Milletlerarası Sözleşme  
Resmi Gazete: 22.08.1991 Sayı : 20999 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 31 Sahife:980
      
Milletlerarası Antlaşma
 
Karar Sayısı: 91/2113
Karar Tarihi : 13/08/1991     
      
            6 Haziran 1991 tarihinde Ankara’da imzalanan ekli “Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini Temsilen Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı ile Amerika Birleşik Devletlerini temsilen Birleşik Devletler Ticaret ve Kalkınma Programı (TDP) Arasında Ana Hibe Anlaşması”nın imza tarihinden geçerli olmak üzere onaylanması ; Dışişleri Bakanlığı’nın 30/7/1991 tarihli ve EİBA-4802 sayılı yazısı üzerine , 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre , Bakanlar Kurulu’nca 13/8/1991 tarihinde kararlaştırılmıştı.  
   
  
     Turgut ÖZAL   
 Cumhurbaşkanı 
A.Mesut YILMAZ   
Başbakan
E.PAKDEMİRLİ  
Devlet Bakanı ve Bşk.Yrd.
F.KURT  
Devlet Bakanı
M.R.TAŞAR  
Devlet Bakanı
İ.AYKUT  
Devlet Bakanı
M.V.DİNÇERLER  
Devlet Bakanı
K.İNAN  
Devlet Bakanı
İ.AKÜZÜM  
Devlet Bakanı
C.TUNCER  
Devlet Bakanı
S.ARAS  
Devlet Bakanı
E.KOÇAK  
Devlet Bakanı
M.ÇEVİK  
Devlet Bakanı
E.C.GÜLPINAR  
Devlet Bakanı
B.SÖNMEZ  
Devlet Bakanı
A.T.ÖZDEMİR  
Devlet Bakanı
Ş.ŞEKER  
Adalet Bakanı
H.B.DOĞU  
Milli Savunma Bakanı
M.KALEMLİ  
İçişleri Bakanı
İ. S. GİRAY  
Dışişleri Bakanı 
A.KAHVECİ  
Maliye ve Gümrük Bakanı
A.AKYOL  
Milli Eğitim Bakanı
H.ÖRÜÇ  
Bayındırlık ve İskan Bakanı
Y.ERYILMAZ  
Sağlık Bakanı
İ.ÖZDEMİR  
Ulaştırma Bakanı
İ.TUNCAY  
Tarım ve Köyişleri Bakanı
M.EMİROĞLU  
Çalışma ve Sos.Güv.Bk.
R.K.YÜCELEN  
Sanayi ve Ticaret Bak.
M.ARICI  
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
G.MARAŞ  
Kültür Bakanı
B.AKARCALI  
Turizm Bakanı
  
TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİNİ TEMSİLEN HAZİNE VE DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI İLE AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİNİ TEMSİLEN BİRLEŞİK DEVLETLER TİCARET VE KALKINMA PROĞRAMI (TDP) ARASINDA ANA HİBE ANLAŞMASI


            TDP , Türkiye’de öncelikli projelerin fizibilite etütleri ve diğer planlama hizmetleri için Türk teşkilatlarına mali yardımda bulunabilecektir. Hazine ve TDP , Hazine tarafından TDP’nin finansmanı için teklif edilen teknik yardım projelerini müştereken incelemek üzere yılda en az bir kere toplantı yapacaklardır. Bu müşterek incelemeden önce, bu projeler Hazine tarafından öncelikli projeler olarak onaylanmış olmalıdır. Bu ilk incelemeye dayanarak , TDP, Hazineye , hangi projelerle ilgilendiğini belirtecektir. Bu projeler , TDP’nin finansman kriterlerine ve diğer kriterlerine uygun olup olmadığını tespit maksadıyla TDP tarafından tekrar incelenecektir. Periyodik inceleme toplantılarının dışında meydana getirilen fizibilite etütleri ve proje planlama hizmetlerine de , karşılıklı anlaşma ile finansmanın sağlanabilir. 

            TDP bir projenin finansmanını onayladığında, 

            TDP ile Türk alıcı (“Hibeyi Alan”) arasında yapılacak  ayrı bir yardım  anlaşmasına göre münferit bir çalışma için özel bir yardım sağlanacaktır. Her yardım anlaşması  (“Hibe”) aşağıdaki hükümleri zikretmek suretiyle hazırlanacaktır. 

            1. Proje Tanımı 
            Hibede projenin tanımı yapılacaktır. Proje için tanımsal misyon raporunda veya ilgili diğer bir belgede belirtildiği şekilde etüd için yapılacak işin kapsamı , zikretme yolu ile Hibeye Dahil edilecektir. 

            2. Amerikan Doları/ Yerel Para Birim Finansmanı 
            Hibe kapsamında sağlanacak fonlar etüdü hazırlamak üzere yarışma yolu ile seçilecek bir Amerikan Şirketi tarafından temin edilecek mesleki ve teknik hizmetlerin , dolar ve yerel para birimi cinsinden maliyetlerini finanse etmek üzere kullanılacaktır. Hibe kapsamında temin edilen fonlar , sadece , yazılı olarak başka bir mutabakat olmadıkça , TDP tarafından etüd için Hibeyi Alana verilecek fonlardır. 

            3. Hibeyi Alanın Finansmanı 
            Hibeyi Alan , Hibe dahilindeki fonlara ek olarak , etüdün burada belirtilenlerin dışındaki unsurlarını finanse etmek için gereken tüm fonları temin edecek veya ettirilecektir. Özellikle , Hibeyi Alan , etüdü hazırlayan yükleniciye  gerekli sekreterlik desteği, büro, yurtiçi ulaşım gibi zorunlu idari giderler için gerekli olan fonları temin edecektir. 

            4. En Uygun Dönüşüm Kuru 
            Burada belirtilen yükümlülükleri yerine getirmek maksadıyla Hibe çerçevesinde  temin edilen fonlar  Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin para birimine , dönüşümün yapıldığı tarihte Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının ilan ettiği kurdan çevrilecektir. 

            5. Yürürlüğe Girme Tarihi ve Bitirme Tarihi 
            Hibe , her iki tarafın akdetmesi ile yürürlüğe girer .Etüdün Hibede belirtilen tamamlama tarihi veya Hibeyi Alan ile TDP arasında yazılı olarak  mutabakata verilecek diğer herhangi bir tamamlama tarihi , tarafların , Hibe çerçevesinde finanse edilecek bütün hizmetlerin yerine getirilmiş olacağını tahmin ettikleri tarihtir. 

            6. Yürürlüğe Girme Tarihinden Önce ve Tamamlama Tarihinden Sonra Finansman  Yasağı 
            Taraflar yazılı olarak başka şekilde bir anlaşmaya varmadıkça , Hibenin yürürlüğe girdiği tarihten önce , talimatla veya sözleşmeyle temin edilen hizmetlere , Hibe kapsamında herhangi bir fon tediyesi yapılmayacaktır. TDP , herhangi bir şekilde yazılı olarak kabul etmedikçe , Hibenin tamamlama tarihinden  sonra yapılacak hizmetler için Hibe fonları  tediyesine izin verecek herhangi bir belge düzenlemeyecek veya böyle bir  belge onaylamayacaktır. 

            7. Vergi Muafiyeti 
            Hibe fonları, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin yürürlükteki yasaları çerçevesinde tahakkuk ettirilen hiçbir vergi veya harç ödemesinde kullanılmayacaktır. Hibe çerçevesinde finanse edilen herhangi bir yüklenici , yüklenicinin herhangi bir danışmanlık şirketi veya personeli ve Hibe çerçevesinde  finanse edilen böyle bir sözleşmeye ilişkin herhangi bir işlem veya mal , Hibeyi Alanın ülkesinde yürürlükte olan yasalara göre ilgili herhangi bir vergi, resim, tarife veya diğer mükellefiyetlerinden muaf olmadığı takdirde , Hibe ile finanse edilen yüklenici bu vergileri , Hibe ile temin edilenler haricindeki fonlardan karşılayacaktır ve Hibeyi Alan , bu vergi , tarife , resim veya diğer mükellefiyetlerin TDP tarafından karşılamasını onaylamayacaktır. 

            8. Tediye Usulleri 
            Hibeyi Alan , Hibe şartları çerçevesinde gerekli hizmetlerin masraflarının karşılanması  için Hibe çerçevesinde tediye edilecek fonları , Birleşik Devletler Büyükelçiliği kanalıyla bu hizmetlerin tediyesi talebini TDP’ ye sunmak suretiyle temin edebilirler. Bu talepler aşağıdaki hususları kapsayacaktır: 

            (1) Yüklenicinin fiilen  yaptığı harcamaların bir muhasebesi . Bu muhasebe kayıtları , hesapta bulunan meblağların Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre tahakkuk eden vergi ve resimleri kapsamadığı şeklinde yazılı bir beyan içerecektir, ve 

            (2) Hibeyi Alanın, tediye talebine konu olan hizmetlerin başarıyla ifa edildiğini ve Hibe şartlarına uygun olduğunu tevsik eden bir beyanı , 

            (3) Ödeme talebine konu olan hizmetleri belirten imzalı sözleşmenin bir kopyası, fon tediyesi  için yapılan ilk talepte birlikte sunulacaktır. 

            9. Kullanımda Zaman Sınırlaması 
            Yapılan hizmetlerin Hibe fonlarından son kullanımı tamamlanma tarihinden itibaren altı ay içinde veya TDP’nin yazılı olarak kabul ettiği başka bir süre içinde yapılacaktır. 

            10. Birleşik Devletler Hava Taşıtlarının Kullanımı 
            Hibe kapsamında finanse edilen şahıs veya malların hava yolu ile taşınması , Amerikan Uçuş Yasası(Fly America Act) , 49 U.S.C. 1517 gereğince, bu taşıtların hizmet verebilmesi mümkün olduğu ölçüde Amerikan bayraklı taşıtlarla ve Amerikan Hükümetinin mevzuatına göre yapılacaktır. 

            11. A.B.D. Menşei ve Kökeni 
            Hibe kapsamında sağlanan bütün hizmetlerin milliyeti , kökeni ve menşei Birleşik Devletler veya Türkiye olacaktır. Milliyeti, kökeni ve menşei Türkiye olan hizmetler hiç bir durumda TDP tarafından sağlanan Hibenin %20’sini geçmeyecektir. 

            12. Sözleşme Belgelerinin TDP’ ye Temini 
            Taraflar yazılı olarak aksine karar vermedikçe , Hibeyi Alan , TDP’ ye yüklenicilerin önseçimi ile ve Hibe kapsamında finanse edilecek hizmetler için teklif veya önerilerin davet edilmesi ile ilgili şartnameleri , iş mevzuunu veya belgeleri temin edecektir. 

            13. TDP’nin Sözleşme Prosedürünü Tasdik Etmesi 
            Profesyonel ve teknik hizmetler için sözleşme muameleleri , bu muamelelerin TDP tarafından önceden tasdik edilmesi ve teklifler için davetin A.B.D. Ticaret Gazetesi’nde yayınlanması şartıyla , yüklenicilerin yarışma yoluyla seçimi için kendi normal prosedürüne göre Hibeyi Alan tarafından yapılacaktır. Bu muameleler gereğince , Hibeyi Alan , firmaların sıralanması seçimi dahil , tedarik işinin bütün teferruatını yerine getirme yetkisine sahip olacaktır. 

            14. TDP’nin Sözleşmeleri ve Yüklenicileri Önceden Tasdik Etmesi 
            Sözleşmenin ve sözleşme kapsamında yapılacak alt sözleşmelerin veya sözleşmede yapılacak değişikliklerin şartlarını onaylama hakkı , bütün yükleniciler ve alt yüklenicilerin seçimini onaylama hakkı , iş mevzuunu onaylama hakkı ve Hibe kapsamında finanse edilen herhangi bir sözleşme ile ilgili bütün belgeleri onaylama hakkı gibi belirli bazı hakları (bunlarla sınırlı kalmamak üzere) mahfuz tutar. İşbu anlaşmanın tarafları TDP’nin , yukarıda belirtilen onaylama haklarının birini veya tümünü mahfuz tutarken , Birleşik Devletler  Hükümeti fonlarının doğru bir şekilde kullanılmasını sağlamak üzere münhasıran bir finansman birimi olarak hareket ettiğini ve TDP’nin bu onay haklarını  kullanma veya kullanmama yönündeki herhangi bir kararının bu işin finansmanında  bir finansör olarak yapılmış olacağını ve TDP’ yi bu sözleşmenin bir tarafı haline getirdiği şeklinde yorumlanamayacağını kabul ederler. 

            İşbu sözleşmenin  tarafları , ayrıca, TDP’nin , yukarıda yazılı onay haklarını kullanırken veya bu haklar  ve proje ile ilgili olarak taraflarla ortaklaşa veya münferiden görüşmelerde bulunurken , taraflara yönelik olarak herhangi bir sorumluluk veya yükümlülük altına girmeyeceğini kabul ederler. TDP’nin onaylaması veya onaylamaması , Hibeyi Alan’ın veya TDP’nin , herhangi bir hakkı öne sürmesine engel olmayacak veya yükleniciyi, Hibeyi Alan’a yönelik herhangi bir yükümlülükten kurtarmayacaktır. 

            15. Makul Fiyatlar ve Yarışmalı Tedarik 
            Hibe kapsamında finanse edilen hizmetler için makul fiyatların ötesinde bir fiyat ödenmeyecektir. Bu hizmetler mümkün olduğu ölçüde yarışma esasına dayalı olarak ve adilane bir şekilde tedarik edilecektir. 

            16. Mecburi Sözleşme Maddeleri 
            Profostonel ve teknik hizmetlerin tedariki için Hibe kapsamında finanse edilen sözleşmeler , alt-sözleşmeler, yükleniciler ve alt-yükleniciler ve bunlarla yapılacak değişiklikler ,iş mevzuatındaki değişiklikler de dahil , sözleşme veya alt-sözleşmelerin ifası veya değiştirilmesinden önce TDP tarafından yazılı olarak onaylanmalıdır. Bütün bu sözleşme ve alt-sözleşmeler aşağıdaki mecburi maddeleri ihtiva edecektir: 

            “A. Sözleşmenin ve sözleşme kapsamında yapılacak alt-sözleşmelerin veya sözleşmede yapılacak değişikliklerin şartlarını onaylama hakkı bütün yükleniciler ve alt-yükleniciler ve alt-yüklenicilerin seçimini onaylama hakkı , iş mevzuunu onaylama hakkı ve Hibe kapsamında finanse  edilen herhangi bir sözleşme ile ilgili bütün belgeleri onaylama hakkı gibi belirli bazı hakları (bunlarla sınırlı kalmamak üzere) mahfuz tutar. İşbu anlaşmanın tarafları TDP’nin  , yukarıda belirtilen onaylama haklarının birini veya tümünü mahfuz tutarken , Birleşik Devletler Hükümeti fonlarının doğru bir şekilde kullanılmasını sağlamak üzere münhasıran bir finansman birimi olarak hareket ettiğini ve TDP’nin bu onay haklarını kullanma veya kullanmama yönündeki herhangi bir kararının bu işin finansmanında bir finansör olarak yapılmışa olacağını  ve TDP’ yi bu sözleşmenin bir tarafı haline getirdiği şeklinde yorumlanamayacağını kabul ederler. İşbu sözleşmenin tarafları , ayrıca, TDP’nin yukarıda yazılı onay haklarını kullanırken veya bu haklar ve proje ile ilgili olarak taraflarla ortaklaşa veya münferiden görüşmelerde bulunurken , taraflara yönelik olarak herhangi bir sorumluluk veya yükümlülük altına girmeyeceğini kabul ederler . TDP’nin onaylaması veya onaylamaması , Hibeyi Alanın veya TDP’nin , herhangi bir hakkı ileri sürmesine engel olmayacak veya yükleniciyi , Hibeyi Alan’a yönelik herhangi bir yükümlülükten kurtaramayacaktır.” 

            “B. Hibe kapsamında sağlanan bütün hizmetlerin milliyeti , kökeni ve menşei Birleşik Devletler veya Türkiye olacaktır. Milliyeti, kökeni ve menşei  Türkiye olan hizmetler hiç bir durumda TDP tarafından sağlanan Hibenin %20’sini geçmeyecektir.” 

            “C. Fizibilite analizi , proje için optimum şartlar ve karakteristikleri hedef alırken , projenin uygulanması için A.B.D tedarik kaynaklarının mevcudiyetini belirleyecektir. 

            “D. Hibe kapsamında finanse edilen yükleniciler, sözleşme kapsamında veya sözleşme ile ilgili bütün işlemleri doğru bir şekilde yansıtmak üzere , defter , kayıt, belge ve diğer delilleri tutacak ve tutarlı muhasebe işlem ve usulleri uygulayacaklardır. Yukarıda belirtilenler , işbu maddenin amaçları için “kayıtları”  oluşturur. 

            (1) Bu kayıtlar , sözleşme dönemi boyunca ve TDP tarafından son ödemeyi takip eden üç yıl boyunca tutulacaktır. 

            (2) Yüklenici tarafından tutulan bütün kayıtlar , bütün makul zamanlarda , hibeyi Alan ve /veya TDP veya onların yetkili temsilcileri tarafından teftiş ve incelemeye tabi olacaktır.” 

            “E. Hibe kapsamında finanse edilen kişiler veya malların hava yoluyla taşınması , A.B.D. Hükümeti mevzuatında öngörüldüğü üzere , bu tür taşımacılar mevcut olduğu ölçüde , Fly America Act 49.U.S.C. 1517 uyarınca A.B.D. bayrağı taşıyan taşıyıcılar tarafından yapılacaktır.” 

            “F. Yüklenici , TDP tarafından finanse edilen hizmet sözleşmeleri kapsamında yeterli Çalışan Tazminat Sigortası temin edecektir.” 

            “G. Yüklenici , kullanması ve dağıtılması için , TDP’ ye , kesin raporun 5 nüshasını verecektir.” 

            17. Taraflar Arasında İşbirliği 
            Taraflar , Hibenin amacının gerçekleştirilmesi için işbirliği edeceklerdir. Bu maksatla, taraflar , diğer tarafın isteği üzerine , etüdün gelişimi ,Hibe kapsamındaki yükümlülüklerin ifası , etüd ile ilgili herhangi bir müşavir veya yüklenicinin faaliyetleri ve etüd ile ilgili diğer konular hakkında görüş alışverişinde bulunacaklardır. 

            18. Uygulama Mektupları 
            Hibeyi Alan’a etüdün uygulanmasında yardımcı olmak için , TDP, zaman zaman, hibe uygulanması hususunda karşılıklı muvafakatlarını teyit ve kayıt etmek üzere , her iki taraf, müştereken üzerinde mutabık kalınmış uygulama mektupları kullanabilirler. 

            19. Defterler ve Kayıtlar 
            Hibeyi Alan , genel  olarak kabul gören ve uygulanan muhasebe ilkeleri ve uygulamalarına uygun biçimde , Hibe kapsamında edinilen hizmetlerin alınması ve kullanılmasını (bunlarla sınırlı  olamamak üzere) tatminkar bir şekilde göstermeye yetecek , etüd ve Hibe ile ilgili defter ve kayıtları tutmayı kabul  eder. 

            Bu defter ve kayıtlar , TDP tarafından  yapılan son ödeme tarihinden  sonra üç yıl boyunca tutulmaya devam edilecektir. Hibeyi Alan , TDP’ye veya onun yetkili temsilcilerine , fizibilite etüdü ve Hibe ile ilgili defterleri , kayıtları ve diğer belgeleri bütün makul zamanlarda inceleme imkanını tanıyacaktır. 

            20. Tarafların Temsili 
            Hibe ile ilgili bütün amaçlar için , Hibeyi Alan’ın Hükümeti , Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından , Birleşik Devletler Hükümeti ise Türkiye’deki Birleşik Devletler Büyükelçisi tarafından temsil edilecektir. Bunlardan her biri , yazılı bildirimde bulunmak suretiyle , Hibe kapsamındaki bütün amaçlar için ilave temsilciler tayin edebilirler. 

            21. Taraflar İçin Bildirim Adresleri 
            Hibe kapsamında taraflardan her birinin diğer tarafta  yapacağı bütün bildirimler veya göndereceği belgeler  ve diğer mesajlar , yazılı olarak veya telgraf , teleks veya faks gibi mesajın somut bir şeklini ileten bir tel veya elektronik araç kullanmak suretiyle olacaktır , ve aşağıdaki adreslerden birine gönderildiği takdirde geçerli kabul edilecektir: 

            Başbakanlık 
            Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı 
            Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü 
            Mithatpaşa Cad. No: 18 
            Ankara , Türkiye 
            Telefon: (90) (4) 133 97 92 
            Faks : (90) (4) 132 28 28 

            U.S:Trade and Development Program 
            c /o Foreign Commercial Section(FCS) 
            American Embassy 
            Atatürk Bulvarı , 110 
            Kavaklıdere , Ankara , TURKEY 
            Telefon : (90) (4) 167 09 49 
             Faks : (90) (4) 167 13 66 

            Alternatif Adres : U.S. Trade and Development Program 
                                       Sa-16 , Room 309 
                                        Washington , D.C. 20523-1602 
                                         Faks : (703) 875-4009 

            Taraflar yazılı olarak aksini kararlaştırmadıkça bütün iletişim İngilizce olacaktır. Ayrıca , Hibeyi Alan , TDP’ye gönderilen her mesajın bir nüshasını da Amerika Büykelçiliği’ne  temin edecektir. 

            22. Fesih Maddesi 
            Taraflardan herhangi biri , diğer tarafa , 30 gün önceden yazılı bildirimde bulunarak bu Hibe Anlaşması’nı feshedebilir. Hibenin feshi , yazılı fesih bildiriminden önce üçüncü tarafla akdettikleri feshi gayri kabil taahhütler gereğine yapmak zorunda oldukları ödemeler hariç , tarafların etüd için mali ve diğer kaynakları sağlama yükümlülüklerini sona erdirecektir. 

            23. Haklardan ve Hak Arama Yollarından Feragat Edilmesi 
            Hibe ile ilgili olarak tarafların sahip oldukları hakları veya hak arama yollarını kullanmakta gecikmeleri , bu hak veya hak arama yollarından feragat edildiği şeklinde yorumlanmayacaktır. 

            YUKARIDAKİLERE ŞAHADETEN, her biri kendi yetkili temsilcileri vasıtasıyla hareket eden Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti , yukarıda yazılı gün ve yılda , işbu anlaşmayı kendi adlarına imzalatıp teslim ettirdiler. 

Türkiye Cumhuriyeti                                                                   Amerika Birleşik Devletleri 
Hükümeti Adına                                                                          Hükümeti Adına 
      (İmza)                                                                                                (İmza) 
    Şahadeten                                                                                    Şahadeten 

            Not: İngilizce metni 22 Eylül 1991 gün ve 20999 sayılı Resmi Gazete’dedir.