Milletlerarası Sözleşmeler  
Resmi Gazete: 03.10.1991 Sayı : 21010 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 31 Sahife:1011
     
Milletlerarası Sözleşme

Karar Tarihi : 13/08/1991 
Karar Sayısı: 91/2129 
     
            Hükümetimiz ile Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Teşkilatı arasında hazırlanan ve Hükümetimiz adına 24/7/1991 tarihinde imzalanan TCP/TUR/0152 sayılı “Sulama Suyu Yönetiminde Geliştirilmiş Yöntemler” konulu ekli proje belgesinin onaylanması ; Dışişleri Bakanlığı’nın 1/8/1991 tarihli ve EİUE/II-607-4882 sayılı yazısı üzerine , 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre , Bakanlar Kurulu’nca 13/8/1991 tarihinde kararlaştırmıştır. 

                                                                                                     
Turgut ÖZAL 
Cumhurbaşkanı 
 
A. Mesut YILMAZ 
Başbakan
     
       
E. PAKDEMİRLİ 
Devlet Bakanı ve Başb. Yrd.
F. KURT 
Devlet Bakanı
M.R. TAŞAR 
Devlet Bakanı
İ. AYKUT 
Devlet Bakanı
       
M.V. DİNÇERLER 
Devlet Bakanı
K. İNAN 
Devlet Bakanı
İ. AKÜZÜM 
Devlet Bakanı
C. TUNCER 
Devlet Bakanı
       
S. ARAS 
Devlet Bakanı
E. KOÇAK 
Devlet Bakanı
M. ÇEVİK 
Devlet Bakanı
E.C.GÜLPINAR 
Devlet Bakanı
       
B. SÖNMEZ 
Devlet Bakanı
A.T. ÖZDEMİR 
Devlet Bakanı
Ş.ŞEKER 
Adalet Bakanı
H.B. DOĞU 
Milli Savunma Bakanı
       
M. KALEMLİ 
İçişleri Bakanı
İ.S. GİRAY 
Dışişleri Bakanı
A. KAHVECİ 
Maliye ve Gümrük Bakanı
A. AKYOL 
Milli Eğitim Bakanı
       
H. ÖRÜÇ 
Bayındırlık ve İskân Bakanı
Y. ERYILMAZ 
Sağlık Bakanı
İ. ÖZDEMİR 
Ulaştırma Bakanı
İ. TUNCAY 
Tarım ve Köy işleri Bakanı
M. EMİROĞLU 
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
R.K. YÜCELEN 
Sanayi ve Ticaret Bakanı
M. ARICI 
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
G. MARAŞ 
Kültür Bakanı
B. AKARCALI 
Turizm Bakanı
İ.TUNCAY 
Orman Bakanı V. 
 
            Ülke : Türkiye 

            Proje Adı : Sulama Suyu Yönetiminde Geliştirilmiş Yöntemler 

            Proje No : TCP/TUR/0152 (A) 

            Başlama Tarihi : Mart-1991 

            Bitiş Tarihi : Şubat 1992 

            Projeyi Yürütmeden Sorumlu Bakanlık : Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) Tarım Orman ve Köy işleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü (KHGM) 

            FAO Katkısı : 150.000 , US $ 

            İmza                                                                         İmza 
Sumru NOYAN                                                              Jan DOORENBOS 
Uluslararası Ekonomik Kuruluşlar                                     FAO Temsilcisi 
Dairesi Başkanı                                                         (FAO Adına) Edouard Saouma 
(Hükümet Adına)                                                                 Genel Müdür 

İmza tarihi 24/7/1991                                                 İmza tarihi 14 Şubat 1991 

            I-TARİHÇE VE GEREKÇE 
            Türkiye’de tarımsal üretim , su temini ve enerji kapasitelerini arttırmak amacı ile hidrolik sektörünün geliştirilmesi konusunda büyük yatırımlar yapılmıştır ve yapılacaktır. Ülkede tarımsal üretimin arttırılması için , sulama altyapısında önemli gelişmeler sağlanmıştır. Sulama ile tarımsal üretimde planlanan hızlı gelişmenin , ilgili ulusal kuruluşların ortak çabalarını gerektirdiği açıktır. Planlanan üretim düzeyine ulaşmak ve yeterli seviyede kullanımını sağlamak için , sulama altyapısının planlanması , uygulanması ve yönetimi konusunda ilgili kuruluşların gerekli teknik desteği sağlamaları zorunludur. 

            Bu anlamda ; Türkiye’de büyük devlet sulama projelerinin uygulanmasında sorumluluğu şebekelerin ana sulama sistemlerinin inşaatı , bakımı ve işletilmesi olan Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) ve sorumlulukları tarla içi hizmetleri kapsamında sulama ve drenaj sistemleri , tarla yolları , arazi tesviyesi, arazi toplulaştırması ve arazi ıslahını kapsayan Tarım Orman ve Köy işleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü (KHGM) olmak üzere iki kuruluş görevlidir. 

            Geçmişteki kamu yatırım politikası , çok sayıda sulama yatırımının finansmanını ve başlatılmasını sağlamıştır. DSİ son bir kaç yılda sulama altyapısı inşaatını yılda 80000 den 100000 hektara ulaştırmıştır. Sürekli ve etkin bir arazi kullanımına ulaşmak için , mevcut su kaynaklarının sömürülmesi ve kirlenmesine karşı çevrenin korunması ve bitki üretimi amacıyla mevcut su kaynaklarının etkin bir biçimde kullanılmaları yoluyla ana sulama sistemlerinin randımanlı bir biçimde yönetimi konusu gitgide artan bir biçimde önem kazanmaktadır. 

            FAO Türkiye’de mevcut sulama yönetimi konularını tartışmak için Güneydoğu Anadolu Projesi Bölgesel Kalkınma İdaresi , Tarım Orman ve Köy işleri Bakanlığı’ndan Köy Hizmetleri ve Tarım Reformu Genel Müdürlükleri ile Devlet Su İşleri ve seçilmiş Üniversitelerden ilgililerin katılımı ile ulusal bir teknik toplantı düzenlenmiştir. Toplantıda , FAO’nun sulama yönetimi modelleri ve uygulamaları Türk sulama uzmanlarına tanıtılmıştır. 

            Sulama projelerinin planlanması ve yönetimi modellerinin uygunluğu ve uygulanma olasılığı ile sulama suyu yönetimi konusunda geliştirilmiş bilgisayar destekli yöntemlerin tanıtılması yoluyla ana sistem ve tarla içi geliştirme hizmetlerinin uyumunun sağlanması gerekliliği de tartışılmıştır. 

            Teknik toplantı sırasında halihazırdaki sulama suyu yönetim işlemlerindeki sorunlar tanımlanmış ve ileri yöntemlerin geliştirilmesi ve uygulama gerekliliği yargısına varılmıştır. 

            Belirtilen başlıca teknik ve çevresel sorunların çözümlenmesi için aşağıdakiler önerilmiştir : 

            - İstikrarsız su temini ve su dağıtımındaki düzensizliği önlemek için sulama suyu kullanımının geliştirilmesi , 

            - Sulama sistemlerinin projelenmesinde sık sık değişen bitki desenine cevap verebilecek esnekliğin sağlanması, 

            - Etkin olmayan geleneksel sulama yöntemleri ve hatalı tarla hazırlamalarıyla ortaya çıkan su kayıplarının azaltılması , 

            - Ana ve Tarla içi sulama sistemlerinin projelendirilmesi ve işletilmesiyle ilgili işbirliği çabalarının uyarlanmasında karşılaşılan kusurların ortadan kaldırılması. 

            Sürekli ve etkin bir tarla içi sulama suyu yönetimi için ileri yöntemlerin tanıtımı , değerlendirilmesi ve uygulanması , aşağıdaki hususlara ulaşmak için gerekli görülür : 

            - Sulanan alanların genişlemesini sağlayacak etkin su kullanımı , 

            - Mevcut suyun etkin kullanımı , uygun tarım teknikleri ve sulama yöntemleri ile daha yüksek üretim seviyesi , 

            - Tuzluluk zararları , su kaynaklarının sömürülmesi ve kirlenmesi ile toprak özelliklerinin bozulmasından kaçınmak için etkili çevresel uygulamalar. 

            Bu nedenle , Hükümet bu konuda FAO/TCP yardımını istemiştir. 

            II- İVEDİ AMAÇLAR 
            - Hem ana sulama sistemi hem de tarla içi sulama sisteminde optimum sulu tarım üretimi için , etkili ve sürekli su teminini garanti edecek modern ve geliştirilmiş su yönetimi tekniklerini tanıtmak. Proje tanımında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki Ana Sistem Yönetim Teknikleri ile Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki Tarla İçi Sulama Sistemleri arasındaki iki ayrı seviyeli sorumluluklara açıklık getirmek . 

            III- İŞ PLANI 
            III-1. Ana Sulama Sistemlerinin Yönetimi 
            Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından koordine edilen faaliyetler aşağıdakileri kapsar : 

            III-1.1. Ana Sulama Sistemleri Projelendirilmesinin Analizi 
            1.1.1. Aşağıdakilerle ilgili olarak ana sulama sistemi işletme ve yönetiminin mevcut kriter ve yönlerini tanımlamak ve incelemek için sulama sistemleri projelendirilmesinin analizi : 

            — Etkili su dağıtımı ve su kullanımı 

            — Bitki ve çiftçi ihtiyaçlarının karşılanması 

            — Çevresel yönleri 

            — Suyun kısıtlı olduğu dönemlerde ihtiyacın karşılanması 

            — Bitki desenleri ve bitki üretim seviyesi. 

            1.1.2 Üst düzey personeli ile yakın işbirliği halinde , mevcut planlama ve projeleme yöntemlerinin değerlendirilmesi ve yapılabilirlik ve projeleme yöntemlerinin geliştirilmesi ve kolaylaştırılması tekniklerinin tanıtımının değerlendirilmesi. 

            1.1.3 Sulama yönteminde , seçilmiş konularda uzman personel için özgün eğitim toplantıları düzenlemek. 

            III-1.2. Ana Sulama Sistemi Performansının Değerlendirilmesi 
            1.2.1 Bir uluslararası danışman ve yerel olarak görevlendirilecek uzmanların yardımı ile temsili bir sulama şebekesinde aşağıdakileri içeren bir pilot çalışmanın yürütülmesi. 

            — Mevcut ve ölçülen su akım kayıtlarına dayanarak halihazır su dağıtım ve su kullanım durumunun değerlendirilmesi ; 
 
            — Bilgisayar destekli uygun bir su dağıtım similasyon modelinin geliştirilmesi. 

            Not: Pilot çalışma , tercihen tarla içi sistem değerlendirmesi için çalışmanın yapıldığı veya buna benzer bir yerde yürütülecektir (Kısım III,2.2’ye bakınız.) 

            12.2. Pilot çalışma bulgularının takdimi ve uygulanması için uygun imkanların tartışılması amacıyla , seçilmiş personel ve uzmanlar için teknik toplantı düzenlenmesi . 

            1.2.3. Yukarıdaki pilot çalışma ve seminer sonucu , geliştirilmiş bir ana sulama suyu temin ve dağıtım sisteminin uygulanması için önerilen formülasyonlarını içerecektir. Sistemin projeleme ve işletmesinde personel , ekipman ve finans kaynakları ile ilgili sonuçlar belirtilecektir. 

            III-1.3. İleri Sulama Yönetim Tekniklerinin Tanıtımı ve Geliştirilmesi 
            1.3.1. Ana sulama sisteminin işletilmesini geliştirmek amacıyla kanal ve kontrol yapıları için alternatif işletme ve projeleme kriterlerine ilişkin teklifler. 

            1.3.2. Sulama sistemlerinin etkili ve sürekli işletme ve bakımı için basit ve etkili izleme ve değerlendirme sisteminin tanıtımı için teklifler. 

            III-2. Tarla İçi Su Yönetimi 
            Tarım Orman ve Köy işleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü (KHGM) tarafından koordine edilen faaliyetler aşağıdakileri içerir . 

            III-2.1. Tarla İçi Sulama Sistemi Projelemesinin Analizi 
            2.1.1. Mevcut planlama ve projelendirme işlemleri ile tarla içi sulama sistemlerinin işlevselliğinin tanımı ve değerlendirilmesi için tarla içi sulama sistemi projelendirmesinin analizi. 

            2.1.2 Aşağıdakilerle ilgili olarak , mevcut projeleme işlemlerini kolaylaştırabilecek modellerin ve uygun çözüm paketlerinin tanımlanması ; 

            — Yüzey sulama projelemesi 

            — Arazi tevsiye teknikleri 

            — Tarla içi drenaj teknikleri 

            — Çiftlik sulama zamanı planlaması 

            — Toprak ve topografya etütleri . 

            2.1.3 Tarla içi su yönetim teknikleri , yöntemleri ve işlemleri konusunda uzman personelin eğitimi ve organizasyonu ile tarla seviyesinde ileri projeleme ve işletme işlemlerinin uygulanması için öneriler hazırlanması . 

            III-2.2. Tarla İçi Sulama Sisteminin Performansının Değerlendirilmesi 
            2.2.1. Bir uluslararası danışman ve yerel olarak görevlendirilecek uzmanların yardımıyla temsili bir sulama şebekesinde aşağıdakileri içerecek bir pilot çalışmanın yürütülmesi : 

            — Çeşitli bitkiler , toprak ve kullanılan sulama yöntemleri için mevcut tarla içi sulama uygulamalarının değerlendirilmesi , 

            — Verim , bitki yetiştirme teknikleri ve üretim kalitesinin değerlendirilmesi. 

            Not: Pilot çalışma tercihen ana sistem değerlendirme faaliyetleri için pilot çalışma yapılan yere benzer bir sahada yürütülecektir. 

            2.2.2. Pilot çalışma sonuçlarının sunulduğu ve tarla içi sulama sisteminin izlenmesi ve değerlendirilmesi için yöntemlerin önerildiği bir teknik toplantı düzenlenmesi. 

            2.2.3. Yukarıdaki pilot çalışma ve seminerlerin sonucu ; alternatif tarla içi sulama yöntemleri ve onların olası uygulamalarını içeren gelişmiş tarla içi sulama uygulamalarının tanıtımı için öneri formülasyonunu kapsayan bir rapor olacaktır. 

            III-2.3. İleri Tarla İçi Su Yönetim Tekniklerinin Tanıtımı 
            2.3.1. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Araştırma Enstitüleri ile Yakın işbirliği sağlanarak , aşağıdakileri içeren ileri çiftlik sulama uygulamalarının tanıtımı için işlemler ve kriterler geliştirilmesi : 

            Uygun parsel büyüklüğü , çiftlik girişinde ve tarla başında sulama suyu debisi için
kriterler ile verilen toprak koşulları , eğim ve uygulanan sulama yöntemleri için su dağıtım programı ; 

            Tarla içi sulama sistemlerinin etkin projelendirme, işletme ve tesisi için kriterler.

            2.3.2. FAO Sulama yönetim modelini kullanarak; toprak , iklim ve sulama yöntemine göre başlıca bitkiler için belirleyici sulama programları geliştirmek ve uygulamak. 

            2.3.3. Tarla içi sulama performansının izlenmesi için uygun göstergeleri olan bir sistem geliştirmek. 

            IV-FAO KATKILARI 
            Personel 

            - İş Planı kapsamında açıklanan çeşitli çalışmaları yürütmek ve ileri ana sistem ve tarla içi yönetim teknikleri için önerilerde bulunmak üzere Ana Sulama Sistemi ve Tarla İçi Yönetimi konularında her biri ikişer ay olmak üzere iki danışman ve her biri üçer ay olmak üzere iki ulusal konu danışmanı öngörülmüştür. 

            Ekipman : 30.000 US$’a kadar 

            - Gerekli yazılımı (software) olan iki bilgisayar ve hidrolik ölçüm ekipmanı temin edilecektir. 
Genel İşletme Giderleri 

            Doğrudan İşletme Giderleri 

            Eğitim 

            - Su yönetimi ile ilgili ihtisas konuları üzerinde dört yerel eğitim ve proje kapsamında hazırlanan önerileri tartışmak ve değerlendirmek için iki ulusal teknik toplantı öngörülmüştür. 

            V-PROJE RAPOR ETME 
            Projede görevlendirilen ulusal çalışma komitesi FAO’nun görevlendirdiği elemanlar ile yakın işbirliği halinde ; TCP işlemlerine göre FAO’ ya ve Hükümete sunulmak üzere bir taslak sonuç raporu hazırlayacaklardır. 

            Rapor , DSİ’nin sorumluluğu altında hazırlanmış Ana Sistem Yönetim Teknikleri konusunda bir bölüm ve KHGM’ nün sorumluluğu altında hazırlanmış Tarla İçi Su Yönetim Teknikleri konusunda bir bölüm içerecektir. Özel öneriler , tamamlayıcı su yönetim gelişmelerinin tanıtımını sağlamak için kuruluşlar arasında işbirliği ve çalışmanın devamlılığı amacıyla teklifler içerecektir. 

            VI-HÜKÜMET KATILIMI VE DESTEKLEYİCİ DÜZENLEMELER 
            Hükümet, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) ve Tarım Orman ve Köy işleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü (KHGM) aracılığıyla aşağıdakileri temin edecek ve/veya düzenleyecektir : 

            Personel 

            -Proje için bir DSİ temsilcisi , bir KHGM temsilcisi ve Ankara Üniversitesinden bir temsilciyi içeren ulusal bir çalışma komitesi , Çalışma komitesi içindeki koordinasyon Devlet Su İşleri ve Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü arasında her 6 ayda bir değişerek sağlanacak ve Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü başlayacaktır. 

            - Çeşitli çalışmalar ve eğitim kurslarının gerçekleştirilmesi için ulusal karşıt personel ve danışmanlar ; 

            -Projenin uygulanması için gerekli ulusal yürütme personeli; 

            Kuruluşlarca Destek 

            - Proje ihtiyaçlarını karşılamak üzere yeterli sekreterlik hizmetleri ve büro imkanları ; 

            - Projenin uygulanmasında FAO danışmanları ve yerel elemanların etkili bir şekilde hareketini sağlamak için gerek duyulan araçlar ve/veya diğer ulaşım düzenlemeleri ; 

            - Yürütülecek çeşitli çalışmalarla ilgili tüm bilgi ve dökümanlar ; 

            - Eğitim , kurslar ve teknik toplantıların yapılması için, toplantı salonları, ses ve görüntü aletleri, bilgisayarlar, kursiyerlerin yeme-yatma ve ulaşımları dahil yeterli imkanlar . 

 
FAO KATILIMLARINI KAPSAYAN PROJE BÜTÇESİ
(U.S. Doları olarak)

            Ülke : Türkiye 

            Proje Adı : Sulama Suyu Yönetiminde Geliştirilmiş Yöntemler 

            Proje No : TCP/TUR/0152(A) 

            1100 Personel 64000 

            4000 Genel İşletme Giderleri 12000 

            6000 Ekipman 30000 

            7000 Doğrudan İşletme Giderleri 10000 

            8000 Eğitim 34000 

            TOPLAM 150000 

            Not: İngilizce metni 3 Ekim 1991 tarihli ve 21010 sayılı Resmi Gazete’dedir.