Milletlerarası Antlaşma  
Resmi Gazete: 17.07.1991 Sayı : 20932 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 30 Sahife:
     
Milletlerarası Antlaşma
 
Karar Sayısı: 91/1790 
Karar Tarihi : 01/05/19991
     
            Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında ticari ve ekonomik işbirliği konusunda 16 Mart 1991 tarihinde Baku’de imzalanan ekli Mutabakat Tutanağı’nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığı’nın 11/4/1991 tarihli ve EİDA-2389 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 1/5/1991 tarihinde kararlaştırılmıştır.
  
                                                                                                               İ. Kaya ERDEM 
                                                                                                                Cumhurbaşkanı V. 
 
Y. AKBULUT 
Başbakan
     
       
M. KEÇECİLER 
Devlet Bakanı
V. DİNÇERLER 
Devlet Bakanı V.
G. TANER 
Devlet Bakanı
C. ÇİÇEK 
Devlet Bakanı
       
İ. ÇELEBİ 
Devlet Bakanı
V. DİNÇERLER 
Devlet Bakanı
İ. ÖZARSLAN 
Devlet Bakanı
E. KONUKMAN 
Devlet Bakanı
       
İ. ÖZDEMİR 
Devlet Bakanı
M. TAŞAR 
Devlet Bakanı
K. AKKAYA 
Devlet Bakanı
H. ÖRÜÇ 
Devlet Bakanı
       
M. O. SUNGURLU 
Adalet Bakanı
M. YAZAR 
Milli Savunma Bakanı
A. AKYOL 
İçişleri Bakanı
A. K. ALPTEMOÇİN 
Dışişleri Bakanı
A. KAHVECİ 
Maliye ve Gümrük Bakanı
A. AKYOL 
Milli Eğitim Bakanı
H. ÖRÜÇ 
Bayındırlık ve İskân Bakanı V.
H. ŞIVGIN 
Sağlık Bakanı
C. TUNCER 
Ulaştırma Bakanı
L. KAYALAR 
Tarım Orman ve Köyişleri Bakanı
İ. AYKUT 
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
Ş. YÜRÜR 
Sanayi ve Ticaret Bakanı
T. GEMALMAZ 
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
N. K. ZEYBEK 
Kültür Bakanı
İ. AKÜZÜM 
Turizm Bakanı
  
Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında
MUTABAKAT TUTANAĞI
 
 
            Türkiye Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın 15-16 Mart 1991 tarihlerinde Sovyetler Birliği Cumhurbaşkanı Mihail Gorbaçov’un daveti üzerine Sovyetler Birliği’ni ziyaretleri sırasında kendilerine refakat eden Türk iş adamlarıyla Azerbaycan’ın ilgili bakanlık, kuruluş ve teşkilat yöneticileri arasında Baku’da yapılan görüşmeler sonucunda aşağıdaki hususlarda mutabık kalınmıştır: 

            1. Taraflar, 19 Eylül 1990 tarihinde Azerbaycan Hükümet heyetinin Türkiye’yi resmi ziyareti sırasında Ankara’da imzalanan ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi, sınır ticareti, deniz ve nehir taşımacılığı, Türkiye Cumhuriyeti ve Azerbaycan Cumhuriyeti arasında ulaşım, karayolu ve demiryolları köprüsünün inşaat sorunları, Türk-Sovyet sınırında sınır kapısının açılması, Baku-İstanbul devamlı ve charter uçak seferlerinin gerçekleştirilmesi konularındaki Protokol ve anlaşmalarda öngörülen tedbirlerin uygulanmasından dolayı memnuniyetlerini belirtmişlerdir. 

            Bu çerçevede, Baku-İstanbul-Baku arasında Azerbaycan’ın “Azal” uçak şirketi tarafından devamlı uçak seferleri yapılması, Nisan 1991 tarihinden itibaren “Türk Hava Yolları’nın” aynı güzergahta uçak seferleri gerçekleştirecek olması, Aras nehri üzerinden kara ve demiryolu köprüsünün projelendirme ve inşaat çalışmaları üstüne kontrat imzalaması, haberleşme sisteminin Türkiye aracılığıyla uluslararası haberleşme sistemine bağlanması, Türk firmalarının katılımıyla ortak telekomünikasyon araçları üretimi konuları çöküme bağlanmış, bilim, sağlık, kültür alanlarında ortak sempozyumlar düzenlenmesi ve heyet değişimi yapılması ile Baku’da Türkiye Cumhuriyeti Başkonsolosluğunun açılması sağlanmıştır. 

            2. Azerbaycan Tarafı, Türkiye Tarafına ticari ve ekonomik işbirliğinin daha da geliştirilmesi üstüne somut öneriler paketi sunmuştur. 

            Taraflar, her bir tarafın kendi ilgili firma ve kuruluşlarına adıgeçen öneriler paketinin gerçekleştirilmesiyle ilgili sorunların ele alınması ve çözülmesi için telkinlerde bulunmak hususunda anlaşmışlardırl. 

            İşbu Protokol Baku’da 16 Mart 1991 tarihinde Türk, Azerbaycan ve Rus dillerinde iki nüsha halinde düzenlenmiş olup, her bir metin aynı derecede geçerlidir. 
 

 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti                              Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti 
                  Adına                                                                                 Adına 

    
  TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE TİCARİ VE EKONOMİK İŞBİRLİĞİ ÖNERİLERİ PAKETİ
 
İSİM 

1. Azerbaycan Cumhuriyeti’nde Türkiye’nin “RAKS” şirketinin ve Azerbaycan Cumhuriyeti Yerli Sanayi Bakanlığı kuruluşlarının katılımıyle audio ve bideo kasetler üreten tesis ve teknik ses kayıt stüdyosunun kurulması 

2. Kuba elektroteknik fabrikası temelinde Türkiye’nin “RAKS” şirketinin ve “Azerelektromaş” şirketinin katılımıyla günlük yaşantıda kullanılan vantilatör tesisinin kurulması 

3. Ordubat kentinde “Azerelektromaş” şirketinin ve Türkiye’nin “Farkem” şirketinin katılımıyle akril velevhalardan banyo takımı (banyo, tekne) üreten tesis kurulması 

4. Baku asbest çimento ve seramik mamuller fabrikasının ve Türkiye’nin “Eczacıbaşı” şirketinin katılımıyle mermer kırıntılarından banyo takımı ve mermer, seramik mamuller, banyo ekipmanları üreten ortak tesis kurulması 

5. Rakamlı köy istasyonları, KAP--100 sistemleri (merkez istasyonlar), telefon cihazları üretimi için “Yıldız” üretim birliği üretim alanları temelinde Azerbaycan Cumhuriyeti Ulaşım Bakanlığının, “Yıldız” üretim birliğinin, Türkiye’nin “Netaş”, “Teletaş” şirketlerinin katılımıyle ortak tesis kurulması 

6. Ali Bayramlı sanayi otomatikası fabrikası temelinde Türkiye’nin “Simtel” şirketinin katılımıyle elektrik süpürgeleri ve parçalarının üretimini yapan ünite kurulması

KISA ÖZELLİKLERİ 

Birinci aşamadan sonra bantlarda doldurulmakla yılda 80 milyon adet audio kaset kapasiteli öncü teknoloji ve teknik araçlarla donatılan tesisin yapımı ve ikinci aşamada 40 milyon adet video kaset üreten ünite kurulması 
 
Tesis kapasitesi yılda 300 bin adet vantilatör 
 

  
Tesis kapasitesi-yılda 7500 banyo ve tekne (her mamul çeşidinden) 
 
  

Banyo takımı ve seramik mamuller ve ekipmanlar üreten ünitede tevsi çalışmaları yapılarak kapasitesinin 60 bin adetten 140 bin adede çıkarılması 
 
 

 “Yıldız” üretim birliği temelinde “ULTEL” ortak tesisi aşağıdakilerden üretimi için kuruluyor: “Netaş” şirketinin katılımıyle toplam hacmi sonra 80 bin numaraya vardırılacak 15 bin numaralık rakamlı köy telefon istasyonları, telefon cihazları ve teçhiz blokları; 
 
 
“Teletaş” firmasının katılımıyle 30-160 bin adet telefon cihazı, KAP-100 sistemi (22-120 adet)

FİYATI VE FİNANS KAYNAĞI 

60 milyon Amerikan doları-Birinci aşamada Türkiye bankalarınca “RAKS” şirketine verildikten 2 yıl sonra 7 yıl süre içinde ödenmek şartıyla sağladığı krediler hesabına 

7 Milyon ABD doları-Türkiye bankalarınca sağlanan krediler hesabına 

  
 

2,5 milyon ABD doları- Türkiye bankalarınca sağlanan krediler hesabına  
  

  
Toplam maliyeti 1.8 milyon ABD doları-Türkiye bankalarınca sağlanan krediler hesabına 

  

Döviz fiyatı 36 milyon ABD doları-Türkiye bankalarının “Netaş” ve “Teletaş” şirketlerine sağladığı krediler hesabına 

  

  

17 milyon ABDO doları-Türkiye bankalarınca sağlanan krediler hesabına

 
 
 
İSİM 

7. Türkiye’nin “Netaş” ve “Teletaş” firmalarının katılımıyla direkt Uluslararası telefon bağlantısının kurulması 

8. Televizyon programları mübadelesi için Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında televizyon kanallarının teşkil edilmesi ve 120 kanallı Uluslar arası bağlantısının kurulması 

9. Azerbaycan’ın yerleşim merkezlerinde Türkiye’nin “Teletaş” şirketinin katılımıyle KAP-100 sistemi tipli radyotelefon bağlantısının kurulması 

  

  

  
 

 
 
 
10. Türkiye ve Azerbaycan enerji sistemlerinin birleştirilmesi için Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nin Sederek bucağında 1991 yılında 35 ve 1992 yılında 154/220 kilovolt gerginliğinde elektrik hatlarının döşemesi

KISA ÖZELLİKLERİ 

- Yıllık üretim hacmi 250 bin adet elektrik süpürgesi ve 1 milyon adet parça 

- Mevcut ana yol hattının rekonstrüksiyonu yapılmış, 60 Baku/Nahçıvan telefon kanalı hizmete açılmıştır. “Netaş” ve “Teletaş” şirketlerinden 727 bin ABD doları değerinde donatım satın alınması üzerine kontratlar imzalanmıştır. Projelendirme çalışmalarının tamamlanması için daha 800 bin dolarlık ekipmanlar alınmalıdır. 

- Şu anda Türkiye televizyon programlarının alınması için tertibat alınıp monte edilmiştir. Azerbaycan’dan programların Türkiye’ye verilmesi için uzay televizyonunun yerüstü iletici donatımı, bu arada “İNTELSAT-6 uzay kolonun kiraya alınması gerekmektedir. 

- Bu sistem bucak merkezi ile gidiş geliş zor olan yerleşim merkezleri arasında kaliteli telefon bağlantısının kurulmasına olanak sağlıyor. “Teletaş” şirketi ile 8 bucak için 925 bin dolarlık kontrat imzalanmıştır. Daha 5 bucağı kapsamak için meblağın 1.5 milyon ABD dolarına vardırılması gerekiyor. 

İnşaat çalışmalarını taraflardan her biri kendi arazisinde gerçekleştirecek, İnşaat çalışmalarına Türkiye tarafından masrafları, keza, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne verilen elektrik enerjisi için masraflar Azerbaycan enerji sisteminden mevcut Batum-Hopa hattı aracılığıyle verilen elektrik enerjisi hesabına karşılanacaktır. Elektrik enerji mübadelesi 120 megavat-saat veya 650 milyon kilovat-saat.

FİYATI VE FİNANS KAYNAĞI 

Projelendirme çalışmalarının tamamlanması için 1.3 milyon ABD doları tutarında kredi ayrılmıştır. 

Gerekli bir defalık olmak üzere masrafların toplam meblağı 1.3 milyon ABD doları kredi hesabına, bu arada kira masrafı 1.4 milyon ABDO doları meblağı Toplam fiyat-1.5 milyon ABD doları kredi hesabına 

  

  

  

  

  

  

 
Fiyatı projelendirme çalışmaları tamamlandıktan sonra belirlenecek. Maliye kaynağı Türkiye’ye verilen elektrik enerjisi maliyetidir.  

 
 
 
İSİM 
11. “Azerneft” ve “Azerneftjeofizik” üretim birliklerinin Türkiye’nin milli petrol korporasyonları ve “Pet Holding” firması ortaklaşa Gence, Terter, Kobustan ve Araz boyunca bölgelerde petrol gaz yataklarında jeofiziksel ve arama çalışmalarının yapılması 
12. “Sumkayıt Kimya Sanayi” birliğinin ve Türkiye’nin “Dava” şirketinin katılımıyle şampuan ve deterjanların üretimini yapacak ortak tesisin kurulması 
13. “Sumkayıt Kimya Sanayi” birliğinin ve Türkiye’nin “Taciyat A.Ş. “katılımıyle alkil-benzol üretimi alanında ortak montaj çalışmalarının gerçekleştirilmesi 
14. “Azerbaycan jeoloji” birliğinin ve Türkiye şirketlerinin ortak tesis kurmaları; Türkiye arazisinde-çok amaçlı jeoloji, hidroloji ve mühendis-jeoloji, jeofiziksel haritaya alma çalışmalarının yapılması, içmek ve sulamak amacıyla artezian kuyularının kazılması ve bayındır yapılmas; Azerbaycan arazisinde-doğal kaynak (seolit, kaplama taş, dolomit, bentonit kil vb) temelinde çok amaçlı mamullerin işlenip hazırlanması ve üretimi alanında. 
15. Türkiye’nin “Tekel” firmasının katılımıyle Baku tütün fabrikası temelinde sigara ve diğer tütün ürünlerinin üretimi yapacak ortak tesis kurulması.
KISA ÖZELLİKLERİ 
Petrol ve gaz jeofiziksel ve arama çalışmaları etkinliğinin iyileştirilmesi, onların potansiyel ile istoklarının bulunması. Ortak tesis kurulması 

  
Azerbaycan’da ve Türkiye’de şampuan ve deterjanlar üreten ünitelerin kurulması 

Alkilbenzol ünitesi inşaatının tamamlanması, eksik donatım, kontrol ölçü cihazlarının sağlanması 

Kaplama levha, cam ve cam mamulleri, borit konsantrasyonu üretiminin teşkil edilmesi, tuğla ve kiremit, çimento fabrikaları yapılması 

  
“Tekel” şirketinin katılımıyle tütün ürünleri üretimini yapan ortak tesis kurmak, bu arada Baku tütün fabrikasında tevsi çalışmaları yaparak kapasitesini yılda 8 milyar adet sigara hacminde artırmak, yıllık kapasitesi 10 milyar adet yeni tütün fabrikasının yapımı planlanıyor. Bu tesislerde üretilecek sigaralar dünya standartlarına uygun olacak, ülkede ve yurt dışında satılacak

FİYATI VE FİNANS KAYNAĞI 
Finanse şartları ve hacmi somut görüşmeler sürecinde/Kompanse easında/belirlenebilir. 

  

  
Donatımı Türkiye ham maddeyi “Sumkayıt Kimya Sanayi” birliği temin ediyor.

“Sumkayıt Kimya Sanayi” birliğinin döviz kaynakları ve “Tacciyet A.Ş.” kredileri hesabına (krediyi hazır mamule ödemek kasdediliyor) Kompanse esasında 

Kontratlar imzalanırken maliye sorunları belirlenecektir. 

  

Maliyeti ek olarak belirlenecektir. Masraflar hazır mamul satışı hesabına karşılanacaktır.  
  
  
 

 
 
 
 İSİM

16. Türkiye’nin “Tekel” firmasının katılımıyla Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nde şarap konyak ürünleri doldurulması ve satışını yapacak ortak tesis kurulması 

 
17. “Azeravtoyol” üretim birliğinin ve Türkiye Bayındırlık ve İskan ve Bakanlığının katılımıyle Sederek bucağında Aras nehri üzerinden otoyol ve demir yol köprüsü ve geçit yerinin yapılması 

18. “Hazerdenizneftgaz” üretim birliğinin ve Türkiye’nin “Türkiş Petrolium” firmasının ortak; derin kuyuları işletmeğe açması; eski petrol yataklarının rekonstrüksiyonu; hizmet, hasılat, kazma, hidro tertibatlar kurmak için merkez meydana getirmek 

19. Türkiye’nin “Enka” şirketinin ve Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Ticaret Sanayi Odasının, Dış Turizm Genel Müdürlüğünün katılımıyle Baku kentinde Biznez merkezinin kurulması 

20. “Enka” şirketinin ve diğer şirketlerin katılımıyle otel yapımı 

21. “Halk için mallar” devlet konserni tesislerinin Türkiye bakanlakınca sağlanan krediler hesabına modern teknoloji ile donatılması

KISA ÖZELLİKLERİ 

- Ortak tesis şarap üreticiliğinin kalitesini yükseltmeğe, sofra şarabı ve yüksek kalite şarap üretimi ve ihracatını artırmaya olanak sağlıyacak (1990 yılında 7.14 milyon dekalitir şarap malzemeleri üretilmiş, 520 bin dekalitir camlar doldurulmuştur. 

- inşaat çalışmaları ortak yapılacaktır. 

  

- Derin kuyuları işletmesinin modern metotlarının uygulanması. Eski yatakların veriminin artırılması. Yatakların zamanında işletilmesi için imkanların sağlanması. 

- Türkiye’nin ve yabancı ülkelerin firma, şirket ve bankalarının Azerbaycanda vekil tayin edilmiş temsilcilerini yerleştirmek amacıyla. 

  

  
Uygun altyapılı modern turistik merkezin kurulması 

8 Milyon ABD doları meblağında döviz sağlıyacam 30 milyon ruble tutarında rekabet kabiliyetli mamul üretimi

FİYATI VE FİNANS KAYNAĞI  
 Donatımın yaklaşık fiyatı-1.5 milyon ABDdoları. Masraflar hazır mamul satış hesabınca karşılanacaktır. 

“Azeravtoyol” üretim birliğinin gücü ile köprü vs. inşaat çalışmaları karşılığında Türkiye tarafı Nahçıvanda aynı meblağda somut projeleri gerçekleştirecektir. 

200 milyon ABD doları-Türkiye bankalarınca sağlanacak krediler hesabına 
  
Türkiye bankalarınca sağlanan 15 milyon ABD doları meblağında krediler hesabına anahtar teslimi yapımı 

 Toplam maliyeti yaklaşık 30 milyon dolar olan ortak tesis kurmak yolu ile Türkiye bankalarınca sağlanan 16.5 ruble meblağında krediler hesabına 
 
 

 
 
 
 

 
 
 
 

 

 
 
 
 
İSİM 
22. Karadağ çimento fabrikasının ve Türkiye’nin “Çukurova” firmasının katılımıyle ortak çimento tesisinin kurulması 

  

23. Ticaret Bakanlığı, Azerittifak, “Azerbaycan Dışticaret Birliği” aracılığıyle Türkiye firmaları, şirketleri mal mübadelesinin artırılması 

24. Moskova kentinde Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Merkezinin Türkiye’nin “Enka” firmasının katılımıyle rekonstrüksiyonu 

25. “Azersanayitikinti” birliğinin ve Türkiye’nin “Seriler” firmasının katılımıyle ortak tesis kurulması 

  

  
26. Azerbaycan’da Güney Mugan topraklarının sulanması ve bu bölgeye dahil olan Azizbeyov kanalının bayındır yapımı, Türkiye’nin gayri karatoprak bölgelerinin sulanması alanında Türkiye’nin “Yücelen inşaat ve ticaret” firmasının ve “Azersutikinti” üretim birliğinin katılımıyle ortak çalışmaların yapılması

KISA ÖZELLİKLERİ 
Modern çimento üretiminin sağlanması 

  

  

Azerbaycan’a daha fazla gıda maddeleri (et, tereyağı vs.) getirilmesi 

  

   
 
 
 
Ahıska Türkleri için 2 bin konut yapımı, Baku’da cami, medreseden oluşan komple yapımı, televizyon kulesi yapımının tamamlanması, ağaç, alüminyum, çimento mamulleri üreten ortak tesis kurulması 

Türkiye’nin ilerici teknolojisinden yararlanmak. Güney Muganda öngörülen 15 bin hektar toprak alanının sulanması, 100 bin ton üzüm, 25 bin ton hububat ve 15 bin ton pamuk üretilmesine olanak sağlayacaktır. 

 

FİYATI VE FİNANS KAYNAĞI 
Türkiye bankalarınca sağlanan 20 milyon ABD doları meblağında kredilen hesabına 

   

  
 

  

  

  

  
Projelerin kredi sağlanması, kompanse esasında gerçekleştirilmesi 

  

  
Kanalın fiyatı 170 bin ABD dolarıdır. Türkiye firmaları masraflarının “Azsutikinti” üretim birliğinin ürettiği inşaat malzemeleri ve yetiştirilen ürünün bir kısmı hesabına karşılanma öngörülüyor.  

 
 
 
 
 
 

 
 

            Not: Rusça metni 17 Temmuz 1991 gün ve 20932 sayılı Resmi Gazete’dedir.