Milletlerarası Anlaşma  
 
Resmi Gazete: 19.11.1990 Sayı : 20700 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 35 Sahife:
  
 
Milletlerarası Sözleşme
Karar Sayısı: 90/942
Karar Tarihi : 22/09/1990   

            Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP) 1987 yılında başlamış olan Avrupa Dördüncü Dönem Bölgesel Programı çerçevesinde hazırlanan ve Hükümetimiz adına 23 Temmuz 1990 tarihinde imzalanan RER/87/019 sayılı “Mikrobiyal Biyoteknoloji ve Biyomühendislik (Biyoteknolojik Uygulamalar) Avrupa Ağı” konulu Avrupa Bölgesel projenin onaylanması; 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 22/9/1990 tarihinde kararlaştırılmıştır.

 
    Turgut ÖZAL
Cumhurbaşkanı
  
Y. AKBULUT   
Başbakan
     
       
M. KEÇEÇİLER   
Devlet Bakanı 
K.İNAN   
Devlet Bakanı
H. DOĞAN   
Devlet Bakanı 
A. KAHVECİ   
Devlet Bakanı V.
       
C. ÇİÇEK   
Devlet Bakanı
İ. ÇELEBİ   
Devlet Bakanı
V. DİNÇERLER   
Devlet Bakanı
M. YAZAR   
Devlet Bakanı 
       
K. İNAN
Devlet Bakanı
E. KONUKMAN   
Devlet Bakanı
İ. ÖZDEMİR   
Devlet Bakanı
M. TAŞAR   
Devlet Bakanı
       
K. AKKAYA   
Devlet Bakanı
H. ÖRÜÇ   
Devlet Bakanı
M. O. SUNGURLU   
Adalet Bakanı
İ. S. GİRAY   
Milli Savunma Bakanı
       
A. AKSU   
İçişleri Bakanı
İ.S. GİRAY  
Dışişleri Bakanı V.
A. KAHVECİ   
Maliye ve Gümrük Bakanı
K. İNAN   
Milli Eğitim BakanıV.
       
C. ALTINKAYA
Bayındırlık ve İskân Bakanı 
H. ŞIVGIN   
Sağlık Bakanı
C. TUNCER  
Ulaştırma Bakanı 
L. KAYALAR  
Tarım Orman ve Köyişleri Bakanı 
İ. AYKUT   
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
Ş. YÜRÜR   
Sanayi ve Ticaret Bakanı
F. KURT  
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
N. K. ZEYBEK  
Kültür Bakanı 
İ. AKÜZÜM   
Turizm Bakanı
  
 
 
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER KALKINMA PROGRAMI
            Avrupa Hükümetlerinin Bölgesel Projesi
            Proje Dokümanı
            RER/87/019
            MİKROBİYAL BİYOTEKNOLOJİ VE
            BİYOMÜHENDİSLİK
            (BİYOTEKNOLOJİK UYGULAMALAR)
            AVRUPA AĞI (NETWORK)
            Sayı ve Başlık                                    : RER/87/019
                                                                Mikrobiyal Biyoteknoloji ve Biyomühendislik
                                                                (Biyoteknolojik Uygulamar) – Avrupa Ağı
            Ülkeler                                    : Arnavutluk, Macaristan, Malta, Portekiz
                                                                Türkiye, Yugoslavya
            Öngörülen süre                        : Dört yıl (1988-1991)
            Proje Konumu                                    : Bölgesel
            UNDP Sektörü                        : 16 Bilim ve Teknoloji
                                                                1620 Teknoloji Gelişimi ve Transferi
            Hükümet Sektör ve
                        Altsektörü                        : Bilim ve Teknoloji
            Evsahibi Ülke ve
            Uygulayıcı Kuruluş            : Katılan Ülkelerin Araştırma ve Geliştirme Kuruluşları
            Yürütücü Kuruluş                        : UNESCO
            Öngörülen Başlama Tarihi            : Temmuz 1989
            Hükümet Katkıları                        : Ortalama 50.000 $ (ABD) (temel olarak ayni); katılan
                                                      ülkelerin para birimleri karşılığı olarak eşdeğer öngörülen
                                                              miktar
            ÖNGÖRÜLEN UNDP VE DİĞER MALİYET-PAYLAŞIM KATKILARI:
            UNDP/IPF                                                                        : 350.000 $ (ABD)
            Diğerleri (Hükümet Dışı Organizasyon/
            Vakıflar/Endüstri/UNSCO)                                    : 100.000 $ (ABD)
            İşbirliği yapan kuruluşların maliyet-paylaşım (ayni): 300.000 $ (ABD)
            TOPLAM                                                                        : 750.000 $ (ABD)

            KISA TANIM
            “Mikrobiyal Biyoteknoloji ve Biyomühendislik Avrupa Ağı-Biyoteknolojik Uygulamalar” kavramı bir hazırlık yardım fazı çerçevesinde ele alınmıştır. Kavram, European Network Sempozyumu, 3-8- Ekim 1988, Ljubljana’da tartışılmış, adapte edilmiş ve kabul edilmiştir.

            Avrupa ağı yaklaşımı, mevcut kuruluşların aralarında teknolojik ekspertiz ile, aşağıdaki iki ana bölümde bağlantı kurmak için bir mekanizma olarak tanımlanmıştır:

 
            1) Mikrobiyal kültür koleksiyonları, Kültür koleksiyonlarının geliştirilmesinde, korunmasında ve kullanımında, bölge içinde yayılmasında bölge ve bölgeiçi işbirliğinin gelişmesini çekici yapmaktadır, ve

            2) Biyoteknolojik bilgi değişimi, Ağ ortaklarının konu ile ilgili mevcut bilgi sistemleriyle bağlantısını kurmakta, bilgi boşluklarını doldurmakta ve daha yüksek seviyeli biyoteknolojik bilgi işlenmesini geliştirmekte; öncelikli uygulama alanlarındaki çalışmalara etkin destek sunulmaktadır.

            Biyoteknolojik uygulamaların gelişmesi için aşağıdaki ÖNCELİKLİ ALANLAR tanımlanarak belirlenmiştir:
            - Tarımsal prosesler,
            - Özel kimyasal maddeler üretimi
            - Sukültürleri,
            - Atık/atıksu yönetimi,
            - Potansiyel teknolojiler.

            Özel ihtiyaçlar, araştırma/geliştirme kapasiteleri ve birlikte çalışmalar PİLOT ENFORMASYON ÇALIŞMALARIYLA tanımlanacak; çalışma-planlarına kendi temelleri üzerinde işlerlik kazandırılacaktır.
Eğitimcilerin eğitilmesi ve uzmanlık transferi katılan tüm ülkeleri kapsayacaktır,

 

Hükümetler namına İmza Tarih  Ad/Unvan
Arnavutluk :      
Macaristan :      
Malta :      
Portekiz :      
Türkiye :    27.3.1990 Mustafa Akşın   
Büyükelçi  
Daimi  
Temsilcisi
Yugoslavya :      
Yürütücü Kuruluş :       
UNDP :      
            Proje dokümanına konan son imza tarihinde Birleşmiş Milletler kuru net miktarı:
                                                                                                                        $ 1.00 =
            A. KAPSAM
            1- ALT SEKTÖRLERİN TANIMI
            Projeye katılan ülkelerin herbirinde mikrobiyal biyoteknolojik kapasitenin gelişmesinden, teşvik edilmesinden ve gerekli tedbirlerin alınmasından ulusal enstitüler ve üniversite bölümleri sorumludur. Kıt kaynaklar içinde bitki ve hayvan ıslahı, özel kimyasal maddeler ve farmosötükler, enzim üretim, tek hücre üretme, sukültürleri, atık su giderme vb., ile ilgili çeşitli araştırma ve eğitim faaliyetleri her ülkede gerekli görüldüğünde başlatılmaktadır. Ülkelerin hedefleri, bu alanlarda araştırma ve teknik yeterlilik ve birikim sağlamak ve sonuçlarına ekonomik ve istihdam sektörlerinde kullanmaktır.
Biyoteknoloji için kültür koleksiyonları ve destek servisleri kurulmasının önemi Bölge içinde genellikle anlaşılmıştır. Bu alanda Bölge dışındaki diğer IPF ülkeleri ile olduğu kadar, IPF üyesi olmaya ülkelerle de daha çok işbirliği olması gerektiği genel olarak kabul edilmektedir. Yalnız, bilgi ve danışmanlık servisleriyle biyoteknolojik araştırma ve geliştirme birimlerini kapsayan uygun altyapının eksikliği tüm Bölgede görülmektedir.

            2- ÜLKE-İÇİ STRATEJİ
            Projeye katılan her ülkenin biyoteknolojik kapasitesini yurtiçi Bölgesel/ülkelerarası ölçekte etkin olacak düzeyde geliştirmesinin ve desteklemesinin zorunluluğu uzun süreden beri anlaşılmıştır. Yapısı katalitik olduğu halde enternasyonal yardım olmadan, buna bağlı olarak elde edilebilecek teknik uzmanlık ve araştırma tekniklerinin ne tam ne de yeterli aktarım olanağı yoktur. Projeye katılan ülkelerin çoğu, yakın geçmişte yurtiçi ölçekte etkin olarak yürüyecek potansiyeli olan biyoteknolojik programlar geliştirerek baskı yapan problemlerin çözümü için özkaynak ayırmışlar ve kullanmışlardır. Bu faaliyetlerden yurtiçi ve bölgesel işbirliği çerçevesi içinde sınırlı kalan bazıları bugün de yürümekte ve yararları entegrasyonal düzeyde takdir edilmektedir.

            3- ÖNCEKİ VEYA YÜRÜYEN YARDIM
            Üniversitelerin bölümleri ile birlikte yurtiçi araştırma ve geliştirme kuruluşlarının çoğu mikrobiyal biyoteknoloji ve biyomühendislik proses uygulamalarının daha yüksek verimle değerlendirilebilmeleri için iyi kurulmuş araştırma olanaklarına sahiptir. Yüksek düzeyde uzmanlaşma olanağı elde edilen alanlarda, bu kuruluşların endüstriyel ve ekonomik büyüme üzerine önemli etkileri olabilir. Mikrobiyal gen bankaları ve kültür koleksiyonları geliştirilmesi; IPF-dışı ülkelerle, uygun fiyatla yüksek kaliteli biyoteknolojik bilgi değişim servisi kurulması, buna iki örnektir.

            Macaristan’da UNĞSCO/UNDP yardımı Szeged Biyolojik Araştırma Merkezi’nin 1070 başlarında kurulmasını sağlamıştır. “Endüstriyel ve Tarımsal Mikroorganizmalar Ulusal Koleksiyonu”nun Budapeşte Anlaşması ile hatentler için Enternasyonal Depolama Otoritesi olarak tanınması kabul edilmiştir. UNESCO, Yugoslavya’da “Kimyasal Araştırmalar için Enternasyonal Merkez” kurulmasına yardım etmekte ve araştırma, geliştirme ve teknoloji transferinin doğrudan desteklenmesi için yüksek değerli enformasyon sistemlerine yönelik (biyo) enformatikler programı geliştirilmesi için desteğini sürdürmektedir.

            Bunun dışında, ulusla odak noktalarının çoğu UNESCO, EEC ve diğer BM kuruluşlarından yapılan yardımlarla desteklenen Avrupa Kültür Koleksiyonları Organizasyonu (European Culture Collections, WFCC) üye kuruluş olarak çalışmaktadır.

            UNESCO Regüler Programı ve UNDP ve UNESCO’nun birlikte gerçekleştirdikleri işbirliği çerçevesinde, mikrobiyal biyoteknoloji, kültür koleksiyonları ve fermantasyon teknolojisi alanlarında çeşitli kısa-dönemli kurslar ve konferanslar Bulgaristan, Macaristan, Polonya, Kanada, Fransa, F. Almanya ve ABD’den, teknik destek alınmıştır.

            UNESCO evrensel MINCEN ağı ve Ljubljana (Yugoslavya)’daki Kimyasal Araştırmalar Enternasyonal Merkezi aracılığı ile sürekli teknik destek ve proje yapısal çerçevesinin gelişmesini sağlamaktadır.

            4- KURULUŞ YAPISI
            Kuruluş yapısı, projeye katılması tasarlanan ulusal odak organizasyonların (noktalar) oluşturacağı Ağ olacaktır. Ortak amaçlara ulaşmak için, Ağ, teknik işbirliği ve bilgi değişimi içermektedir. Odak noktalar, normal koşullarda yılda bir kez, rotasyon sistemiyle her yıl bir IPF ülkesinde toplanacaktır. Hazırlık fazında çalışma gruplarınca belirlenen ve gelişme karakteri olan faaliyetler için gereksinmelerin ve imkanların belirlenmesi, her türlü işbirliğinin ve dış yardımın uyarılması ve koordine edilmesi için Ağ bir kanal olarak görülmektedir. Bunun ötesinde “biyoteknolojik bilgi değişim sistemi” kurulmasıyla, Ağ, ülke kalkınması ve tarım, gıda maddeleri üretimi, sukültürleri, özel kimyasal maddeler üretimi, atık ve atıksu yönetimi, biyomühendislik ile ilgili potansiyel teknolojiler, vb. alanlarda belirlenen hedeflere ulaşılmasına katkı yapacaktır.

            B- PROJE AMAÇLARI VE SAVUNMASI
            1- ÖNERİLEN PROJE İLE ELE ALINAN PROBLEMLER

            MAKRO DÜZEYDE
            Bozulan çevre koşulları, yetersiz yiyecek üretimi, katılan ülkelerde biyoteknoloji/biyomühendislik temelli alanlarda endüstriyel katılımdaki ve verimlilikteki düşüklük, ülke gelişimini ve milletlerarası bilimsel ve ekonomik alanlarda yaratıcı işbirliğini tehlikeye sokmaktadır. Ülke kalkınması için yeni biyoteknoloji/biyomühendislik prosesleri üzerinde bilgi gelişimini sağlaması ve öncelikli alanlara uygulanması acil bir ihtiyaçtır. Stratejik bilgi, insan eğitimi, yeni yöntemlerin ve tekniklerin kullanımı için destek şeklinde yeni ek özkaynalara gerek vardır.

            MİKRO DÜZEYDE
            Meslek taassubu (izolasyon), bölgedeki araştırma -geliştirme kuruluşlarının- ülke kalkınması ile bağlantılı olan araştırma ve geliştirme çalışmalarında daha yüksek verim ve kaliteye ulaşmayı önlemektedir. Temaslar kurulması, bunu izleyerek birlikte projeler geliştirilmesi, mikrobiygisayarlar kullanarak ve uygun yazılımlar geliştirerek ve/veya uyarlayarak bilgi/enformasyon toplamak, organize etmek ve dağıtmak için bir “bilgi ve haberleşme alt-ağı” önemli ölçüde desteklenebilir.

            Her ülkenin oluşturulan kurslar, bireysel katılım masrafları ve danışmanlık organizasyonlarıyla karşılanacak, yürüyen programlar çerçevesinde eğitim (yeni teknolojilerde, uzmanlık becerileri, aynı zamanda temel eğitim) için açık gereksinmeleri vardır. Kültür koleksiyonları alanında, Avrupa’da yürümekte olan belli sayıda işbirliği programları bulunmaktadır. Özellikle, eğiticilerin eğitilmesi gerekli mevcut kaynaklarla organize edilebilir ve başarılabilir.

            2- PROJE-ÖNCESİ VE PROJE SONRASI DURUM

            PROJE ÖNCESİ DURUM
            Bölgedeki bilimsel çabalar-izole edilmesine rağmen yüksek derecede yarışmalı olarak karakterize edilmektedir. Yalnız insangücündeki, uzman eğitimindeki, cihazlardaki ve katalitik destekteki çok önemli eksiklikler bıktırıcıdır.

            Yürümekte olan çeşitli izole edilmiş araştırma programları, (Örneğin, fermantasyon teknolojisinde, enzim teknolojisinde, sağlık sektöründe, vb.) bölgede milletlerarası işbirliğini beklemektedir.

            ÖNERİLEN PROJE SONUNDA BEKLENEN DURUM
            Projeye katılan tüm Ağ-kuruluşlarının birlikte çabaları, ekonomik ve bilimsel gelişme için mikrobiyal germplasm kullanımında daha iyi işbirliği sonucunu getirecektir. Biyolojik materyallerin koleksiyonlar arasında transferini sağlamak için, var ise, regülasyondaki kısıtlamalar kaldırılacaktır. Kültür koleksiyonları alanında birlikte birlikte araştırma projeleri başlatılacaktır.

            Bilgi değişim ağı mevcut veri tabanları ile iç ve dış bağlar kurulmasını ve kullanımını sağlayacaktır. Mevcut organizasyonlar, özellikle Avrupa Kültür Koleksiyonları Organizasyonu (ECCO), EEC girişimi “Avrupa Mikrobiyal enformasyon Ağı (MINE), UNESCO Dünya Ağı “Mikrobiyolojik Kaynaklar Merkezi (MIRCENS)” ve diğerleri işbirliği içine çekilmiş olacaktır. Kimyasal Araştırmalar için Milletlerarası Merkez (Ljubljana, Yugoslavya) birleşik çabaları desteklemek için etkin yöntemler ve teknikler kullanmayı ve geliştirmeyi tasarlamaktadır.

            Endüstriyel uygulaması olabilecek önemli AĞ projeleri için birleşik potansiyeller araştırılarak incelenecek ve sonuçları karar verici organlara sunularak proje tarafları arasında daha ileri işbirliğine karar vermelerine imkan sağlanacaktır.

            3- HEDEFLENEN YARARLAR
            Biyoteknolojik uygulamalar için Avrupa Ağı gereksinimini, Avrupa için UNDP Dördüncü Dönem Bölgesel Programı’nı yapmak için Cenevre’de 1986 yılında yapılan hükümetlerarası toplantıda UNDP ve IPF ülkeleri ile yapılan görüşmeler sonunda belirlenmiştir. IPF-dışı Avrupa ülkeleri topluluğunca ve bu ülkeler içinden yapılan girişimlerle, ülkeler düzeyinde yapılan başarılı UNDP/UNESCO programları da bu alandaki oluşuma ek katkı yapmıştır.

            Bilim adamları, araştırıcılar, lisans-üstü öğrenciler ve teknisyenler sağlanacak yüksek yetenekli danışmanlar ile workshop programlarından ve bilgi değişim servislerinden hızla yararlanacak kesim olacaktır. Genel olarak, IPF ülkelerin içindeki AG kuruluşları birlikte kararlaştırılacak yatırıma yönelik ortak projelerde işbirlikleri kuracak ve sürdüreceklerdir. Uzun dönemde hedeflenen yararlar, endüstri ve halk sağlığı alanlarında elde edilecektir. Önemli teknik işgücü kuvvetini oluşturan lisans-üstü öğrenciler ile kadınlar, IPF ülkeleri dışındaki yüksek düzeyde uzmanlaşmış laboratuvarlar ile kuruluşlardaki yeni geliştirilmiş cihazlarla eğitim görme fırsatından yararlanacaklardır.

            4- PROJE STRATEJİSİ VE KURUMSAL DÜZENLEMELER
            Aktif bir biyoteknolojik enformasyon sistem ile izole olmuş ulusal çalışmaların daha ileri düzeyde kanalize ve senkronize edilmesi için değişim sistemine hemen gereksinme olması ve; bölgesel işbirliği ile bölge içinde ve dışında teknik kollaborasyon yaklaşımları; böyle bir mekanizmanın kurulmasını ve varlığını kaçınılmaz bir zorunluluk yapmaktadır. UNESCO Enternasyonal Kimyasal Araştırma Merkezi (Ljubljana, Yugoslavya) IPF ülkeleri içinde bu bölgede var olan tek özel imkandır. Yeterli ve geniş bilgi dağıtım potansiyelli bilgi depolama konumu olarak yoğun kullanımı ile danışma servisleri proje sonuçlarına büyük katkılar yapacaktır. Fonu veren kuruluşça takdir edilmesi gereken iki önemli değerlendirme vardır. Önce, ülke ve bölge özellikleri çerçevesinde projeye önemli bir katılan ülke katkısından fazla katkı yapabilir; ikincisi, Unesco’nun kimyasal programının bir parçası olarak servis sağlama yeteneği ve kapasitesi enternasyonal düzeyde kabul edilmiştir, örneğin IUPAC, IPF-dış ülkelerden Avrupa ülkelerinin çoğu, Avustralya, Japonya, A.B.D., vb., bunun yanında birçok Arap, Asya, Afrika ve Latin Amerika ülkeleri.

            UNDP tarafından verilen 350.000 $ (ABD) fondan sekretarya giderlerini daha da azaltmak için Unesco Ağ aktivitelerini yöneterek gerekli kanalı sağlayacaktır. Bu, yneni kurulan European Network of Microbiological Resaurces Centres’in çeşitli IPF ve IPF-dışı ülkelerde (Kenya, Brezilya, Çin, Tayland, Mısır, Guatemala, Arjantin, İsveç, Japonya, Fransa, Avustralya, Kanada, İngiltere, ABD) bulunan onsekiz merkezinin oluşturduğu Dünya ağından yararlanmasını da sağlayacaktır.

            Projeye dahil edilen etkenler için belirlenen düşüncelerle, Mikrobiyal biyoteknoloji ve biyomühendislik alanlarında yürütülen faaliyetlerden yararlanarak ve kültür koleksiyonları teknik ve geliştirme servisleri ve aktiviteleri ile, kısa vadeli proje sonuçları garanti edilebilemektedir; IPF ülkelerindeki mevut merkezlerin çalışmaları da ağın kurumsal odak noktalarını oluşturacaktır. Bu durum enternasyonal bilim dünyasınca tanındığında ise etkin olacaktır; örneğin, World Federation for Culture Callections, European Culture Collections Organization ve World Data Centre (RIKEN, Japonya)’nın ana kuruluşu International Council of Scientific Unions (ICSU).

            Bu çalışmalar, IPF ülkelerinden biri (örneğin, Macaristan) bu işbirlikçi rolünü  üstleninceye kadar devam etmelidir. Macaristan, Budapeşte Anlaşması gereğince kültür koleksiyonları araştırmalarındaki patentler için Enternasyonal Depolama Otoritesi olarak çalışmaktadır. World Intellectual Property Organization ile bağları, projeninn hedefleri bölgesel yüzyüze ve enternasyonal işbirliğinin yerine getirilmesini de katalize etmelidir.

            Benimsenen görüşle, işleyen network çalışmaları için, biyotoknolojik enformasyon servislerince temsil edilecek odak noktalarının yıllık toplantıları, mümkün olduğu kadar har IPF ülkesinde, rotasyonla yapılmalıdır. Seyahat ve personel harcamalarını en aza indirmek, ve kullanılabilir fonları artırmak için, bu toplantılar ideal olarak Federation of European Microbial Societies, UNESCO tarafından desteklenen International Organization for Biotechnology and Bioengineering veya International Union of Microbiological Societies tarafından desteklenen enternasyonal ve bölgesel faaliyetlerle arka-arkaya düzenlenmelidir.

            5- UNDP/UNESCO YARDIMININ NEDENLERİ
            Unesco’nun Birleşmiş Milletler’deki seçilmiş hedeflere yönelik araştırma sisteminde, öncü organizasyon olarak birikmiş tecrübesi (The Role of International Organizations in Bigtechnology, 1985, Pergaman Proses, Baş Editör Moo-Young, M.), çok önemli uluslar arası profesyonel olayları organize etmiş olması (örneğin, Birinci ve Altıncı Uygulamalı Mikrobiyolojinin Global Etkileri Konferansı, Stokholm, İsviçre (1963) ve Helsinki, Finlandiya (1985) ve üçüncü Uluslar arası Kültür Koleksiyonu Konferansı, Brno, Çekoslovakya (1981) ve Avrupa’da mikrobiyolojinin değişik alanlarında düzenlenen çeşitli işbirliğinde Unesco’nun bu geçmiş deneyimleriyle projenin Yürütme Bürosu olmasından çok faydalanacağı kabul etmişlerdir.

            UNDP’den yardım isterken, IPF ülkeleri IPF-dışı Avrupa ülkelerinde bilimsel ve gelişim potansiyel işbirliği alanlarında çok yakın gelecekte yer alacak diğer olayları ve ilerlemelere yetişmek ve öne geçmek isteklerini ifade etmişlerdir.

            6- ÖZEL DÜŞÜNCELER
            Katılan ülkeler arasındaki işbirliği, özellikle eğitim ve bilgi-kültür değişimi konusunda, AG aktivitelerini izlemek için yapılacak yaklaşımları bölge içinde ve dışında harmonize edecektir.

            Mikrobiyolojik kaynaklar merkezi Avrupa Ağı kurulması ve aktif biyoteknolojik bilgi değişim sistemi ile birlikte, bölgesel işbirliği yaklaşımları, bölge içinde ve dışında teknik işbirliklerinin ve çevresel koşulları uyumlu olarak geliştirecektir.

            Proje çevrenin korunmasına ve umut veren gelişime katkıda bulunacaktır. Ayrıca, mikrobiyal biyoteknoloji uygulamaları yoluyla, sağlık, ziraat gibi toplumun anahtar sektörleri daha kuvvetlenecektir.

            Proje ne çevre açısından ne de sosyal açıdan olumsuz bir etki yapmayacaktır.

            7- İŞBİRLİĞİ DÜZENLEMELERİ
            Proje; Asya, Afrika, Latin Amerika ve Arap ülkelerindeki UNDP/UNESCO aktiviteleri ve bir çok diğer uluslar arası programlarla yakın işbirliği içinde işleyecektir. Asya, Afrika, Latin Amerika ve Arap ülkeleri için UNESCO/ICSU Uluslar arası Biyobilim Ağları ve Unesco’nun mikrobiyolojik kaynaklar merkezi (MIRCENs) Global Ağı projeye teknik bilgileri sağlayacak ve mümkün olduğunca birlikte yapılacak aktiviteleri yürütecektir. Diğer Birleşmiş Milletler kuruluşları ve kamu-dış kuruluşlardan da işbirliği araştırılacaktır.

            8- KATILANLARIN DESTEĞİ
            Proje, üye ülkelerden destek almış durumdadır. (24 C/5 No’lu Unesco Dokümanı- 1988/1989 için Geliştirilmiş Program ve Bütçe). IPF ülkelerinin aynı miktardaki karşılık yardımı UNDP)den beklenen yardıma yakındır. Bu değere, eğer araştırıcıların yaptıkları çalışmaların gerçek değeri eklenirse, sonuç UNDP katkısının dört veya beş katı olacaktır.

            Kanada, Fransa, Batı Almanya, ABD gibi IPF-dışı ülkeler, proje hazırlık fazında, değişik türlerde bu projeye has yardımlar yapmış bulunmaktadırlar.

            Unesco, bu projeye has olmak üzere kamu dışı organizasyonlar ve vakıflarla bağlantılı olarak projeye konvertibilitesi yüksek döviz ile yardım edecektir.

            Şu anda IPF hükümetleri için projeye başlanğıçta döviz ile desteklemek mümkün olmamakla birlikte, UNDP projeyi yürürlüğe koyduğunda bu durum değişecektir.

            C- GELİŞİM HEDEFİ
            Biyoteknolojik uygulamalara dayanan geliştirilmiş ve kalitesi yükseltilmiş gıda maddeleri ve endüstriyel üretim ile, sağlık ve çevre koruması yoluyla üye ülkelerin, bölgenin diğer ülkelerinde yer alan yakın geçmişteki veya gelecekteki gelişim eğilimlerine neden olan, arzu edilene yakın düzeyde entegrasyonun sağlanması projenin amaçlarında ilkidir.

            Katılan ülkelerin mevcut biyoteknolojik kapasitelerini,
            - Teknolojik kullanım için mikrobiyal ve germplasm ulusal koleksiyonu,
            - Çevre yönetimi,
            - Biyoteknolojik bilgi değişim servislerinin sağlanmasını,
            - Uluslar arası işbirliği,

            için etkin bir mekanizmanın geliştirilmesi, Projenin diğer hedefleri olarak saptanmıştır.

            D- KISA VADELİ HEDEFLER

            HEDEF 1
            İşbirliği içinde ele alınan uygulamalı projeleri başlatan ve uygulamaya koyan AG birleşik projelerinin yapılabilirliğini ortaya koyan çalışmalar yapmaktadır. Özellikle üretim ve çevre koruma konusundaki önemli problemleri çözmek amacıyla kültür koleksiyonları ve kullanımı, zirai üretim, özel kimyasalların ve yiyecek katkı maddelerinin üretimi, sukültürü geliştirilmesi, atık ve atık su işlemleri, potansyiyeli olan yeni teknolojiler ve öğrenim yardımları gibi yüksek harcamalı biyoteknolojilerin kullanımına yönelik çalışmalar yapmaktadır.

            Patentleme, kültür kolleksiyonu/koruma teknikleri, bilgi işleme ve değişim teknikleri alanlarında eğitilmiş mikrobiyoloji uzmanları yetiştirmek ve bilgilerin üye ülkelere transfer edilmesini sağlamaktadır.

            Başarı Kriterleri:
            - Eğitilmiş eğiticiler tarafından organize edilmiş eğitimcileri takip etmek;
            - Öğrenilen teknikleri/teknolojileri uygulamak;

            olacaktır.

            1.1 Sonuç
            İki ya da daha fazla ülkenin işbirliği ile karar verilen bir ihtisas alanında en az iki araştırma geliştirme (AG) projenin tamamlanması
 

1.1.1 Aktiviteler Sorumlu taraf
  Araştırma/geliştirme alanları tanımlanması ve zaman tablosu/çalışma planı hazırlanması Katılan merkezler ve onların belirlenecek odak noktaları
  Çalışma planlarını uygulamaya koymak için konum ziyaretleri Katılan merkezler
  Değerlendirme , yayınların hazırlanması ve/veya sonuçların pilot boy üretime aktarılması Katılan merkezler
            1.2- Beklenen Sonuçlar
            Eğitim materyalinin geliştirilmesi, katılan ülkelerin ihtiyaçlarına uyacak şekilde düzeltilmesi ve daha geniş proje sonrası uygulamalara hazırlanmasıdır.
 
 
1.2.1 Aktiviteler Sorumlu taraf
  Bölgenin iç ve dışındaki tecrübeye dayanarak eğitim materyalinin geliştirilmesi  Ev sahibi ülke 

Mikrobiyoloji Gen Bankası Budapeşte

  Her biri katılan ülkelerden biri tarafında düzenlenecek altı eğitim kursunun uygulamaya alınması UNESCO
 

            Her biri katılan ülkelerden biri tarafında düzenlenecek altı eğitim kursunun uygulamaya alınması UNESCO

            HEDEF 2
            Yazılım geliştirme, ve adaptasyonu, veri edinme, işleme ve koordinasyonu, primer dokünmantasyon seçimi, eğiticilerin eğitimi için bilgi değişim ağı kurulmasıdır.

            Yüksek seviyeli bilgi işlenmesinin geliştirilmesidir.

            Başarı Kriterleri:
            - Bilginin toplanması/işlenmesi ve kullanıma hazır olması;
            - Seçilmiş kuruluşlarda geliştirme sorunlarını çözmek için etkin bilgi destekleri örnekleri;
olacaktır.

            2. 1- Beklenen Sonuçlar
            Biyoteknolojik Bilgi Değişim Ağı kurulması ve işlev için hazırlanması; yazılım uygulaması ve bilgi metodolojisindeki eğitilmiş Personel’dir.
 
 

2.1.1 Aktiviteler Sorumlu Taraf
  İletişimde veri temellerinin ve bağlantıların/kiplerin kurulması Enternasyonal Kimyasal Araştırmalar Merkezi (Ljubljana, Yugoslavya)
  Eğitim Kurslarının gelişimi ve uygulamaya konması Enternasyonal Kimyasal Araştırmalar Merkezi (Ljubljana, Yugoslavya)
 
            Eğitim Kurslarının gelişimi ve uygulamaya konması Enternasyonal Kimyasal Araştırmalar Merkezi (Ljubljana, Yugoslavya)

            HEDEF 3
            Eğitim ve öğrenim aktivitelerinin tasarımı; özellikle önerilen projelerin desteklenmesi ve ulusal biyoteknolojik kapasitelerin geliştirilmesidir.

            3.1- Beklenen Sonuçlar
            Seçilmiş bir araştırma projelerinin ihtisas alanlarında hedef-yönelimli, kısa vadeli kursların ve seminerlerin organizasyonudur. Ayrıcı bölge dışı aktiviteler tahil, katılan ülkelerde her yıl yapılacak ikincil etkili ulusla eğitim kurslarının geliştirilmesi, IPF ve IPF dışı ülkelerdeki Unesco uzun dönem kursları yardımıyla, IPF ülkeleri için özel uzman geliştirilmesidir.
 
 

3.1.1 Aktiviteler Sorumlu Taraf
  Kurs prospektüsünün hazırlanması ve ortak yedek teknik literatürün dağıtılması  Kurs organizasyonu
  Laboratuvar protokol ve egzersizlerinin ön denemeleri Ev sahibi kuruluş
  Katılımcıların ve eğiticilerin seçimi, kursların yapılması, sonuçların değerlendirilmesi  Ev sahibi kuruluş
  UNDP/UNESCO Ağına bilgi verilmesi Katılan merkezler
            Katılımcıların ve eğiticilerin seçimi, kursların yapılması, sonuçların değerlendirilmesi  Ev sahibi kuruluş
 UNDP/UNESCO Ağına bilgi verilmesi Katılan merkezler

            HEDEF 4
            IPF ve IPF-dışı ülke kuruluşlarını, mikrobiyal kültür kolleksiyonları kurulması ve kullanımı için tanımlamak ve kuruluşlar arası bağlantıları kurmaktır.

             4.1- Beklenen Sonuçlar
             Kültür kolleksiyonlarının geliştirilmesinde bölgesel ve uluslar arası koordinasyon ile, iyi tanınmış kuruluşlar UNESCO ve onun işbirliği içinde olduğu kamun dışı profesyonel organizasyonlar (Mikrobiyal Kaynaklar Merkezi (MIRCENs) Ağı, Avrupa Kültür Kolleksiyonları Organizasyonu ve Kültür Kolleksiyonları Organizasyonu ve Kültür Kolleksiyonları Dünya Federasyonu (WFCC gibi) yoluyla birleşik programların bilimsel aktivitelerin genişletilmesinde faaliyet göstermesidir.

            Program, biyoteknoloji için genişletilmiş aktiviteler halinde kültür kolleksiyonu kullanımı, eğitim, bilgi değişimi ve komünikasyon sistemleri kurulması için destekle sonuçlanacaktır.

            Katılan ülkelerde AG projelerinin birlikte uygulanmaya konmasında tüm temel unsurları tanımlayan altı çalışma yapılacaktır. IPF ülkeleri içinde, biyoteknolojinin yararına olmak üzere servisler, uzman ve kaynaklar artırılacaktır.
 
 
4.1.1
Aktiviteler
Sorumlu Taraf
  IPF ve IPF-dışı ülkelerde özellikle taksonomi ve koruma alanında UNESCO/MIRCENS,UNESCO/ECCO,UNESCO/WFCC vb tarafından organize edilmiş araştırma ve eğitim aktivitelerinin tamamlanmasına katılım  UNESCO, MIRCENS, ECCO, WFCC, COMECON
  Alt bölgeler veya ülkeler için spesifik olan ve genetik, endüstriyel ve çevre-ilintili türleri de içeren kültür ihtisas koleksiyonları kurulması UNESCO ve katılan merkezler
  Kültür kolleksiyonları bilgisayar uygulamaları ve bilgi işleme alanlarında ulusal ve bölgesel eğitici kursların organizasyonu Bilimsel odak noktalar ve Avrupa Kültür Kolleksiyonları Bilgi merkezi (Braunschweig, F. A.) MSDN işbirliğinde katılan merkezler
  IPF ve IPF-dışı ülkelerde yüksek ihtisas sahibi kuruluşlarda ferdi eğitim yanısıra, araştırıcıların UNESCO uzun dönem kurslarına katılma imkanı sağlanması Unesco ve katılan ülkeler
 
            E- GİRDİLER
            1- Ulusal personel, sekreterlik hizmetleri ve genel destek personeli,
            2- Binalar, teknik servisler, sarf madde ve malzeme desteği,
            3- Uluslararası uzmanlar ve danışmanlık hizmetleri,
            4- Eğitim,
            5- Ekipman,
            6- Diğerleri.

            1.1- Ulusal Personel, sekreterlik hizmetleri ve genel destek personeli

            1.1.1- IPF ülkeleri arasında oluşturulan Ağı katılan odak merkezler, ilgili hükümet otoritesi ile koordinasyon içinde, proje süresince UNDP ve UNESCO arasındaki ulusal ve bölgesel proje aktivitlerini koodine edeceklerdir.

            1.1.2- Proje aktivitelerinde sürekli çalışacak nitelikli teknik araştırma potansiyelli kadronun sağlanması.

            1.1.3- Proje programı faaliyetlerinin tamamen yerine getirilmesi için teknik personel sağlanması.

            1.1.4- İdari destek için sekreterlik hizmetleri.

            2.1- Binalar, teknik servisler ve destekler

            2.1.1- Katılan IPF ülkeleri Hükümetler tüm proje aktivitlerini gerçekleştirmek için gerekli bütün binaları, çalışma alanlarını, mobilyaları ve imkanları, elektrik ve su tesisatı ile birlikte, sağlayacaktır.

            2.1.2- Hükümet, yurt dışından satın alınan ekipmanlar için tüm ithalatı, gümrük işlemlerini ve ülke içindeki nakliyatı gerçekleştirmek için gerekli imkanları sağlayacaktır.

            2.1.3- Hükümet, ülkede bulunan hammaddelerin ve servislerin temini için gerekli fonları sağlayacaktır.

            3.1- Uluslararası Uzmanlar ve Danışmanlık Servisleri

            3.1.1- Uzman ve Danışmanlık servisleri aşağıdaki alanlarda sağlanacaktır.
            - kültür kolleksiyonları
            - biyoteknolojik bilgi sistemleri,
            - gıda maddeleri üretimi,
            - tarımsal biyoteknoloji,
            - özel kimyasalların ve gıda katkı maddelerinin üretimi,
            - atık ve atık su işlemleri,
            - potansiyel yeni teknolojiler

            IPF üyesi olmayan ülkelerden danışmanlık servisleri, ihtiyaçlar belirlendiğinde, UNESCO tarafından projeye maliyeti olmadan sağlanacaktır.
            Bütçe kalemi   11.99: ABD $ 119.000,-

            3.1.2- Program aktivitelerinin kayıt ve organizasyonu için
            Bütçe kalemi        16: ABD $   14.000,-

             4. 1- Eğitim
             Belirlenen öncelikli alanlarda özellikli kısa süreli eğitimler sağlanacaktır.
            Bütçe kalemi        31: ABD $   48.000,-

            4.2- Projenin ilk aşamalarında, katılan bütün IPF ülkelerinden araştırıcılar için, önemli sorunlarını çözmede yardımcı olmak ve araştırma geliştirme programlarındaki darboğazları çözümlemek için, çalışma gezileri düzenlenecektir.

            Bireysel kursların süresi, kurslara ve katılınan enstitüye bağlı olarak değişebilir; ulusal otoriteler, UNDP ve Yürütücü kuruluş ile görüşülerek, program zamanı geldiğinde belirlenecektir.
             Bütçe kalemi        39: ABD $              204.000,-
            5.1- MUHTELİF MASRAFLAR
            5.1.1- Rapor Masrafları  Bütçe kalemi 52: ABD $ 9.000,-
            5.1.2- Diğerleri  Bütçe kalemi 53:              ABD $ 4.000,-

            F- RİSKLER
            Aşağıdaki etkenler projenin kısa vadeli hedeflerine ulaşmasının buna bağlı olarak, uzun dönemde beklenen yararları sağlamasını öneyebilir:

            1- Hazır döviz yokluğu nedeni ile, normal olarak yerel kaynaklardan sağlanan ham maddeler ve diğer girdilerin, ithal edildikleri halde, önceden belirlenemeyen nedenlerle teminindeki güçlükler.

            2- Başlamak için hükümet aksiyonu ve onayı gerektiğinden, bir gecikme olabilir.

            3- Fon-sağlayan kuruluş onayında gecikme ve bunu izleyerek Yürütücü Kuruluş’ca gerek duyulacak gecikme sonucu düzenlemeler, başlama çalışmalarını bekletebilir.

            4- Katılan ülkelerin stratejik veri sunmalarındaki çabuklukları-proje çalışmalarının hızını etkileyecektir.

            G- ÖNCELİKLİ YÜKÜMLÜLÜKLER VE ÖNKOŞULLAR
            1- BİNALAR
            Ana binalar ve ekipman içeren laboratuvarlar sağlanmış olmasına rağmen, proje kullanımı için çeşitli odalar ve imkanla hazırlamak gerekli olacaktır.

            2- PERSONEL
             “Girdiler” başlığı altında sıralanan ÇEKİRDEK WORKSHOP KADROSU projede mevcut olacaktır. Projenin ihtiyaçlarını karışılmak için, personelin gücü daha sonra artırılabilir. Proje dokümanı UNDP tarafından imzalanacak ve yukarıda sıralanan önkoşların yerine getirilmesine, veya getirilecek olmasına bağlı olarak-UNDP görüşme ve tatminine göre destek UNDP tarafından sağlanacaktır. Önkoşullardan biri veya daha fazlası beklenen düzeyde yerine getirilmezse, UNDP takdirine göre desteğinin erteler veya keser.

            H- PROJE GÖZDEN GEÇİRİLMESİ, RAPOR EDİLMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ
            1- Proje her oniki ayda bir kez, toplantıların ilki proje başlangıcının ilk oniki ayında olacak şekilde, üçlü denetime (Ülke, Yürütücü Kuruluş ve UNDP temsilcileri ile birlikte) tabi tutulacaktır. Ulusal proje koordinatörü ve/veya Birleşmiş Milletler yürütücü kuruluşundaki proje baş yetkili memurunca Proje Etkinliği Değerlendirme Raporu’na/Project Performance Evaluation Report, PPER) hazırlar ve her üçlü-denetim toplantısına sunar. Proje süresince, gerektiğinde, ek PPER raporları istenebilir.

            2- Son üçlü değerlendirme toplantısında bir proje bitirme raporu hazırlanacaktır. Rapor taslak şeklinde hazırlanacak; yürütücü kuruluşun gözden geçirmesini ve teknik düzenlemeler yapabilmesini sağlamak için bu işlem yeteri kadar önce yapılacaktır. Bu süre son üçlü değerlendirme toplantısından en az dört ay önce olacaktır.

            3- Proje programlanan süreden altı ay önce değerlendirmeye tabi tutulacaktır. Organizasyonu, değerlendirme süreleri ve zamanlama, proje dokümanına göre taraflarla ve birleşmiş Milletler kuruluşlarından birleşenlerle görüşülerek kararlaştırılacaktır.

            I- YASAL İÇERİK
            1- Bu proje dokümanı Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) arasında 21 Ekim 1965 tarihinde imzalanan Standart Temel Yardım Anlaşması’nın 1. Bölümünde belirtildiği gibi refere edilen araç olacaktır.

            2- Proje dokümanında aşağıda belirtilen türde revizyonlar, projeye imza koyan diğer tarafların önerilen değişimlere itirazları olmadığı UNDP Resident Temsilcisince belirlendiği takdirde yine yalnız UNDP Resident Temsilsinin onayı ile yapılabilir:

            2.1- Proje dokümanı eklerinden herhangi birindeki revizyonları ve eklemeler;

            2.2- Projenin kısa vadeli hedeflerinde, beklenen sonuçlarında veya aktivitelerinde önemli değişimler içermeyen, fakat üzerinde anlaşmaya varılan girdilerde enflasyon nedeni ile ortaya çıkan fiyat artışlarının sebep olduğu revizyonlar; ve

            2.3- Zorunlu yıllık revizyon sonuçlarınca proje girdilerinin gönderilmesinde gerekebilecek faz değişimleri; veya enflasyon nedeniyle artan uzman ve diğer maliyetler; veya yürütücü kuruluş harcama esnekliğinin dikkate alınmasının gerekliliğidir.

            UNDP KATKISINI KAPSAYAN
            PROJE BÜTÇESİ (ABD Doları Olarak)
            Ülkeler : Bölgesel
            Proje  : RER/87/019
            Başlık  : Mikrobiyal Biyoteknoloji ve Biyomühendislik Uygulamaları: Avrupa             Ağı
 

Bütçe 
Kalemi
Fasıl
Hazırlık Yardımı 
1987-1988
1989
ABD $
1990
ABD $
1991/92
ABD $
11.41 Danışmanlar
9.000
30.000
30.000
50.000
16 Diğer harcamalar
6.000
2.000
2.000
4.000
19 Ara toplam
15.000
32.000
32.000
54.000
31 Bireysel Burs
-
14.000
12.000
22.000
32.01 Eğitim turları
-
14.000
12.000
20.000
32.02 Grup eğitimi 
10.000
35.000
35.000
30.000
39 Ara toplam
10.000
63.000
59.000
72.000
52 Rapor harcamaları
5.000
-
1.000
3.000
53 Diğer
-
1.000
1.000
2.000
59 Ara toplam 
5.000
1.000
2.000
5.000
99 Proje Toplam
30.000
96.000
93.000
131.000
 

            Harcamaların paylaşımına ilişkin detaylı bütçe mevcut değildir. Mevcut önemli miktarda fon bulunmaması nedeniyle ekipman faslında bölüşüm yapılmamıştır.

            ÖNEMLİ AKTİVİTE VE ÖNCELİKLER
            Kültür Koleksiyonları
            Mikrobiyal türleri patentleme konusunda eğitim kursları ECCO merkezi ile işbirliğiyle, 1989 Macaristan

            Bilgi İşleme
            Değer kazandırılmış biyoteknolojik bilgi işleme konusunda eğiticiler için eğitim kursları 1989 Yugoslavya (Enternasyonal Kimyasal Araştırmalar Merkezi)

            Doğrudan bağlantılı/bağlantısız bilgi değişim servisleri 1990 Yugoslavya (Enternasyonal Kimyasal Araştırmalar Merkezi)

            Zirai İşleme
            Protein zenginleştirme
            1991
            Genetik teknolojilerle bitki yetiştirme
            1990 Macaristan
            Azot tutma
            1991

                                                                                                            Özel Kimyasallar
            Moleküler tıp/biyoloji (diyagnostikler, biyoterapetikler)
            1990 Macaristan, Yugoslavya ve Malta
            Restriksiyon enzimleri
            1991 Macaristan ve Yugoslavya
            Polisakkaritler
            1991 Yugoslavya
 
            Su Kültürleri
            Su Kültürü I: Su kültüründe özel hayvan yemleri
            1990 Yugoslavya (Enternasyonal Kimyasal Araştırmalar Merkezi)
            Su kültürü II: Soğuk koruma
            1991

            Atık ve Atıksu İşlemleri
            Şehirsel atık işleme
            1990 Yugoslavya ve Portekiz
            Endüstriyel atıklar
            1991 Yugoslavya
             Fotosentetik havuzlar
            1991 Portekiz

            Yeni Potansiyel Teknolojiler
            Biyomühendislik
            1990 Macaristan ve Yugoslavya

            Üçüncü Dönem Eğitimi
            Temel mikrobiyoloji kursu
            1989 Malta
            Biyoteknoloji uygulamalarında üniversite-endüstri işbirliği
            1991 Yugoslavya
 

ZAMAN ÇİZELGESİ
 
 
  YIL AKTİVİTELER
1. 1989  Mikrobiyal türlerin patentleme amacıyla depolanması konusunda eğitim kursu  
Macaristan (ECCO ile işbirliği ile)
2. 1989 Değer kazandırılmış biyoteknolojik bilgi işleme konusunda eğiticiler için eğitim kursu 
Yugoslavya (Enternasyonal Kimyasal Araştırmalar Merkezi, Ljubljana)
3. 1989 Temel mikrobiyoloji kursu 
Malta
4. 1990 Doğrudan bağlantılı/bağlantısız bilgi değişim servisleri 
Yugoslavya (Enternasyonal Kimyasal Araştırmalar Merkezi)
5. 1990 Genetik teknolojilerle bitki yetiştirme 
Macaristan
6. 1990 Moleküler tıp/biyoloji (diyagnostikler: Monoklonal antibadi ve rDNA; biyoterapatikler rDNA ve plasma fraksiyonasyonu 
Macaristan, Malta, Yugoslavya
7.  1990 Su kültürü I: Su kültüründe özel hayvan yemleri Yugoslavya (Enternasyonal Kimyasal Araştırmalar Merkezi, Ljubljana)
8.  1990 Şehirsel atık işleme 
Yugoslavya, Portekiz
9. 1990 Biyomühendislik 
Macaristan, Yugoslavya
10. 1991 Protein zenginleştirme
11. 1991 Azot tutma
12. 1991 Restriksiyon enzimleri 
Macaristan
13.  1991 Polisakkaritler 
Yugoslavya
14. 1991 Su kültürü II: Soğuk koruma 
Malta
15. 1991 Endüstriyel atık 
Yugoslavya
16. 1991 Fotosentetik havuzlar 
Portekiz
17. 1991 Biyoteknoloji uygulamalarında üniversite-endüstri işbirliği 
Yugoslavya (Enternasyonal Kimyasal Araştırmalar Merkezi, Ljubljana)
            Tarihleri belirlenecek olan aktiviteler:
                             Zirai Üretim (doku kültürleri)
                             Türkiye
                             Özel Kimyasallar (monoklonal diyagnostik kitler ve gen probları)
                             Türkiye
                             Atık yönetimi
                             Türkiye
                             Yeni Potansiyel teknolojiler (fermantasyon teknolojisi)
                             Türkiye
            Not: İngilizce metni 19 Kasım 1990 gün ve 20700 sayılo Resmi Gazete’dedir.