Milletlerarası Sözleşme  
Resmi Gazete: 03.05.1992 Sayı : 21217 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 31 Sahife:1458
     
Milletlerarası Anlaşma
 
Karar Sayısı: 92/2822
Karar Tarihi : 12/03/1992 
     
            15 Kasım 1975 tarihinde Cenevre'de yapılan ekli Uluslararası Ana Trafik Koridorları Avrupa Anlaşması (AGR)'na katılmamız; Dışişleri Bakanlığı'nın 28/2/1992 tarihli ve EIUK/205-1304 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 12/3/1992 tarihinde kararlaştırılmıştır. 
Süleyman DEMİREL     Turgut ÖZAL 
Başbakan      Cumhurbaşkanı 
E. İNÖNÜ  C. ÇAĞLAR  T. ÇİLLER E. CEYHUN 
Devlet Bakanı ve Başb. Yard.  Devlet Bakanı  Devlet bakanı  Devlet bakanı
İ. TEZ  A. GÖNEN  T. AKYOL  G. ERGENEKON
Devlet bakanı Devlet bakanı Devlet bakanı Devlet bakanı
O. KİLERCİOĞLU  M. KAHRAMAN  Ö. BARUTÇU  A. GÖNEN 
Devlet bakanı Devlet bakanı Devlet bakanı Devlet bakanı
E. ŞAHİN  Ş. ERCAN  M. BATALLI  M. S. OKTAY 
Devlet bakanı Devlet bakanı Devlet bakanı Maliye ve Gümrük Bakanı 
N. AYAZ  İ. SEZGİN  O. KUMBARACIBAŞI  S. ORAL 
Milli Savuma Bakanı  İçişleri Bakanı  Dışişleri Bakanı  Maliye ve Gümrük Bakanı 
K. TOPTAN  O. KUMBARACIBAŞI  Y. AKTUNA 
Milli Eğitim Bakanı  Bayındırlık ve İskan Bakanı  S ağlık Bakanı 
Y. TOPÇU N. CEVHERİ  M. MOĞULTAY
Ulaştırma Bakanı  Tarım ve Köyişleri Bakanı V.  Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı 
M.T. KÖSE  E. FARALYALI  D.F. SAĞLAR
Sanayi ve Ticaret Bakanı  Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı  Kültür Bakanı V. 
A. ATEŞ  V. TANIR  V. TANIR
Turizm Bakanı  Orman Bakanı  Çevre Bakanı 
     
 
AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU 
İÇ ULAŞIM KOMİTESİ 
CENEVRE'DE 15 KASIM 1975 TARİHİNDE YAPILAN 
ULUSLARARASI ANA TRAFİK KORİDORLARI 
AVRUPA ANLAŞMASI (AGR) 

            ULUSLARARASI ANA TRAFİK KORİDORLARI AVRUPA ANLAŞMASI (AGR) TARAFLAR

            Avrupa uluslararası karayolu trafiğini kolaylaştırmak ve geliştirmek lüzumunu BİLEREK, 

            Avrupa ülkeleri arasındaki bağları kuvvetlendirmek amacıyla uluslararası trafiğin gelecekteki taleplerine uygun olarak yolların yapım ve geliştirilmesi için ortaklaşa bir planın ana hatlarını belirleme gereğini DİKKATE ALARAK, 

            Aşağıdaki konularda ANLAŞMIŞLARDIR: 

MADDE 1

            Uluslararası E Yolları Ağının Tanımı ve Kabulü 

            Taraflar, bundan böyle "Uluslararası E yolları Ağı" olarak geçecek olan ve bu Anlaşmanın EK 1'inde tarif edilen öneri yolağına dahil uluslararası öneme haiz olan ve kendi ulusal programları çerçevesinde ele alacakları yolların yapımı ve geliştirilmesinin müştereken planlanmasını kabul ederler. 

MADDE 2

            Uluslaraası E Yolları Ağı, kuzey-güney ve batı-doğu doğrultularında uzanan ana koridorların genelde dik olarak kesiştiği bir "gridş" sisteminden oluşur; sistemde ayrıca ana koridorları birbirine bağlayan ara yollar ile bağlantı, uzantı ve irtibat yolları da bulunur. 

MADDE 3

            Uluslararası E Yolları Ağındaki Yolların Yapım ve Geliştirilmesi 

            Anlaşmanın 1. maddesinde belirtilen uluslararası E Yolları Ağzında bulunan yollar bu Anlaşmanın EK 2'sinde belirtilen şartlara uygun hale getirilir.

MADDE 4

            Uluslararası E Yolları Ağındaki Yolların İşaretlenmesi

            1. Uluslararası E Yolları Ağı bu Anlaşmanın EK 3'ünde belirtilen yol işaretleri ile tanımlanır ve işaretlenir. 

            2. Bu Anlaşmanın ve eklerinin belirlediği şartlara uymayan bütün E Yolları işaretleri, Anlaşma Yürürlüğe girdikten sonraki üç yıl içinde 6. madde uyarınca, ilgili devlet tarafından kaldırılır. 

            3. İlgili devlet, bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonraki dört yıl içinde, 6. madde uyarınca ve Anlaşmanın EK 3'ünde belirlenen şartlara uygun olarak yeni yol işaretlerini Ulusulararası E Yolları Ağındaki bütün yollara yerleştirir. 

            4. Bu maddedin hükümlerine Anlaşmanın 1. maddesinde belirtilen ulusal programlar nedeniyle herhangi bir kısıtlama getirilemez. 

MADDE 5

            Bu Anlaşmayı imzalamak ve Taraf olmak için gerekli İşlemler

            1. Bu Anlaşma, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu üyesi olan, ya da Komisyon statüsünün 8. fıkrasına uygun olarak 1976 tarihine kadar imzaya açılır. 

            2. Devletlerin Anlaşmaya taraf olabilmeleri için; 

            a) tasdik, kabul veya onay gerektirmeyen imzaları; 

            b) tasdik, kabul veya onay gerektiren imzayı takiben tasdik, kabul veya onay, ya da, 

            c) "accession" gereklidir. 

            3. Tasdik, kabul, onay veya "accession"; bunlarla ilgili dökümanın, gereği gibi ve zamanında Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine tevdi edilmesi ile işlerlik kazanır.

MADDE 6

            Bu Anlaşmanın Yürürlüğe Girmesi 

            1. Bu Anlaşma tasdik, kabul ve onay geretirmeden imza koyan sekiz devletin imzalaması üzerine; ya da tasdik, kabul, onay veya "accession" için başvurmaları halinde ve E Yolları Ağzında bir veya daha fazla sayıdaki yolun ilgili devltlerin topraklarında kesintisiz bir bütün teşkil etmeleri şartı ile en az dört devletin başvuruları ya da imzalamaları üzerine başvuru veya imza tarihinden 90 gün sonra yürürlüğe girer. Bu şartın yerine getirilemediği halde, tasdik, kabul ve onay gerektirmeyen imza halinde imza tarihinden; veya tasdik, kabul, onay veya "accession" halinde başvuru tarihinden 90 gün sonra sözü geçen şart yeterli görülür.

            2. Bu maddenin 1. paragrafında belirtilen 90 günlük sürenin başlamasından sonra tasdik, kabul, kabul, onay veya "accession" için başvuru yapan her devlet için Anlaşma, başvuru tarihinden 90 gün sonra yürürlüğe grer. 

            3. Yürürlüğe grmesiyle bu Anlaşma, 16 Eylül 1950 tarihinde Cenevre'de imzalanmış olan "Milletlerarası Ana Trafik yollarının İnşasına Mütedair Beyanname" adlı Deklerasyonu sona erdirir ve onun yerini alır. 
 

 MADDE 7

            Bu Anlaşmanın Ana Metnini Değiştirmek İçin Gerekli İşlemler 

            1. Bu Anlaşmanın ana metni üzerinde herhangi bir değişiklik önerisinde bulunan bir tarafın talebi üzerine, bu öneri Avrupa Ekonomik Komisyonu'nun (AEK) Karayolu Ulaşımı Çalışma Grubunda görüşülür. 

            (b) Değişiklik önerisi, Tarafların üçte iki çoğunluğunun mevcut olup oylamaya katıldığı bir oturumda, mevcudun ve oylamaya katılanların üçte iki çoğunluğunca kabul edilir ise Genel Sekreter tarafından kabul edilmesi için tüm Taraflara duyurulur. 

            (c) Değişikliğin Tarafların üçte ikisince kabul edilmesi halinde, Genel Sekreter tüm Taraflara bunu duyurur ve değişiklik, bu duyurudan oniki ay sonra yürürlüğe girer. Bu değişiklik, yürürlüğe girmeden önce kabul etmediklerini beyan edenler dışında bütün Taraflarca uygulanır. 

            3. Taraflardan en az üçte birinin talebi üzerine, Genel Sekreter tarafından 5. maddede belirtilen Devletlerin davet edileceği bir konferans yapılır. Böyle bir konferansda ele alınacak değişiklekler için, bu maddenin 2. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen işlemler uygulanır.

MADDE 8

            Bu Anlaşmanın EK 1'ini Değiştirmek için Gerekli İşlemler 

            1. Bu Anlaşmanın EK 1'i bu maddede açıklanan işlemlerle değiştirilebilir.

            2. Bu Anlaşmanın EK 1'i üzerinde herhangi bir değişiklik önerisinde bulunan bir Tarafın talebi üzerine, bu öneri Avrupa Ekonomik Komisyonu'nun (AEK) Karayolu Ulaşımı Çalışma Grubunda görüşülür.

            3. Değişiklik önerisi, Tarafların çoğunluğunun mevcut olup oylamaya katıldığı bir oturumda, mevcudun ve oylamaya katılanların çoğunluğunca kabul edilir ise Genel Sekreter tarafından doğrudan ilgili Tarafların yetkili kuruluşlarına duyurulur. Aşağıdaki hususlar doğrudan ilgili Taraflarca dikkate alınır:

            a) Yeni bir uluslararası A sınıfı yol ve mevcut A sınıfı yolda değişiliklik önerildiğinde, topraklarından bu yolların geçtiği Taraflar;

            b) Yeni bir uluslararası B sınıfı yol veya mevcut B sınıfı yolda değişiklik önerildiğinde, talepte bulunan ülkeye komşu olan ve topraklarından uluslararası A sınıfı bir veya daha çok yol geçen ve bu yollara yen bir uluslararası B sınıfı yol veya mevcut B sınfı yolda değişiklik önerilen bir yol bağlanması halinde komyu olan herhangi bir Taraf. Yukarıda belirtilen durumda, uluslararası A sınıfı bir veya daha çok yol üzerinde deniz bağlantısı olan iki Taraf ülke bu fıkraya göre komşu sayılırlar.

            4. Bu maddenin 3. fıkrasına dayanılarak duyurulan değişiklik önerileri için, duyurma tarihiden itibaren 6 ay içinde, doğrudan ilgili Tarafların yetkili kuruluşlarınca Genel Sekretere herhangi bir itirazda bulunulmazsa önerilen kabul edilmiş olur. Bir Tarafın yetkili kuruluşu ulusal yasalarının Anlaşma için belirli bir otoriteden yetki veya yasama organından onay gerektirdiğini ifade ederse, bu Anlaşmanın EK 1'inde yapılan değişikliğe muvafakat etmiş sayılmaz ve yetkili kuruluş gerekli yetki veya onayı sağladığını Genel Sekrete'e bildirinceye kadar değişiklik önerisi kabul edilmez. Önerilen değişikliğin duyurulmasından sonraki onsekiz ay içinde yetkili kuruluşa bir bildirim yapılmamışsa veya yukarda belirtilen altı ay içinde doğrudan ilgili bir Tarafın yetkili kuruluşunca önerilen değişikliğe itirazda bulunulmuş ise, öneri kabul edilmez.

            5. Kabul edilen her diğişiklik önerisi tüm Taraflara Genel Sekreterce duyurulur ve bu duyuru tarihinden üç ay sonra tüm Taraflar için yürürlüğe girer.

MADDE 9

            Bu Anlaşmasının EK 2 ve EK 3'lerini Değiştirmek için Gerekli İşlemler

            1. Bu Anlaşmanın EK 2 ve EK 3'leri bu maddede belirtilen işlemler ile değiştirilebilir.

            2. Bu Anlaşmanın EK 2 ve EK 3'leri üzerinde herhangi bir değişiklik önerisinde bulunan bir Tarafın talebi üzerine, bu öneri Avrupa Ekonomik Komisyonu'nun (AEK) Karayolu Ulaşımı Çalışma Grubunda görülüşür.

            3. Değişiklik önerisi, Tarafların çoğunluğunun mevcut olup oylamaya katıldığı bir oturumda, mevcudun ve oylamaya katılanların çoğunluğunca kadar edilir ise Genel Sekreter tarafından kabul edilmesi için tüm Taraflara duyurulur.

            4. Değişiklik bildirim tarihinden itibaren altı ay içinde Genel Sekretere değişikliğe ilişkin itirazda bulunan Taraflara ait yetkili kuruluşların sayısı üçte birden daha az ise değişiklik kabul edilmiş olur.

            5. Kabul edilen her öneri tüm Taraflara Genel Sekreterce duyurulur ve bu duyuru tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girer.

MADDE 10

            Bu Anlaşmanın Eklerine Önerilecek Değişikliklerin Duyurulacağı Kuruluş Adreslerinin Bildirimi

            Her Devlet bu Anlaşmanın imzalaması, tasdik, kabul etme, onaylama veya "accession" sırasında, Anlaşmanın 8 ve 9. maddelerinin gereği olarak Anlaşma eklerine önerilecek değişiklikleri duyurmlası için yetkili kuruluşlarının isim ve adreslerini Genel Sekretere bildirir.

MADDE 11

            Bu Anlaşmanın Feshi ve Yürürlükten Kalkınması

            Taraflardan herhangi biri, Genel Sekretere yapacağı yazılı bir başvuru ile bu Anlaşmayı fesh edebilir. Fesih, başvurunun Genel sekretere ulaşmasından bir yıl sonre geçerlik kazanır.

MADDE 12

            Bu Anlaşma, birbirini takip eden oniki aylık bir süre içinde Taraf sayısının sekizden az olması halinde yürürlükten kalkar.

MADDE 13

            Uyuşmazlıkların Çözümü

            1. Bu Anlaşmanın yorumuna veya uygulamasına ilişkin olarak iki veya daha fazla Taraf arasında uyuşmazlık ortaya çıktığında, ve bu uyuşmazlığın Taraflar arasında görüşmeler veya diğer uzlaşma yolları ile giderilememesi üzerine Taraflardan birinin hakem usulüne müraçcaatı talep etmesi halinde, uzlaşmanın temini için, uyuşmaz Tarafların mutabakatı ile seçilmiş bir veya daha fazla sayıda hakemin iradesine başvurulur. Hakem usulüne müracaat edilmesinden sonraki üç ay içinde uyuşmaz Taraflar hakem veya hakemlerin seçiminde anlaşma sağlayamazlar ise, Taraflardan herhangi biri Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine uyuşmazlığı karara bağlmak üzere tek bir hakem ataması için talepte bulunabilir.

            2. Bu maddenin 1. fıkrasına dayanarak atanan hakem veya hakemlerin kararları uyuşmaz Taraflar için bağlayıcıdır.

MADDE 14

            Bu Anlaşmanın Uygulanmasındaki Sınırlar

            Bu Anlaşmadaki hiç bir hüküm, Taraflardan herhangi birinin Birleşmiş Milletler Beyannamesinin Esasları ile uyumlu olarak, iç veya dış güvenliği gibi gerekli gördüğü ve durumun gerekleri ile sınırlı olan fiilleri yapmaktan alıkonacağı anlamını taşımamaktadır.

MADDE 15

            Bu Anlaşmanın 13. Maddesi ile ilgili Beyan

            Bu Anlaşmanın imzalanması sırasında ya da tasdik, kabul, onay veya "accession" için başvuru sırasında, herhangi bir Devlet bu Anlaşmanın 13. maddesinin kendisini bağlamadığını beyan edebilir. Diğer Taraflar da, böyle bir beyan yapan Tarafa karşı 13. madde ile bağımlı olamazlar.

MADDE 16

            Taraflara Yapılacak Duyurular

            Bu Anlaşmanın 7, 8, 9 ve 15. maddelerinde yer alan beyan, bildiri ve duyurulara ek olarak, Genel Sekreter Taraflara ve 5. madde'de belirtilen diğer Devletlere şunları duyurur:

            a) 5. madde kapsamındaki imzalar, tasdikler, kabuller, onaylar ve "accession"lar,

            b) 6. madde'ye göre Anlaşmanın yürürlüğe girme tarihleri,

            c) 7. madde'nin 2 (c) fıkrası, 8. madde'nin 4. ve 5. fıkraları ile 9. madde'ye göre bu Anlaşmaya yapılacak değişikliklerin yürürlüğe girme tarihi,

            d) 11. madde kapsamındaki fesih,

            e) 12. madde kapsamındaki bu Anlaşmanın sona ermesi.

MADDE 17

            Mevcut Anlaşmanın Genel Sekreterce Muhafazası

            Bu Anlaşmanın orjinili 31 Aralık 1976 tarihinden itibaren Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri tarafından muhafaza edilir ve onun tarafından bu Anlaşmanın 5. maddesi kapsamındaki Devletlere tasdikli kopyalar gönderilir.

            Gereğince yetkili aşağıdaki imza sahipleri bu Anlaşmayı ŞAHİTLERİN huzurunda imzalamışlardır.

            Cenevre"de onbeş Kasım bin dokuzyüz yetmiş beş tarihinde, tek nüsha olarak ve üz metin de aynı derecede muteber olmak üzere İngilizce, Fransızca ve Rusca DÜZENLENMİŞTİR.

AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU
İÇ ULAŞIM KOMİTESİ
CENEVRE'DE 15 KASIM 1975 TARİHİNDE YAPILAN
ULUSLARARASI ANA TRAFİK KORİDORLARI
AVRUPA ANLAŞMASI (AGR)
Düzeltme 1
(anlaşmanın 8. maddesine uygun olarak kabul edilen ve
12 Eylül 1986 tarihinde yürürlüğe giren düzeltmeler)
EK 1_*/
ULUSLARARASI E YOLLARI AĞI

            Açıklayıcı Notlar

            1. A sınıfı yollar olarak tanımlanan ana istikamet yolları ile ara yollar iki haneli rakamla; B sınıfı olarak tanımlanan bağlantı yolları ile yan yollar üç haneli rakamla numaralandırılır.

            2. Kuzey-güney doğrultusundaki ana istikamet yolları, batıdan doğruya doğru artan ve sonu 5 ile biten iki haneli (tek) bir rakamla numaralındırılır. Doğu-batı doğrultusundaki ana istikamet yolları, kuzeyden güneye doğru artan ve sonu 0 ile biten iki haneli (çifgt) bir rakamla numaralandırılır. Ara yollar, arasında yer aldıkları ana istikamet yollarının numaralandırılır. B sınıfı yollar, üç haneli bir rakamla numaralandırılır.B sınıfı yollar, üç haneli bir rakamla numaralndırılır. Bu rakakmın birinci hanesi, bu yolun kuzeyinde yer alan en yakın ana istikamet yolunu, ikinci hanesi bu yolun batısında yer alan en yakın ana istikamet yolunu göstermekte olup; üçüncü hane ise yolun seri numarasıdır.

            _______________

            _*/ECE/TRANS/16 sayılı dükümanda görülen ek 1 metninin yerini alır.

YOLLARIN LİSTESİ

            A. Ana yollar

            (1) Batı- doğu yönü

            (a) Ana istikamet yolları

            E 10 Narvik - Kiruna - Lulea
 

E 20 Shannon - Limerick - Portlaoise - Dublin ... 
liverpoll- Manchester - Bradford - Leeds -    Hull... Esbjerg - Kolding - Middelfart -    Nyborg... Korsor - Koge - Kobenhavn ... Malmö -   Helsingborg - Halmstad - Göteborg - Örebro -   Arboga - Eskilstuna - Södertalje - Stockholm ...   Tallinh - Leningrad

 E 30 Cork - Waterford - Wexford - Rosslare ...    Fishguard - Swansea - Carfif - Newpot - Bristol -   London - Clchestker - Ipswich - Felixstowe ...   Hoek  van Holland - den Haag - Gouda -    Utrecht - Amersfoort  - Oldenzaal - Osnabrück   - Bad Oeynhausen - Hannover -  Braunschweig -   magdeburg - Berlin - Swiebodzin -  Poznan -    Lowicz - Warszawa - Brest - Minsk - Smolensk   - Moskova.

 E 40 Calais - Oastende - Gent - Bruxelles - Liege -   Aachen - Köln - Olpe - Giessen - Bad Hersfeldr -   Herleshausen - Eisenach - Erfurt - Gera - Karl-  Marx-Stadrt- Dresden - Görlitç - Legnica -    Wroclaw - Opole - Gliwice - Krokow - Przemysl -   Lvov - Rovno - Zhitomir - Kiev - Kharkov - Rostov   na Donu.
 E 50 Brest - Rennes - Le Mans - Paris - Reims - Metz -   Saarbrücken  Mannheim - Heilbronn - Nürnberg -   Rozvadovc - Plzen - Praha - Jihlava - Brno -   Zilina - Presov - Kosice - Vysne Nemecke -    Uzhgorod - Mukaceva.

 E 60 Brest - Mantes - Tours - Orleans - Courtenay -   Beaune - Besançon - Belfort - Mulhouse - Basel -   Zürich - Winterthur - St. Gallen - St. Margrethen 
  - Lauterach - Feldkirch - Imst - Innsbruck -  Wörgl - Salzburg - Linz - Wien - Nickelsdorf -  Mosonmagyarovar - Györ - Budapest - Püspökladany 
- Oradea - Cluj Napoca - Turda - Slobozia -    Hirşova - Constanta.

 E 70 La Coruna - Oviedo - Bilbao - San Sebastian -   Bordeaux - Clermont - Ferrand - Lyon - Chambery -   Susa - Torina - Alessandria - Tortona - Brescia -   Verona - Mestre (Venezia) - Palmanova - Trieste -   Ljubljina - Zagreb - Djakovo - Beograd - Vrsac -   Timisorara -Caransebeş - Drobeta Turnu Severan -   Craiova - Pitesti - Bucureşti - Giurgiu - Ruse -   Razgrad - Choumen - Varna.

 E 80 Lisboa - santarenm - Leiria - Coimbra - Viseu -   Guarda - Salamanca - Burgos - San Sebastian - Pau   - Taulouse - Narbonne - Nimes - Aix - en -    Provence - Nice - Vintimiglia - Savona - Genova -   La Spezia - Migliarino - Livorno - Grasseto -   Roma - Pescara... dubrovnik - Petrovac - Titograd   - Pristina - Nis - Dimitrovgrad - Sofia - Plovdiv   - Svilengrad - Edirne - Babaeski - Silivri -   İstanbul - İzmit - Adapazarı - Bolu - Gerede -   Ilgaz - Amasya - Niksar - Refahiye - Erzincan -   Aşkale - Erzurum - Ağrı - Gürbulak - Iran    (Islamic Republic of)

 E 90 Lisboa - Setubal - Pegoes - Elvas - Badajoz -   Madrid -  Zaragoza - Lerida - Barcelona ...    Mazara del Vollo - Palermo - Messina ... Reggio   di Calabria - Catanzaro - Crotone - Sibari -   Metaponto - Taranto - Brindisi ... Igoumenitsa -   Ioannina - Kozani - Thessaloniki - Alexandropouli   - İpsali - Keşan - Gelibolu ... Lapseki - Bursa -   Eskişehir - Sivrihisar - Ankara - Aksaray - Adana   - Toprakkale - Gaziantep - Ş. Urfa - Nusaybin -   Cizre - Habur - Iraq

(b) Ara Yollar
E 06 Olderfjord - Lakselv - Karasjok - Kirkenes
E 12 Mo i Rana - Umea ... Vaasa - Tampere - Helsinki. 
E 14 Trondheim - Storlien - Östersund - Sundsvall
E 16 Londonderry - Belfast ... Glasgow - Edinburgh.
E 18 Craigavon - Belfast - Larne ... Stranraer - Gretna -  Carlisle - Newcastle ... Stavanger - Kristiansand -  Oslo - Kalstad - Örebro - Arboga - Vasteras -  Stockholm - Kappelskar ... Mariehamn ...  Turku/Naantali - Helsinki - Vaalimaa - Leningrad
E 22 Holyhead - Chester - Warrington - Manchester - Leeds -  Doncaster - Immingham ... Amsterdam - Groningen -  Oldenburg - Bremen - Trelleborg - Malmö- Kalman -  Norrköping
E 24 Birmignham - Cambridge - Ipswich
E 26 Hamburg - Berlin
E 28 Berlin - Sczecin - Goleniow - Koszalin - Gdansk.
E 32 Colchester - Harwich.
E 34 Antwerpen - Eindhoven - Venlo - Oberhausen - Dortmund  - Bad Oeynhausen.
E 36 Berlin - Lübbenau- Cottbus - Legnica.
E 42 Dunkergue- Lille- Mons - Charleroi - Namur - Liege -  St. Vith - Witthich - Bingen - Wiesbaden - Frankfurt  am Maih - Aschaffenburg
E 44 Le Havre - Amiens - Charleville - Mezieres - Luxemourg  - Trier - Koblenz - Giessen
E 46 Cherbourg - Caen - Rouen - Reims - xCharleville -  Mazieres - Liege 
E 48 Schweinfurt - Bayreuth - Marktredwitz - Cheb - Karlovy  Vary - Praha
E 52 Strasbourg - Appenweier - Karlsruhe - Stuttgart - Ulm  - München - Salzburg
E 54 Paris - Chaumont - Mulhouse - Basel - Waldshut -  Lindau - München
E 56 Mürnberg - Regensburg - Passau - Wels - Sattledt
E 58  Wien - Bratislava
E 62 Nantes - Poitiers _ Macon - Geneve - Lausanne -  Martigny - Sion - Simplon - Gravellona Toce - Milano -  Tortona.
E 64 Torino - Milono - Brescia
E 66 Fortezza - St. Candido - Spittal - Villach -  Klagenfurt - Graz - Veszprem - Szekesfehervar
E 68 Szeged - Arad - Deva - Sibiu - Braşov
E 72 Bordeaux - Toulouse
E 74 Nice - Cuneo - Asti - Allessandria
E 76 Migliarino - Firenze
E 78 Grosseto - Arezzo - Sansepolcro - Fano.
E 82 Porto - Vila Real - Bragança - Zamora - Tordesillas 
E 84 Keşan - Tekirdağ - Silivri.
E 86 Krystalopiği - Florina - Vevi - Yefira
E 88 Ankara - Yozgat - Sivas - Refahiye
E 92 Igoumenitsa - Joannina - Trikala - Volos
E 94 Corinthos - Athinai. 
E 96 izmir - Uşak - Afyon - Sivrihisar
E 98 Toprakboğazı - Kırıkhan - Reyhanlı - Cilvegözü  - Syrian Arab Republic 

(2) Kuzey - güney yönü
(a) Ana istikamet yolları
E 05 Greenock - Glasgow - Gretna - Carlisle - Penrith -  Preston - Warrington - Birmingham - Newbury -  Southampton ... Le Havre - Paris - Orleans - Tours -  Poitiers - Bordeaux - San sebastian - Burgos - Madrid  - Cordoba - Sevilla - Cadiz - Algeciras.

E 15 Inverness - Perth - Edinburgh - Newcastle - Scotch -  Corner - Doncaster - London -Folkestone - Dover ...  Calais - Paris - Lyon - Orange - Narbonne - Gerona -  Barcenlona -  Taragona - Castellon de la Plana -  Valancia - Alicante - Murcia - Algeciras.

E 25 Hoek van Holland - Rotterdam - Gouda - Utrecht - ‘s- Hertogenboach - Eindhoven - Maastricht - Liege -  Bastogne - Arlon - Luxembourg - Metz - St. Avold -  Strasbourg - Mulhouse - Basel - Olten - Bern -  Lausanne - Geneve - Mont - Blanc - Aousta - Trino -  Alessandria - Tortona - Genova 

E 35 Amsterdam - Utrecht - Arnhem - Emmerich - Oberhausen -  Köln - Frankfurt am Main - Heidelberg - Karlsruhe -  Offenburg - Basel - Olten - Luzern - Altdrof- S.  Gottordo - Bellinzona - Lugano - Chiasso - Como -  Milano - piacenza - Parma - Modena - Firenze - Arezzo  - Roma

E 45 Göteborg ... Frederikshavn - Aalborg - Arhus - Vejle -  Kolding - Froslev - Flensburg - Hamburg - Hannover -  Göttingen - Kassel - Fulda - Würzburg - Nürnberg -  München - Rosenheim - Wörgl - Innsbruck - Brenner- Pass/Passo del Brennero - Fortezza - Balzano - Trento  - Verona - Modena - Bologra - Cesena - Perugia - Roma  - Napoli - Salerno - Sicignano - Cozenza - Villa S.  Giovanni ... Messina - Catania - Siracusa - Gela
E 55 Kemi - Tornio - Haparanda - Leulea - Umea - Sundsvall  - Stockholm - Södertalje - Norrköping - Jönköping -  Helsingborg ... Heksimgor - Kobenhavn - Koge -  Vordingborg - Orehoved - Nykobing Falster - Gedser ...  Rostsck - Berlin - Lübbenau - Dresden - Cinovec -  Teplice - Praha - Tabor - Ceske Budejovice - Dolni  Dvoriste - Linz - Salzburg - Villach - Tarvisio -  Udine - Palmonova - Mestre (venezia) - Ravenna -  Cesena - Rimini - Fano - Ancona - Pescara - Canosa -  Bari - Brindisi ... Igoumenitsa - Preveza - Messolongi  - Rion - Patrai - Pyrgos - Kalamata

E 65 Malmö - Ystad ... Swinoujcia - Wolin - Goleniow -  Szcecin - Swiebodzin - Jelenia - Gora - Harrachov-  Zelezny Brod - Turnov - Mlada Boleslav - Praha -  Jihlava - Brno - Breclav - Bratislava - Rajka -  Mosonmagyarovar - Csorna - Szombathely - Körmend -  Zalaegerszeg - Nagykanizsa - Letenye - Zagreb -  Karlovac - Rijeka - Split - metkovic - Dubrovnik -  Petrovac - titograd - Bijelo Plje - Skopje - Kicevo -  Ohrid - Bitolj - Niki - Vevi - Kozani - Larissa -  Domokos - Lamia - Brallos - Itea - Antirrion ... Rion  - Egion - Domokos - Lamia - Brallos - Itea - Attirrion  ... Rion - Egion - Korinthos - Tripoli - Kalamata ...  Kissamos - Chania

E 75 Karasjok - Karigasniemi - Ivolo - Sodankyla -  Rovaniemi - kemi - Oulu - Jyvaskyla - Lahti - Helsinki  ... Gransk - Swiecie - Krosniewice - Lodz - Piotrkow  Trybunalski - Katowice - C. Tesin - Zilina -  Bratislava - Györ - Budapest - Szeged - Beograd - Nis  - Kumanovo - Skopje- Gevgelija - Evzoni - Thessaloniki  - Larissa - Almyros - Lamia - Athinai ... Chania -  Iraklion - Agios Nikolaos - Sitia
E 85 Cernovcy - Siret - Suceava - Roman - Bacau - Maraşeşti  - Buzau - Urziceni - Bucureşti - Giurgiu - ruse -  Bjala - Velika Tarnovo - Stara Zagora - Haskovo -  Svilengrad - Ormenio - Kastanies - Didymoteicho -  Alexandropouli

E 95 Leningrad - Moskva - Oryol - Kharkov - Simferopol -  Alushta - Yalta.

(b) Ara yollar
E 01 Larne - Belfast - Dublin - Wexford - Rosslare ... La  Coruna - Pontevedra - Porto Albergaria a Velha -  Coimbra - Villa Franca de Xira - Lisboa - Setubal -  Faro - Huelva - Seville
E 03 Cherbourg - Rennes - Nastes - Lea Rochelle.
E 07 Pau - Jaça - Huesca - Zaragoza
E 09
E 11 Orleans - Limoges - Toulouse - Barcelona
E 13 Doncaster - Sheffield - Nottingham - Leicester -  Northampton - London
E 17 Antwerpen - Gent - Kortrijk - Cambrai - Reims -  Beaune.
E 19 Amsterdam - den Haag - Rotterdam - Breda - Antwerpen -  Bruxelles - Mons - Valeciennes - Paris
E 21 Metz - Nancy - Dijon - Geneve
E 23 Metz - Nancy - Besançon - Vallorbe - Lausanne.
E 27 Belfort - Bern - Martigny - Grand - Saint -Bernad -  Aosta
E 29 Köln - Luxembourg - Saarbrücken - Sarreguemine  (E 25  Strasbourg)
E 31 Rotterdam - Grinchem - Nijmegen - Goch - Krefeld -  Köln - Koblenz - Bingen - Ludwigshafen
E 33 Parma - La Spezia.
E 37 Bremen - Osnabrück - Dortmund - Köln
E 39 Kristiansand - Hirtshals - Hjorring - Norre Sundby -  Aaalborg
E 41 Dortmund - Giessen - Achaffenburg - Würzburg -  Stuttgart - Schaffhausen - Winterthur - Zürich -  Altdorf
E 43 Würzburg - Ulm - Lindau - Bregenz - St.Margrethen -  Buchs - Chur - S. Bernardino - Bellinzona
E 47 Nordkap - Olderfjord - Alta - Mo i Rana - Troundheim -  Lillehammer - Oslo - Götebord - Halmstad -  Helsingborg... Helsingor - Kobenhavn - Koge -  vordingborg -  Orehoved - Rodby ... Putgarden - Lübeck
E 49 Magdeburg - Halle - Plauen - Schönberg - Vojtanov -  Karlovy Vary - Plzen - Ceske Budejovice - Trebon -  Halamky - Wien
E 51 Berlin - Leipzig - Gera - Herschberg - Hof- Bayreuth -  Nürnberg 
E 53 Plzen - Bayer - Eisenstein - Deggendorf - München
E 57 Sattledt - Liezen - St. Michael - Graz - Maribor -  Ljubljana
E 59 Praha - Jihlava - Wien - Graz - Spielfeld - Maribor -  Zagreb
E 61 Klagenfurt - Loibl - Pass - Ljubljana - Trieste -  Rijeka
E 63 Sodankyla - Kemijarvi - Kuusamo - Kajaani - Kuopio -  Jyvaskyla - Tampere - Turku - Naantali ... Stackholm -  Södertalje - Norrköping - Jönköping - Göteborg
E 67 Warszawa - Piotrkow Trybunalski - Wrocklaw - Klodzko -  Beloves - Nachod - Hradec  Kralove - Praha
E 69 Tramso - Vollan - Skibotn - Kilpisjarvi - Tornio
E 71 Kosice - Miskolc - Budapest - Balatonaliga -  Nagykanizsa - Zagreb - Karlovac - Bihac - Knin - Split
E 73 Budapest - Szekszard - Mohacs - Osijek - Djakovo -  Samak - Zenica - Mostar - Metkovic
E 77 Gdansk - Elblag - Warszawa - Trstena - Ruzomberok -  Zvolen - Budapest
E 79 Oredea - Beius - Deva - Petrosani - Tirgu Jiu -  Craiova - Calafat ... Vidin - Vraca - Botevgrad -  Sofia - Blagojevgrad - Serai - Thessaloniki
E 81 Halmeu - Satu Mare - Zalau - Cluj Napoca - Turda -  Sebeş - Sibiu - Pitesti
E 83 Bjala - Pleven - Jablanica - Botevgrad - Sofia
E 87 Tulcea - Constanta - Varna - Burgas - Micurin - Malko  Tarnovo - Dereköy - Kırklareli - Babaeski - Havsa -  Keşan - Gelibolu  Eceabat .., Çanakkale - Ayvalık -  İzmir - Selçuk - Aydın - Denizli - Acıpayam -  Korkuteli - Antalya
E 89 Gerede - Kızılcahamam - Ankara
E 91 Toprakkale - İskenderun - Topboğazı - Antakya -  Yayladağ - Syrian Arab Republic
E 93 Orel - Kiev - Odessa
E 97 Trabzon - Gümüşhane - Aşkale
E 99 Doğubeyazıt - Muradiye - Bitlis - Diyarbakır - Ş. Urfa
B. Bağlantı yolları ve yan yollar
 E 133  Vejle - Middelfart
 E 201 Cork - Portlaoise
 E 231 Amsterdam - Amersfoort
 E 232  Amersfoort - Groningen
 E 233 Oldenzaal - Bremen
 E 234 Cuxhaven - Bremerhaven - Bremen - Walsrode
 E 251 Sassnitz - Stralsund - Neubrandenburg -    Berlin
 E 261 Swiecie - Poznan - Wroclow
 E 311 Breda - Gorinchems - Utrecht
 E 312  Vlissingen - Breda - Eindhoven
 E 313   Antwerpen - Liege
 E 314 Hasselt - Heerlen - Aachen
 E 331 Dortmund - Kassel
 E 401 St. Brieuc - Caen
 E 402 Calais - Rouen - Le Mans
 E 411 Bruxelles - Namur - Arlon
 E 412 Aachen - St. vith - Luxembourg
 E 422 Trier - Saarbrücken
 E 431 Giessen - Frankfurt am Main - Mannheim
 E 441 Karl - Mar-Stadt  - Plauen
 E 442 Karlovy Vary - Teplice - Turnov - Hradec    Kralove - Olomouc - Zilina
 E 461 Hradec Kralove - Brno - Wien
 E 462 Brno - Olomouc - Cesky Tesin - Krakow
 E 471 Mukacevo - Lvov
 E 501 Le Mans - Angers
 E 502 Le Mans - Tours
 E 511 Courtenay (A6)  Troyes
 E 531 Offenburg - Donaueschingen.
 E 532 Memmingen - Füssen
 E 533 München - Garmisch-Partenkirchen-Mittenwald-   Seefeld-Innsbruck
 E 551 Ceske Budejovice - Jihlava
 E 552 München - Braunau - Wels - Linz 
 E 571 Bratislava - Zvolen - Kosice
 E 573  Püspökladany - Nyiregyhaza - Tchop - Uzgorod
 E 574 Bacau- Braşov - Piteşti
 E 576 Cluj Napoca - Dej - Bistrita - Suceava
 E 581 Maraşeşti - Tecuci  - Albita - Leucheni -    Kishinev - Odessa
 E 601  Niort (A10)- La Rochelle
 E 602 La Rochelle - Saintes
 E 603 Saintes - Angouleme - Limoges
 E 604 Tours - Vierzon
 E 606 Angouleme - Bordeaux
 E 607 Digoin - Chalon - sur -Saone
 E 611 Lyon - Pont d’ Ain
 E 651 Altenmarkt - Liezen
 E 652 Villach - Podkoren - Naklo
 E 661 Balatonkeresztur - Nagyatad - Barcs -     Virovitica - Okucani - Banja Luka - Jajce -    Donji vakuf -  Zenica
 E 662 Subotica - Sombor - Osijek
 E 671 Timişoara - Arad - Osijek 
 E 711 Lyon - Grenoble 
 E 712 Geneve - Chambery - Marseille
 E 713 Valence - Grenoble 
 E 714 Orange - Marseille
 E 716 Torine - Savona
 E 751 Rijeka - Pula - Koper
 E 761 Bihac - Jajce - Donji Vakuf - Zenica -     Sarajevo - Titovo - Uzice - Cacak - Kraljevo    - Krusevac - Pojate - Paracin - Zajecar.
 E 762  Sarajevo - Titograd - Albanian Border
 E 763 Beograd - Cacak - Nova Varos - Bijelo Polje
 E 771 Drobeta Turnu Severin - Nis
 E 772 Jablanica - Velico Tirnovo - Choumen
 E 773 Popovica - Stara Zagora - Burgas
 E 801 Albergaria a Velha - Celorico da Beira
 E 802 Villa Franca de Xira - Pegoes
 E 803 Salamanca -  Merida - Sevilla
 E 804 Bilbao - Logrono - Zaragoza
 E 841 Napoli - Avellino - Benevento - Canosa
 E 842 Avellino - Salerno
 E 843 Bari - Taranto
 E 844 Sicignano - Potenza - Metaponto
 E 846 Spezzano Albanese - Sibari
 E 847  Cosenza - Crotone
 E 848 S. Eufemia - Catanzaro
 E 851 Petrovaç (Albania) - Prizren - Pristina
 E 852  Ohrid - Albanian Border
 E 853 Joannina - Albanian Border
 E 871 Sofia - Kjustendil - Kumanovo
 E 901 Madrid - Valencia
 E 902 Jaen - Granada - Malaga
 E 931 Mazara del Vallo - Gela
 E 951 Joannina - Arta - Agrinion - Massalongi
 E 952 Aktio - Vonitsa - Amfilochia - Karpenisi -    Lamia
 E 961 Tripoli - Sparti - Gythio
 E 962 Elefsina - Thiva

EK 2
ULUSLARARASI ANA TRAFİK KORİDORLARI
TAŞIMASI GEREKEN ŞARTLAR

            I. GENEL

            Uluslararası ana trafik koridorlarının yapım, geliştirme, makina ve bakım gibi temel karakteristikleri, bu metinde "uluslararası yollar" olarak tanımlnacak ve modern yol yapım teknolojisine uygun olarak aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde ele alınacaktır. Bu esaslar, meskun mahaller için geçerli değildir. Bu mahallerin trafik için engel veya tehlike teşkil etmesi halinde yol çevreden geçirilir.

            Bu Ek'in hazırlanmasında ekonomik değerlendirme esaslarına uyularak, trafik güvenliği, çevre korumsı, trafik akımının sürekliliği ve yol kullanıcı konforu gibi muhtelif kriterler dikkate alınmıştır.

            Ülkeler, gerek yeni yol yapımlarında ve gerekse mevcut yolların geliştirilmesinde, bu esasları sağlamak için mümkün olan çabayı göstermelidir.

            II. ULUSLARARASI YOLLARIN SINIFLANDIRILMASI

            Uluslararası yollar aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar:

            1. Otoyollar

            Motorlu taşıt trafiği için özel olarak projelendirilip inşa edilmiş, yol boyu tesis ve alanlara kapalı olan yollardır. Otoyollar:

            i) Özel bazı noktalar veya geçici uygulamalar dışında, her iki yöndeki trafik için birbirlerinden trafiğe kapalı bir arazi şeridi veya nadiren başka şekillerde ayrılmış,

            ii) Herhangi bir karayolu, demiryolu, tramvay yolu vyea yaya yolu ile hemzemin olarak kesişmeyen; ve

            iii) Özel işaretler ile otoyol olduğu belirtilmiş yollardır.

            2. Ekspres yollar

            Yalnız motorlu taşıt trafiğine tahsis edilmiş ve yola giriş ve çıkışların sadece köprülü kavşaklardan veya kontrollu kavşaklardan yapılabildiği, özellikle üzerinde park etmenin ve durmanın yasaklandığı, bölünmüş veya bölünmemiş yollardır.

            3. Normal yollar

            Her türlü kullanıcıya ve taşıta açık olan, bölünmüş veya bölünmemiş yollardır.

            Uluslararası yollar tercihan otoyol veya ekspres yol olmalıdır.

            III. GEOMETRİK KARAKTERİSTİKLERİ

            III.1. Genel Hususlar

            Geometrik karakteristiklerin seçimi, yolun fonksiyonu ve sürücülerin genel davranışları gözönünde bulundurularak tüm kullanıcılara uygun yol güvenliği ve rahat trafik akımı sağlanacak şekilde yapılır.

            Projelendirmenin genel kuralları hem yeni yol yapımında hem de mevcut yolların geliştirilmesinde uygulanır. Bununla beraber mevcut yolların geliştirilmesinhde, özel zorluk ve kısıtlamalarla karşılaşıldığında bu temel kurallar güzergahtaki uygulamanın bütünlüğünü koruyacak düzeyde bir esneklikle uygulanmalıdır. Bu nedenle yol güvenliğini arttırmaya yönelik güzergah iyileştirmesi ve yolun sürücü tarafından daha iyi algılanabilmesi (yolun "okunabilmesi") için yapılacak çalışmalar sırasında bazı temel parametrelere daha az önem verilebilir.

            Bir yolun aşamalı olarak iyileştirilmesi halinde her bir aşamada güzergahın bütünlüğünün korunması için özel bir dikkat gerekir. (geometrik uyumun önemi)

            Bir otoyol veya bölünmüş yolun aşamalı olarak inşası sırasında platformlardan sadece bir tanesinin inşaatının tamamlanıp her iki yönden gelen trafiğe açık olarak hizmete açılması durumunda, bu bölümün projelendirilmesine özel bir dikkat atfadilmeli ve bu yolun iki yönlü trafiğe açık oludğu ve ancakt bu şekilde kullanılabileceği sürücüler tarafından açıkça farkedilmelidir. Bunun için güzergahın büyük çoğunluğunda her iki yöndeki trafik için öndeki aracı güvenliğkle geçmeye yetecek görüş mesafesinin sağlanması ve mümkün olduğunca sonuçta geçerli olacak, görüşü engelleyen yapıların gizlenmesi gerekir.

            Proje ve boyutlandırma parametreleri, yolla ilgili genel teknik ve ekonomik şartlar ile; yolun konumuna, (togorafya, arazi kullanımı vb.) ve yoldan beklenen fonksiyona dayanarak yapılacak yol kategorisinin seçimine bağlıdır. Yol kategorisinin seçiminde;

            Yapım karakteristiklerinin kendi içinde bütünlük arzetmesi (homojenlik);

            Yolun, kullanıcıların gözü ile bir bütünlük içinde algılanabilesi dikkate alınmalıdır.

            Söz konusu güzergahın tüm gelişimine ait tutarlı genel bir yaklaşım sağlanabilmesi ve buna bağlı olarak tüm proje elemanları (geometri, işaretleme, donatım ve kavşaklar) ile ilgili kararların verilmesi, ancak yukarıda sayılan hususların tesbitinde sonra mümkün olabilir.

            Proje hızı, yolun kategorisine bağlıdır.

            Proje hızı; iyileştirmesi veya yapımı düşünülen bir yolun geometrik karakteristiklerini tesbit için seçilen ve bu yolda tek başına hareket ettiği varsayılan taşıtların güvenle seyretmesine imkan veren hızdır.

            Uluslararası yollar için, tavsiye edilen proje hızı (km/s) aralıkları aşağıda gösterilmiştir.
 

Otoyollar x 80 100 120 140
Ekspres yollar 60 80 100 120 x
Normal yolla 60 80 100 x x
            Bölünmemiş yollarda ve kavşakların uygun konumda olmadığı hallerde 100 km/s'lik üzerinde proje hızı seçilmelidir.

            En düşük proje hızları (normal yollar için 60 km/s; otoyollar için 80 km/s) ancak çok kısıtlı kesimlerde kullanılabilir.

            Proje hızı, güç topografik ve diğer şartlarda türü kısa olmak kaydıyla istisna olarak düşürülebilir. Aynı güzergah üzerinde bir proje hızından diğerine geçişler, sürücülerin önceden kolaylıkla algılayabilecekleri bir tarzda kademeli olarak yapılmalıdır.

            Topoğrafyanın çok zorladığı bazı özel kesimler için "proje hızı" kavramı uygulanmayabilir.

            Uluslararası yollar, yeterince uzun tullerde, homojen bir karakteristik arz etmelidir. Kategori değişiklikleri, sürücüler için açıkça belirgin olan kesimlerle yapılmalı (meskun mahalle yaklaşımlarda, topografik değişimlerde, kavşaklada) ve bir kategoriden diğerine geçişlerin yapıldığı kesimlere özel bir itina gösterilmelidir.

            Mevcut mevzuat ve güzergahın genel görünümü çerçevesinde, sürücülerin büyük bir çoğunluğnun seyir hızlarını da dikkate alarak, yolun bütün kesimlerinin minimum güvenlik şartlarına haiz olması sağlanmalıdır.

            Uluslararası yollar, motorlu taşıt trafiğine hizmet verirken, taşıtların, boyugt, toplam ağırlık ve dingil yüküm ile ilgili ulusal mevcuatına uymalıdır. 

            III. 2. Yatay ve düşey eksen

            III.2.1. Temel parametreler

            Düşey ve yatay eksenin düzenlenmeis sırasında, güzergahın sürücüler tarafından sürüklilik içinde algılanması, kolaylıkla manevra yapılabilmesi, ve hemzemin kavşaklar ile köprülü kavşakların giriş ve çıkışları gibi özellik arz eden kesimlerin açıklıkla görülmesi sağlanmalıdır. 

            Düşey ve yatay eksenin boyutlandırılması, sürücülerin çoğunluğu için geçerli olan konvansiyonel trafik mühendisliği parametrelerine (reaksiyon süresi, sürtünme katsayıları, engel yüksekliği vs.) dayandırılmalıdır.

            Yatay ve düşey eksen parametreleri için tavsiye edilen mimimum değerler aşağıda tabloda gösterilmiştir.
 

Kategori (proje hızı) 60 80 100 120 140
Minimum yatay kurp yarıçapı (amkisimum %7 devere karşılık gelen) 120 240 425 650 1000
Maksimum boyuna eğim (aşılmaması gereken eğim %si) 8 7 6 5 4
Minimum kapalı düşey kurp tek yön 1500 3000 6000 10000 18000
yarıçap (m.) çift yön 16000 4500 10000 - -
Minimum düşey kurp yarıçapı (m.) 1500 2000 3000 4200 6000

            Minimum düşey kurp yarıçapı, kritik noktaları girişlerde (hemzemin) kavşaklar, köprülü kavşaklar, erişme noktaları, meskun mahallere girişler vb.)

            Yatay kurplarda yola verilen enine eğim (dever) % 10'u geçmemelidir.

            Yatay kurplara, mümkün olduğunca, geçiş eğrileriyle girilmelidir. 

            III. 2.2. Görüş şartları

            Tüm güzergah boyunca görüş mesafesi, en azından engeller için gereken duruş mesafesi kadar olmalıdır.

            Başvuru amacıyla kullanılabilecek minimum duruş mesafesi değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:
 

Proje hızı (km/s) 60 80 100 120 140
Minimum duruş mesafesi (m.) 70 100 150 200 300

            Çift yönlü yollarda, öndeki aracı geçmek için gereli görüş mesafesi yolun büyük bir bölümünde sağlanmış olmalı ve yolun tamamına mümkün mertebe eşit olarak yayılmalıdır.

            Çift yönlü yolların gödüş mesafesinin yetersiz olan kesimlerinde, geçşi alanlarının düzenlenmesi veya iyi planlanmış mevzii yol genişletmesi yapılması tavsiye edilir.

            Görüş mesafesinin yeterince sağlanamadığı kesimlerde (kalıcı ve geçici) sürücüler tarafından açık ve anlaşılabilir şekilde yerleştirilmiş yatay ve düşey işaretleme yardımıyla geçme yasağı konulabilir.

            III. 3. Kavşaklar arası enkesit

            Uluslararası yollar, platforma ilaveten bordür ve muhtemelen orta refüj ile özel yaya ve bisiklet yollarını da içerir. Bu tip özel yollara ekspres yol ve otoyallarda yer verilmez.

            Yol enkesiti, bugünkü ve gelecekteki tarfiği uygun güvenlik ve konfor şartları altında taşıyabilecek bir yapıda olmalıdır. 

            III. 3.1. Trafik şeritlerinin sayısı ve genişliği

            Şerit sayısıın seçimi bugünkü ve gelecekteki trafiğe bağlıdır. Yolun ekonomik fonksiyonu dikkate alınarak gerekli olan hizmet standardı sağlanmalıdır.

            Hesaplamalara baz alınan trafik hacmi, güzergahın genel karakterine, trafiğin yapısına ve kullanım tipine (yolun fonksiyonuna) bağlı olarak değişir.

            Mevcut trafik şartlarına ve toplanabilen verilere bağlı olarak trafik akımı için çeşitli hesaplama yöntemleri kullanılabilir.

            Trafik akışının bazı özel şartlar altında da kesintiye uğramadan çalışabilmesi için gerekli işletme tedbirleri alınabilir.

            Üç şeritli yolların yapımına ve özellikle orta şeridin kullanımına ayrı bir itan gösterilmelidir.

            Yeterince güvenlik standadı sağlamak üzere dört şeritli yolların iki ayrı platform halinde yapılması önemli tavsiye edilir.

            Yavaş hareket eden taşıtların oranı ve hızı nedeniyle hizmet seviyesinde kabul edilemez düşüşlerin ortaya çıktığı rampalarda ilave şerit inşası düşünülmelidir.

            Yatay eksenin düz kesimlerinde (aliymanda) şerit genişlikleri en az 3.50 m. olmalıdır. Trafiğe çıkmasına izin verilen en geniş taşıtların seyrini kolaylaştırmak üzere küçük yarıçaplı yatay kurplarda şerit genişliği arttırılmalıdır.

            Eğimli yollarda tırmanma şeritlerinin genişliği 3 m. ye düşürülebilir.

            III.3.2. Banketler

            Banket, stabilize veya kaplanmış kesimler ve çim veya çakıl kenar tabakalarından meydana gelir.

            Banketler için önerilen minimum gelişlikler iki şeritli yollarda 2.50 m. ve otoyollarda 3.25 m.dir. Dağlık arazideki zor bölümlerde, yoğun kensel alanlarda ve hızlanma ve yavaşlama şeritlerinin bulunduğu kesimlerde banket genişliği 1.50 m. ye düşürülebilir.

            Otoyollarda, taşıtların tehlike halinde durabilecekleri en az 2.50 m. (ağır vasıta trafiğinin gerekli kılması halinde 3 m.) genişliğinde stabilize veya kaplanmış banket bulunması gerekir.

            İki şeritli yollarda en az 0.7 m. genişliğinde ve platformdan kolaylıkla ayırt edilebilen stabilize kaplama banketler önerilir. 

            Güvenlik nedeniyle ,platformun kenarından itibaren en az 3 m. genişliğinde bir alan engelden arındırılmalı, ve şayet mümkünse, platformun kenarına çok yakın engeller de uygun bir şekilde ortadan kaldırılmıştır.

            Durma şeritlerinin bulunmaması durumunda, uygun aralıklarla park cepleri (durma noktaları)yapılmalıdır. Gerekli gördüğü yerlerde ise, otobüsler için park alanları sağlanmalıdır.

            İki tekerlekli trafiği gerekli kıldığı hallerde, özel şeritler (bisiklet yolları) planlanır. Yaya yoğunluğunun gerekli kılması halinde de, gerekli imkan ve tesisler öngörlür.

            Yol kenarı, yeterli görüş açıklığını ve karayolu ekipmanlarının (işaretler, bariyerler - Bölüm VI'e bakınız) tesis edileceği yerlerde gerekli alanı sağlayacak genişlikte olmalıdır.

            III. 3.3. Orta refüj

            Otoyollarda ve bölünmüş yollarda orta refüj genişliğinin en az 3 m. civarında olması öngörülmektedir. Kısıtlı alanlarda bu minimum genişlik, güvenlik bariyerlerinin montajı için gerekli genişliğin bırakılması kaydıyla, düşürülebilir. Bu durumlarda yeterli şekilde bariyeri teşkil edilmelidir. (bölüm IV'e bakınız)

            Orta refüj, taşıtın orta refüjü aşıp karşı şeritten akan trafiğe çarpma riskini azaltacak mertebede bir genişliğe sahip olmadıkça, normal olarak güvenlik çiti (çarpma bariyeri veya güvenlik bariyeri) ile donatılmalıdır.

            II. 3.4. Enine eğim

            Düz veya düze yakın yatay eksenlerde satıh suyunun drenajını sağlamak üzere platformun, kural olarak %2 ile %3 arasında enine eğime sahip olması gerekir. Enine eğim iki şeritli yollarda merkez çizgiden yanlara doğru ve bölünmüş yollarda orta refüjden dışarıya doğru olmalıdır.

            Değişik deverlerin bulunduğu kesimler, drenajının yeterince sağlanması açısından ayrıca ele alınmalıdır.

            III. 4. Düşey gabari

            Düşey gabari 4.5 m. den daha düşük olmamalıdır.

            III. 5. Kavşaklar_*/

            III.5.1. Kavşak tipinin seçimi

            Kavşak sisteminin tamamı, gerek inşa edilecekleri yer ve gerekse kavşak noktaları arasındaki mesafeler itibariyle güzergahın tümü gözönünde bulundurularak ele alınmalı, ve bütün sürücüler tarafından kolayca görülebilecek bir yapı biçimi sezçilerek kaza (özellikle trafiğin kesildiği yerlerde) riskini en aza indirecek şekilde projelendirilmelidir.

            Kavşak sayısı, trafik akımının bir bölümünün daha iyi şartlarda inşa edilmiş yakın kavşaklara kaydırılmasıyla azaltılabilir.

            Uluslararası yollar, bazı özel haller dışında (başka bir uluslararası yol ile kesişme, geçiş bölgeleri, dönel kavşaklar) normal olarak öncelik hakkına sahiptir. 

            İki şeritli yollarda kavaklar seviye ayrımlı veya hemzemin olabilir. Ekonomik şartların elverişliliği ölçüsünde önemli kavşakların ve yeniden düzenlenmesi gerekli görülen belli bağlantıların da (örneğin, zirai trafik) seviye ayrımlı hale getirilmesi düşünülebilir.

            Dönel kavşaklar belli şartlar (geçiş sahaları, meskun mahallerin civarı, geniş çaplı kavşak hareketleri) izçin çözüm teşkil ederler.

            Bölünmüş yollarda kavşaklar genellikle farklı seviyelerde inşa edilirler.(Akımların farkı düzeylere getirilmesi) Ancak farklı seviyeli kavşakların bulunduğu bir yolda,güvenlik krıterlerinin sağlandığı çok özel durumlarda hem zemin kavşaklarda da bulunabilir.

            Belli şartlarda ara çözümler (bağlantısız seviye ayrımı, sola dönüşsüz yarım kavşak) öngörülebilir.

            Otoyollarda, seviye ayrımlı kavşak zorunludur.

            Yerleşim alanları dışında, uygun görüş imkanı ve sürücüleri riske sokmayacak bir işletmenin sağlanması halinde trafik işaretli (üç renkli ışık) kavşaklar öngörülebilir.

            III. 5.2. Hemzemin kavşakların genel vasiyet planı

            Hemzemin kavşaklar, aşağıdaki genel esasları sağlayacak şekilde konu ile ilgili kurallara uygun olarak inşa edilmelidir:

            Anayol ve tali yollardan yaklaşımlarda mümkün olan en üst düzeyde görüş ve algılama imkanı sağlanması,

            Karmaşık çözümlerden kaçınılarak kavşağın fonksiyonlarına uyumlu mümkün olan en basit geometriyi uygulayıp, sürücü algılamalarının kolaylaştırılması. Bu itibarla, dörtden fazla kol ihtiva eden kavşakların, trafik akımlarının uygun şekilde gruplandırılması suretiyle basitleştirilmesi veya dönel kavşak olarak projelendirilmesi;

            */ Bu metin, trafiğin sağdan cereyan varsayımı ile yazılmıştır.

            Yolun geometrisi ve trafik ışıkları yardımıyla öncelikli olmayan kullanıcıların uyarılması ve yavaşlamalarının sağlanması. Öncelikle olmayan platformların kavşaklarında bordürlü yönlendirme adaları, örneğin, ikinci derecedeki trafik akımlarını kanallamak üzüre yükseltilmiş kaldırım taşları bulundurulması (şeritlerin ayrılması);

            Kesişen şeritlerin birbirini mümkün olduğunca dik'e yakın bir açı ile kesmesi;

            Dönüş yapacak trafiğin yeterli düzeye ulaşması halinde yol üzerinde sola dönüş yavaşlama şeridi inşa edilmesi;

            Kavşağa yaklaşmakta olan anayol sürücülerinin önceden uyarılması. Hazı teşvik ettiği, dikkati azalttığı ve geçişi güçleştirdiği için kavşaklarda aşırı geniş şeritlerden kaçınılması (örneğin, trafiğin gerekli kılması halinde sadece, sağ tarafa yavaşlama şeritleri ve katılım şeritleri düzenlenmesi yoluna gidilerek, sürekli şeritlerin sayısının arttırılmasında kaçınılması);

            Yeterli mertebede kavşak trafiği bulunması ve sola dönüş _*/ yavaşlama şeritlerinin inşa edilmiş olması halinde, ortadaki depolama sahasının ve özel şeritlerin belirgin bir şekilde işaretlenmesi (adalar, işaretleme ve satıh uygunluğu);

            Gerekli yerlerde, yayalar ve bisikletliler için açıkça ve belirgin işaretleme yapılması.

            III.5.3. Köprülü kavşaklar

            III.5.3.1. Genel şartlar

            Köprülü kavşakları, trafiğin bir yoldan, diğerine kavşak bağlantı yolları ile geçmesine imkan veren seviye ayrımlı kavşaklardır.

            Köprülü kavşak tiplerinin seçimi, basitlik ve uyumluluk prensiplerine göre yapılmalıdır.

            Otoyol sürücülerinin, köprülü kavşağın tipi ne olursa olsun, benzeri davranışlarda bulunma "beklenti"si içinde olacakları gibi hususlar gözönünde bulundurularak, uyumluluk, "işlevsel" manada anlaşılmalıdır.

            Köprülü kavşağın tipi, topoğrafya, trafik akımlarının göreceli önemi, kesen yolun türü ve para toplama gişebi inşa edilmesi ihtima gözönünde bulundurularak seçilmelidir.

            III.5.3.2. Geometrik karakteristikler

            Kavşaklar bağlantı yolları: kavşak bağlantı yollarının, yan işaretler ve banketler dahil olmak üzere en az aşağıdaki genişliklere sahip olması tavsiye edilir:

            _*/ Bu metin trafiğin sağdan cereyan ettiği varsayımı ile yazılmıştır.

            Tek yönlü platform: 6 m. yatay işaretlendirme ve banketleme dahil;

            İki yönlü platform: 9 m. yatay işaretlendirme ve banketler dahil;

            Kavşak bağlantı yolunun karaktesitikleri aşağıdaki gibi olmalıdır. (ancak, istisnai durumlarda bu standartlar düşürülebilir):

            Yatay kurp yarıçapı, en az                                    50 m

            Boyuna çıkış eğimi, en fazla                                    % 7

            Boyuna iniş eğimi, en fazla                                     % 8

            Açık düşey kurp yarıçapı, en az                        800 m.

            Kapalı düşey kurp yapıçapı, en az                   400 m.

            Yatay kurplar daima, uygun uzunlukta peşpeşe ara kurplarla bağlanmalıdır. Bu amaçla ayrıca düşey ve/veya yatay işaretleme yapılması de gereklidir.

            Örülme kesimleri: Örülme kesimlerinin, hareketlerin tam güvenlikle yapılabilmesine imkan verebilecek düzeyde uzun olması tavsiye edilir.

            Trafik akımlarının ayrılması: Bir platformdan iki ayrı platforma geçildiği yerlerde trafik akımının bu yollara bölünmesi açık görüş şartları altında yapılmalıdır.

            Bu amaçla, sürücülerin dönüş yapacakları yöne en uygun şeride geçebilmek için yeterli zamana sahip olmaları ve dönüş noktasını yeterli açıklıkla görebilmeleri gerekir. Bu itibarla, ayrıca uygun düşey ve/veya yatay işaretleme yapılması da gereklidir.

            Daha az öneme haiz trafik akımının sağ taraftaki platformdan ayrılması sağlanmalıdır.

            Trafik akımlarının katılması: İki ayrı platformun tek bir platformda birleştiği yerlerde, her iki akımının bir araya getirilmesi emniyetle sağlanmalı ve taşıtların hızında belirgin bir düşmeye neden olunmamalıdır.

            Bu amaçla:

            a) Tali yoldaki sürücülerin ana yoldaki trafik akımına tercihan sağdan katılmaları sağlınmalıdır.

            b) bir yola katılacak sürücülerin, katılacakları platformun katlıma noktasından öncesini ve sonrasını iyi bir şekilde üzerinden olmalı ve esas yoldaki trafik akımının hızında belirgin bir düşmeye meydan verilmemelidir.

            III.6. Yavaşlama ve hızlanma şeritleri

            Ana yollardan ayrılma ve katılmaları sağlanmak üzere köprülü kavşaklarda veya gerekli görülen şerlerde yavaşlama ve hızlanma şeritleri inşa edilmesi tavsiye edilir. Bu şeritler, baştaki veya sonraki değişken kesimler dışında, sabit bir genişlikte olmalıdır.

            Yavaşlama ve hızlanma şeritlerinin uzunluğu proje hızına veya trafik akımına uygun olarak belirlenmelidir.

            III.7. Demiryolu kavşakları

            Uluslararası yollar ile demiryolu kesişmelerinin seviye ayrımlı olması arzu edilmektedir.

            IV. DONATIM

            IV. 1. Genel Hususlar

            Yol ağını iyi hizmet verebilmesi için gerekli olan ve aşağıda belirtilen yol donatımı, trafiğin sürekliliği ve güvenliğinin yanısıra sürücü konforunun da sağlanmasında önemli derecede etkilidir.

            Bu donatımdan ve verimli şekilde yararlanabilmek için, işlerliklerinin periyodik kontrolü ve gerekli yapılması sağlanmalıdır.

            IV.2. Düşey ve yatay işaretler

            VI.2.1. Düşey ve yatay işaretlerin genel karakteristikleri

            Uluslararası konvansiyonlar ve anlaşmalarda yer alan ilkelere göre geliştirilmiş bulunan düşey ve yatay işaretler, sürücünün yolu kolayca algılayabilmesini sağlar. Bu işaretler, gerek birbirleriyle ve gerekse projenin genelindeki diğer unsurlarla uyumlu olarak tasarlanır ve kullanılırlar.

            İşaretlerin teme ön şartı homojenlik olmalı; hızla hareket eden sürücülere hitap ettiklerinden dolayı gündüz ve gece şartlarında yeterli uzaklıktan görülebilmeli ve hemen anlaşılabilmelidir.

            Işıklandırılmamış yollarda ışıklı levhalar veya ışık yansıtıcı madde ile kaplı levhalar kullanılmalıdır. Bu tür levhalar ışıklandırılmış yollarda da kullanılabilir. Işıklandırılmamış yollardaki yatay işaretlemede ışık yansıtıcı malzeme kullanılması tavsiye edilir.

            Çok fazla işaret bulundurmaktan kaçınılması da ayrıca önemlidir.

            IV. 2.2. Yatay işaretler

            Yatay işaretler düşey işaretler ile uyum içinde olmalı ve kullanılan malzeme yüksek kayma direncine sahip olmalıdır.

            IV. Düşey İşaretler

            Bahse konu yolların uluslararası karakteri gözönünde bulundurularak işaret levhalarının kullanımıhna ve "E" işaretinin konulmasına itina gösterilmelidir.

            İşaretlerin etkinliği, özellikle anlaşılabilir ve okunabilir oluşları, aşağıda sayılan şartlara bağlıdır. Boyutları ve uygun yere yerleştirilmeleri, uluslararası sembollerin kelimelere göre daha göze çarpıcı olması, verilecek mesajın kısa ve özlü olması, uluslararası yol ağının tamamında aynı alfabenin kullanılması., (diğer alfabelerin sadece Latin harflerine uyanları kullanılmalıdır) sembol harf ve rakamların uygun boyutlardaolması, işaret levhasındaki zemin - yazı oranının uygunluğu ve en yüksek hızda seyreden sürücüler tarafından okunabilirliği.

            IV. 2.4. Yol çalışması ve acil durum işaretlemesi

            Bir platformun veya şeridin kapatılmasını gerektiren yol çalışması, veya acil durum (kazalar) sırasında sürücülerin ve yolda çalışan personelin güvenliğin sağlamak üzüre yeterli miktarda geçici işaretleme yapılmalıdır. İhtiyaç ortadan kalkınca bu işaretler hemen sökülmelidir.

            Işıklandırma yapılan yollarda işaretler ışık yansıtmalı olmalıdır. ışıklandırma yapılmayan yolarda işaretler ışık yansıtmalı olmalı ve mümkün olduğunca, levhalar özel olarak aydınlatılmalıdır.

            Geçici olarak kullanılacak işaretlere aykırı olan asıl işaretler sökülmeli veya gizlenmelidir.

            IV. 3. Yol bouy donatımı

            IV.3.1. Otokorkuluk ve güvenlik bariyerleri

            Otokorluk ve güvenlik bariyerleri platformu kaza ile terkeden taşıtları durdurmak veya hasarı azaltmak için projelendirilir.

            Kullanılacak donatım (bariyer, çarpma bariyeri, güvenlik bariyeri ve otokorkuluklar) cinsi ve kullanım şartalrı aşağıdaki hususlara göre belirlenir: önlem alınacak taşıtın cinsi, yol enkesiti, taşıtın platformu terketmesinin muhtemel sonuçları, görüşü kısıtlamayan özel engeller ve bakım çalışmalarının engellenmesi.

            Bu donatımın esasen kendisi bir engel oluşturduğundan dolayı, kullanılmamasının risk faktörü daha büyük olmadıkça uygulanmamalıdır.

            Söz konusu donatım normal şartlarda sağlam bir yapıya oturtulmalıdır.

            Orta refüjde güvenlik bariyerlerinin kullanımı çok sayıda faktöre bağlı olup, bunlardan en önemlisi trafik hacmi ve orta refüjün genişliğidir.

            Güvenlik bariyerleri, platformun çok yakınında engel bulunması, şev yüksekliği veya şev eğitiminin belli bir tehlike oluşturması, veya yolun civarında ya da altında su kanalı, yoğun trafikli bir yol, demiryolu, vb. bulunması hallerde yerleştirilmelidir.

            IV.3.2. Yol gösterici işaretler

            Işık yansıtıcı madde ile kaplanmış yol gösterici işaretler (yani, kenar taşları ve tehlike ikaz işaretleri) kullanılarak güzergahın algılanması önemli ölçüde kolaylaştırılmış olur.

            IV.3.3. Farların gözü almasına karşı koruyucular

            Yol ışıklandırması yapılan kesimler haricinde, otoyol veya ekspres yolların orta refüjünde, ve eğer "E" yoluna paralel giden başka bir yol varsa banket üzerinde yapay bir perde veya çit oluşturulması tavsiye edilebilir. Böyle bir uygulama yapılması halinde sürücülerin görüş açıklığının engellenmemesi ve civarındaki trafik güvenliği cihazlarının etkinliğinin düşürülmemesi sağlanmalıdır.

            VI.3.4. Hız kesme yatakları

            Çok uzun ve dik kesimlerde ağır vasıtaların tehlike yaratmadan seyirini teminen, iniş şeridinin yanında, uygun görülen yerlere hız kesme yatakları inşa edilmesi yararlı olabilir. Mamafih, bu uygulama istisnaen ve başka bir çözüm bulunamaması durumunda başvurulmalıdır.

            IV. 4. Trafik kontrolu

            IV.4.1. Trafik ışıkları

            Trafik ışıkları yürürlükteki uluslararası konvansiyon ve anlaşmalara uygun olarak kullanılmalıdır. Yoldaki belli bir tehlike ihtimalini (yol çalışması, para toplama girişilir, yaya geçişi, vb) belirtmek ve böylece sürücülerin daha dikkatli olmalarını ve hızlarını düşürmelerini sağlamak üzere yanıp-sönen sarı ikaz işaretleri kullanılabilir.

            Bazı olağan dışı durumlarda geçici trafik ışıkları kullanılabilir. (örneğin, yol çalışması veya kaza nedeniyle trafiğin ters şeritte işlemesi)

            IV.4.2. Değişken trafik işaretleri

            Değişken trafik işaretleri sabit yol işaretleri kadar anlaşılabilir olmalı ve sürücüler tarafından gündüz ve gece okunabilmelidir.

            IV.4.3. Acil durum haberleşme sistemleri

            Uluslararası yollarda, 24 saat çalışan, bir merkeze bağlı, ve yerleri özel işaretlerle belirtilmiş acil durum telefon veya diğer haberleşme imkanlarının sağlanması tavsiye edilir. Bu tür haberleşme noktaları yol boyunca, paltformun dışında ve yolla bilgili her türlü yapılanmanın uzağında eşit ve makul aralılarla tesis edilmelidir.

            Ekspres yolların özel acil haberleşme sistemi bulunmayan kesimlerde ve normal yollarda, genel telefon sisteminden yararlanılabilir ve en yakın telefonun yerini gösteren işaretler bu konuda yardım sağlar.

            Uzun köprü ve tüneller için bu önlemler toleranslı olarak uygulanabilir.

            Haberleşme noktalarının kullanımı basit olmalı ve tercihan şekil ve sembollerle açıklanabilir.

            IV.5. Yol ışıklandırması

            Sınır kapıları, uzun tüneller, bitişik alanlar, "E" yollarının kesişme noktaları, vb özel yerlerin ışıklandırılması arzu edilmektedir. Uluslararası yol tüzerindeki trafiğin ekonomik kıldığı hallerde, yolun civarındaki (hava alanları, yoğun endüstri ve konut sahalır, vb) ışıklandırmadan olumsuz yönde etkilenmesini önlemek için yeterli miktarda yol ışıklandırması yapılması da tavsiye edilebilir.

            IV.6. Yardımcı hizmetlerin sağlanması

            IV.6.1. Yayaların ve bisikletlilerin güvenliği

            Normal yollarda yaya patikaları ve bisikletliler için özel yollar güveliği arttırabilir.

            Yayalar ve iki tekerlekli taşıtlarla olan kesişmelere özellikle kavşaklarda büyük önem verimlidir.

            IV.6.2. Sakatların korunması

            Yaya veya sürücü, kendi ihtiyaçlarını yardımsız gideremeyen ve seyahat etmekte güçlük çeken kullanıcıların da yollardan kolaylıkla yararlanmaları sağlanmalıdır.

            Yolun ve donatımının projelendirilmesi, bu gibi kullanıcıların karılaşabileceği güçlükleri en aza indirecek şeklide yapılmalıdır.

            Yol kullanıcılara getirilen kısıtlamalar, özellikle dinlenme ve park sahaları için konularlar, sakatların becerileriyle uyumlu olmalıdır.

            IV.6.3. Hayvanlardan korunma

            Topoğrafyanın hayvanların yola çıkarak tehlike yaratmasına elverişli olduğu yerlerde sürücüleri korumak amacıyla yeterli miktarda engel tesis edilmelidir.

            Koruyucu önlemler hayvanlar için de düşünülmeli, uygun ölçü ve biçimlerde alt/üst geçitler gibi tedbirler geliştirilmelidir.

            IV.7. Servis tesisleri 

            Uluslararası yollar boyunca, işletme özelliklerine uygun olarak özel dinlenme alanları, servis alanları, sınır kapıları, vb. düzenlenmelidir.

            IV.7.1. Dinlenme alanları

            Dinlenme alanları, kavşakların dışında, sürücülerin trafiğin monotonluğundan ayrılarak tabiat şartları içinde duraklama yapabilmelerini sağlar. Bu durumda peyzaj düzenlemeleri büyük önem kazanır.

            Bu alanlarda çeşme, masa, çardak ve tuvalet bulundurulması arzu edilir.

            IV.7.2. Servis alanları

            Servis alanları, kavşakların dışında, gerek içinde yer aldığı araziye ve gerekse burayı kullanacaklara (turistler, ağır vasıta sürücüleri, vb.) uyumlu olmalı ve, park yeri, telefon, akaryakıt istasyonu ve tuvalet gibi asgari hizmetleri bulundurmalıdır.

            Servis alanındaki yol ve park sahaları E yolunun platformundan ayrılmış olmalıdır.

            IV.7.3. Para ödeme alanları

            Para ödeme alanları, platform veya kavşak kollarındaki kontrol noktasının öncesi ve sonrası itibariyle aşamalı olarak genişletilmesi ile oluşturulur.

            Kontrol şeritlerinin sayısı, yoldan geçmesi öngörülen trafik hacmine göre belirlenir.

            Gişeler açık sahalara inşa edilmeli, düşey kurpların bitişine inşa edilmemelidir.

            Kontrol şeritlerinin dışında, para toplamı hizmeti, denetim ve görevli personelin barınması için gerekli bina ve donanımın yerleştirilmesi için yeterli boyutta saha ayrılmalıdır.

            IV.7.4. Sınır kapıları

            Sınır kapılarının yeri, boyutları, sınırda ayrık, veya tercihan bitişik nizamda oluşu gibi hususlar ile burada yer alacak bina, donanım, park yerleri, vb. tesislerin tipi ve konumu; yapılan kontrolun cinsine ve buradan geçecek trafik miktarına dayalı olarak belirlenir.

            Sınır kapılarının düzeni, binaların yerleştirilmesi ve iç haberleşme sisteminin tesisi, buralara ulaşacak ve yük trafiğinin bir ön ayrına tabi tutulmalarını sağlayacak şekilde olmalı ve bu husus etkin bir işaretleme ile belirtilmelidir.

            V. ÇEVRE VE PEYZAJ

            V.1. Genel açıklamalar

            Son yıllarda ekonomik, sosyal ve kültürel alanlardaki hızlı gelişmeler karoyul trafiğini önemli ölçüde arttırmıştır. Bu olgu, aynı zamanda şehirlerin hem içinde hem de dışında muhtelif kirlenmeleri (gürültü, kirlilik, titreşim, ayrılma) ortaya çıkarmış bulunmaktadır.

            Çevrenin korunması (görsel ve ekolojik olarak) yaklaşımının anlamı, yolların uyumlu bir peyzaj sağlanarak projelendirilmesidir.

            Bu nedenle, yeni bir proje hazırlanması veya mevcut bir yolun iyileştirilmesi sırasında çeşitli çözümlerin teknik ve ekonomik yönlerden etüt edilmesinin yanısıra, çevre açısından yaratılan olumlu ve olumsuz unsurlar da değerlendirilmeli ve karşılaştırılmalıdır.

            Bu çalışmalarda temel amaç çevre üzerindeki olumlu etkilerin olabildiğince arttırılması ve olumsuz etkilerin giderilmesidir.

            V.2. Yolların çevre ile uyumu

            Bir proje ortaya konulduğunda, yolun ve trafiğin:

            İnsan, hayvan varlığı, bitki örtüsü; 

            Arazi yapısı, su, hava, mikroklima;

            Peyzaj, tabii zenginlikler, ve kültür mirası

            üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri gözönünde bulundurulmalıdır.

            Bu itibarla aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekir.

            Güzergah ve profilin, peyzaj elemanlarıyla uyumlu olarak iyi bir koordinasyonu ile hem güzergahın yerel topoğrafyaya ve arazi kullanımına uyumu sağlamakta, hem de yol kullanıcılarının güvenliğini etkileyebilecek olumsuzluklar önlenmiş olmaktadır;

            Seyir halindeki trafik, yolların bakımı ve işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan gürültü, titreşim ile hava ve su kirlenmesi, ülkenin yürürlükte bulunan kural ve düzenlemelerine bağlı olarak geliştirilecek uygun tedbirler yardımıyla mümkün olduğunca sınırlandırılmalıdır;

            Yeni bir yol nedeniyle doğal peyzaj üzerinde önemli ölçüde bozulmalar meydana geleceğinin görülmesi halinde, bu durumu gizleyerek giderme yerine, yeni ve uyumlu bir peyzaj yaratılmalıdır.

            V.3. Çevrenin yol kullanıcıları üzerindeki etkileri

            Yoldan görülebilen peyzaj ve çevre elemanları trafik güvenliğini ve yol kullanıcılarının konforunu arttırırlar. Bu elemanlar görsel kılavuzluk fonksiyonu sağlamalı, bunu kuvvetlendirmeli ve aynı zamanda seyahatin zevkli geçmesine de katkıda bulunmalıdırlar.

            Şehirlerin, nehirlerin, kayalıkların vb. uzaktan görüntüleri, yolu kullananlar için doğa içinde kendi ölçeklerinin farkına varma fırsatı yaratırlar ve mümkün olduğunca korunmaları gerekir. Yol boyu ağaçlandırması, (doğrusal veya diğer biçimlerde) ek bir risk yaratmadıkça, görsel kılavuzluk fonksiyonu sağlanmasına ve güzergahtaki monotunlgun giderilmesine katkıda bulunur. Peyzaj çalışmaları göz kamaşmasına ve olumsuz hava şartlarına (rüzgar, kar vb.) karşı önlem alınmasına da katkıda bulunabilir.

            Yol boyunca gürültü bariyeri tesis edildiğinde kullanıcıların çevre hakkındaki bilgileri büyük ölçüde kaybolduğundan, bu gibi uygulamaların peyzaj'a en yüksek derecede uyum sağlamasına çalışılarak sürücülerin çevre hakkındaki bilgilenme kayıpları dengelenmelidir. Estetik ve güvenlik nedenleri ile, uluslararası yollar civarına ticari reklam uygulamasından kaçınılmalıdır.

            IV. BAKIM 

            VI. Genel hususlar

            Yollar ve yolla ilgili diğer unsurlar, yatırım değerlerinin korunması ve yol güvenliği ile konforunun sürekli aynı seviyede tutulabilmesi için ilk yapımdaki özelliklerini koruyacak şekilde bakıma tabi tutulmalıdır.

            Projelendirme ve yapım safhalarından başlanarak, ileride ihtiyaç duyulacak bakım hizmetlerinin en az maliyetle ve trafiğe olumsuz yönde etkilemeden yürütülmesi için gerekil tedbirlerin alınması tavsiye edilir.

            Bakım hizmetleri yolu meydana getiren: üst yapı, sanat yapıları, dolgu ve yarmalar, drenaj, yatay ve düşey işaretleme, trafik kontrol sistemleri, peyzaj, tesisler vb. gibi elemanları kapsamaktadır.

            Peyzaj tasarımı, gelecekteki bakım hizmetleri gözönünde bulundurularak yapılmalıdır. Ağaç ve çalıların büyümeleri izlenmeli ve gerektiğinde işaretlerin ve güvenlik donanımının görünmesine mani olmamaları için gerekli tedbirler alınmalıdır.

            Bakım hizmetleri için ihtiyaç duyulacak özel türdeki donatım, yol kullanıcılarının güvenliğini azaltıcı olmamalı, trafik akışını ve diğer işlemleri güçleştirmemelidir.

            Bakım hizmetlerinin sistematik ve akılcı bir yaklaşımla gerçekleştirilmesi halinde yolun doğrudan işletme maliyetlerinin yanısıra, söz konusu yol ağı için kullanıcılar tarafından karşılanan dolaylı maliyetler de önemli ölçüde düşürülebilir. Karayolu yöneticilerinin bakım programı ile ilgili karar verme sürecinde maliyet-fayda faktörünün optimize edilebilmesi için, koruyucu bakım ile iyileştirme çalışmaları arasındaki fark açıkca ortaya konmalıdır.

            IV.2. Bakım yönetimi

            Trafik yönetimi ile çok yakın ilişki içinde bulunan bakım yönetiminin, işlevsel ve teknik denetim planları, sistematik bilgi toplama ve analizi, genelgeler vb faaliyetlerle desteklenmesi gerekmektedir. Bu faaliyetler, karayolu idaresince, etkin bir yol bakım hizmeti sağlanmasının ve bazı özel durumlara çözüm getirilmesinin en uygun yöntemi olarak ele alınmalıdır.

            Yol ve yolla ilgili donanımın bakım düzeyini etüt etmekle görevli olan ünite, sorumlu olduğu yolun her türlü unsuru hakkında güncel ve kapsamlı bir envanteri kullanımına hazır vaziyette bulundurmalıdır. Bu husus, trafik akımının sekteye uğraması veya bir trafik kazası olması hallerinde süratle karar verebilmeye ve uygulayabilmeye imkan vermesi nedeniyle bakım faaliyetlerinin en gerekli bölümüdür.

            Teknik müdahelelerin önceliğini haiz olarak düzenlenecek planlama ve bütçe işlemleri; satıh durumlarının sistematik ölçüm ve gözlem sonuçlarına ev uluslararası standartların gereksinimleri itibariyle düşey ve yatay işaretlemenin görünümü ve görünebilirliği (gündüz ve gece) vb hususlarına dayalı olarak yapılmalıdır. Önleyici veya iyileştirici bakım hizmetlerinin, ekonomik imkanlara da bağlı olarak, yürütülebilmesi için gerekli temel bilgilerin elde bulundurulmasını sağlayan bu teknik denetim ve kontrol işlemlerinin yapılması önerilir.

            Bakım faaliyetlerinin yönetiminden sorumlu olan ünite aynı zamanda, bakım hizmetleri sırasında belli aralıklarla ihtiyaç duyulan tüm ölçümleri düzenlemeli, yolda yeterli emniyet tedbirlerinin alınmasını, uygulanan teknolojinin ve çalışma şartlarının yeterli ve verimli olmasını sağlamalıdır. Kısıtlamalar, seyir hızları, projelendirme karakteristikleri vb. nedeniyle, bunlara bağlı olan tedbir ve kurallara kapsayan detaylı bir plan hazırlanması gerekir.

            VI. Özel bakım konuları

            Trafik güvenliğini doğrudan ilgilendiren yolla ilgili unsurların bakım hizmetlerine en yüksek öncelik verilmelidir. Bu unsurlar arasında:

            Kayma direnci ve satıh sularının drenajı itibariyle üstyapı;

            Başta, köprülerin ve viyadüklerin genleşme derzleri, mesnetler, korkuluklar vb. kısımları olmak üzere sanat yapıları; tünel donanımı;

            Işıklandırma; güvenlik cihazları;

            Düşey ve yatay işaretler;

            Yıl boyunca hizmete açık olma: kar ve buzlanma ile müradele edilmesi ve çevreden gelen diğer olumsuz hava şartlarına karşı tedbir alınması;

            Çevreye uyum sağlamak üzere, gürültü önleyici bariyerler, peyzaj vb. yapılar bulunmaktadır.

            Tutarlı bir bakım yöntemi oluşturarak yolun ve yolla lgili yapıların niteliğinin yüksek seviyede tutulması ve bakım hizmetleri sırasında ulaşım güvenliğinin garanti altına alınması gereklidir. Üstyapıdaki bozulmaların süreklilik arzetmesi gibi bir duruma meydan verilmemesi için bakım hizmetleri en uygun zamanda yerine getirilmelidir.

            Faaliyetlerin planlanması safhasında yeterince koruyucu tedbir öngörülerek yolda çalışanların ve yolu kullananların güvenliği sağlanmalı ve çalışmalar sırasında bu tedbirler düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir.

            Kazalara ve trafikteki gecikmelere meydan verilmemeli için çalışma sahalarına yol güvenlik donanımı ve düşey işaretleme yapılması zorunlu olup, bunları gündüz ve gece şartlarında açıkça görülebilir olmaları gerekmektedir. Söz konusu unsurların sistematik kontrolu yapılarak görünebilir ve yürürlükteki uluslararası anlaşmaların gereksinimleri çerçevesinde anlaşılabilir olmaları sağlanmalıdır. Geçici olarak tesisi edilen donanımın ve düşey işaretlemenin de bu anlaşmalara uygun olması gerekmektedir.

            Kış şartlarında, gerekli tedbirler alınarak, trafik güvenliği ve işletme mümkün olan en üst düzeyde güvenlik altına alınmalıdır. Satıhların yeterli seviyede kayma direncine sahip olmasına ve düşey işaretlerin kar ve buzdan arındırılmalarına özen gösterilmelidir. Bu işlevler, kış şartlarında yapılan ek bir bakım hizmeti olarak düşünülmelidir.

Ek III
            EK YOLLARIN TANIMALNAMSI VE İŞARETLENDİRİLMESİ

            1. E Yollarının tanımlanmasında ve işaretlendirilmesinde kullanılacak olan levhalar dikdörtgen biçimindedir.

            2. Bu işaretler üzerinde E harfi bulunur, ve yola atfedilen numara genel olarak bunu takip eder.

            3. Yeşil zemin üzerine beyaz yazı kullanılır; diğer işaretlerin yanına konulabileceği gibi olanlarla müştereken de kullanılabilir.

            4. Boyutların, hızla seyahat eden sürücülerin kolaylıkla tanımlayabileceği ve anlayabileceği büyüklükte olmalıdır.

            5. E yollarının tanımlanmasında ve işaretlendirilmesinde kullanılacak olan levhalar, bu yolların ülke içinde tanımlanması için işaretleme yapılmasına engel teşkil etmemektedir.

            6. E yol numaraları, prensip olarak, üye ülkenin kendi yön belirtme sistemine benzetilmiş (veya birleştirilmiş) bulunmaktadır. Numaralandırma levhaları her bir erişim yolunun veya köprülü kavşağın öncesine konulabileceği gibi sonrasına da konulabilir.

            E yolunun başka bir yola dönüşmüş veya başka bir E yolu ile kesişmesi durumunda erişmesinin veya köprülü kavşağın öncesinde her bir E yol numarasının belirtilmesi tavsiye edilir.

            Not: İngilizce, Fransızca ve Rusça metinleri 3 Mayıs 1992 gün ve 21217 sayılı Resmi Gazete'dir.