Milletlerarası Anlaşma  
Resmi Gazete: 26.01.1992 Sayı : 21123 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 31 Sahife:1287
     
Milletlerarası Antlaşma
 
Karar Sayısı: 91/2588
Karar Tarihi : 26/12/1991    
     
            Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında 28 Kasım 1991 tarihinde Moskova'da imzalanan ilişik listede konuları yazılı ekli belgelerin onaylanması; Dışişleri Bakanlığı'nın 27/12/1991 tarihli ve KGEH-KOHD/884-8302 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 6/1/1992 tarihinde kararlaştırılmıştır.
 
Süleyman DEMİREL     Turgut ÖZAL 
Başbakan      Cumhurbaşkanı 
E. İNÖNÜ  C. ÇAĞLAR  T. ÇİLLER E. CEYHUN 
Devlet Bakanı ve Başb. Yard.  Devlet Bakanı  Devlet bakanı  Devlet bakanı
İ. TEZ  A. GÖNEN  G. İLERİ  G. ERGENEKON
Devlet bakanı Devlet bakanı Devlet bakanı Devlet bakanı
O. KİLERCİOĞLU  M. KAHRAMAN  Ö. BARUTÇU  M. A. YILMAZ 
Devlet bakanı Devlet bakanı Devlet bakanı Devlet bakanı
E. ŞAHİN  Ş. ERCAN  M. BATALLI  M. S. OKTAY 
Devlet bakanı Devlet bakanı Devlet bakanı Maliye ve Gümrük Bakanı 
N. AYAZ  İ. SEZGİN  H. ÇETİN  S. ORAL 
Milli Savuma Bakanı  İçişleri Bakanı  Dışişleri Bakanı  Maliye ve Gümrük Bakanı 
K. TOPTAN  O. KUMBARACIBAŞI  Y. AKTUNA 
Milli Eğitim Bakanı  Bayındırlık ve İskan Bakanı  Sağlık Bakanı 
Y. TOPÇU  N. CEVHERİ  M. MOĞULTAY 
Ulaştırma Bakanı  Tarım ve Köyişleri Bakanı V.  Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı 
M.T. KÖSE  E. FARALYALI  A. ATEŞ 
Sanayi ve Ticaret Bakanı  Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı  Kültür Bakanı V. 
A. ATEŞ  V. TANIR  B. D. AKYÜREK 
Turizm Bakanı  Orman Bakanı  Çevre Bakanı 
6/1/1992 Tarihli ve 92/2588 sayılı Kararnamenin Eki 
LİSTE 

            1) Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Hükümeti Arasında Türk Sovyet Sınır Hattının Her iki Tarafında Kalan Onar Kilometrelik Bölgenin İçinde Yapılacak Sivil ve Askeri Hava Vasıtalarının Uçuşlarını Düzenleyen Protokol 

            2) Erivan'ın Zvartnots ve Erebuny havaalanlarına iniş-kalkışları düzenleyen Mektuplar 

            3) Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği arasında yapılan ve Leninakan Havaalanına zaruri koşullarda ve Alet Uçuş Kuralları (IFR) ile iniş-kalkış yapacak sivil ve sivil amaçlı askeri hava vasıtalarının uçuşlarını düzenleyen Protokol 

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Hükümeti Arasında Türk Sovyet Sınır Hattının Her iki Tarafında Kalan Onar Kilometrelik Bölgenin İçinde Yapılacak Sivil ve Askeri Hava Vasıtalarının Uçuşlarının Uçuşlarını Düzenleyen Protokol 

            Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Soyvet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Hükümüti, 15 Temmuz 1937 tarihli "Türkiye Cumhuriyeti ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği arasında Hudut Hadise ve İhtilaflarının Sureti Tetkik ve Haline Müteallik Mukavelename"yi dikkate alarak, 

            6 Şubat 1991 tarihli "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Hükümeti arasında Harita Yapımı İçin Hava Fotograflarının Alımı ve Doğal Kaynakların Araştırılması ile Tarımsal İlaçlama, Doğal Afetler ve Kurtarma amacıyla sınır bölgelerinde yapılacak uçuşlara ilişkin işbirliği Protokolu"nun hükümlerinden hareketle, 

            Türk-Sovyet sınır hattının her iki tarafında kalan onar kilometrelik bölgenin içinde yapılacak sivil ve askeri hava vasıtalarının uçuşlarını düzenlemek amacıyla, 

            aşağıdaki hususlarda mutabakata varmışlardır. 

MADDE 1

            Karşı tarafın haberi olmaksızın sınır hattına on km'den yakın bulunan bölgelerde herhangi bir irtifada diğer tarafın sivil ve askeri hava vasıtaları uçuş yapamazlar. 

            Karşı tarafın haberi olmaksızın sivil ve askeri helikopterler sınır hattına iki km'den daha yakın bulunan bölgelerde herhangi bir irtifada uçuş yapamazlar. 

MADDE 2

            Madde 1'de belirtilen mesafelerden sınır hattına daha yakın sivil ve askeri hava vasıtaları ile helikopterlerin zorunlu uçuşlarında işbu Protokolun ekinde bulunan format çerçevesinde karşı tarafa bilgi verilmesi zorunludur, bu arada: 

            a) Askeri hava vasıtalarının planlı uçuşları için, uçuşların başlangıç tarihinden en az otuz gün önce diplomatik kanaldan, 

            Acilen yapılması gerekecek uçuşlarda uçuştan önce ivedi olarak, bu mümkün olmadığı takdirde, kalkıştan hemen sonra hava trafik kontrol makamları ile hudut komiserleri veya yardımcıları aracılığı ile, 

            b) Sivil hava vasıtalarının tarifeli uçuşları için, uçuşların başlangıç tarihinden en az onbeş gün önce sivil havacılık makamları aracılığı ile, 

            Acilen yapılması gerekecek uçuşlarda (sivil helikopterler dahil), uçuştan önce ivedi olarak, bu mümkün olmadığı takdirde, kalkıştan hemen sonra hava trafik kontrol makamları ile hudut komiserleri veya yardımcıları aracılığı ile, 

            c) Devlet sınırlarını korumak ile görevli helikopterlerin planlı uçuşları için, yıl boyunca düzenlenecek uçuşlarla ilgili bildirimler diplomatik kanaldan blok olarak yapılır. Bu bildirimlerde helikopterlerin tipi, sürati, rengi, bordo numarası, uçuş yüksekliği, muhtemel rotası, uçuş bölgesi ve iniş ve kalkış yeri yer alacaktır. Değişiklikler ile ilgili bildirimler uçuşların başlangıç tarihinden en az otuz gün önce hudut komiserleri veya yardımcıları aracılığı ile, 

            Acilen yapılması gerekecek uçuşlar ile ilgili bildirimler, uçuştan önce ivedi olarak, bu mümkün olmadığı takdirde, kalkıştan hemen sonra hava trafik kontrol makamları ile hudut komiserleri veya yardımcıları aracılığı ile, 

            bildirilecektir.

MADDE 3

            Sivil ve askeri hava vasıtalarının kara toprakları üzerinden devlet hududunun geçişleri, uluslararası kurallarla belirlenmiş koridorlardan ve konu ile ilgili bölgesel ve ikili anlaşmalarda belirlenen usullere göre yapılır. 

            Ortaya çıkan olağanüstü durumlarda hava vasıtalarının koridorlar dışında devlet hududunun geçişleri, bu uçuş şartları üzerinde her iki tarafın hudut komiserleri veya yardımcıları ve hava trafik kontrol makamlarının karşılıklı mutabakata varmasından sonra yapılabilir. 

MADDE 4

            Hudut hattına 10 km. lik sahaya yakın bulunan havaalanlarındaki İFR/VFR hava trafik paternleri madde 1'de belirtilen sınır hattına yaklaşma limitlerini ihlal etmeyecek şekilde düzenlenecektir. 

            Leninakan ve Erivan'daki Zvartnots ve Erebuny havaalanlarına uçuşları düzenleyen özel anlaşmalar iki ülke arasında imza edilmiştir. 

MADDE 5

            Sınır bölgesine bilinmeyen bir hava vasıtası girdiği zaman Taraflardan her biri bu hava vasıtasının kimliğinin belirlenmesi ve uçuşların emniyetinin sağlanması için hudut komiserleri veya yardımcıları ile hava trafik kontrol makamları vasıtasıyla işbirliğinde bulunacaklardır. 

MADDE 6

            İşbu Protokol yürürlükte kaldığı müddetçe 15 Temmuz 1937 tarihli "Türkiye Cumhuriyeti ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği arasında Hudut Hadise ve İhtilaflarının Sureti Tetkik ve Halline Müteallik Mukavelename Nihai Protokolu"nun 2 nci maddeye Müteferri 2 nci maddesinin 2 nci ve 3 üncü paragraflarının uygulaması durdurulmuştur. 

MADDE 7

            İşbu Protokolun süresi yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıldır. Taraflardan biri, bu sürenin bitiminden en az altı ay önce feshi ihbarda bulunmadığı takdirde Protokol birer yıllık süreler için kendiliğinden yenilenmiş sayılacaktır. 

MADDE 8

            Taraflardan herbiri gerekli gördüğü takdirde, İşbu Protokolün değiştirilmesini veya gözden geçirilmesini yazılı olarak önerebilecektir. Bu durumda yazılı bildirimin alındığı tarihten itibaren en geç altmış gün içinde gerekli görüşmelere başlanacaktır. 

MADDE 9

            Taraflardan her biri, istediği zaman yazılı bir bildirimle İşbu Protokol altmış gün daha yürürlükte kalacaktır. 

MADDE 10

            İşbu Protokol Tarafların kendi mevzuatlarına göre onaylanacak ve onay belgelerinin diplomatik yoldan teati edilmesini müteakip yürürlüğe girecektir. 

            İşbu Protokol 28 Kasım 1991 tarihinde Moskova'da Türkçe ve Rusça olarak ikişer nüsha halinde düzenlenmiştir. Türkçe ve Rusça metinler eş değerde geçerlidir. 
 
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Adına 
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Hükümeti Adına 

 
BİLDİRİM FORMU 

            1. Hava Vasıtasının Cinsi (Askeri veya Sivil) 

            2. Uçuşun Yapılacağı Tarih ve Saat ................

            3. On Km.lik Saha İçindeki Uçuş Rotası ve Bölgesi ...

            4. Uçak /Helikopterin Tipi ve Adedi ...............

            5. Uçuş yüksekliği ve Süratı .......................

            6. Uçak /Helikopterin Rengi ve Numarası ............

            Sayın Sovyet Heyeti Başkanı,

            Türk-Sovyet sınır hattının her iki tarafında kalan onar kilometrelik bölgenin içinde yapılacak sivil ve askeri hava vasıtalarının uçuşlarını düzenlemek amacıyla yaptığımız müzakereler sırasında vardığımız mutabakatı belirten metni aşağıda kayıtlı bugünkü tarihli mektubunuzu aldığımı size bildirmekle şeref duyarım: 

            "Sovyet Tarafı 28/11/1911 tarihli Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasında Türk Sovyet sınır hattının her iki tarafında kalan onar kilometrelik bölgenin içinde yapılacak sivil ve askeri hava vasıtalarının uçuşlarını düzenleyen Protokolü, 

            Erivan'ın Zvartnots ve Erebuny Havaalanlarının Sovyetler Birliği ile Türkiye arasındaki kara hududuna yakın konumunu ve bölgedeki zor coğrafi koşulları dikkate alarak, 

            Sivil ve askeri hava vasıtalarının uçuşları'nın güvenliğini sağlamak amacıyla, 

            Aşağıda belirtilen hususlarda mutabık kalmayı önermektedir.

            Sivil ve askeri hava vasıtalarının, Erivan'ın Zvartnots ve Erebuny Havaalanlarında yaptığı uçuşlar, 28/11/1991 tarihli Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasında Türk Sovyet sınır hattının her iki tarafında kalan onar kilometrelik bölgenin içinde yapılacak sivil ve askeri hava vasıtalarının uçuşlarını düzenleyen protokol hükümlerinin ihlali sayılmıyacaktır. 

            Sovyet Tarafı, Erivan'ın yukarıda zikredilen havaalanları bölgesindeki gerekli tahditleri gösteren hava trafik paternlerini Türk tarafına sunacaktır. 

            Türk Tarafı, bu teklifi kabul ettiği takdirde, işbu mektup ile cevabi mektubunuz bu konuda bir Anlaşmayı oluşturacaktır. Sözkonusu Anlaşma Tarafların milli mevzuatları uyarınca onaylanacak, yukarıda belirtilen Protokol ile aynı zamanda yürürlüğe girecek ve bu Protokol ile birlikte geçerli olacaktır." 

            Yukarıda kayıtlı hususlar hakkında Hükümetimin mutabakatını teyit etmekle şeref kazanırım, sayın Başkan. 

            Saygılarımla, 

                                                                                                Türk Heyeti Başkanı 
                                                                                                28 Kasım 1991

            Sayın Türk Heyeti Başkanı, 

            Sovyet Cumhuriyeti Hükümeti arasında Sovyet Türk sınır hattının her iki tarafında kalan onar kilometrelik bölgenin içinde yapılacak sivil ve askeri hava vasıtalarının uçuşlarını düzenleyen Protokolü, 

            Erivan'ın Zvartnots ve Erebuny Havaalanlarının Sovyetler Birliği ile Türkiye arasındaki kara hududuna yakın konumunu ve bölgedeki zor coğrafi koşulları dikkate alarak, 

            Sivil ve askeri hava vasıtalarının uçuşlarının güvenliğini sağlamak amacıyla, 

            Aşağıda belirtilen hususlarda mutabık kalmayı önermektedir. 

            Sivil ve askeri hava vasıtalarının, Erivan'ın Zvartnots ve Erebuny Havaalanlarında yaptığı uçuşlar, 28/11/1991 tarihli Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasında Sovyet Türk sınır hattının her iki tarafında kalan onar kilometrelik bölgenin içinde yapılacak sivil ve askeri hava vasıtalarının uçuşlarını düzenleyen protokol hükümlerinin ihlali sayılmıyacaktır. 

            Sovyet Tarafı, Erivan'ın yukarıda zikredilen havaalanları bölgesindeki gerekli tahditleri gösteren hava trafik paternlerini türk tarafına sunacaktır. 

            Türk Tarafı, bu teklifi kabul ettiği takdirde, işbu mektup ile cevabi mektubunuz bu konuda bir Anlaşmayı oluşturacaktır. Sözkonosu Anlaşma Tarafların milli mevzuatları uyarınca onaylanacak, yukarıda belirtilen Protokol ile aynı zamanda yürürlüğe girecek ve bu Protokol ile birlikte geçerli olacaktır." 

            Saygılarımla, 

                                                                                    Sovyet Heyeti Başkanı

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Arasında yapılan ve Leninakan Havaalanına Zaruri Koşullarda ve Alet Uçuş Kuralları (IFR) İle İniş Kalkış Yapacak Sivil ve Sivil Amaçlı Askeri Hava Vasıtalarının Uçuşlarını Düzenleyen Protokol 

            Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sovyet sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Hükümeti, 

            15, Temmuz 1937 tarihli "Türkiye Cumhuriyeti ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri birliği arasında Hudut Hadise ve ihtilaflarının Sureti Tetkik ve Halline Müteallik Mukavelename"yi, 

            6 Şubat 1991 tarihli "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Hükümeti arasında Harita Yapımı için Hava Fotoğraflarının Alımı ve Doğal Kaynakların Araştırılması ile Tarımsal ilaçlama, Doğal Afetler ve Kurtarma Amacıyla Sınır Bölgelerinde Yapılacak Uçuşlara ilişkin işbirliği Protokolu"nu, 

            28/11/1991 tarihli "Türkiye Cumhuriyeti hükümeti ile sovyet sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Hükümeti arasında Türk Sovyet sınır hattının her iki tarafında kalan onar kilometrelik bölgenin içinde yapılacaük Sivil ve Askeri Hava Vasıtalarının Uçuşlarını düzenleyen Protokolu" ve 

            7 Aralık 1944 tarihli Şikago Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesinin 1 inci ve 2 nci maddeleri ile aynı Sözleşmenin 11 sayılı Ekinin ikinci Bölümünün 2.1.1 paragrafını be bununla ilgili Not'u, 

            Leninakan Havaalanının Türkiye Sovyetler Birliği kara sınırına yakın konumunu ve bölgedeki zor coğrafi koşulları dikkate alarak, 

            Sözkonusu alana zaruri koşullarda ve Alet Uçuş Kuralları (IFR) ile iniş kalkış yapacak sivil ve sivil amaçlı askeri hava vasıtalarının uçuşlarının güvenliğini sağlamak üzere 

MADDE 1

            Leninakan Havaalanına zaruri koşullarda ve Alet Uçuş Kuralları (IFR) ile iniş kalkış yapacak sivil ve sivil amaçlı askeri hava vasıtalarının iniş ve kalkışları sırasında uygulayacakları trafik paternleri uyarınca sivil ve sivil amaçlı askeri hava vasıtaları, Türkiye SSCB kara sınırının Protokolların asıllarına ekli ek haritada belirtilen 404700N-434328E/404100N-434100E/403340N-433830E noktaları arasında kalan bölge dahilindeki Türk hava sahasını bu sınırların batısına geçmeden kullanabileceklerdir. Yukarıdaki kategoriye giren uçuşlar on km. lik bölge içindeki uçuşlara ilişkin mutabakatın ve sınırın ihlali olarak mütalaa edilmeyecektir. Türk tarafının sözkonusu hava sahası içindeki her türlü hükümranlık hak ve yetkisi mahfuz kalacaktır. 

MADDE 2

            Sovyet Tarafı, sivil ve sivil amaçlı askeri hava vasıtalarının, Leninakan Havaalanına zaruri koşullarda ve Alet Uçuş Kuralları (IFR)ile iniş kalkışları sırasında uygulayacakları alt alçalma ve tırmanış planlarını işbu Protokolün ekinde bulunan haritadaki sınırların batısına geçilmeksizin hazırlayarak Türk Tarafına sunacaktır. 

            Bu uygulamayla ilgili eşgüdüm ve Leninakan Havaalanı için, ortak kara sınırının batısına geçerek yapılacak uçuşların bilgilerinin teatisi Erivan ve Ankara ATC Merkezleri arasındaki telefon devreleri üzerinden yapılacaktır. Bu çerçevede, Leninakan Havaalanına ait sadece gerekli bilgiler Erivan ACC tarafından, Ankara ACC'ye gecikmeksizin bildirilecektir. Böyle bir irtibat sağlanamadığı takdirde, Türk Hava sahasında bölümleri bulunan alet alçalma ve tırmanış planları kullanılmayacaktır.

MADDE 3

            İki ülke ilgili Sivil Havacılık Mekanları, sözkonusu ATC merkezleri arasında uygulamaya açıklık getirecek bir Anlaşma Mektubu düzenleyecektir. Böyle bir Anlaşma Mektubunun hazırlanması, yürürlüğe girmesi veya değiştirilmesi en az formaliteyle gerçekleştirilecektir. 

MADDE 4

            Taraflar, işbu Protokol uyarınca yapılacak tüm uçuşlarda, hava trafik kontrol makamları ve hudut komiserleri veya yardımcıları vasıtasıyla uçuş emniyetini sağlayacak ve diğer gerekli güvenlik önlemlerini alacaklardır. 

MADDE 5

            Türk Tarafı istediği zaman yazılı bir bildirimle işbu Protokolu sona erdirebilecektir. Bu durumda yazılı bildirimin alındığı tarihten itibaren işbu Protokol otuz gün daha yürürlükte kalacaktır. 

            İşbu Protokol Tarafların kendi mevzuatlarına göre onaylanacak ve onay belgelerinin diplomatik yoldan teati edilmesini müteakip yürürlüğe girecektir. 

            İşbu Protokol 28 Kasım 1991 tarihinde Moskova'da Türkçe ve Rusça olarak ikişer nüsha halinde düzenlenmiştir. Türkçe ve Rusça metinler eş değerde geçerlidir. 

 
 
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti 
Adına 
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Hükümeti Adına 

            Not : Rusça metni 26 Ocak 1992 gün ve 12223 sayılı Resmi Gazete'dedir. 

            NK 38-10 

            AMS SERIESK502 adlı harita 26 Ocak 1992 gün ve 21123 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır.