsolosluk mensubunun münhasıran özel hizmetinde kullanılan bir kişi;

            13- “Konsolosluk Binaları”ndan, maliki kim olursa olsun, münhasıran konsolosluk, konsolosluk ajanlığı veya ayrı kançılarya amaçları için kullanılan binalar ve eklentileri ve bunların üzerinde bulundukları arsalar ile konsolosluk misyon şefinin konutu;

            14- “Konsolosluk Arşivleri”nden, konsolosluğa ait tüm evrak, belgeler, yazışmalar, kitaplar, filmler, ses bantları, kayıt defterleri ve şifre malzemesi ile bunların korunmasına ve saklanmasına yarayan kartoteks ve mobilya;

            15- “Gönderen Devlet Gemisi”nden, Gönderen Devlet’in bizzat sahip oldukları dahil, bu Devlet mevzuatı uyarınca kayıt ve tescil edilmiş olan, harp gemileri dışındaki deniz taşıtları,

            16- “Gönderen Devlet Uçağı”ndan, askeri uçaklar hariç bu Devlet’te kayıtlı her türlü uçak, Anlaşılır.

KISIM II
KONSOLOSLUK İLİŞKİLERİNİN KURULMASI VE YÜRÜTÜLMESİ

            MADDE 2
            Konsolosluk İlişkilerinin Kurulması
            1- Akit Taraflardan her biri diğer tarafın ülkesinde, bu Devlet’in önceden muvafakatını alarak konsolosluklar açabilir ve bunları idame ettirebilir.

            2- Konsolosluğun yeri, sınıfı ve konsolosluk görev çevresi Gönderen Devlet tarafından tesbit olunur ve Kabul Eden Devlet’in tasvibine sunulur. Konsolosluğun yerinin, sınıfının  ve görev çevresinin değişmesi veya ayrı kançılaryanın açılması halinde de aynı şekilde hareket edilir.

            3- Konsolosluk personelinin sayısı hususunda açık bir mutabakat bulunmaması halinde, Kabul eden Devlet bu sayının konsolosluk görev çevresindeki durum ve şartlarla söz konusu konsolosluğun ihtiyaçları gözönünde tutularak, kendisinin makul ve  normal olarak addedilebileceği sınırlar içinde bulundurulmasını takip edebilir.

            MADDE 3
            Konsolosluk Memurunun Atanması ve Göreve Başlaması
            1- Gönderen Devlet, konsolosluk memuru niteliğindeki her şahsın atanmasını veya görevlendirilmesini diplomatik yoldan Kabul Eden Devlet’e bildirmekle yükümlüdür.

            2- Eğer konsolosluk şefi söz konusu ise atama belgesi veya benzer bir belgeyi göndermekle yükümlüdür. Atama belgesi veya benzeri belge özellikle konsolosluğun yerini ve görev çevresini belirtir.

            3- Kabul eden Devlet, ülkesindeki yürürlükteki kurallar ve formalitelere göre en kısa zamanda ve masrafsız olarak şefine ve konsolosluğa tayin edilmiş diğer konsolosluk memurlarına bir buyrultu veya yetki belgesi verir. Buyrultu, özellikle konsolosluğun yerini ve görev çevresini belirtir.

            4- Buyrultu alındığı andan itibaren konsolosluk şefi vazife görmeye ve işbu Sözleşme hükümlerinden yararlanmaya yetkili olur. Buyrultu verilinceye kadar Kabul eden Devlet konsolosluk şefinin geçici olarak göreve başlamasına ve Sözleşme hükümlerinden yararlanmasına rıza gösterebilir.

            5- Buyrultunun veya yetki belgesinin reddedilmesi veya geri alınması halinde Kabul Eden Devlet bunun nedenlerini Gönderen Devlet’e bildirmek zorunda değildir. Böyle bir halde, Gönderen Devlet, duruma göre, ilgili şahsı geri çağırır veya onun konsolosluktaki görevine son verir.

            6- konsolosluk memurları, sadece Gönderen Devletin tabiyetine haiz olmalıdırlar. Kabul Eden Devlet’te mukim olmamalı ve bu Devlet’te başka görev için bulunmamalıdırlar.

            MADDE 4
            Konsolosluk Görev Çevresindeki Makamlara Bildirim
            Konsolosluk şefinin,geçici de olsa, göreve başlaması kabul edilir edilmez, Kabul Eden Devlet, durumu konsolosluk görev çevresindeki yetkili makamlara hemen bildirmekle yükümlüdür. Kabul Eden Devlet, ayrıca konsolosluk şefinin görevlerini yapabilmesi ve işbu Sözleşmenin hükümlerinde öngörülen kolaylıklardan yararlanabilmesi için gerekli tedbirlerin alınmasına itina etmekle de yükümlüdür.

            MADDE 5
            Konsolosluk Personelinin Kabulü
            1- Her konsolosluk hizmetlisi ve hizmet personelinin bir konsolosluğa tayini ve Kabul Eden Devlet’teki adresi diplomatik yolla Kabul Eden Devlet’e bildirilmelidir.

            2- Kabul Eden Devlet, bildirme sırasında veya sonradan her şahsın konsolosluk hizmetlisi veya hizmet personeli sıfatını tanımayı reddedebilir veya tanıdıktan sonra bundan vazgeçebilir. Böyle bir ihtimalin vukuu halinde, Gönderen Devlet, duruma göre, bu şahsı geri çağırır veya konsolosluktaki görevine son verir.

            MADDE 6
            Diplomatik Misyonda Konsolosluk İşlerinin Yürütülmesi
            1- Kabul Eden Devlet’te akredite diplomatik misyon şefi diplomatik personelinden bir veya birkaçını misyonda konsolosluk işlerini yürütmek için görevlendirebilir. Keyfiyet Kabul Eden Devlet’in Dışişleri Bakanlığı’na bildirilir.

            2- Konsolosluk işlerinin bu maddenin 1. fıkrasında sözü edilen bir diplomatik misyonun üyeleri tarafından görülmesi, bunların bu misyonun diplomatik mensubu olmak sıfatıyla yararlandıkları ayrıcalık ve bağışıklıkları etkilemez.

            MADDE 7
            Konsolosluk Şefi Görevinin Geçici olarak İfa Edilmesi
            1- Konsolosluk şefinin herhangi bir nedenle görevini ifa edemeyecek durumda bulunması veya bu makamın boş kalması halinde Gönderen Devlet, konsolosluğu geçici olarak yönetmek üzere bir şahsı görevlendirebilir, böyle bir atama, Kabul Eden Devlet’in Dışişleri Bakanlığı’na bildirilir. Bu şahıs görevi sırasında yerini aldığı konsolosluk şefine bahşedilmiş olan ayrıcalık ve bağışıklıklardan yahut da kendisi için daha müsait olduğu takdirde, o zaman kadar kendisine tanınmış bulunan ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanır.

            2- Bununla beraber, Kabul Eden Devlet işbu maddenin 1. fıkrası uyarınca konsolosluğu geçici olarak yönetmek üzere atanmış bulunan şahsa, bu şahıs öngörülen koşulları haiz olmadığı takdirde kullanılması ve yararlanılması bu Sözleşmede belirtilen koşullara bağlı hak, ayrıcalık ve bağışıklıkları tanımakla yükümlü değildir.

            3- İşbu maddenin 1. fıkrası uyarınca, Gönderen Devlet”in Kabul Eden Devlet’teki diplomatik temsilciliği diplomatik personelinden birisinin, konsolosluğu geçici olarak yönetmek üzere atanması halinde, bu şahıs, Kabul Eden Devlet karşı çıkmadıkça diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanmaya devam eder.

            MADDE 8
            Kabul Eden Devlet Makamlarına Atama, Varış ve Ayrılışlar Hakkında Haber Verme
            Kabul Eden Devlet’in Dışişleri Bakanlığı veya tarafından tayin edilen makam, aşağıdaki hususlardan haberdar edilmelidir:

            a) Konsolosluk mensuplarının konsolosluğa tayinlerini müteakip ülkeye gelişlerinden, konsolosluktaki görevleri sırasında statülerini ilgilendiren her türlü değişiklikten ve Kabul Eden Devlet’ten kesin olarak ayrılışlarından veya Konsolosluktaki görevlerinin sona erişinden;

            b) Konsolosluk mensupları, meslekten konsolosluk memurunun özel hizmetkarı ile birlikte yaşayan aile fertlerinin, ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlansalar bile Kabul Eden Devlet’e gelişlerinden ve kesin olarak ayrılışlarından ve gerektiğinde böyle bir kimsenin aileye katılış ve ayrılışından;

            c) Kabul Eden Devlet’in uyruğunda bulunmayan ve münhasıran meslekten bir konsolosluk memurunun
özel hizmetkarlarının ailelerinin Kabul Eden Devlet’e gelişlerinden ve kesin olarak ayrılışlarından ve gerektiğinden hizmetkarların girişlerinden ve ayrılışlarından;

            d) Kabul Eden Devlet’te bir konsolosluğa konsolosluk hizmetleri ve hizmet personelleri alınmasından ve bunların görevlerinin sona erişinden.

KISIM III
KONSOLOSLUKLARIN, KONSOLOSLUK MEMURLARININ VE KONSOLOSLUĞUN DİĞER MENSUPLARININ AYRICALIK VE BAĞIŞIKLIKLARI

            MADDE 9
            Bina Edinme
            1- Gönderen Devlet, Kabul Eden Devlet yasalarında öngörülen koşullara uygun olarak;
            a) Konsolosluk binası veya konsolosluk memurları için konut olarak kullanılmak üzere gerekli arsa, bina, bina kısımları ve müştemilatının mülkiyetini, intifa hakkını veya zilyetliğini iktisap edebilir.
            b) Aynı amaçlarla maliki zilyedi veya intifa hakkı bulunduğu arsalar üzerinden binalar, bina kısımları ve müştemilatını inşa ettirebilir.
            c) İşbu fıkranın (a) ve (b) bentlerinden öngörülen hakları ve malları devredebilir.

            2- Gönderen Devlet, önceki fıkrada yazılı amaçlarla arsa, bina, bina kısımları veya müştemilatının mülkiyetini ve intifa hakkını iktisap, zilyetlik, inşa ve onarımı için Kabul Eden Devlet’in yardımını isteyebilir.

            3- İşbu maddenin hükümleri, Gönderen Devlet’i binaların bulunduğu bölgede gerekli inşaat ve şehircilik yasalarına uymaktan muaf kılmaz.
 
            Madde 10
            Ulusal Bayrağın ve Armanın Kullanılması
            1- Gönderen Devlet’in milli bayrağı konsolosluğun binalarına, konsolosluk şefinin konutuna ve resmi görevlerini yerine getirirken kullandığı zaman, taşıtlarına çekilebilir.

            2- Gönderen Devlet’in armasıyla, konsolosluk binasını belirleyen, bu Devlet’in ve Kabul Eden Devlet’İn resmi dillerinde yazılmış konsolosluk tabelası konsolosluğun kullandığı binalara ve konsolosluk şefinin ikametgahına asılabilir.

            3- Akit Taraflardan her biri yukarıdaki hususlarda gerekli saygının gösterilmesini ve korunmasını sağlar.

            MADDE 11
            Konsolosluk Bina ve Taşıtların Elkoymadan Bağışıklığı
            1- Gönderen Devlet’in

            a) Taşınır malları, tesisat da dahil olmak üzere konsolosluk binaları;

            b) Konsolosluğa ait taşıt araçları, milli savunma veya kamu yararı da dahil olmak üzere her türlü el koymadan muaftır.

            2- Bununlar beraber, işbu maddenin yukarıdaki hükümleri, Kabul Eden Devlet’in yasaları uyarınca, milli savunma veya kamu yararı amacıyla Gönderen Devlet’in konsolosluk binalarını ve bu Devlet’in konsolosluk misyonu mensubunun konutunu istimlak etmesine mani değildir. Bu binalardan birine ilişkin olarak böyle bir tedbir zaruri ise konsolosluk görevlerinin aksamaması için her türlü önlem alınacaktır.

            Ayrıca istimlak halinde, en kısa zamanda ve en uygun bir tazminat ödenir. Kabul Eden Devlet’in kanun ve yönetmeliklerine riayet ederek böyle bir tazminat, Gönderen Devlet’e makul bir süre transfer edilebilmelidir.

            MADDE 12
            Konsolosluk Mahallinin Akçalı Bağışıklığı
            1- Gönderen Devlet’in veya Gönderen Devlet namına hareket eden kişinin satın aldığı veya kiraladığı konsolosluk binaları yapılan özel bir hizmet için tahakkuk ettiren vergi hariç, her türlü ulusal, bölgesel ve belediye vergi ve harcından muaftır.

            2- İşbu maddenin 1, fıkrasında öngörülen bağışıklık, Gönderen Devlet’le mukavele addetmiş şahısların, Kabul Eden Devlet’le yürürlükteki mevzuata göre, yükümlü oldukları vergi ve resimler ve özellikle vasıtasız vergilerle, vasıtasız vergilere eklenen resimler konusunda geçerli değildir.

            MADDE 13
            Konsolosluk Binalarının Dokunulmazlığı
            Konsolosluk binalarının dokunulmazlığı vardır. Kabul Eden Devlet görevlileri konsolosluk şefinin, onun tayin ettiği kişinin veya Gönderen Devlet’İn diplomatik misyon şefinin rızası dışında, buralara giremezler.

            Acil koruma tedbirlerini gerektiren yangın veya sair felaket halinde, müsaade alınmış sayılır.

            MADDE 14
            Konsolosluk Arşiv ve Belgelerinin Dokunulmazlığı
            Devletler Hukukunca tanınan ilkelere uygun olarak, arşivler ve diğer belgeler ve kayıtlar her zaman ve her yerde dokunulmazlıktan yararlanırlar ve Kabul Eden Devlet makamları, hiçbir nedenle buraları inceleyemez veya el koyamazlar.

            MADDE 15
            Konsolosluk Çalışmaları İle İlgili Olarak Konsolosluğa Tanınan Kolaylıklar
            1- Kabul Eden Devlet, konsolosluk işlerinin yürütülmesi için bütün kolaylıkları gösterir ve konsolosluk mensuplarının işbu Sözleşmeyle bahşedilen haklar, ayrıcalıklar ve bağışıklıklardan yararlanabilmeleri için her türlü tedbiri alır.

            2- Kabul Eden Devlet, konsolosluk memurlarına kendilerine gösterilmesi gereken saygı ile muamele eder ve onların şahıslarına, hürriyetlerine ve onurlarına yapılabilecek her türlü tecavüzü önlemek amacıyla gerekli bütün tedbirleri alır.

            3- Kabul Eden Devlet, konsolosluk binalarının korunması için gerekli bütün tedbirleri alır.

            MADDE 16
            Kayıt ve Oturma Müsaadesinden Bağışıklık
            1- Konsolosluk memurları ve hizmetlileri ve bunlarla birlikte yaşayan aile efradı, Kabul Eden Devlet’in kanunları ve düzenlemelerin yabancıların kayıt ve ikametleri konusunda öngördüğü bütün yükümlülüklerden muaftır.

            2- Bununla beraber, bu maddenin 1. fıkrası hükümleri, Gönderen Devlet’in devamlı hizmetlisi olmayan veya Kabul Eden Devlet’te kazanç sağlayıcı özel bir işi olan konsolosluk memuruna ve aile ferdinden birisine uygulanmaz.

            MADDE 17
            Çalışma Müsaadesi Bağışıklığı
            1- Konsolosluk mensupları, Gönderen Devlet’e yaptıkları hizmetlerde, Kabul Eden Devlet’in, yabancı işgücü kullanımı ile ilgili kanun ve düzenlemelerinin çalışma müsaadesi konusunda koyduğu yükümlülüklerden muaftır.

            2- Konsolosluk memurlarının özel hizmetkarları ve konsolosluk hizmetlisi, Kabul Eden Devlet’te, başka hiçbir kazanç getirici özel bir işte çalışmıyorlarsa bu maddenin 1. fıkrasında öngörülen yükümlülüklerden muaftır.

            MADDE 18
            Sosyal Güvenlik Hükümlerinden Bağışıklık
            1- Konsolosluk memurları ve bunlarla beraber oturan aile fertleri, Gönderen Devlet’e yaptıkları hizmetler konusunda bu madde inin 3. fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Kabul Eden Devlet’in yürürlükte bulunan sosyal güvenlik ile ilgili hükümlerinden muaftırlar.

            2- Bu maddenin 1. fıkrasında öngörülen istisna, aşağıdaki şartlarla münhasıran konsolosluk mensuplarının özel hizmetlerinde bulunan özel personel mensuplarına da uşgulanır.

            a) Kabul Eden Devlet’in vatandaşı olmamaları ve bu Devlet’te devamlı oturmamaları; ve,

            b) Gönderen Devlet’te veya üçüncü bir Devlet’te yürürlükteki sosyal güvenlik hükümlerine tabi olmaları.

            3- Bu maddenin 2. fıkrasında öngörülen muafiyetten yararlanmayan kişileri istihdam eden konsolosluk mensupları, Kabul Eden Devlet’in sosyal güvenlik hükümlerinin işverene yüklediği yükümlülüklere uymalıdırlar.

            4- Bu maddenin 1. ve 2. fıkralarında öngörülen muafiyet, Kabul Eden Devlet’in sosyal güvenlik rejimine, bu Devlet’çe kabul edilmesi koşuluyla isteyerek katılmayı engellemez.
 
            MADDE 19
            Seyahat Serbestliği
            Milli güvenlik nedeniyle girişlerin yasaklandığı veya düzenlendiği bölgelerle ilgili olarak, Kabul Eden Devlet’in kanunları ve düzenlemeleriyle koyduğu sınırlama haricinde, her konsolosluk mensubu görevlerinin ifası için Kabul Eden Devlet’te serbestçe dolaşmak hakkını haizdir.

            MADDE 20
            Haberleşme Serbestliği
            1- Kabul Eden Devlet, konsolosluğun her türlü resmi amaçlarla yaptığı haberleşme serbestliğine müsaade eder ve bunu korur. Gönderen Devlet’in Hükümetiyle ve nerde bulunursa bulunsunlar diplomatik temsilcilikleri ve sair konsoloslukları ile haberleşmede, konsolosluk, diplomatik veya konsolosluk kuryelerini, diplomatik torbayı veya konsolosluk torbasını ve kripto veya şifre olmak üzere uygun göreceği her türlü haberleşme vasıtalarını kullanabileceklerdir. Bununla beraber, konsolosluk ancak Kabul Eden Devlet’in muvafakatıyla telsiz cihazı koyabilir ve kullanabilir.

            2- Konsolosluğun resmi haberleşmesine dokunulamaz; “Resmi Haberleşme” deyiminden, konsoloslukla ve konsolosluk görevleri ile ilgili tüm haberleşme anlaşılır.

            3- Konsolosluk torbası ne açılabilir, ne de buna el konulabilir. Bununla beraber Kabul Eden Devlet’in yetkili makamları, torbanın bu maddenin 4. fıkrasında istihdaf olunan yazışmalar, belgeler ve eşyalardan başka şeyler ihtiva ettiğine inanmak için ciddi nedenlere sahip oldukları takdirde, bu makamlar torbanın kendi önlerinde Gönderen Devlet’in yetkili bir temsilcisi tarafından açılmasını isteyebilirler. Eğer Gönderen Devlet’in makamları talebi reddederlerse torba çıkış yerine geri çevrilir.

            4- Konsolosluk torbasını teşkil eden paketler niteliklerini belirten dış alametleri taşımalıdırlar. Bunlar ancak, resmi yazışmalar ve münhasıran resmi kullanıma yönelmiş belge veya eşyaları ihtiva edebilirler.

            5- Konsolosluk kuryesi, sıfatını gösteren ve konsolosluk torbasını teşkil eden paketlerin sayısını belirten bir resmi belgeyi hamil olmalıdır. Kabul Eden Devlet’in rızası olması hali hariç, kurye ne bu Devlet uyruğu olabilir, ne de Gönderen Devlet’in uyruğu olması hariç Kabul Eden Devlet’in devamlı sakini olabilir. Kurye, görevlerini yerine getirirken Kabul Eden Devlet tarafından korunur, kişi dokunulmazlığından yararlanır ve hiçbir şekilde tutuklamaya ve gözaltına alınmaya tabi tutulamaz.

            6- Gönderen Devlet, diplomatik temsilcilikleri ve konsoloslukları, özel konsolosluk kuryeleri tayin edebilirler. Bu durumda, bu maddenin 5. fıkrası hükümleri uygulanır. Şu şartla ki, kurye uhdesinde bulunan torbayı muhatabına teslim eder etmez anılan fıkrada zikredilen bağışıklıkların uygulanması son bulur.

            7- Konsolosluk torbası müsaade edilmiş bir giriş noktasına gelecek bir ticari geminin veya uçağın kaptanına verilebilir. Bu kaptan, torbayı teşkil eden paketlerin sayısını gösteren resmi bir belgeyi hamil olmalıdır. Fakat kaptan bir konsolosluk kuryesi sayılamaz. Konsolosluk, yetkili mahalli makamlarla varılacak mutabakatla, mensuplarından birini, torbayı doğrudan doğruya ve serbestçe gemi veya uçak kaptanından teslim almak üzere gönderebilir.

            MADDE 21
            Konsolosluk Resim ve Harçları
            Resmi görevlerini yerine getirmeleri karşılığında, konsolosluk memurları, Gönderen Devlet mevzuatında öngörülen resim ve harçları tahsil edebilirler.

            MADDE 22
            Vergi Bağışıklığı
            1- Konsolosluk memurları ve konsolosluk hizmetlileri ve kendileriyle birlikte yaşayan aile fertleri, aşağıda gösterilenler hariç, şahsi ve gayri şahsi, milli, bölgesel ve mahalli her türlü vergi ve resimden muaftırlar;

            a) Normal olarak eşya veya hizmetlerin fiyatına dahil edilmiş bulunan vasıtalı vergiler;

            b) Kabul Eden Devlet ülkesinde bulunan özel gayrimenkul mallara ait vergi ve resimler;

            c) 24. maddenin 2. fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, Kabul Eden Devlet tarafından tahsil edilen veraset ve intikal vergileri;

            d) Kaynağı Kabul Eden Devlet’te bulunan sermaye kazançları dahil özel gelirlerden alınan vergi ve resimler ile, Kabul Eden Devlet’te kain ticari veya mali teşebbüslere yapılan yatırımlarda peşinen alınan sermaye vergileri;

            e) İfa edilen özel hizmetler karşılığı elde edilen kazançlardan alınan vergi ve resimler;

            f) Kayıt, mahkeme, ipotek ve pul harçları.

            2- Hizmet personeli mensupları, görevlerinin karşılığı olarak Gönderen Devlet’ten aldıkları ücretlerle ilgili olarak vergi ve resimlerden muaftırlar.

            3- Kabul Eden Devlet’te maaş ve ücretleri gelir vergisinden muaf tutulmayan kişileri istihdam eden konsolosluk mensupları, bu Devlet’in gelir vergisinin tahsili konusunda yasa ve düzenlemelerin işverene yüklediği yükümlülüklere uymalıdırlar.

            MADDE 23
            Gümrük Resminden ve Gümrük muayenesinden Bağışıklık
            1- Kabul Eden Devlet, yasa ve düzenleyici hükümlerine uygun olarak, aşağıdaki maddelerin girişine müsaade eder ve depolama, taşıma ve benzeri işlere ilişkin masrafları hariç, resim ve sair aidatları, her türlü gümrük ödemesinden muaf tutar:

            a) Konsolosluğun resmi kullanımına tahsis edilmiş eşyalar;

            b) Konsolosluk memurunun ve birlikte yaşayan aile fertlerinin, yerleşmelerine tahsis edilmiş eşyalar dahil, şahsi kullanımlarına ait eşyalar;

            Tüketim maddeleri, ilgililerin bizzat kullanımları için gerekli miktarları aşmamalıdır.

            2- Konsolosluk hizmetlileri, ilk yerleşmeleri sırasında ithal edecekleri eşyalar konusunda bu maddenin 1. fıkrası (b) bendinde öngörülen ayrıcalık ve bağışıklıktan yararlanırlar,

            3- Konsolosluk memurlarının ve birlikte yaşadıkları aile fertlerinin yanlarında taşıdıkları bagajlar gümrük muayenesinden muaftırlar. Ancak, bu maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde sözü edilenlerden başka eşyalar veya Kabul Eden Devlet’in kanunları ve düzenlemeleri tarafından ithalatı veya ihracatı yasaklanmış veya karantina kanunlarına ve düzenlemelerine tabi eşyalar ihtiva ettiklerini düşündürecek ciddi nedenler varsa kontrol edilebilirler. Bu kontrol ancak konsolosluk memurunun veya ilgili aile ferdinin önünde yapılır.

            MADDE 24
            Bir Konsolosluk Memurunun veya Ailesi Efradından Birinin Mirası
            Bir Konsolosluk mensubunun veya kendisiyle beraber yaşayan aile efradından birisinin ölümü halinde Kabul Eden Devlet:

            1- Bu Devlet’te kazanılmış ve ölüm vuku bulduğu zaman ihraç yasağı ve kısıtlama konusu olanlar dışında ölenin taşınır mallarının çıkışına müsaade etmekle;

            2- Sadece ölenin konsolosluk memuru veya bir konsolosluk memurunun aile ferdi olarak bulunmaları nedeniyle Kabul Eden Devlet’te mevcut taşınır mallarından Kabul Eden Devlet, mahalli, bölgesel ve milli ne veraset, ne de intikal vergisi almamakla yükümlüdür.

            MADDE 25
            Konsolosluk Memurlarının Kişisel Dokunulmazlığı
            1- Konsolosluk memurları ancak, resmi görevlerinin yerine getirilmesinin dışında işledikleri suçlardan ötürü ve bu fiilin Kabul Eden Devlet’in mevzuatına göre hürriyeti sınırlayıcı 5 yılı aşkın bir cezayı gerektirdiği hallerde ve yetkili adli makamın kararı üzerine tutuklanabilir veya gözaltına alınabilirler.

            2- Bu maddenin 1. fıkrasında öngörülen hal saklı kalmak üzere, kesinleşmiş adli kararın uygulanması dışında, konsolosluk memurları hapsedilemez ve herhangi bir şekilde kişisel hürriyetleri kısıtlanamaz.

            3- Aleyhine cezai bir dava ikame edilen konsolosluk memuru yetkili makamların önüne çıkmak zorundadır. Bununla beraber konsolosluk memurunun resmi durumu icabı kendisine gereken saygı gösterilecek ve dava bu maddenin 1. fıkrasında öngörülen hal hariç olmak üzere, konsolosluk görevlerini yerine getirmesini en az etkileyecek biçimde yürütülecektir. Bu maddenin 1. fıkrasında zikredilen hallerde bir konsolosluk memurunun gözaltına alınması gerektiği takdirde, aleyhine ikame edilecek dava en kısa zamanda açılmalıdır.

            4- Bir konsolosluk memurunun tutuklanması veya gözaltına alınması veya kovuşturmaya tabi tutulması halinde, Kabul Eden Devlet, durumdan konsolosluk memurunun bağlı olduğu diplomatik misyonu veya konsolosluğu en kısa zamanda haberdar eder.

            MADDE 26
            Yargı Bağışıklığı
            1- Konsolosluk memurları ve hizmetlileri konsolosluk görevlerinin yerine getirilmesi sırasında işledikleri fiillerden dolayı Kabul Eden Devlet’in adli ve idari makamlarının yargısına tabi değildirler.

            2- Bununla beraber, bu maddenin 1. fıkrası hükümleri:

            a) Bir konsolosluk memurunun veya bir konsolosluk hizmetlisinin açıkça veya zımnen Gönderen Devlet’in vekili sıfatıyla akdetmediği bir mukaveleden doğan, veya

            b) Kabul Eden Devlet ülkesinde bir taşıt aracının, bir geminin veya hava taşıtının sebebiyet verdiği zarar yüzünden üçüncü kişi tarafından açılan,

            Hukuk davalarına uygulanmaz.

            MADDE 27
            Tanıklık Yapmak Yükümlülüğü
            1- Konsolosluk mensupları adli ve idari davalar sırasında tanıklık yapmaya çağrılabilirler. Konsolosluk hizmetlileri ve hizmet personeli mensupları bu maddenin 3. fıkrasında zikredilen durumlar dışında, tanıklık yapmayı reddetmemelidirler. Bir konsolosluk memuru tanıklık yapmayı reddettiği takdirde, ona hiçbir zorlayıcı tedbir veya başka müeyyide uygulanmaz.

            2- Tanıklığı talep eden makam, konsolosluk memurunun görevlerini yerine getirmesini güçleştirmekten kaçınmalıdır. Bu makam mümkün olduğu takdirde her defasında, konsolosluk memurunun tanıklıkla ilgili ifadesinin memurun ikametgahında veya konsoloslukta alabilir veya konsolosluk memurunun yazılı beyanını kabul edebilir.

            3- Bir konsolosluğun mensupları görevlerinin ifasına ilişkin olaylar hakkında ifade vermek ve yine göreviyle ilgili resmi yazışma ve belgeleri göstermek zorunda değildirler. Konsolosluk mensupları, keza, Gönderen Devlet’in ulusal kanunları hakkında bilirkişi olarak tanıklık yapmayı reddetmek hakkına da sahiptirler.

            MADDE 28
            Ayrıcalık ve Bağışıklıktan Feragat
            1- Gönderen Devlet, bir konsolosluk mensubu hakkında bu Sözleşmede öngörülen ayrıcalık ve bağışıklıklardan feragat edebilir.

            2- Feragat daima açık olmalı ve Kabul Eden Devlet’e yazılı olarak bildirilmelidir.

            3- Bir konsolosluk memuru veya bir konsolosluk hizmetlisi 26. madde uyarınca yargı bağışıklığından yararlandığı bir konuda bir dava ikame ederse, esas talebe doğrudan doğruya bağlı herhangi bir mukabil talep hakkında yargı bağışıklığı ileri süremez.

            4- Hukuki ve idari bir dava ile ilgili olarak yargı bağışıklığından feragat, kararın uygulanmasına ait tedbirlere ilişkin bağışıklıktan da feragat edildiği anlamına gelmez. Bunlar içinde ayrı bir feragat gereklidir.

            MADDE 29
            Kabul Eden Devlet’in Kanun ve Düzenlemelerine Saygı
            Bu ayrıcalıklardan ve bağışıklıklardan faydalanan her şahsın, ayrıcalıklarına ve bağışıklıklarına helal gelmemek üzere, Kabul Eden Devlet’in kanunlarına ve düzenlemelerine, özellikle trafikle ilgili düzenlemelerine saygı göstermek görevi vardır.

            Bu şahıslar aynı zamanda Kabul Eden Devlet’in iç işlerine karışmamakla yükümlüdürler.

            MADDE 30
            Üçüncü Kişilere Verilen Zararla İlgili Sigorta
            Konsolosluk mensupları, her çeşit taşıt, gemi ve hava gemisi kullanılması için Kabul Eden Devlet’in hukuki sorumluluk sigortası konusundan kanunları ve düzenlemeleri ile koyduğu bütün yükümlülüklere uymalıdırlar.

            MADDE 31
            Kolaylıklar, Ayrıcalıklar ve Bağışıklıklarla İlgili Genel Hükümler
            1- Konsolosluk memurları hariç, Kabul Eden Devlet’in veya bir üçüncü Devlet’in uyruğu olan veya Kabul Eden Devlet’te devamlı sakin bulunan burada kazanç getiren özel bir iş tutan konsolosluk mensupları ve bunların aile mensupları, bu bölümde öngörülen kolaylıklar, ayrıcalıklardan ve bağışıklıklardan yararlanamazlar.

            2- Konsolosluk mensuplarından birinin Kabul Eden Devlet veya üçüncü bir Devlet uyruğu olan veya Kabul Eden Devlet’te devamlı sakin bulunan aile fertleri de bu bölümde öngörülen kolaylıklar, ayrıcalıklar ve bağışıklıklardan yararlanamazlar.

            3- Kabul Eden Devlet bu maddenin 1. ve 2. fıkralarında öngörülen şahıslar üzerinde adli yetkisini, konsolosluk görevlerinin yerine getirilmesini aşırı derecede engellemiyecek şekilde icra etmelidir.

            MADDE 32
            Konsolosluk  Ayrıcalık ve Bağışıklıkların Başlaması ve Sona Ermesi
            1- Konsolosluk misyonunun her mensubu göreve başladığı andan itibaren bu Sözleşmede öngörülen ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanır.

            2- Bir konsolosluk mensubunun kendisiyle birlikte yaşaya aile efradı ve keza yanında çalışan özel personel mensupları da aşağıdaki tarihlerden sonuncusundan itibaren bu Sözleşmede öngörülen ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanırlar:

            Bu maddenin 1. fıkrası uyarınca konsolosluk mensubunun ayrıcalıklardan ve bağışıklıklardan yararlandığı tarihten, veya o konsolosluk mensubunun ailesi efradına dahil oldukları veya özel personel mensubu oldukları tarihten itibaren ve konsolosluk mensupları için bu maddenin 1. fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla.

            3- Bir konsolosluk mensubunun görevi sona erdiği zaman, kendisinin ve keza kendisiyle birlikte yaşayan ailesi efradı ile yanında çalışan özel personel mensuplarının da ayırcalık ve bağışıklıkları normal olarak aşağıdaki tarihlerden ilkinde son bulur. Anılan konsolosluk mensubunun Kabul Eden Devlet’in ülkesini terk ettiği anda veya bu amaçla kendisine tanınan makul bir sürenin bitiminde. Fakat sözkonusu kişiler ayrıcalık ve bağışıklıklarını, silahlı bir çatışma hali dahil o ana kadar muhafaza ederler. Bu maddenin 2. fıkrasında belirtilen kişilere gelince, bunların ayrıcalıkları ve bağışıklıkları bir konsolosluk mensubunun ailesi efradına veya konsolosluk mensubunun hizmetine dahil olmak durumu ortadan kalkar kalmaz sona erer. Bununla beraber bu kişiler makul bir süre içinde Kabul Eden Devlet’İn ülkesini terketmek niyetinde iseler şüphesiz ayrıcalık ve bağışıklıkları hareketleri anına kadar devam eder.

            4- Bununla beraber bir konsolosluk memuru veya bir konsolosluk hizmetlisi tarafından görevlerinin yerine getirilmesi sırasında yapılan işlerle ilgili olarak yargı bağışıklığı süresiz olarak devam eder.

            5- Bir konsolosluk mensubunun ölümü halinde, kendisiyle birlikte yaşayan ailesi efradı, aşağıdaki tarihlerden ilkine kadar daha önce yararlandıkları ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanmaya devam eder. Kabul Eden Devlet’in ülkesini terkettikleri tarihe veya bu amaçla onlara tanınan makul sürenin bitimine kadar.

            MADDE 33
            İdari Formalitelere Saygı
            Gönderen Devlet konsolosluk mensupları ve bunların aile fertleri üçüncü bölüm hükümlerinin tatbiki konusunda, bu ayrıcalık ve bağışıklıkların esasına halel getirmeyecek şekilde ve karışıklık ilkesi çerçevesinde Kabul Eden Devlet’in idari makamları tarafından konulan formalitelere uymalıdırlar.

KISIM IV
KONSOLOSLUK GÖREVLERİ

            MADDE 34
            Konsolosluk Görevlerinin Kapsamı
            Konsolosluk memurları aşağıdaki hususlarda yetkilidirler:
            1- Kabul Eden Devlet’te Gönderen Devlet’in ve bu Devlet’in uyruğu bulunanların hak ve çıkarlarını korumak, Akit Taraflar arasında ticari, ekonomik, turistik, sosyal, bilimsel, kültürel ve teknik alanlarda ilişkilerin gelişmesini kolaylaştırmak;

            2- Gönderen Devlet vatandaşlarının Kabul Eden Devlet makamlarına müracaatlarında yardımcı olmak;

            3- Kabul Eden Devlet’teki usul ve kaidelere saygı gösterilmek şartıyla, Kabul Eden Devlet mahkemeleri veya makamları önünde Gönderen Devlet vatandaşlarının temsilini sağlamak için gerekli önlemleri almak ve yoklukları veya başka bir nedenle haklarını ve çıkarlarını savunamadıkları hallerde vatandaşların hak ve çıkarlarını korumak için, geçici tedbirlerin alınmasını sağlamak;

            4- Kabul Eden Devlet’te ticari, ekonomik, turistik, sosyal, bilimsel, kültürel ve teknik alanda gelişmeler hakkında her türlü meşru yollarla bilgi edinmek ve bu konuda Gönderen Devlet Hükümetine rapor ve ilgili kişilere bilgi vermek.

            MADDE 35
            Konsolosluk Görevlerinin Yerine Getirilmesi
            Konsolosluk memurları konsolosluk görev çevresinde:

            1- Uyrukların kaydını yapmak ve Kabul Eden Devlet’in yasaları ve uyuştuğu ölçüde, uyrukların sayımını yapmak, bu amaçla Kabul Eden Devlet yetkili makamlarının yardımını isteyebilirler.

            2- Uyrukların dikkatine basın yoluyla bildirirler yayınlamak veya milli bir hizmetle ilgili olarak Gönderen Devlet makamlarından çıkan çeşitli emir ve belgeleri onlara ulaştırmak;

            3- a) Gönderen Devlet uyruklarına pasaport ve seyahat belgeleri vermek, yenilemek, değiştirmek;

            b) Gönderen Devlet’e gitmek isteyen kişilere vize ve gerekli belgeleri vermek;

            4- Yürürlükteki milletlerarası anlaşmalara uygun olarak, böyle anlaşmalar olmadığı takdirde, Kabul Eden Devlet’in kanun ve düzenlemeleriyle bağdaşan her şekilde, adli ve gayri adli belgeleri tebliğ etmek veya istinabeleri yerine getirmek;

            5- a) Gönderen veya Kabul Eden Devlet makam ve memurlarınca düzenlenmiş her türlü belgeyi Kabul Eden Devlet’in kanun ve düzenlemelerinin engellemediği ölçüde tercüme ve tasdik etmek. Bu tercümeler iki Devletten birinin yeminli tercümanları tarafından yapılmışlarla aynı değer ve güçtedir.

            b) Her türlü beyanı kabul etmek, her türlü belgeyi düzenlemek, imzaları onaylamak, Gönderen Devlet’in kanunları ve düzenlemeleri bu işlem ve formaliteleri gerektirdiğinde belgeleri vize, tasdik ve tercüme etmek;

            6- Kabul Eden Devlet’in kanun ve düzenlemelerinin engellemediği ölçüde noter senedi olarak:

            a) Kabul Eden Devlet’te bulunan gayrimenkulleri üzerinde gerçek haklarını tesis ve nakline ilişkin taahhüt veya belgeler dışında, uyruklarının vermek ve yapmak istedikleri noter senedi şeklindeki belgeleri ve mukaveleleri ve ,

            b) Tarafların milliyeti ne olursa olsun Gönderen Devlet ülkesinde bulunan mallarla veya yapılacak işlerle ilgili olan veya bu ülkede hukuki sonuçlar doğurmaya matuf belge ve mukaveleleri kabul etmek.

            7- Kabul Eden Devlet’in mevzuatının engellemediği ölçüde, Gönderen Devlet vatandaşları tarafından veya onların hesabına verilen her miktar para, her çeşit belge ve eşyaları emanet olarak almak. Bu emanetler bu Sözleşmenin 14. maddesinde öngörülen bağışıklıklardan yararlanamazlar ve sözü edilen madde hükümlerinin uygulandığı arşivlerden, belgelerden ve kayıtlardan ayrı tutulmalıdırlar. Bu emanetler Kabul Eden Devlet’ten ancak bu Devlet’in kanun ve düzenlemelerine uygun olarak çıkarılabilirler.

            8- a) Gönderen Devlet vatandaşlarının kişi hallerine ilişkin belgeleri düzenlemek, suretini çıkarmak ve iletmek;

            b) Müstakbel evlilerin Gönderen Devlet’in vatandaşı olduğu hallerde bunların nikahını kıymak: Kabul Eden Devlet mevzuatı gerektiriyorsa durumdan Kabul Eden Devlet makamlarına bilgi vermek;

            c) Gönderen Devlet’in hukukuna göre kesinleşmiş bir hukuki karara dayanarak kendi önlerinde akdedilmiş bir evliliğin ilgisi ilişkin kararı bildirmek veya kopyasını vermek;

            9- Kazai rüşt veya evlat edinmeye ilişkin beyanları kabul etmek ve her iki Akit Tarafın yasalarına uygun olduğu ölçüde muhtaç vatandaşları için vasilik ve kayyımlık düzenlemek. Bu maddenin 2. ve 8. fıkralarındaki hükümler, Gönderen Devlet uyruklarını Kabul Eden Devlet’in yasalarının öngördüğü beyanlarda bulunmaktan muaf kılmaz.

            MADDE 36
            Gönderen Devlet Uyrukları ile Temas
            1- İlgili karşı çıkmadıkça, Gönderen Devlet konsolosluğu, Kabul Eden Devlet makamları tarafından, uyruklarından birine karşı alınan hürriyeti kısıtlayıcı her türlü tedbir ve bunu gerektiren olayların niteliğinden, sözkonusu şahsın tutuklandığı, gözaltına alındığı veya başka herhangi bir şekilde hürriyeti kısıtlandığı günden itibaren sekiz gün içinde haberdar edilir.

            Tutuklanan, gözaltına alınan veya başka herhangi bir şekilde hürriyeti kısıtlanan şahsın konsolosluğa muhatap mesajları Kabul Eden Devlet makamları tarafından gecikmeksizin ulaştırılmalıdır.  Bu makamlar bu fıkra hükümlerinin bahşettiği hakları ilgiliye bildirmelidirler.

            2- Konsolosluk memurları, tutuklanan, önleyici tutukluluk halinde bulunan veya başka bir şekilde tutuklu bulunan bir Gönderen Devlet vatandaşını kendisi tarafından reddolunmadıkça ziyaret edebilir, onunla görüşebilir veya yazışabilir. Konsolosluk memurlarına bu vatandaşı ziyaret ve onunla yazışma hakları, vatandaşın tutuklandığı, gözaltına alındığı veya herhangi bir şekilde hürriyetinden yoksun bırakıldığı günden itibaren 2-15 günlük bir süre içinde tanınır.

            3- Bu maddenin 2. fıkrasında istihdaf olunan haklar, Kabul Eden Devlet’İn kanun ve düzenlemeleri çerçevesinde kullanılacaktır. Bununla beraber, bu kanun ve düzenlemeler bu maddeye tanınmış olan hakların tam olarak kullanılmasına imkân vereceklerdir.

            MADDE 37
            Ölüm, Vesayet veya Kayyımlık Hakkında Bilgi Verme
            1- Bir Gönderen Devle vatandaşının Kabul Eden Devlet’te ölmesi halinde, bu Devlet’in yetkili makamı durumdan konsolosluğu haberdar eder.

            2- a) Konsolosluk, vatandaşlarından birinin öldüğünü haber alınca bu Devlet yetkili makamlarının derleyecekleri bilgileri, mirasla ilgili dökümü ve mirasçıların listesini çıkarabilmek için Kabul Eden Devlet yasalarının elverdiği ölçüde kendisine iletmeleri ister.

            b) Gönderen Devlet’İn konsolosluğu, Kabul Eden Devlet’in toprağında bırakılan terekenin muhafazası ve yönetimi için gerekli tedbirlerin, gecikmeksizin alınmasını, Kabul Eden Devlet’in yetkili makamlarından isteyebilir.

            c) Konsolosluk memuru bizzat veya bir temsilcisi aracılığıyla, (b) bendinde öngörülen tedbirlerin alınmasına yardımcı olabilir.

            3- Koruyucu tedbirleri alınacaksa ve hiçbir mirasçı gelmemiş veya temsilci göndermemişse, Gönderen Devlet’in bir konsolosluk memuru, Kabul Eden Devlet makamlarınca mühürlenme ve mühürlerin kırılması işlemlerinde ve dökümün çıkarılmasından hazır bulunmayı davet edebilir.

            4- Kabul Eden Devlet ülkesinde mirasla ilgili işlemlerin tamamlanmasından sonra, mirasın taşınır malları veya bunların satışının karşılığını veya taşınmaz malları Kabul Eden Devlet’te oturmayan veya kendisine bir vekil tayin etmeyen Gönderen Devlet’in uyruğu tabi veya mansup mirasçıya düşerse, sözkonusu mallar ve bunların satışlarının karşılığı aşağıdaki koşullarla, Gönderen Devlet konsolosluğuna teslim edilir:

            a)Tabi veya mansup olarak mirasçının doğrulanması,

            b) Yetkili makamların gerekiyorsa miras malları ve bunların satışlarının karşılığının teslimi hususunda yetkili kılınmış olmaları,

            c) Kabul Eden Devlet yasalarında öngörülen süre içinde mirasla ilgili bütün borçların ödenmiş veya ödenmesinin garanti edilmiş olmaları.

            d) Miras haklarının ödenmiş veya garanti edilmiş olması.

            5- Gönderen Devlet’in bir vatandaşının Kabul Eden Devlet’te geçici olarak bulunması ve bu ülkede ölmesi halinde, bıraktığı ve mevcut bir mirasçı tarafından istenmeyen para ve şahsi eşyaları hiçbir formalitesiz, geçici olarak muhafazasını sağlamak üzere, Kabul Eden Devlet’in idari ve adli makamlarının adli yarar için el koyma hakları saklı kalarak Gönderen Devlet konsolosluğuna teslim edilirler.

            Konsolosluk, para ve şahsi eşyaları bunların idaresi ve tasfiyesi için tayin edilen Gönderen Devlet’in her makamına, teslim etmelidir. Bu konsolosluk, eşyaların ihracı ve paraların transferi konusundaki Kabul Eden Devlet mevzuatına uymalıdır.

            MADDE 38
            Gemilere ve Mürettebata Yardım
            Konsolosluk memuru, Gönderen Devlet gemiler ile bu gemilerin mürettebatına, Kabul Eden Devlet’in limanları da dahil iç veya kara sularında bulundukları süre içinde, giriş serbest olur olmaz, bu Sözleşmede öngörülen her türlü yardımda bulunmak hakkına sahiptir. Gönderen Devlet gemileri ile mürettebatı üzerinde gözetim ve denetim hakkından yararlanabilir. Bu amaçla aynı zamanda Gönderen Devlet gemilerini ziyaret edebilir ve bu gemilerin kaptanları ile mürettebatının ziyaretini kabul edebilir.

            MADDE 39
            Konsolosluk Memurunun Gemi ve Mürettebatına İlişkin Yetkileri
            Kabul Eden Devlet mevzuatına aykırı olmamak şartıyla, Gönderen Devlet gemileri ile ilgili olarak konsolosluk memuru,

            a) Gemi kaptanı veya diğer mürettebattan herhangi birini sorguya çekmek, gemi evrakını kontrol, kabul ve vize etmek, geminin hamulesine ve sefere ilişkin beyanları kabul etmek, geminin girişini, kalışını ve çıkışını kolaylaştırmak için gerekli belgeleri vermek;

            b) İş akdi ve çalışma koşulları ile ilgili anlaşmazlıklar da dahil olmak üzere, kaptan ile diğer mürettebat arasındaki her türlü anlaşmazlıkları Gönderen Devlet mevzuatına göre çözmek veya çözümünü kolaylaştırmak amacı ile müdahalede bulunmak;

            c) Kaptan veya diğer mürettebatın işe alınması veya işten çıkarılması ile ilgili tedbirleri almak;

            d) Kaptan veya mürettebattan herhangi birinin hastaneye yatırılması veya ülkesine gönderilmesini sağlamak için gerekli önlemleri almak;

            e) Bir geminin uyrukluğunu, mülkiyet ve diğer ayni haklarını, durum ve işletilmesini ilgilendiren her türlü şahadetname ve diğer belgeleri kabul etmek, düzenlemek veya imzalamak;

            f) Geminin kaptanı ile diğer mürettebattan herhangi birine, Kabul Eden Devlet mahkemeleri ve diğer makamları ile temaslarında yardım ve müzaherette bulunmak ve bu amaçla, onlara hukuki yardım, bir tercümanın veya başka bir kişinin yardımını sağlamak;

            g) Gemide disiplin ve düzenin korunması amacıyla yararlı bütün önlemleri almak;

            h) Gönderen Devlet’in denizcilikle ilgili kanunları ve düzenlemelerinin bu Devlet gemisinde uygulanmasını sağlamak; hakkına haizdir.

            MADDE 40
            Gemide Adli Yetki
            1- Kabul Eden Devlet’in mahkemeleri ile adli konularda yetkili diğer makamları, Gönderen Devlet’e ait bir gemide işlenmiş suçlar söz konusu ise, yargı yetkisini ancak aşağıdaki hallerde kullanabilirler:

            a) gerek Kabul Eden Devlet uyruklusu tarafından veya ona karşı, gerek mürettebattan başka herhangi bir kimse tarafından veya ona karşı işlenmiş suçlar;

            b) Kabul Eden Devlet’in limanı veya karasuları yahut içsularının sukûn ve güvenliğini bozan suçlar;

            c)  Kabul Eden Devlet’in kamu sağlığı, denizde insan hayatını kurtarma, yabancıların girişi ve ikameti, gümrük kuralları, denizin kirletilmesi veya her türlü kaçakçılığı ilgilendiren kanun ve düzenlemelerine karşı işlenen suçlar;

            d) Kabul Eden Devlet’in mevzuatı hükümlerine göre en az beş yıllık bir cezayı gerektiren suçlar.

            2- Diğer hallerde, yukarıda anılan makamlar, ancak konsolosluk memurunun istemi veya muvafakatı ile harekete geçebilirler.

            MADDE 41
            Kabul Eden Devlet Makamlarının Gemiye Müdahalesi
            1- Kabul Eden Devlet’in bir mahkemesi veya diğer herhangi bir yetkili makamı, Gönderen Devlet’in gemisinde, kaptanı, mürettebattan bir başkasını, bu geminin bir yolcusunu veya Kabul Eden Devlet uyruklusu olmayan diğer herhangi bir kişiyi tutuklamak veya gözaltına almak, yahut gemide bulunan bir mala elkoymak veya gemide resmi bir soruşturma yapmak niyetinde oldukları takdirde, Kabul Eden Devlet yetkili makamları, konsolosluk memuruna, bu tür bir önlemin uygulanmasında hazır bulunmasına imkan verecek bir süre içinde bilgi vereceklerdir. Konsolosluk memurunu önceden haberdar itmek imkansız ise veya bu önlemlerin uygulanmasında hiçbir konsolosluk memuru hazır bulunmazsa, Kabul Eden Devlet yetkili makamları tedbirleri en kısa zamanda ve tam olarak konsolosluk memuruna bildireceklerdir. Kabul Eden Devlet yetkili makamları, konsolosluk memurunun tutuklanan veya gözaltına alınan şahsı ziyaret etmesini, bu kişi ile haberleşmesini ve ilgili kişi veya geminin çıkarlarının korunmasına yönelik uygun önlemlerin alınmasını kolaylaştıracaklardır.

            2- Bir önceki fıkra hükümleri, pasaport, gümrük, kamu sağlığı, deniz kirlenmesi ve denizde hayat kurtarma konularından Kabul Eden Devlet makamlarınca yapılan olağan bir kontrole veya gemi kaptanının istemi veya muvaffakatı ile yapılan diğer herhangi bir girişime uygulanmaz.

            MADDE 42
            Avarya veya Geminin Batması
            1- Kabul Eden Devlet’in limanları da dahil karasuları veya içsularında Gönderen Devlet’in bir gemisi battığı, hasara uğradığı, karaya oturduğu, sahile vurduğu veya diğer herhangi bir avaryaya uğradığı takdirde, bu Devlet’İn yetkili makamları, gecikmeksizin, Gönderen Devlet konsolosluk memuruna bunu bildireceklerdir.

            2- İşbu maddenin 1. fıkrasından sayılan hallerde Kabul Eden Devlet’in yetkili makamları, geminin, yolcuların, mürettebatın, gemi donatımının, hamulenin, erzak ve gemide bulunan diğer eşyanın kurtarılması ve korunması ile gemiye ve mallara karşı her türlü saldırının ve her türlü düzensizliğin önlenmesi ve bunların tasfiyesi amacı ile gerekli önlemleri alacaklardır. Bu önlemler, geminin ve hamulesinin parçası olup da gemiden ayrılmış olan mallar konusunda da alınacaktır. Kabul Eden Devlet makamları, alınan önlemlerden konsolosluk memuruna bilgi vereceklerdir. Bu makamlar, avarya, karaya oturma veya batma hallerinden sonra bütün önlemleri alabilmesi için konsolosluk memuruna yardımda bulunacaklardır.

            3- Gönderen Devlet’in batan gemisi, donatımı, hamulesi, erzak veya gemide bulunan diğer eşya, Kabul Eden Devlet sahili üzerinden veya yakınında bulunduğu veya bu Devlet limanına sürüklendiği, ve ne gemi kaptanı, ne vekili, ne deniz acentası, ne de sigorta temsilcileri hazır olmadıkları veya bunların korunması veya yönetimi amacıyla tedbir alabilecek durumda bulunmadıkları takdirde, konsolosluk memuru, gemi sahibinin hazır bulunsaydı aynı amaçlarla alabileceği tedbirleri, onun temsilcisi sıfatı ile almaya yetkilidir.

            4- Konsolosluk memuru, işbu maddenin 3. fıkrasında öngörülen önlemleri, uyrukluğu ne olursa olsun bir gemiden veya hamulesinden olup da bir limana sürüklenen veya sahilde veya sahilin yakınında veya avaryaya uğramış, karaya oturmuş veya batmış geminin üzerinde bulunan ve Gönderen Devlet’in bur uyruksuna ait olan her türlü eşya hakkında da alabilir. Kabul Eden Devlet yetkili makamları, böyle bir eşyanın varlığından, konsolosluk memuruna gecikmeksizin, bilgi vermelidirler.

            5- Konsolosluk memuru, Kabul Eden Devlet kanun ve düzenlemelerine uygun hareket ederek, avarya, karaya oturma veya batma nedenlerini tayin için açılan soruşturmaya katılmak hakkını haizdir.

            MADDE 43
            Harp Gemileri
            38, 39, 40, 41 ve 42. maddeler hükümleri harp gemilerine uygulanmazlar.

            MADDE 44
            Hava Taşıtları
            1- Konsolosluk memurları teftiş ve kontrol yetkilerini bu Devlet’te kayıtlı hava taşıtları ve bunların mürettebatı üzerinde kullanabilirler, onlara yardım da edebilirler.

            2- Gönderen Devlet’te kayıtlı bir hava taşıtı, Kabul Eden Devlet’te kazaya uğradığında bu Devlet’in yetkili makamları, kazanın meydana geldiği yere en yakın konsolosluğu gecikmeksizin haberdar ederler.

            3- İşbu maddenin 1. ve 2. paragrafları askeri uçaklara uygulanmaz.

            MADDE 45
            Konsolosluk Görevlerinin Görev Çevresi Dışında Yerine Getirilmesi
            Konsolosluk memurları yetkilerini sadece konsolosluk görev çevresinde kullanabilirler. Bununla beraber, Kabul Eden Devlet’in müsaadesiyle yetkilerini konsolosluk çevresi dışında kullanabilirler.

            MADDE 46
            Sözleşmede Sayılan Görevlerden Başka Görevlerin Yerine Getirilmesi
            Konsolosluk memurları bu Sözleşmede sayılan görevlerden başka, Kabul Eden Devlet tarafından niteliklerine uyduğu kabul edilen, başka her konsolosluk görevini yerine getirmeye yetkilidirler.

            MADDE 47
            Üçüncü Bir Konsolosluk Görevlerinin Yerine Getirilmesi
            Kabul Eden Devlet’e gerekli duyuru yapıldıktan sonra ve bu Devlet itiraz etmez ise, Gönderen Devlet’İn bir konsolosluğu Kabul Eden Devlet’te üçüncü bir Devlet hesabına konsolosluk görevlerini yerine getirebilir.

            MADDE 48
            Kabul Eden Devlet Makamlarıyla Temas
            Konsolosluk memurları, görevlerinin yerine getirilmesinde,

            a) Konsolosluk görev çevrelerindeki mahalli yetkili makamlara;

            b) Kabul Eden Devlet’in kanun, düzenlemeleri ve teamülleri veya bu konudaki uluslar arası anlaşmalarca müsaade olunan ölçüde Kabul Eden Devlet’in yetkili merkezi makamlarına, Müracaatta bulunmak hakkına sahiptirler.

            MADDE 49
            Konsolosluk Görevlerinin Üçüncü Bir Devlet’te Yerine Getirilmesi
            Gönderen Devlet, Kabul Eden Devlet’e bildirdikten sonra, bu Devlet’te kurulan bir konsolosluğa başka bir Devlet’te konsolosluk görevlerini yürütmekle görevlendirebilir.

            MADDE 50
            Onay ve Yürürlüğe Girme
            Bu Sözleşme onaylanacaktır. Sözleşme, onay belgelerinin mümkün olan en kısa zamanda Ankara’da teatisinden sonra ikinci ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.

            MADDE 51
            Uyuşmazlıkların Çözümlenmesi
            İki Devlet arasında bu Sözleşmenin uygulanması veya yorumuyla ilgili çıkabilecek uyuşmazlıklar diplomatik yolla çözümlenecektir.

            MADDE 52
            Süre ve Fesih
            1- Bu Sözleşme süresiz bir müddet için akdolunmuştur.

            2- Akit Taraflardan her biri bu Sözleşmeyi her an feshedebilecek ve bu fesih diğer Devlet bildirimi aldıktan altı ay sonra geçerli olacaktır.

            Bu hükümlerin tanıtı olmak üzere, iki Sözleşme tarafın tam yetkili temsilcileri işbu Sözleşmeyi imzalamışlar ve altına mühür basmışlardır.

            Cezayir’de 1989 yılının 14 Mayıs günü ikisi Türkçe ve ikisi Arapça olmak üzere dört nüsha halinde düzenlenmiştir. Dört nüsha da aynı şekilde geçerli olacaktır.

            TÜRKİYE CUMHURİYETİ                                                CEZAYİR DEMOKRATİK
            HÜKÜMETİ ADINA                                                            HALK CUMHURİYETİ
                                                                                                         HÜKÜMETİ ADINA
            Mahmut Oltan SUNGURLU                                               Ali BENFLİS
            Adalet Bakanı                                                                     Adalet Bakanı

            Not: Arapça, Fransızca, İngilizce ve Lehçe metinleri 7 Ekim 1990 gün ve 20658 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’dedir.