Milletlerarası Anlaşmalar  
Resmi Gazete: 25.11.1991 Sayı : 21062 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 31 Sahife:1221
     
Milletlerarası Antlaşma
 
Karar Sayısı: 91/2450
Karar Tarihi : 09/10/1991    
     
             Türkiye Cumhuriyeti ile Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti arasında 26 Eylül 1991 tarihinde Ankara'da imzalanan ekli; 

             1- Ticari, Ekonomik, Bilimsel ve Teknik İşbirliğine Dair Anlaşma'nın, 

             2- Ulaştırma ve Haberleşme Alanında İşbirliği Anlaşması'nın, 

             3- Mutabakat Zaptı'nın, 

             onaylanması; Dışişleri Bakanlığı'nın 31/10/1991 tarihli ve EİDA-6902 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 9/11/1991 tarihinde kararlaştırılmıştır.

 
     
Turgut ÖZAL
     
Cumhurbaşkanı
Mesut YILMAZ
     
Başbakan
     
E.PAKDEMİRLİ
F.KURT
M.R.TAŞAR
İ.AYKUT
Devlet Bakanı ve Başb.Yrd.
Devlet Bakanı
Devlet Bakanı
Devlet Bakanı
M.V.DİNÇERLER
K.İNAN
İ.AKÜZÜM
C.TUNCER
Devlet Bakanı
Devlet Bakanı
Devlet Bakanı
Devlet Bakanı
S.ARAS
E.KOÇAK
M.ÇEVİK
E.C. GÜLPINAR
Devlet Bakanı
Devlet Bakanı
Devlet Bakanı
Devlet Bakanı
B.SÖNMEZ
A.A.ALBAYRAK
S.BİLGE
H.B.DOĞU
Devlet Bakanı
Devlet Bakanı
Adalet Bakanı
Milli Savunma Bakanı
S.ÇAKMAKOĞLU
İ.S.GİRAY
A.KAHVECİ
A.AKYOL
İçişleri Bakanı
Dışişleri Bakanı
Maliye ve Gümrük Bakanı
Milli Eğitim Bakanı
H.ÖRÜÇ
Y.ERYILMAZ
S.YALINPALA
İ.TUNCAY
Bayındırlık ve İskan Bakanı
Sağlık Bakanı
Ulaştırma Bakanı
Tarım ve Köyişleri Bakanı
M.EMİROĞLU
R.K. YÜCELEN
M.ARICI
G.MARAŞ
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
Sanayi ve Ticaret Bakanı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
Kültür Bakanı
B.AKARCALI
M. KALEMLİ
A.T. ÖZDEMİR
Turizm Bakanı
Orman Bakanı
Çevre Bakanı
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Sovyet
Sosyalist Cumhuriyeti hükümeti Arasında Ticari, Ekonomik,
Bilimsel ve Teknik İşbirliğine Dair Anlaşma

             Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazanistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Hükümeti (bundan böyle Akit Taraflar olarak anılacaktır), 

             15 Mart 1991 tarihli Türkiye Cumhuriyeti ile Kazak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Arasındaki İşbirliği anlaşması ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Kazak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Ticari ve Ekonomik İşbirliğine Dair Protokol hükümlerinden hareket ederek, 

             Kazakistan SSC'nin siyasi ve ekonomik sisteminde meydana gelen köklü değişim ile Kazakistan'ın dünya ekonomik topluluğu ile bütünleşme arzusunu gözönünde bulundurarak, 

             Dengeli ve karşılıklı yarar esasına dayalı olarak gelişen ticari, ekonomik, bilimsel ve teknik işbirliğinin, ülkeleri arasındaki dostluk ve kardeşlik ilişkilerini güçlendireceğine olan inançlarını vurgulayarak, 

             Uluslararası hukukun ilke ve prensiplerine uygun olarak, ticri, ekonomik, bilimsel ve teknik işbirliğinin geliştirmek ve bu işbirliğine istikrarlı, dengeli ve uzun vadeli bir nitelik kazandırmak amacıyla, 

             Aşağıdaki hususlarda anlaşmışlardır. 

MADDE 1

             Akit Taraflar, mevcut imkanları ve milli mevzuatları çerçevesinde, çoğrafi yakınlığın ve ekonomik potansiyellerinin sağladığı avantajlardan da yararlanarak, ticari, ekonomik, bilimsel ve teknik alanda kapsamlı, uzun vadeli ve istikrarlı işbirliğini geliştirmek için her türlü çabayı göstereceklerdir. 

MADDE 2

             Akit Taraflar, uluslararası ticarette kabul edilen uygulama ve esaslar çerçevesinde, karşılıklı ticareti önlemleri alacaklar ve kuruluş, işletme ve firmaları arasında ticari ve ekonomik ilişkilerin gelişmesi için elverişli koşulların yaratılmasına yardımcı olacaklardır. 

             İki ülke arasındaki ticari ve ekonomik faaliyetlerin gelişmesinde bankacılık sektörünün önemini vurgulayan Akit Taraflar, uluslararası modern bankacılığın gerektirdiği standartlara ulaşılmasını teminen yetkili bankalarının işbirliğini teşvik edeceklerdir. 

MADDE 3

             Akit Taraflar, karşılıklı ticaretin geliştirilmesi amacıyla, ticari ve ekonomik bilgi alışverişini kolaşlaştırmak için gerekli önlemleri alacaklar, iş çevreleri arasındaki temasları ve ticari heyet teatilerini teşvik edecekler ve ülkelerinde düzenlenen uluslararası sergi, fuar ve ticari tanıtım faaliyetlerine kuruluş, işletme ve firmalarının katılımını destekleyecekledir. 

MADDE 4

             Akit Taraflar, her iki ülkenin firma ve kuruluşları arasında işbu Anlaşma ve iki ülkenin yürürlükteki mevzuatı çerçevesinde imzalanan sözleşmelerle başlatılan mal ve hizmet alımları ile ortak girişim faaliyetlerinin uluslararası ticari usul ve kurallara göre yürütülmesini sağlayacaklardır. 

MADDE 5

             Akit Taraflar, yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde, bir Tarafın topraklarında üretilen bir malın üçüncü ülkelere veya üçüncü ülke çıkışlı malların bu ülkeye ithali sırasındaki geçişlere yardımcı olacaklardır. 

MADDE 6

             Akit Taraflar, ekonomik alanda da öncelile, tarımsal hammadde ile sanayi ve tarım atıklarının işlenmesi, haberleşme teçhisatı ile tıbbi teçhizat üetimi ve ağaç işletme konularında ortak teşebbüsler kurulması, hafif ve gıda sanayii tesiserinin modernleştirilmesi, turizm ve sağlık tesisleri inşası ve ayrıca, kara, deniz ve demiryolu transit nakliyatı alanlarında işbirliğine ilgi duyduklarını belirtmişlerdir. 

             Akit Taraflar ayrıca, ticari, eknomik, bilimsel ve teknik konularda, bilgi ve deneyimlerin karşılıklı olarak aktarılması da dahil olmak üzere,ilgili kuruluşlarının işbirliği yapmalarını destekleyeceklerdir. 

MADDE 7

             Ekonomik ve ticari ilişkilere ait ödemeler, her iki ülkede yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde, serbest döviz esasına ve uluslararası piyasalarda kabul gören usullere göre gerçekleştirilecektir. 

MADDE 8

             Akit Taraflar, Türkiye ile Kazakistan arasında, en modrn teknolojileri kullanmak suretiyle, radyo ve televizyon yayınları ve telefon haberleşmesinin geliştirilmesine yardımcı olacaklardır 

MADDE 9

             Akit Taraflar, iki ülke arasında bilim ve teknoloji alanında atif işbirliğini geliştirmek amacıyla bilim adamları ile bilimsel araştırma kuruluşlarının ortak girişimlerine yardım ve destek sağlayacaklardır. 

MADDE 10

             Akit Taraflar, öğretmen ve öğrenci dahil olmak üzere, bilimsel heyet mübadelesi alanında yakın işbirliği içinde bulunacaklar ve bu temasların güçlendirilip geliştirilmesi amacıyla, karşılıklı olarak iki ülkenin bilimsel ve teknolojik araştırma merkezlerine ziyareti teşvik edeceklerdir 
  
  

MADDE 11

             Akit Taraflar, çevre koruma, tabii kaynakların rasyonel kullanımı, enerji kaynaklarının kullanımı, jeoloji ve sismoloji alanlarında bilimsel ve teknik işbirliğini teşvik edeceklerdir. 

MADDE 12

             Akit Taraflar, Türkiye Cumhuriyeti ile Kazakistan SSC'nin bölgesel yerel yönetimleri, kurumları ve işletmeleri arasında doğrudan temasların kurulması için elverişli koşulları sağlayacaklardır. 

MADDE 13

             Akit Taraflar, işbu Anlaşmanın uygulanışını gözden geçirmek, ticari, ekonomik, bilimsel ve teknik işbirliğini daha fazla gelşitirme imkanlarını görüşmek üzere gerekli görülen hallerde biraraya geleceklerdir. 

MADDE 14

             Akit Taraflar, işbu Anlaşma çerçevesinde yürütülen işbirliğinin gerekli kılması halinde, karşılıklı olarak mutabık kalınacak değişiklik ve ilaveleri yapacaklardır, 

MADDE 15

             İşbu Anlaşmanın yürürlük süresi içinde imzalanmış, ancak vecibeleri bu sürede yerine getirilememiş ticari sözleşmelere bu Anlaşma hükümleri uygulanacaktır. 

             İşbu Anlaşma uyarınca ticari ilişkide bulunan Türk ve Kazak firmaları arasında doğabilecek ihtilaflar, tarafların yaptıkları sözleşmeler ve diğer anlaşmalarında yer alan benzeri hükümler çerçevesinde çözümlenecektir. 

MADDE 16

             İşbu Anlaşma, her iki ülkede yürürlükte olan usullere göre onaylandığının diplomatik kanıllardan son bildirim tarihinde yürürlüğe girecek ve 5 yıl süreyle geçerli olacaktır. 

             Akit Taraflardan biri, yürürlük süresi bitiminden 6 ay önce, Anlaşmayı sona erdirmek istediğini yazılı olarak bildirmedikçe, işbu Anlaşma her defasında birer yıllık süreler için yenilenmiş olacaktır. 

             Bunun belgesi olarak, Hükümetin tarafından yetkili kılınan aşağıda imzaları bulunan Temsilciler işbu Anlaşmayı imzalamışladır. 

             26 Eylül 1991 tarihinde Ankara'da aynı derecede geçerli Türkçe, Kazakça ve Rusça ikişer nüsha olarak düzenlenmiştir. 

            Türkiye Cumhuriyeti                                                    Kazakistan S.S.C. 
            Hükümeti Adına                                                           Hükümeti Adına 

____________
Türkiye Cumhuriyeti ile Kazak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Arasında Ulaştırma ve Haberleşme Alanında
İşbirliği Anlaşması

             Aşağıda taraflar olarak ekonomik, kültürel ve insani konularda işbirliğine yardımcı olmak ve geliştirilmesini teşvik etmek amacıyla; 

             İki taraf arasında ekonomik, kültürel ve insani konularda işbirliğine yardımcı olmak ve geliştirilmesini teşvik etmek amacıyla; 

             Bu işbirliğinin gelişmesine elverişli koşulların yaratılmasının yararına inanarak; 

             Aşağıdaki hususlada mutabakata varmışlardır. 

MADDE 1

             Taraflar, yolcu ve yük nakli alanında ekonomik ve teknik işbirliği yaparak, bu alanda ortak proje ve tekliflerin oluşturulmasını teminen karşılıklı yarar temelinde demiryolu, karayolu, nehir yolu ve deniz nakliyatı ile ilgili çalışmaların gerçekleştirilmesine yardımcı olacaktır. 

             Bu çerçevede Hazar Denizi- Volga Kanalları-Karadeniz aasında bağlantı imkanlarını araştırmak üzere bir ortak çalışma grubu kurularak Ekim ayı içerisinde karşılıkılı olarak tesbit edilecek bir tarihte toplanacaktır. 

             Taraflar her iki ülke arasında demiryolu bağlantısının geliştirilmesini imkanlarını araştırmak üzere bir çalışma grubunun en kısa zamanda toplanması hususunda anlaşmışlardır. 

MADDE 2

             Taraflar, Alma Ata-İstanbul Transsasya demiryolu hattının büyük önemini vurgulamışlar ve bu hattın inşaatının tamamlanmasının, her iki tarafın karşılıklı yararı temelinde, ekonomik, ticari, kültürel ve insani işbirliği alanlarında önemli ölçüde imkan sağlayacağını kaydetmişlerdir. 

             Taraflar, SSCB, Çin Halk Cumhuriyeti, İran İslam Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti ilgili Bakanlık ve kuruluş temsilcileri arasında Alma Ata'da görüşmeler yapılmasının demiryolu hattının inşaatının gerçekleştirilmesi bakımından faydalı olacağını belirtmişlerdir. 

MADDE 3

             Taraflar, Alma Ata ile İstanbul arasında tarifeli ve Charter seferleri açılması hususunda mutabakata varmışlardır. 

             Bunu gerçekleştirmek için tarafların yetkili temsilcileri "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile SSCB Hükümeti Arasında Sivil Havacılık Konusunda Anlaşma" üzerinde gerekli çalışmalara başlayacaklardır. 

MADDE 4

             Kazak SSC tarafı, demiryolu, karayolu, ve deniz yolu ile yük taşınması hususunda Azerbaycan Cumhuriyeti ile Bakü'de Temmuz 1991 tarihinde imzalanan "Cumhuriyetlerarası Transit Ulaşımına Dair Protokol" hakkında Türk tarafına deyatlı bilgi vereceğini bildirmiştir. Sözkonusu protokol ile ilgili bilgilerin Türk tarafına ulaşmasını müteakiben, konu taraflarca tekrar değerlendirilecektir. 

MADDE 5

             Taraflar, Drujba (Kazakistan) ve Alaşankou (Çin Halk Cumhuriyeti) istasyonlarında SSCB ve Çin Halk Cumhuriyeti Demiryollarının bağlanmasının, Türkiye Cumhuriyetinin Çin Halk Cumhuriyeti ve Güney Asya Ülkeleri ile ulaşım ve dolayısıyla ekonomik ilişkilerinin gelişmesine katkıda bulunacağını ifade etmişlerdir. 

             Kazak SSC tarafı, sözkonusu demiryolu hattının sürekli olarak hizmete açılması halinde Türkiye Cumhuriyeti tarafına uygun şartlar tanıyacaktır. 

MADDE 6

             İki ülke arasında direkt telekomünikasyon bağlantısının sağlanması için Türk PTT idaresi, Intelsat uydusu üzerinden başlangıçta 30 kanallı telefon kanalının tesisine imkan verecek IBS (Intersat Business Service) yer isasyonunu alma Ata'ya 1992 yılında kuracak ve böylece Kazakistan'ın gerek Türkiye, gerekse Türkiye üzerinden diğer ülkelerle haberleşmesi sağlanmış olacaktır. Bu istasyonlar ayrıca TV veriş alış imkanına sahip olacaktır. Çalışmalara Kasım 1991 de başlanacaktır. Bedeli transit trafik geliri ve/veya hammadde ile ödenecektir. 

             Türk firmaları, Kazakistan'ın telekomünikasyon tezhizat ihtiyacının karşılınmasını ve telekomünikasyon teçhisatlarını üreten ortak girişimlerin kurulmasını teminen başlatmış bulundukları ilişkleri sürdürecektir. 

MADDE 7

             İşbu anlaşma hükümlerinin yerine getirilmesi, her iki tarafın SSCB ve Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanmış olan öbür anlaşmalardan doğan vecibelerini engellemez. 

MADDE 8

             İşbu anlaşma onay belgelerinin karşılıklı olarak teati edilmesinden sonra yürürlüğe girecektir. 

             İşbu anlaşma Ankara'da 26 Eylül 1991 tarihinde Türkçe, Kazakça ve Rusça iki nüsha olarak ve her üç metin aynı derecede geçerli olmak üzere düzenlenmiştir. 

             İşbu anlaşma, yürürlüğe giriş tarihinden itibaren iki yıl süre ile yürürlükte kalacak ve bu sürenin sona ermesinden altı ay önce Akit Taraflardan birinin fesih bildirimi olmadıkça birer yıllık süreler için kendiliğinden yenilenecektir. 

            Türkiye Cumhuriyeti                                                    Kazak Sovyet Sosyalist 
            Adına                                                                              Cumhuriyet Adına 

MUTABAKAT ZAPTI

             Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ve Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı 25 Eylül 1991 günü Ankara'da yaptıkları görüşmede aşağıdaki hususlarda mutabakata varmışlardır. 

             1- İş Konseyi Kurulması 

             Türkiye ile Kazakistan SSC arasında ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmek için bir İş Konseyi kurulacaktır. İş Konseyinin kurulmasına ilişkin çalışmalar en kısa zamanda başlatılacaktır. 

             2- Ulaştırma 

             a) Türkiye ile Kazakistan SSC arasındaki taşıma hizmetlerini geliştirmek için Hazar Denizi - Volga, Don Kanalları- Karadeniz arasındaki bağlantı imkanlarını araştırmak üzere bir ortak çalışma grubu kurulacaktır. 

             Sözkonusu çalışma grubu 1991 Ekim ayı içinde karşılıklı olarak tesbit edilecek bir tarihte toplanacaktır. 

             b) Türkiye ile Kazakistan SSC arasındaki demiryolu bağlantısının geliştirilmesi imkanları araştırılacaktır Çeşitli demiryolları bağlantısı konusunda incelemey apmak üzere en kısa zamanda bir ortak çalşıma grubu kurulacaktır. 

             c) Hava Ulaştırması 

             Taraflar, Alma Ata-İstanbul arasında tarifeli ve charter uçak seferinin başlatılması hususunda prensip olarak mutabakata varmışlardır. Bu amhaçla Taraflar, en kısa zamanda çalışmalarab aşlaclaklardır. 

             3- Telekomünikasyon 

             Taraflar, Türkiye ile Kazakistan SSC arasında telekomünikasyon alanında bir İşbirliği Anlaşması imzalanmasından duydukları memnuiyeti belirtmişlerdir. 

            Taraflar, karşılıklı yarar esasına dayalı olarak, Kazakistan SSC'ndeki telekomünikasyon sistemlerinin geliştirilmesi ve modernizasyonu konusunda mutabakata varmışlardır. 

             4- Kredi 

             Türk Tarafı, ticari ilişkilerin geliştirilmesi ve Türk menşeli gıda, tüketim malları, ilaç ve teçhizat ihracatının gerekleştirilmesi amacıyla Kazakistan SSC'nin garantisi altkında tüketim kredisi sağlama imkanlarını araştıracaktır. 

             5- Ticari İlişkileri 

             Taraflar, serbest döviz esasına dayanan bir hesap sistemi içinde Kazakistan SSC'nden ithal edilecek yıllık 1 milyon ton veya daha fazla kömür ile diğer hammaddeler karşılığında dayanıklıtüketim malları, tüketim malları, çeşitli sanayi malları ve telekomünikasyon teçhizatı verilmesi konusunda prensip anlaşmasına varmışlardır. 

             6- Doğal Gaz 

             Taraflar, Kazakistan SSC'nin Türkiye'ye doğal gaz vermesi imkanlarını araştıracaklardır. 

             7- Ekonomik İşbirliği 

             Kazak Tarafı, Türk Tarafı, incelenmek ve değerlendirmek üzere somut teklifler paketi sunmuştur. 

             8- Turizm ve Spor 

             Taraflar, turizm ve spor alanında işbirliğini geliştirmek hususunda mutabakata varmışlardır. Bu konularda ayrı Protokollar düzenlenecektir. 

  

             9- Eğitim ve Teknik İşbirliği 

             Taraflar, eğitim ve bilim alanında işbirliğini geliştirmek ve özellikle yüksek öğretim kurumlarında karşılıklı eğitim imkanları yaratmak hususunda mutabık kalmışlardır. 

             Taraflar, ayrıca, karşılıklı olarak uzman, stajyer değişimi ile küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerinin yöneticilerinin değişimi ve eğitimi alanlarında işbirliği yapacaklardır. 

             Türk Tarafı, Kazakistan SSC'ne serbest piyasa ekonomisine geçişte yararlı olacak iş idaresi, bankacılık, pazarlama gibi alanlarda teknik yadımda bulunacak ve kısa ve uzun süreli eğitim imkanları sağlanacaktır. 

             26 Eylül 1991 tarihinde Ankara'da aynı derecede geçerli Türkçe, Kazakça ve Rusça ikişer nüsha olarak düzenlenmiştir. 

            Türkiye Cumhuriyeti                          Kazatistan Sovyet Sosyalist 
            Cumhurbaşkanı                                 Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı 
            Turgut ÖZAL                                      Nursultan Abisevinç NAZARBAYEV 

        Not: Kazakça ve Rusça metinleri 25 Kasım 1991 gün ve 21062 sayılı Resmi Gazete'dedir.