Milletlerarası Anlaşma  
Resmi Gazete: 19.06.1991 Sayı : 20906 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 31 Sahife:
     
Milletlerarası Andlaşma
 
Karar Sayısı: 91/1656 
Karar Tarihi : 12/05/1991 
     
            Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında 7 Kasım 1990 tarihinde İstanbul’da imzalanan ve kömür sanayii alanında işbirliği yapılmasını öngören ekli Protokol’un onaylanması; Dışişleri Bakanlığı’nın 14/3/1991 tarihli ve EİDA-1672 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 12/5/1991 tarihinde kararlaştırılmıştır.  
    
                                                                                                Turgut ÖZAL 
                                                                                                Cumhurbaşkanı  
 
M. KEÇECİLER 
Başbakan V.
     
       
M. KEÇECİLER 
Devlet Bakanı
K. İNAN 
Devlet Bakanı
G. TANER 
Devlet Bakanı
C. ÇİÇEK 
Devlet Bakanı
       
İ. ÇELEBİ 
Devlet Bakanı
V. DİNÇERLER 
Devlet Bakanı
İ. ÖZARSLAN 
Devlet Bakanı
E. KONUKMAN 
Devlet Bakanı
       
İ. ÖZDEMİR 
Devlet Bakanı
M. TAŞAR 
Devlet Bakanı
K. AKKAYA 
Devlet Bakanı
H. ÖRÜÇ 
Devlet Bakanı
       
M. O. SUNGURLU 
Adalet Bakanı
M. YAZAR 
Milli Savunma Bakanı
A. AKSU 
İçişleri Bakanı
A. K. ALPTEMOÇİN 
Dışişleri Bakanı
A. KAHVECİ 
Maliye ve Gümrük Bakanı
A. AKYOL 
Milli Eğitim Bakanı
C. ALTINKAYA 
Bayındırlık ve İskân Bakanı
E. KONUKMAN 
Sağlık Bakanı V.
C. TUNCER 
Ulaştırma Bakanı
L. KAYALAR 
Tarım Orman ve Köyişleri Bakanı
İ. AYKUT 
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
Ş. YÜRÜR 
Sanayi ve Ticaret Bakanı
T. GEMALMAZ 
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
N. K. ZEYBEK 
Kültür Bakanı
İ. AKÜZÜM 
Turizm Bakanı
  
SSCB Kömür Endüstrisi Bakanı Sn. M.I. SHCHADOV T.C. Devlet Bakanı Sn. İ. ÖZDEMİR arasında kömür endüstrisi alanında yapılacak işbirliği üzerine gerçekleştirilen toplantılarla ilgili
PROTOKOL 

            Türkiye Cumhuriyeti Devlet Bakanı Sn. İbrahim ÖZDEMİR’in daveti üzerine Bakan Sn. M.İ. SHCHADOV’un başkanlığındaki SSCB kömür endüstrisi heyeti 31 Ekim - 7 Kasım 1990 tarihleri arasında Türkiye Cumhuriyetini ziyaret etmiştir. Delegasyon, Sanayi ve Ticaret Bakanı Sn. Şükrü YÜRÜR, Maliye ve Gümrük Bakanı Sn. Adnan KAHVECİ ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sn. Fahrettin KURT ile görüşmeler yapmıştır. 

           SSCB Kömür Endüstrisi Bakanı M. İ. SHCHADOV, T.C. Cumhurbaşkanı Sn. Turgut ÖZAL ile Başbakan Sn. Yıldırım AKBULUT’ca da kabul edilmiştir. 

            Heyet üyeleri, OAL’nin Beypazarı-Çayırhan’daki ve TTK’nın Zonguldak Kömür Havzasında yeraltı kömür ocakları ile TKİ’nin Seyitömer’deki açık saha kömür işletmelerini ve İstanbul’da HEMA Şirketine ait maden ekipmanları üretim tesisini ziyaret etmişlerdir. 

            Heyet üyeleri, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ), Maden Tetkik ve Arama Genel Müdülüğü (MTA), Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) ile TTS konsorsiyumu’nu (TÜŞTAŞ-TÜMAŞ-SOYUT) ziyaret ederek yetkililerle görüşmeler yapmışlardır. 

            SSCB Kömür Endüstrisi Bakanı ile Türkiye Devlet Bakanı arasında yapılan görüşmeler Taraflar, aşağıdaki hususları müştereken tesbit etmişlerdir. 

            1. Devlet Bakanı Sn. İ. ÖZDEMİR’in başkanlık ettiği ziyaret sırasında Moskova’da 12 Haziran 1990 tarihinde imzalanan Protokol, kömür endüstrisi alanında her iki ülke arasındaki işbirliğinin esasını teşkil etmektedir. 

            2. Sözkonusu 12 Haziran 1990 tarihli Protokol hükümleri doğrultusunda: 

            2.1. Sovyet tarafı, madenlerin jeolojik ve teknik şartlarını incelemek üzere bir uzmanlar grubu göndermiş olup: 
            - Karadon-Kilimli kömür ocaklarının birleştirilmesi ve modernizasyonu projesine ait ön fizibilite ve fizibilite çalışması, 
            - Armutçuk kömür havzasındaki ocak yangınlarının tecrit edilmesi ve önlenmesine yönelik tedbirler, 
            - Amasra ocaklarından çıkarılan tüvenan kömürün kullanılabileceği bir termik santral tesisinin ekonomik değerlendirmesi, 
            - Lavvar atıklarından yapı malzemeleri üretim olanaklarının araştırılması, 
            konularında gerekli ön bilgileri toplamışlardır. 

            2.2. SSCB tarafından sağlanan şişme domuzdamlarının Karadon kömür ocaklarında başarılı bir şekilde kullanıldığı görülmektedir. Ekim 1990 içinde, 500 adet şişme domuzdamının TTK’ya teslimine ilişkin sözleşme imzalanmıştır. 

            Taraflar, kömür endüstrisi alanında teknik ve ekonomik işbirliğinin geliştirilmesini teminen aşağıdaki hususlarda mutabakata varmışlardır. 

            1. Sovyet tarafı, Karadon ve Kilimli işletmelerinin Rehabilitasyonu ve Konsantrasyonu ile ilgil ön fizibilite çalışmasını hazırlayaca ve fizibilite çalışmasının (fizibilite projesi) hazırlanmasına yönelik teklifle birlikte 1991 yılının ilk üç ayı içinde Türk tarafına verecektir. Ön fizibilite çalışması TTS Konsorsiyumu (Tüstaş, Tümaş, Soyut) ile işbirliği içinde Sovyet tarafınca anlaşma bazında yapılacaktır. 

            Ön fizibilite raporlarının değerlendirilmesini izleyerek, taraflar sözkonusu projenin anahtar teslimi gerçekleştirilmesi imkanlarını görüşmek üzere biraraya gelecektir. 

            2. Sovyet tarafı Armutçuk bölgesi kömür ocaklarında yangınların önlenmesine yönelik tedbirlerin alınmasını teminen TTK’ca sağlanan bilgileri dayalı olmak üzere 2 pilot panoda yapılacak uygulamayı ihtiva eden bir ön teklifi 1991 yılının ilk 3 ayı içerisinde Türk tarafına sunulacaktır. TTK’nın gerekli olurları almasını müteakip pilot uygulamanın başlamasına ilişkin sözleşme imzalanacaktır.  

            3. Sovyet tarafı, Amasra bölgesi tüvenan kömürlerini kullanacak bir termik santral kurulmasına yönelik projenin yapılabilirliği ile ilgili görüşlerini 1991 Nisan ayı içinde Türk tarafına bildirecektir. 

            Türk tarafı 1 Ocak 1991 tarihine kadar ilave ön-verileri sağlayacaktır. 

            Türk taafı Sovyet teklifinin alınmasını takiben, bu konuda daha ileri işbirliği hususundaki kararını Sovyet tarafına bildirecektir. 

            4. Sovyet tarafı lavvar atıklarını inşaat malzemesi üretiminde kullanılma imkanlarının araştırılmasına yönelik teklifini TÜRK tarafının 1990 aralık ayında gerekli numuneleri Sovyet tarafına verilmesini takiben 4 ay içinde sunulacaktır. İşin yapılma şartları Taraflar arasında yapılacak ayrı bir anlaşma ile belirlenecektir. 

            5. Türk tarafı, Sovyet tarafının Mayıs 1990’da temin etmiş bulunduğu 2 adet ANSCH zırhlı kompleks techizatın montaj işinin hızlandırılması için gerekli önlemleri alacaktır. Sovyet tarafı ANSCH techizatının montajı ve işletmeye alınması için dört adet uzmanı Türkiye’ye 1 yıllık sözleşme ile göndermek üzere teklif etmiş olup aynı zamanda TTK işçi ve uzmanlarının SSCB’de eğitimlerini de kabul etmektedir. 

            6. Taraflar, 1991 yılının ilk yarısı içerisinde, Jonit Venture’ların kurulması da dahil sosyal ve endüstriyel tesis yapımındaki işbirliğinin geliştirilmesine özel önem vereceklerdir. Bunu teminen Sovyet-Türk uzman grupları karşılıklı menfaatleri koruyan işbirliği içinde tekliflerini 1 Nisan 1991’e kadar her iki Bakanlığa sunacaklardır. 

            Sovyet tarafı, Türk tarafına aşağıdaki önerileri sunmuştur. 

            - Donetsk ve Rostov bölgelerinde mobilya üretimine yönelik iki adet joint venture kurulması, 
            - Sochi bölgesinde Ordzhonikidze sanatoryumunun gerekli ekipman ve mobilyalar da dahil olmak üzere yenilenmesi, 
            - Gorlovka (Donbas Bölgesinde) mevcut üretim ve bakım fabrikasına ek olarak programlanmış pnömatik domuzdamı üretim fabrikası, 
            - Angren kentinde kaolin üretme tesislerinin inşaatı, 

            Bu projelerle işbirliği şekil ve şartları taraflar arasında yapılacak münferit anlaşmalarla kararlaştırılacaktır.  

            7. Taraflar kömür ocağı Lavvar ve diğer tesis projelerinden Türkiye’de SSCB’de veya üçüncü ülkelerde gerçekeştirilmesi hususunda işbirliği yapma isteklerini bir kez daha belirtmişlerdir. Taraflar 1-6 maddelerinde belirtilen Türkiye ve Sovyetler Birliğinde gerçekleştirilecek olan anahtar teslimi projelerin finansmanlarının temini için öncelikle her iki ülkenin ekonomik ve ticaret imkanlarından yararlanılması ve sözkonusu projelerin gerçekleştirilmesinde Türk Firmalarının ve bu cemleden olarak TTS konsorsiyumundan yararlanılması konusunda görüş birliğine varmışlardır. 

            8. Taraflar ilgili kuruluşlar arasında Türkiye’den SSCB’ye gıda ve sanayi malların SSCB’den Türkiye’ye kömür teslimatını öngören mal takası yapma konusunda mutabakata varmışlardır. Taraflar ayrıca gerektiği takdirde GİMA T.A.Ş.’nin SSCB’de mağazalar açması hususunda anlaşmışlardır. Bu konunun görüşülmesi amacıyla tarafların uzmanları biraraya geleceklerdir. 

            9. Taraflar Maden ekipmanları konusunda işbirliği imkanlarını araştıracak bu amaçla Türk tarafı en kısa sürede kendi somut tekliflerini vereceklerdir. 

            10. İşbu protokol 7 Kasım 1990 tarihinde ingilizce olarak İstanbul’da imzalanmıştır. 

            İbrahim ÖZDEMİR                                                M. I. SHCHADOV 
            Türkiye Cumhuriyeti                                                SSCB Kömür Endüstrisi 
            Devlet Bakanı                                                            Bakanı 

            Not: İngilizce metni 19 Haziran 1991 gün ve 20906 sayılı Resmi Gazete’dedir.