Milletlerarası sözleşme  
Resmi Gazete: 25.02.1993 Sayı : 21507 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 32 Sahife:574
     
Milletlerarası Sözleşme 
Karar Sayısı: 93/3967 
Karar Tarihi : 08/01/1993
     
            Uluslararası Çalışma Teşkilatı (ILO)’nın çeşitli konferanslarında kabul edilen ve 25/11/1992, 26/11/1992 tarihli ve 3845, 3847, 3849, 3850, 3851 sayılı kanunlarla onaylanması uygun bulunan ilişki listede konuları yazılı ekli sözleşmelerin onaylanması, Dışişleri Bakanlığı’nın 17/12/1992 tarihli ve EİUE-II/3563-7884, 3564-7885, 3565-7886, 3566-7887, 3567-7888, 3568-7889 sayılı yazıları üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 8/1/1993 tarihinde karalaştırılmıştır. 
                                                                                                                Hüsamettin CİNDORUK  
                                                                                                                Cumhurbaşkanı V.  
  
Süleyman DEMİREL  
Başbakan
     
E.İNÖNÜ  
Devlet Bakanı ve Başb.Yrd.
C. ÇAĞLAR 
Devlet Bakanı 
T. ÇİLLER   
Devlet Bakanı 
E. CEYHUN  
Devlet Bakanı 
İ.TEZ  
Devlet Bakanı
A. GÖNEN  
Devlet Bakanı 
T.AKYOL  
Devlet Bakanı
G.ERGENEKON  
Devlet Bakanı
O.KİLERCİOĞLU  
Devlet Bakanı
M.KAHRAMAN  
Devlet Bakanı
Ö. BARUTÇU  
Devlet Bakanı 
K. TOPTAN  
Devlet Bakanı V.
E. ŞAHİN  
Devlet Bakanı 
Ş. ERCAN   
Devlet Bakanı
M.BATALLI  
Devlet Bakanı 
M.S.OKTAY  
Adalet Bakanı
N. AYAZ  
Milli Savunma Bakanı 
İ.SEZGİN  
İçişleri Bakanı
H. ÇETİN  
Dışişleri Bakanı 
S.ORAL  
Maliye ve Gümrük Bakanı
K.TOPTAN  
Milli Eğitim Bakanı 
O. KUMBARACIBAŞI   
Bayındırlık ve İskan Bakanı 
Y. AKTUNA  
Sağlık Bakanı 
Y. TOPÇU  
Ulaştırma Bakanı 
N. CEVHERİ  
Tarım ve Köyişleri Bakanı 
M. MOĞULTAY  
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan
M.T.KÖSE  
Sanayi ve Ticaret Bakanı
E.FARALYALI  
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
D.F.SAĞLAR  
Kültür Bakanı
A. ATEŞ  
Turizm Bakanı 
V.TANIR  
Orman Bakanı
B.D. AKYÜREK  
Çevre Bakanı 
 
8/1/1993 Tarihli ve 93/3967 Sayılı Kararnamenin Eki
LİSTE


            - İşletmelerde İşçi Temsilcilerinin Korunması ve Onlara Sağlanacak Kolaylıklar Hakkında 135 Sayılı Sözleşme 

            - Sendika Özgürlüğüne ve Örgütlenme Hakkının Korunmasına İlişkin 87 Sayılı Sözleşme 

            - Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemelerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşme 

            - Sanayi İşyerlerine Alınacak Çocukların Asgari Yaş Sınırını Belirleyen 59 Sayılı Uluslararası Çalışma Sözleşmesi 

            -İnsan Kaynaklarının Değerlendirilmesinde Mesleki Eğitim ve Yönlendirmenin Yeri Hakkında 142 Sayılı Uluslararası Çalışma Sözleşmesi 

            - Uluslararası Çalışma Normları Uygulamasının Geliştirilmesinde Üçlü Danışma Hakkında 144 Sayılı Uluslararası Çalışma Sözleşmesi 

 
İŞLETMELERDE İŞÇİ TEMSİLCİLERİNİN KORUNMASI VE ONLARA SAĞLANACAK KOLAYLIKLAR
HAKKINDRA 135 SAYILI SÖZLEŞME

            Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı; 

            Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu’nca 2 Haziran 1971 tarihinde Cenevre’de toplanmaya çağrılmış ve düzenlediği 56 ncı oturumunda, 

            İstihdam konusunda sendika özgürlüğüne zarar vermeye yönelik her türlü ayrımcılık eylemlerine karşı işçileri koruyan Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkına İlişkin Sözleşme (1949) hükümlerini not ederek, 

            İşçi temsilcileri ile ilgili olarak ek hükümler kabul etmenin gerekliliğini dikkate alarak, 

            Oturumun gündeminde 5 inci maddeyi teşkil eden İşletmelerde işçi temsilcilerinin korunması ve onlara sağlanacak kolaylıklara ilişkin çeşitli önerilerin kabulüne karar verdikten sonra, 

            Bu önerilerin uluslararası bir Sözleşme şeklini almasına karar vererek, 

            Aşağıda İŞÇİ TEMSİLCİLERİ HAKKINDA SÖZLEŞME olarak adlandırılacak olan bu sözlemeyi, 1971 yılı Haziran ayının bu 23 üncü gününde kabul etmiştir: 

            Madde 1 
            İşletlerdeki işçi temsilcileri kanunlara, toplu sözleşmelere veya yürürlükteki sözleşmelere dayalı diğer düzenlemelere uygun hareket etmeleri koşulu ile, işten çıkarma dahil kendilerin zarar verebilecek ve işçi temsilcisi sıfatını taşımalarından veya bu sıfatla faaliyetlerde bulunmalarından, sendika üyesi olmalarından  veya sendika faaliyetlerine katılmalarından ileri gelecek her nevi işleme karşı etkili bir korumadan yararlanırlar. 

            Madde 2 
            1- İşletmelerde işçi temsilcilerine, görevlerinin hızlı ve etkili bir biçimde yapmaların imkan verecek uygun kolaylıklar sağlanır. 

            2- Bu hususta, ülkenin endüstriyel ilişkiler sisteminin özellikleri ile ilgili işletmenin ihtiyaçları, büyüklüğü ve olanakları gözönünde bulundurulur. 

            3- Bu tür kolaylıkların sağlanması, ilgili işletmenin etkin faaliyetini engellemeyecektir. 

            Madde 3 
            Bu sözleşmenin uygulanmasında, “İşçi Temsilcileri” deyimi, ulusal mevzuat ve uygulama ışığında: 

            a) Ya sendika temsilcileri, şöyle ki , sendikalarca veya bu tür kuruluşların üyelerince seçilen veya atanan temsilciler; 

            b) Ya da seçimle gelen temsilciler, şöyle ki; ulusal mevzuat veya toplu sözleşme hükümlerine göre işletmenin işçileri tarafından serbestçe seçilen ve ilgili ülkede sendikalara tanınan özel ayrıcalıklı faaliyetleri içermeyen görevlere sahip temsilciler, anlamına gelir. 

            Madde 4 
            Ulusal mevzuat, toplu sözleşme, hakem kararları veya mahkeme kararları, bu sözleşme sözüedilen kolaylıkları ve korunmaya hak kazanacak işçi temsilcileri tipini vey atiplerini belirleyebilir. 

            Madde 5 
            Aynı işletmede hem sendika temsilcilerinin hem de seçilmiş temsilcilerin bulunduğu hallerde, eğer gerekliyorsa, seçilmiş temsilcilerin bulunmasının ilgili sendikaların veya temsilcilerinin durumunu zayıflatacak şekilde kullanılmaması ve ilgili bütün konulardra seçilmiş temsilcilerle, ilgili sendikalar ve onların temsilcileri arasında işbiriliğini teşvik için önlemler alınacaktır. 

            Madde 6 
            Bu sözleşmenin uygulanması, ulusal mevzuat veya toplu sözleşmelerle veya ulusla uygulamaya uygun diğer herhangi bir yöntemle sağlanabilecektir. 

            Madde 7 
            Bu sözleşmenin kesin onama belgeleri Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderilir ve onun tarafından kaydedilir. 

            Madde 8 
            1- Bu sözleşme, ancak onama belgeleri Genel Müdür tarafından kaydedilmiş olan Uluslararası Çalışma Örgütü üyelerini bağlar. 

            2- Bu sözleşme, iki üyenin onama belgesi Genel Müdür tarafından kaydedildiği tarihten oniki ay sonra yürürlüğe girer. 

            3- Daha sonra bu sözleşme, onu onayan her üye için onama belgesi kaydedildiği tarihten oniki ay sonra yürürlüğe girer. 

            Madde 9 
            1- Bu sözleşme onayan her üye, onu, ilk yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on yıllık bir süre sonunda, Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürlüğüne göndereceği ve bu Müdürün kaydedeceği bir belge ile feshedilebilir. Fesih, kayıt tarihinden ancak bir yıl sonra geçeri olur. 

            2- Bu sözleşmeyi onamış olup da onu, bundan önceki fıkrada sözüedilen on yıllık sürenin bitiminden itibaren bir yıl süresince bu madde gereğince feshetmek seçeneğini kullanmayan her üye yeniden on yıllık bir süre için bağlanmış olur ve bundan bu sözleşmeyi, her on yıllık süre bitiminde, bu maddenin içerdiği koşullar içinde feshedebilir. 

            Madde 10 
            1- Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, örgüt üyeleri tarafındtan bildirilen bütün onama ve fesihlerin kaydedildiğini Uluslararası Çalışma Örgütü’nün bütün üyelerine duyurur. 

            2- Genel Müdür kendisine gönderilen Sözleşmeni ikinci onama belgesinin kaydedildiğini Örgüt üyelerine duyururken bu sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarih hakkında Örgüt üyelerinin dikkatinin çeker. 

            Madde 11 
            Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, yukarıdaki maddeler gereğince kaydetmiş olduğu bütün onama ve fesihlere ilişkin tam bilgileri, Birleşmiş Milletler Anlaşmasının 102 nci maddesi uyarınca kaydedilmek üzere Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine ulaştırır. 

            Madde 12 
            Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu, gerekli gördüğü zaman bu sözleşmenin uygulanması hakkındaki bir raporu Genel Konferansa sunar ve onun tamamen vyea kısmen değişitirilmesi konusunun konferans gündemine alınması gereği hakkında karar verir. 

            Madde 13 
            1- Konferansın bu sözleşmeyi tamamen veya kısmen değiştiren yeni ber Sözleşme kabul etmesi halinde yeni Sözleşme aksine öngörmediği takdirde: 

            a) Değiştirici yeni Sözleşmenin bir üye tarafından onanması durumu yukarıdaki 9 uncu madde dikkate alınmaksızın ve değiştirici yeni Sözleşme yürürlüğe girmiş olmak kayıt ve şartı ile, bu sözleşmenin derhal ve kendiliğinden feshini gerektirir. 

            b) Değiştirici yeni Sözleşmenin yürürlüğe girmesi tarihinden itibaren bu sözleşme üyelerin onamasına artık açık bulundurulmaz. 

            2- Bu sözleşme, onu onayıp da Değiştirici Sözlemeyi onamamış bulunan üyeler için, herhalde şimdiki şekil ve içeriğiyle geçerli olmakta devam eder. 

            Madde 14 
            Bu sözleşmenin Fransızca ve İngilizce metinleri aynı şekilde geçerlidir. 

 
SENDİKA ÖZGÜRLÜĞÜNE VE ÖRGÜTLENME HAKKININ KORUNMASINA İLİŞKİN 87 SAYILI SÖZLEŞME

            Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu tarafından Sanfransisko’da toplantıya çağrılarak orada 17 Haziran 1948’de Otuzbirinci toplatısını yapan Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, 

            Toplantı gündemini yedinci maddesini oluşturan sendika özgürlüğü öe örgütlenme hakkının koruması konusu ile ilgili çeşitli önerilen bir sözleşme şeklinde kabulüne karar verdikten sonra, 

            Uluslararası Çalışma Örgütü Anayasasının Dibaçe kısmının, çalışanların durumunun iyileştirilmesine ve barışın sağlanmasını mümkün kılacak yollar arasındra “Örgütlenme Özgürlüğü İlkesinin” vurgulanmasını da açıklamış olduğunu, 

            Filadelfiya Beyannamesinin ifade ve dernek kurma özgürlüğünden devamlı bir ilerlemenin gerekli bir koşulu olduğunu yeniden vurgulamış ve duyurmuş bulunduğunu, 

            Uluslararası Çalışma Konferansının, otuzuncu toplantısında, bu ilkeleri kendisine mal ettiğini ve Uluslararası Çalışma Örgütünü bir veya birkaç Uluslararası Sözleşmenin kabulüne olanak sağlayacak şekilde çabalarını sürdürmeye devam ettiğini, 

            Gözönünde tutarak, bindokuzyüz kırk sekiz yılı Temmuz ayının işbu dokuzuncu günü sendika özgürlüğüne ve örgütlenme hakkmının korunmasına ilişkin 1948 Sözleşmeni adını taşıyacak olan aşağıdaki sözlemeyi kabul eder. 

 
Bölüm I. Örgütlenme Özgürlüğü

            Madde 1 
            Hakkında bu Sözleşmenin yürürlükte bulunduğu Uluslararası Çalışma Örgütünün her üyesi aşağıdaki hükümleri yerine getirmeyi üstlenir. 

            Madde 2 
            Çalışanlar ve işverenler, herhangi bir ayırım yapılmaksızın önceden izin almadan istedikleri kuruluşları kurmak ve yalnız bu kuruluşların tüzüklerine uymak koşuluyla bunlara üye olmak hakkına sahiptirler. 

            Madde 3 
            1- Çalışanlar ve işverenlerin örgütleri, tüzük ve iç yönetmeliklerini düzenlemek, temsilcilerini serbestçe seçmik, yönetim ve etkinliklerini düzenlemek ve iş programlarını belirlemek hakkına sahiptirler. 

            2- Kamu makamları, bu hakkı sınırlayacak veya bu hakkın yasaya uygun şekilde kullanılmasına engel olacak nitelikte her türlü müdahaleden sakınmalıdır. 

            Madde 4 
            Çalışanların ve işverenlerin örgütleri yönetsel yoldan feshedilme veya faaliyetten menedilmeye tabi tutulamazlar. 

            Madde 5 
            Çalışanların ve işverenlerin örgütleri, federasyon ve konfederasyon kurma ve bunlara üye olma ve her  örgüt, federasyon veya konfederasyon, uluslararıs çalışanlar ve işverenler örgütlerine katılma hakkına sahiptirler. 

            Madde 6 
            Yukarıda yazılı 2, 3 ve 4 üncü maddeler hükümleri çalışanların ve işverenlerin örgütlerinin federasyonu ve konfederasyonları hakkında uygulanır. 

            Madde 7 
            Çalışanların ve işverenlerin örgütleriyle bunların federasyon ve konfederasyonlarının tüzel kişilik kazanmaları yukarıda yazılı 2, 3 ve 4 üncü maddeler hükümlerinin uygulanmasını sınırlayacak nitelikte koşullara bağlanamaz. 

            Madde 8 
            1- Çalışanlar ve işverenlerle bunlara ait örgütler bu sözleşme ile kendilerine tanınmış olan hakları kullanmada, diğer kişiler veya örgütlenmiş topluluklar gibi, yasalara yumak zorundadır. 

            2- Yasalar, bu sözleşme ile öngörülen güvencelere zarar verecek nitelikte olamaz veya zarar verecek şekilde uygulanamaz. 

            Madde 9 
            1- Bu Sözleşmede öngörülen güvencelerin silahlı kuvvetlere ve polis mensuplarına ne ölçüde uygulanacağı ulusal mevzuatla belirlenir. 

            2- Uluslararası Çalışma Örgütü Anayasası’ının 19 uncu maddesinin 8 inci paragrafı ile konulan ilkelere uygun olarak; bu sözleşmenin bir üye tarafından onanması durumuna silahlı kuvvetler ve polis mensuplarına bu sözleşmede öngörülen güvenceleri sağlayan yürürlükteki herhangi bir yasa, karar, adet veya anlaşmayı etkilemeyecektir. 

            Madde 10 
            Bu sözleşmede “örgüt” terimi, çalışanların ve işverenlerin çıkarlarına hizmet ve bu çıkarları savunma amacını güden çalışanların ve işverenlerin hertürlü kuruluşunu ifade eder. 

 
Bölüm II. Örgütlenme Hakkının Korunması

            Madde 11 
            Hakkında bu sözleşmenin yürürlükte bulunduğu Uluslararası Çalışma Örgütünün her üyesi, çalışanların ve işverenlerin örgütlenme hakkını serbestçe kullanmalarını sağlamak amacıyla gerekli ve uygun bütün önlemleri almakla yükümlüdür. 

 
Bölüm III. Çeşitli Hükümler

 Madde 12 
            1- Uluslararası Çalışma Örgütü Anayasası 1946 değişik belgesi ile değiştirilmiş bulunan Uluslararası Çalışma Örgütü Anayasasının 35 inci maddesinde sözü edilen fakat bu suretle değiştirilmiş olan adı geçen maddenin 4 üncü ve 5 inci fıkralarında yazılı ülkeler dışında kalan ülkelerle ilgili olarak, bu sözleşmeyi onayan örgütün her üyesi, aşağıdaki hususları bildiren bir açıklamayı onama belgesi ile birlikte veya onanmasından sonra mümkün olan en kısa bir süre içinde Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderecektir: 
            a) Hakkında Sözleşme hükümlerinin hiçbir değişiklik yapılmadan uygulanacağını taahüt ettiği ülkeler; 
            b) Sözleşme hükümlerinin değişikliklerle uygulanacağını taahhüt ettiği ülkeler ve bu değişikliklerin nelerden ibaret olduğu; 
            c) Sözleşmenin uygulanmayacağı ülkeler ve bu gibi hallerde sözleşmenin uygulanamamasının nedenleri; 
            d) Haklarındaki kararını saklı tuttuğu ülkeler. 

            2- Bu maddenin 1 inci paragrafının 8a) ve (b) bentlerinden sözü edilen taahhütler, onamanın ayrılmaz kısımları sayılacak ve onama kuvvetine sahip olacaktır. 

            3- Her üye, bu maddenin 1 inci paragrafının (b), (c) ve (d) bentleri gereğince daha önce yapmış olduğu açıklamadan mevcut çekincelerin hepsinden veya bir kısmından, yeni bir açıklama ile vazgeçebilecektir. 

            4- Her üye, 16 ncı madde hükümlerine uygun olarak hükümlerine uygun olarak bu Sözleşmenin feshedilebileceği süreler zarfında Genel Müdüre, daha önceki herhangi bir açıklamanın hükümlerini başka herhangi bir bakımdan değiştiren ve belirli ülkelerdeki mevcut durumu bildiren yeni bir açıklama gönderebilecektir. 

            Madde 13 
            1- Bu Sözleşmede ele alınan konular, anavatan dışı bir ülkenin makamlarının bizzat kendi yetkisi çerçevesi içine girdiği zaman, o ülkenin uluslararası ilişkilerinden sorumlu olan üye, adı geçen ülkenin hükümetiyle uyuşarak Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne, o ülke adına bu sözleşmedeki yükümlülükleri kabul ettiğine ilişkin bir açıklama gönderebilecektir. 

            2- Bu Sözleşmedeki yükümlülüklerin kabulünü bildiren bir açıklama Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne: 

           a) Ortak otoriteleri altında bulunan bir ülke için örgütün iki veya daha fazla üyesi; 
           b) Birleşmiş Milletler Anlaşması hükümleri yahut o ülke hakkında yürürlükte olan herhangi bir diğer hüküm gereğince o ülkenin yönetiminden sorumlu bulunan uluslararası bir makam tarafından gönderilebilir. 

            3- Bu maddenin yukarıdaki paragrafındaki hükümler uyarınca Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderilen açıklamalar Sözleşme hükümlerinin ilgili ülkede değişikliki yapılmadan mı yoksa, değişikliklerle mi uygulanacağını bildirecektir; açıklama sözleşme hükümlerinin değişiklikler kaydıyla uygulanacağını bildirdiği zaman, bu değişikliklerin nelerden ibaret olduğunu açıkça gösterecektir. 

            4- İlgili üye, üyeler veya uluslararası makam, daha önceki bir açıklamayla bildirilen, değişikliğe başvurma hakkından daha sonraki bir açıklamayla tamamen veya kısmen vazgeçebilecektir. 

            5- İlgili üye, üyeler veya uluslararası makam, 16 ncı madde hükümlerine uygun olarak bu Sözleşmenin feshedilebileceği devreler süresince Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne, daha önceki herhangi bir açıklamanın hükümlerini başka herhangi bir bakımdan değiştiren ve Sözleşmenin uygulanması bakımından mevcut durumu belirten yeni bir açıklama gönderebilecektir. 
 

Bölüm IV. Son Hükümler 
            Madde 14 
            Bu sözleşmenin kesin onama belgeleri Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderilir ve onun tarafından kaydedilir. 

            Madde 15 
            1- Bu sözleşme, ancak onama belgeleri Genel Müdür tarafından kaydedilmiş olan Uluslararası Çalışma Örgütü üyelerini bağlar. 

            2- Bu sözleşme, iki üyenin onama belgesi Genel Müdür tarafından kaydedildiği tarihten oniki ya sonra yürürlüğe girer. 

            3- Daha sonra bu sözleşme, onu onayan her üye için, onama belgesi kaydedildiği tarihten oniki ay sonra yürürlüğe girer. 

            Madde 16 
            1- Bu sözleşmeyi onayan her üye, ilk yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on yıllık bir süre sonunda, Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne göndrereceği ve bu Müdürün kaydedeceği bir belge ile fesihedilebilir. Fesih, kayıt tarihinden ancak bir yıl sonra geçerli olur. 

            2- Bu sözleşmeyi onamış olup da onu, bundan önceki fıkrada sözü edilen on yıllık sürenin bitiminden itibaren bir yıl süresince bu madde gereğince feshetmek seçeneğini kullanmayan her üye yeniden on yıllık bir süre için bağlanmış olur ve bundan sonra bu sözleşmeyi, her on yıllık süre bitince, bu maddenin içerdiği koşullar içinde feshedebilir. 

            Madde 17 
            1- Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, Örgüt üyeleri tarafından kendisine bildirilen bütün onama ve fesihlerin kaydedildiği Uluslararası Çalışma Örgütü’nün bütün üyelerine duyurur. 

            2- Genel Müdür kendisine gönderilen Sözleşmenin ikinci onama belgesinin kaydedildiğini örgüt üyelerine duyururken bu sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarih hakkındra örgüt üyelerinin dikkatini çeker. 

            Madde 18 
            Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, yukarıdaki maddeler gereğince kaydetmiş olduğu bütün onama ve fesihlere ilişkin tam bilgileri, Birleşmiş Milletler Anlaşmasının 102 nci maddesi uyarınca kaydedilmek üzere Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine ulaştırır. 
 
            Madde 19 
            Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu, gerekli gördüğü zaman bu sözleşmenin uygulanması hakkında bir raporu Genel Konferansa sunar ve onun tamamen veya kısmen değiştirilmesi konusunun Konferans gündemine alınması gereği hakkında karar verir. 

            Madde 20 
            1- Konferansın bu sözleşmeyi tamamen veya kısmen değiştiren yeni bir Sözleşme kabul etmesi halinde ve yeni Sözleşme aksini öngörmediği takdirde: 

            a) Değiştirici yeni Sözleşmenin bir üye tarafından onanması durumu yukarıdaki 16 ncı madde dikkate alınmaksızın ve değiştirici yeni Sözleşem yürürlüğe girmiş olmak kaydıyla ve şartı ile, bu sözleşmenin derhal ve kendiliğinden feshini gerektirir. 
            b) Değiştirici yeni Sözleşmenin yürürlüğe girmesi tarihinden itibaren bu Sözleşme üyelerin onanmasına artık açık bulundurulmaz. 

            2- Bu sözleşme, onu onayıp da Değiştirici Sözleşmeyi onamamış bulunan üyeler için, herhalde şimdiki şekil ve içeriğiyle geçerli olmakta devam eder. 

            Madde 21 
            Bu sözleşmenin Fransızca ve İngilizce hükümleri aynı şekilde geçerlidir. 

KAMU HİZMETİNDE ÖRGÜTLENME HAKKININ KORUNMASINA VE İSTİHDAM KOŞULLARININ BELİRLENMESİ YÖNTEMLERİNE İLİŞKİN 151 SAYILI SÖZLEŞME 

            Uluslararası Çalışma Örgütü Yönetim Kurulu tarafından Cenevre’de toplantıya çağrılan ve 7 Haziran 1978 tarihinde toplanan Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı 64 üncü oturumunda, 

            1948 tarihli Sendika Özgürlüğü ve Sendika Hakkının Korunması Hakkında Sözleşmenin, 1949 tarihli Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkına İlişkin Sözleşmenin ve 1971 tarihli İşçi Temsilcileri Hakkında Tavsiyenin hükümlerini not ederek, 

            1949 tarihli Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkına İlişkin Sözleşmenin bazı kamu görevlisi kategorilerini kapsamadığını ve 1971 tarihli İşçi Temsilcileri Hakkında Sözleşmenin ve tavsiye kararının işletmedeki işçi temsilcilerine uygulandığını gözönüne alarak; 

            Bir çok ülkede kamu hizmeti faaliyetlerinin kapsamının önemli ölçüde genişlediğini ve kamu mercileriyle kamu görevlilerinin örgütleri arasında sağlanm çalışma ilişkilerinin gerekliliğini not ederek, 

            Üye devletlerin siyasi, sosyal ve ekonomik sistemlerinin büyük ölçüde çeşitliliğini ve uygulamadaki farklılıkları (örneğin, merkezi ve yerel makamlarından herbirinin karşılıklı görevleri, federal, eyalet ve taşra makamlarının görevleri, Devlet işletmelerinin ve özerk veya yarı özerk çeşitli tipte kamu kuruluşlarının görevleri ve çalışma ilişkilerinin mahiyeti ile ilgili olarak) gönönünde tutarak, 

            Uluslararası bir belgenin uygulama alanının belirlenmesinden ve bu belge ile ilgili tanımların kabulünde, birçok ülkede kamu sektöründeki çalışmayla özel sektördeki çalışma arasında mevcut farklılıklar nedeniyle ortaya çıkan özel sorunları, 1949 tarihli Örgütlenme Hakkı ve Toplu Pazarlık Hakkına İlişkin Sözleşmenin ilgili hükümlerinin kamu görevlilerine uygulanması konusunda ortaya çıkan yorum güçlükleri ve Uluslararası Çalışma Örgütünün kontrol organlarının bazı hükümetlerin bu hükümleri kamu görevlilerin büyük bir kısmını bu sözleşmenin uygulama alanının dışında bırakacak biçimde uyuguladıklarını birçok defa müşahade etmiş olduklarını gözönüne alarak, 

            Oturum gündeminin  5 inci maddesini oluşturan “Kamu Hizmetinde Örgütlenme Özgürlüğüne ve Kamu Kesiminde İstihdam Koşulunu Belirleme Usulüne İlişkin” çeşitli bazı önerilerin kabulüne zarar verdikten sonra, 

            Bu önerilerin uluslararası bir sözleşme biçimini almasına karar vererek, 

            1978 tarihli “Kamu Kesiminde Çalışma İlişkileri Sözleşmesi” adını alan aşağıdaki sözleşmeyi bugün, 27 Haziran 1978 tarihinde kabul etmiştir: 

BÖLÜM I. UYGULAMA ALANI VE TANIMLAR 

            Madde 1 
             1- Bu Sözleşme, diğer uluslararası çalışma sözleşmelerinde bu kesime uygulanabilecek daha elverişli hükümler bulunmadığı durumlarda kamu makamlarınca çalıştırılan herkese uygulanır. 

            2- Bu Sözleşmede öngörülen güvencelerin, görevleri izlenecek politikaları belirleme ve yönetim işlevleri kabul edilen üst düzey görevlilere veya çok gizli nitelikte görevler ifa edenlere hangi ölçüde uygulanacağı ulusal yasalarla belirlenecektir. 

            3- Bu Sözleşmede öngörülen güvencelerin silahlı kuvvetlere ve polise ne ölçüde uygulanacağı ulusal yasalarla belirlenecektir. 

            Madde 2 
            Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından “Kamu Görevlisi” deyimi işbu Sözleşmenin 1 inci maddesi uyarınca Sözleşmenin kapsamına giren herhangi bir kimse anlamına gelir. 

            Madde 3 
            Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından “Kamu Görevlileri Örgütü” deyimi oluşumu ne olursa olsun amacı kamu görevlilerinin çıkarlarını savunmak ve geliştirmek olan herhangi bir örgüt anlamına gelir. 
 

BÖLÜM II. ÖRGÜTLENME HAKKININ KORUNMASI 

            Madde 4 
            1- Kamu görevlileri, çalışmaları konusunda sendikalaşma özgürlüğe halel getirecek her türlü ayırımcılığı karşı yeterli korumadan yararlanacaklardır. 

            2-Böyle bir koruma, özellikle aşağıdaki bir kamu görevlileri örgütüne katılmama veya üyelikten ayrılma koşuluna bağlamak, 

            a) Kamu görevlelerin çalışmalarını bir kamu görevlileri örgütüne katılmama veya üyelikten ayrılma koşulana bağlamak, 
            b) Bir kamu görevlisi bir kamu görevlileri örgütüne üyeliği veya böyle bir örgütün normal faaliyetlerine katılması nedenleriyle işten çıkarmak veya ona zarar vermek. 

            Madde 5 
            1- Kamu görevlileri örgütleri, kamu makamlarından tamamen bağımsız olacaklardır. 

            2- Kamu görevlileri örgütleri kuruluş, işleyiş ve yönetimlerinde kamu makamlarınnı her türlü müdahelesine karşı yeterli korumadan yararlanacaklardır. 

            3- Bir kamu makamının tahakkümü altında kamu görevlileri örgütlerinin kuruluşunu geliştirmeye veya kamu görevlileri örgütlerini bir kamu makamının kontrolu altında tutmak amacıyla mali veya diğer biçimlerde desteklemeye yönelik önlemler bu madde bakımından müdahaleci faaliyetler olarak kabul edilecektir. 

BÖLÜM III. KAMU GÖREVMLİLERİ ÖRGÜTLERİNE SAĞLANACAK KOLAYLIKLAR 

            Madde 6 
            1- Kamu görevlilerinin tanınan örgütlerinin temsilcilerine, çalışma saatleri içinde veya dışında görevlerini çabuk ve etkin bir biçimde yerine getirmelerine olanak verecek şekilde kolaylıklar sağlanacaktır. 

            2- Bu tür kolaylıklar sağlanması idarenin veya hizmetin etkin işleyişini engelemeyecektir. 

            3- Bu kolaylıkların niteliği ve kapsamı, bu Sözleşmenin 7 nci maddesinde belirtilen yöntemlere göre veya diğer uygun yöntemlerle belirlenecektir. 

BÖLÜM IV. ÇALIŞMA KOŞULLARININ BELİRLENMESİ YÖNTEMLERİ 

            Madde 7 
            Kamu görevlileri örgütleri ve kamu makamları arasında çalışma koşullarının görüşülmesine olanak veren yöntemlerin ve kamu görevlileri temsilcilerinin anılan koşulların belirlenmesine katılmalarını sağlayan başka her türlü yöntemin en geniş biçimde geliştirilmesi ve kullanılmasını teşvik için gerektiğinde ulusal koşullara uygun önlemler alınacaktır. 

BÖLÜM V. UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ 

            Madde 8 
            Çalışma koşullarının belirlenmesi ile ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümü ulusal koşullara uygun olarak taraflar arasında görüşme yoluyla veya ilgili tarafların güvenini sağlayacak şekilde kurulan arabuluculuk, uzlaştırma veya tahkim gibi bağımsız ve tarafsız mekanizmalardan yararlanılarak araştırılacaktır. 

BÖLÜM VI. KİŞİSEL VE SİYASİ HAKLAR 

            Madde 9 
            Kamu görevlileri, diğer çalışanlar gibi yalnızca görevlerinin niteliğinden ve statülerinden kaynaklanan yükümlülüklerine bağlı olarak örgütlenme özgürlüğünün normal olarak uygulanması için gerekli kişisel ve siyasi haklardan yararlanacaklardır. 

BÖLÜM VII. SON HÜKÜMLER 

            Madde 10 
            Bu Sözleşmeni kesin onama belgeleri Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderilir ve onun tarafından kaydedilir. 

            Madde 11 
            1- Bu sözleşme, ancak onama belgeleri Genel Müdür tarafından kaydedilmiş olan Uluslararası Çalışma Örgütü üyelerini bağlar. 

            2- Bu sözleşme, iki üyenin onama belgesi Genel Müdür tarafından kaydedildiği tarihten 12 ay sonra yürürlüğe girer. 

            3- Daha sonra bu sözleşme, onu onayan her üye için, onama belgesinin kaydedildiği tarihten 12 ay sonra yürürlüğe girer. 

            Madde 12 
            1- Bu sözleşmeyi onayan her üye, ilk yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 yıllık bir süre sonunda, Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne göndereceği ve bu Müdürün kaydedeceği bir belge ile fesihedilebilir. Fesih, kayıt tarihinden ancak bir yıl sonra geçerli olur. 

            2- Bu sözleşmeyi onamış olup da bundan önceki fıkrada sözü edilen on yıllık sürenin bitiminden itibaren bir yıl süresince bu madde gereğince feshetmek seçeneğini kullanmayan her üye yeniden 10 yıllık bir süre için bağlanmış olur ve bundan sonra bu sözleşmeyi, her 10 yıllık sürenin bitiminde bu maddenin içerdiği koşullarla feshedebilir. 

            Madde 13 
            1- Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü Örgüt üyeleri tarafından kendisine bildirilen bütün onama ve fesihlerin kaydedilmesinden Uluslararası Çalışma Örgütünün bütün üyelerini haberdar eder. 

            2- Genel Müdür kendisine gönderilen Sözleşmenin ikinci onama belgesinin kaydedildiğini örgüt üyelerine duyururken bu Sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarih hakkındra örgüt üyelerinin dikkatini çeker. 

            Madde 14 
            Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü yukarıdaki maddeler gereğince kaydetmiş olduğu bütün onama ve fesihlere ilişkin tam bilgileri Birleşmiş Milletler Anlaşmasının 102.  maddesi uyarınca kaydedilmek üzere Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine ulaştırır. 

            Madde 15 
            Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu gerekli gördüğü zaman bu Sözleşmenin uygulanması hakkındaki bir raporu Genel Konferansa sunar ve onun tamamen veya kısmen değiştirilmesi konusunun Konferans gündemine alınması gereği hakkında karar verir. 

            Madde 16 
            1- Konferansın bu sözleşmeyi tamamen veya kısmen değiştiren yeni bir Sözleşme kabul etmesi halinde ve yeni Sözleşme aksini öngörmediği takdirde: 

            a) Değiştirici yeni Sözleşmenin bir üye tarafından onanması durumu yukarıdaki 16 ncı madde dikkate alınmaksızın ve değiştirici yeni Sözleşme yürürlüğe girmiş olmak kaydıyla ve şartı ile bu sözleşmenin derhal ve kendiliğinden feshini gerektirir. 
            b) Değiştirici yeni sözleşmenin yürürlüğe girmesi tarihinden itibaren bu Sözleşme üyelerin onanmasına artık açık bulunmaz. 

            2- Bu sözleşme, onu onayıp da Değiştirici Sözleşmeyi onamamış bulunan üyeler için herhalde şimdiki şekil ve içeriğiyle geçerli olmakta devam eder. 

            Madde 17 
            Bu sözleşmenin Fransızca ve İngilizce hükümleri aynı şekilde geçerlidir. 

SÖZLEŞME NO: 59 SANAYİ İŞYERLERİNE ALINACAK ÇOCUKLARIN ASGARİ YAŞ SINIRINI BELİRLEYEN SÖZLEŞME 

            Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulunun daveti üzerine 3 Haziran 1937 tarihinde Cenevre’de yaptığı Yirmiüçüncü Oturumunda, 

            Oturum gündeminin altıncı maddesini teşkil eden, Konferansın Birinci Oturumunda kabul edilmiş olan sanayi işyerlerine alınacak çocuklar için asgari yaşı tesbit eden Sözleşmenin kısmen düzeltilmesi hakkında bazı tekliflerin kabulünü kararlaştırarak, 

            Bu tekliflerin Uluslararası bir Sözleşme şeklini alması gerektiğini düşünerek, 

            Bindokuzyüzotuzyedi senesinin yirmiiki Haziran günü 1937 tarihli Asgari Yaş (Sanayi) Sözleşmesi (düzeltilmiş) adı verilecek olan aşağıdaki Sözleşmeyi kabul etmiştir. 

BÖLÜM I. GENEL HÜKÜMLER 

            Madde 1 
            1- İşbu Sözleşmede “sanayi işletmeleri” terimi özellikle şunları içermektedir: 

            a) Madenler, taş ocakları ve topraktan her türlü maden çıkarma faaliyetleri, 
            b) Malların imal edildiği, tadil edildiği, temizlendiği, onarıldığı, donatıldığı, tamamlanıp satışa hazır hale getirildiği, parçalandığı veya imha edildiği sanayiler veya gemi inşaası ve elektrik ile diğer her türlü muharrik gücün üretimi, transformasyonu ve dağıtımı  dahil olmak üzere maddelerin bir değişime uğradıkları sanayiler, 
            c) Tüm bina, demiryolu, tramway, liman, depo, dalgakıran, kanal, iç su yolu, karayolu, tünel, köprü, viadük, kanalizasyon, kuyu, telefon veya telgraf tesisatı, elektrik şebekesi, gaz şebekesi, su şebekesi veya diğer inşaat yapımı, yenilenmesi, bakımı, onarımı, tadili veya yıkımı, ya da bu inşaat faaliyetleri öncesinde yapılan hazırlık ve temel çalışmaları, 
            d) Elle taşımacılık hariç olmak üzere, depo, iskele, rıhtım ve antrepolarda yükleme, boşaltma işlerini de içerecek şekilde karayou, demiryolu ve iç su yoluyla yolcu ve mal taşımacılığı. 

            2- Her iki ülkenin yetkili makamı, sanayi ile ticaret ve tarımı ayıran sınırı tesbit edecektir. 

            Madde 2 
            1- Onbeş yaşın altındaki çocuklar kamu ve özel sektör sanayi işletmelerinde ya da bunların alt birimlerinde istihdam edilemez veya çalıştırılamaz. 

            2- Ancak, tabiatı icabı veya çalışma şartlarından dolayı orada istihdam edilen kişilerin hayatı, sağlığı veya ahlakı bakımından tehlike arzeden işler hariç olmak üzere, milli mevzuat bu çocukların sadece işverenin aile üyelerinin çalıştığı işletmelerde çalışmasına izin verebilir. 
 
            Madde 3 
            İşbu Sözleşmenin hükümleri, çalışmaları kamu makamlarınca onaylanıp denetlenmek şartıyla, teknik okullarda çocuklar tarafından yapılan işlere uygulanmaz. 

            Madde 4 
            İşbu Sözleşme hükümlerinin uygulanmasını kolaylaştırmak amacıyla her sanayi işletmesi işvereni, istihdam ettiği onsekiz yaşın altındaki kişiler için doğum tarihlerini de gösterir bir kayıt tutar. 

            Madde 5 
            1- Tabiatın icabı veya çalışma şartlarından dolayı orada istihdam edenlerin hayatı, sağlığı veya ahlakı bakımından tehlike arzeden işler için, milli mevzuat: 

            a) Genç kişilerin veya yetişkinlerin bu işlere kabul edilmesi için onbeş yaşın üstünde bir yaş veya yaşları tespit eder veya, 
            b) Genç kişilerin veya yetişkinlerin bu işlere kabul edilmesi için onbeş yaşın üstünde bir yaşı veya yaşları tespit etmek üzere uygun bir makamı görevlendirir. 

            2- Uluslararası Çalışma Örgütü Anayasasının 22. maddesi gereğince sunulacak yıllık raporlar, duruma göre, önceki fıkranın (a) bendine uygun olarak milli mevzuatça belirlenen yaş veya yaşlar hakkındaki, yada önceki fıkranın (b) bendine uygun olarak kendisine yetki verilen makam tarafından bu yetkiye istinaden alınan tedbirler hakkındaki bütün bilgileri ihtiva etmelidir. 

BÖLÜM II. BAZI ÜLKELER İÇİN ÖZEL HÜKÜMLER 
            Madde 6 
            1- Japonya için, bu madde hükümleri işbu Sözleşmenin 2 nci ve 5 inci maddelerinin hükümlerinin yerine geçer. 

            2- Ondört yaşın altındaki çocuklar, herhangi bir kamu veya özel sanayi işletmesinde veya bunlara bağlı herhangi bir işyerinde istihdam edilemez veya çalıştırılamazlar: Milli mevzuatın bu yaştaki çocukların sadece işverenin aile fertlerinin istihdam edildiği işletmelerde çalıştırılmasına izin verdiği durumlar bu hükmün kapsamı dışındadır. 

            3- Onaltı yaşın altındaki çocuklar, maden ocakları veya fabrikalarda, milli mevzuatta tehlikeli veya sağlığa zararlı olarak belirtilen işlerde istihdam edilemez veya çalıştırılamazlar. 

            Madde 7 
            1- 2 nci, 4 üncü ve 5 inci maddelerinin hükümleri Hindistan için geçerli değildir. Ancak, Hindistan yasama meclisi aşağıdaki maddelerin uygulanmasına dair kanun çıkardığı takdirde bu maddeler bütün bölgelerde uygulanır. 

            2- Oniki yaşın altındaki çocuklar, elektrik enejisiyle çalışan ve 10’dan fazla işçi çalıştıran fabrikalarda istihdam edilemez veya çalıştırılamazlar. 

            3- Onüç yaşın altındaki çocuklar demiryoluyla yolcu veya mal, veya posta nakli işlerinde ya da, dok, iskele veya rıhtımlarda mal yükleme-boşaltma işlerinde (el ile taşıma hariç) istihdam edilemez veya çalıştırılamazlar. 

            4- Onbeş yaşın altındaki çocuklar, aşağıda belirtilen işlerde istihdam edilemez veya çalıştırılamazlar: 

            a) Maden ocakları, taş ocakları ve topraktan maden çıkarmayla ilgili diğer işler; 
            b) Yetkili makam tarafından tehlikeli ve sağlığa zararlı olarak nitelenen ve bu maddenin kapsamına giren meslekler. 

            5- Tıbben çalıştırılabilirliği belgelenmedikçe aşağıda belirtilen kişilerin yine aşağıda belirtilen işlerde çalışmalarına izin verilemez. 

            a) Oniki yaşına girmiş fakat onyedi yaşın altında olanların elektrik enejisi ile çalışan ve 10’dan fazla işçi istihdam eden fabrikalarda çalıştırılmasına izin verilemez, 
            b) Onbeş yaşına girmiş fakat onyedi yaşın altında olanların maden ocaklarında çalıştırılmalarına izin verilemez. 

            Madde 8 
            1- Çin için, bu madde hükümleri işbu Sözleşmenin 2 nci ve 5 inci maddelerinin hükümleri yerine geçer. 

            2- Oniki yaşın altındaki çocuklar, motor gücüyle çalışan makinaların kullanıldığı ve düzenli olarak 30 veya daha fazla işçi çalıştıran fabrikalarda istihdam edilemez veya çalıştırılamazlar. 

            3- Onbeş yaşın altındaki çocuklar, aşağıda belirtilen işlerde istihdam edilemez veya çalıştırılamazlar: 

            a) Düzenli olarak 50 veya daha fazla işçi istihdam eden maden ocaklarında; veya 
            b) Motor gücüyle çalışan makinaların kullanıldığı ve düzenli olarak 30 veya daha fazla işçi istihdam eden fabrikalarda milli mevzuat tarafından tehlikeli veya sağlığa zararlı olarak belirlenen işlerde. 

            4- Bu madde kapsamına giren işletmelerdeki işverenler istihdam ettikleri onaltı yaşın altındaki tüm kişilerin kayıtlarını tutacaklardır. Bu kayıtların yanında, yetkili makam tarafından talep edilen ve kişilerin yaşlarını gösteren birer belge bulundurulur. 

            Madde 9 
            1- Uluslararası Çalışma Konferansı, bu konunun gündeme alındığı herhangi bir oturumunda, işbu Sözleşmenin yukarıda yer alan II. Bölümünün maddelerinden herhangi biri veya birden fazlasıyla ilgili olarak üçte iki çoğunlukla değişiklik tasarıları kabul edilebilir. 

            2- Bu tür bir değişiklik tasarısında, değişiklik kapsamına giren üye ülke veya üllkeler belirtilir ve Konferans oturumunun kapanışını takip eden bir yıl içinde veya istisnai hallerde onsekiz ay içinde bu değişiklik tasarıları değişiklik kapsamına giren üye ülke veya ülkeler tarafından, bu konuda kanun çıkarılması veya diğer ilgili işlemlerin yapılması için kendi yetkili makam veya makamlarına iletilir. 

            3- Bu kapsama giren her üye ülke, bu konuda yetkili makam veya makamlarının muvafakatını alması halinde, değişiklik ile ilgili resmi onay belgesini tescil edilmek üzere Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderir. 

            4- Bu tür bir değişiklik tasarısı, değişiklik tasarısı kapsamına giren üye ülke veya ülkeler tarafından işbu Sözleşmenin “ kabul edilmiş bir değişiklik” olarak yürürlüğe girer. 

BÖLÜM III. SON HÜKÜMLER 

            Madde 10 
            İşbu Sözleşmeye ait resmi onay belgeleri Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Diretörüne iletilecek ve onun tarafından tescil edilecektir. 

            Madde 11 
            1- İşbu Sözleşme, sadece onay belgeleri, Genel Direktör tarafından tescil edilmiş  olan Uluslararası Çalışma Örgütü üyelerini bağlayacaktır. 

            2- İşbu Sözleşme, iki üyenin onay belgeleri Genel Direktör tarafından tescil edildiği tarihten oniki sonra yürürlüğe girecektir. 

            3- Daha sonra, işbu Sözleşme, onaylayan her ülke için, onay belgesinin Genel Direktör tarafından tescil tarihten oniki ay sonra yürürlüğe girecektir. 

            Madde 12 
            Uluslararası Çalışma Teşkilatı üyesi iki ülkenin onay belgeleri tescil edilir edilmez, Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörü bu durumu bütün üye ülkelere bildireceklertir. Genel Direktör, aynı şekilde, Teşkilatın diğer üyeleri tarafından kendisine daha sonra ulaştırılacak onay belgelerinin tescil işlemini de bütün üye ülkelere bildirecektir. 
  
            Madde 13 
            1- İşbu sözleşmeyi onayan her üye ülke, Sözleşmenin ilk yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on yıllık bir süre sonunda Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörüne göndereceği ve onun tarafından tescil edilecek bir bildirim ile Sözleşmeyi feshedilebilir. Fesih, tescil tarihinden ancak bir yıl sonra yürürlüğe girer. 

            2- İşbu Sözleşmeyi onaylanmış olup da, bundan evvel ki fıkrada sözü edilen on yıllık devrenin bitiminden itibaren bir yıl zarfında bu madde gereğince fesih hakkını  kullanmayan her üye yeniden on yıllık bir süre için bağlanmış olur ve bundan sonra işbu Sözleşmeyi, her on yıllık sürenin bitiminde bu maddede belirtilen şartlar içerisinde  feshedebilir. 

            Madde 14 
            Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu, gerekli gördüğü her sefer, işbu Sözleşmenin uygulanması hakkında Genel Konferansa bir rapor sunacak ve Sözleşmenin tamamen veya kısmen düzeltilmesi konusunun Konferans gündemine alınmasına gerek bulunup bulunmadığını inceleyecektir. 

            Madde 15 
            1- Genel Konferansın, bu Sözleşmenin tamamını veya bir kısmını değiştiren yeni bir Sözleşme kabul etmesi halinde ve bu yeni Sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde: 

            a) Değişiklik getiren yeni Sözleşmenin bir üye tarafından onaylanması, bu yeni Sözleşmenin yürürüleğe girmiş olması kaydıyla, yukarıdaki 13. madde hükümleri gözönünde tutulmaksızın, işbu Sözleşmenin derhal feshi neticesini doğuracaktır. 
            b) Değişiklik getiren yeni Sözleşmenin yürürlüğe giriş tarihinden itibaren, işbu Sözleşme üye ülkelerin onayına artık açık tutulmayacaktır. 

            2- İşbu Sözleşmeyi onaylamış bulunan ve değişiklik getiren Sözleşmeyi onaylamamayacak olan üye ülkeler açısından işbu Sözleşme aynı muhteva ve biçimde  yürürlükte kalacaktır. 

            Madde 16 
            Bu sözleşmenin Fransızca ve İngilizce metinlerinden biri veya diğeri eşdeğerde geçerlidir. 

SÖZLEŞME NO: 142 İNSAN KAYNAKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE MESLEKİ EĞİTİM VE YÖNLENDİRMENİN DEĞERİ 

            Uluslararası Çalışma Bürosu tarafından Cenevre’de düzenlenen ve 4 Haziran 1975 tarihinde Altmışıncı Toplantısını yapan, 

            Toplantı gündeminin altıncı maddesini teşkil eden, insan kaynaklarının geliştirilmesi; mesleki rehberlik ve mesleki eğitime ilişkin bazı önerilerin kabülüne karar veren, 

            Bu önerilerin bir Uluslararası Sözleşme şeklini alacağını kararlaştıran 

            Uluslararası Çalışma Teşkilatı Genel Konferansı 

            Bindokuzyüzyetmişbeş senesinin yirmiüçüncü günü, İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Sözleşmesi, 1975 adıyla anılabilecek olan aşağıdaki Sözleşmeyi kabul etmiştir. 

            MADDE 1 
            1- Her üye, özellikle kamu istihdam hizmetleri aracılığı ile, istihdam ile yakından ilişkili olarak kapsamlı ve koordineli mesleki rehberlik ve mesleki eğitim politika ve programları kabul edilip, geliştirilecektir. 

            2- Bu politika ve programlar aşağıdaki hususları dikkate alacaktır: 

            a) Bölgesel ve ulusal düzeyde istihdam ihtiyacı, fırsatı ve sorunları, 
            b) Ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmenin safha ve düzeyi ve 
            c) İnsan kaynaklarının geliştirilmesi ile, diğer ekonomik, sosyal ve kültürel hedefler arasındaki karşılıklı ilişkiler. 

            3- Politika ve programlar ulusal şartlara uygun metodlarla takip edilecektir. 

            4- Politika ve programlar, kişinin çalışma ortamını ve sosyal çevreyi anlama ve bunları bireysel ve toplu olarak etkileme kabiliyetini geliştirecek şekilde hazırlanacaktır. 

            5- Politika ve programlar, toplumun ihtiyaçlarıda dikkate alınmak suretiyle, kişilerin kendi çıkarlarına ve beklentilerine uygun olarak çalışma kabiyetlerini geliştirip kullanmalarını, eşitli esasına dayalı ve herhangi bir ayırım gözetmeksizin teşvik edecek ve mümkün kılacaktır. 

            MADDE 2 
            Her üye, yukarıda belirtilen hedefleri dikkate alarak, resmi eğitim sistemi içinde veya bunun dışında yeralacak şekilde, genel, teknik ve mesleki eğitime, eğitim ve mesleki rehberliğe ilişkin açık, esnek ve tamamlayıcı sistemleri oluşturup geliştirecektir. 

            MADDE 3 
            1- Her üye, tüm sakat ve özürlüler için hazırlanacak özel programlar da dahil olmak üzere, tüm çocuklara, gençlere ve yetişkinlere kapsamlı enformasyon sağlamak ve mümkün olan en geniş rehberlik amacıyla, istihdama ilişkin sürekli bilgi temini dahil, mesleki rehberlik sistemlerini tedricen yaygınlaştıracaktır. 

            2- Bu bilgi ve rehberlik; meslek seçimi, mesleki eğitim ve buna ilişkin öğrenim fırsatları istihdam durumu ve istihdam beklentileri, meslekte yükselme imkanları, çalışma şartları, işte güvenlik ve hijyen ve ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlerin çeşitli sektörlerin çalışma hayatının diğer yönlerini ve tüm sorumluluk düzeylerini kapsayacaktır. 

            3- Bu bilgi ve rehberlik, toplu sözleşmelerin genel hususlarına ve İş Kanunu kapsamındaki herkesin hak ve sorumluluklarına ilişkin bilgilerle tamamlanacaktır; bu bilgiler, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarının fonksiyon ve görevleri dikkate alınarak, ulusal mevzuat ve uygulama uyarınca sağlanacaktır. 

            MADDE 4 
            Her üye, mesleki eğitim sistemlerini, ekonominin tüm sektörlerinde ve tüm ekonomik faaliyet kollarındaki genç ve yetişkinlerin ömür boyu mesleki eğitim ihtiyaçlarını, tüm beceri ve sorumluluk düzeylerinde karşılayacak şekilde tedricen genişletecek ve gerekli uyumu ve ahengi sağlayacaktır. 
 
            MADDE 5 
            Mesleki rehberlik ve mesleki eğitim politika ve programları, işveren ve işçi kuruluşları ve ulusal mevzuat ve uygulama ile uyumlu ve uygun olduğu takdirde ilgili diğer kuruluşlarla işbirliği içinde formüle edilip, uygulanacaktır. 

            MADDE 6 
            Bu Sözleşmenin onay belgeleri tescil için Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürlüğüne gönderilecektir. 

            MADDE 7 
            1- Bu Sözleşme, sadece onay belgeleri Genel Müdür tarafında tescil edilmiş olan Milletlerarasın Çalışma Teşkilatı üyelerini bağlayacaktır. 

            2- Bu Sözleşme, iki ülkenin onay belgelerinin Genel Müdür tarafından tescil edildiği tarihinden oniki ay sonra yürürlüğe girecektir. 

            3- Bundan sonra işbu Sözleşme, onaylayan her üye için, onay belgesinin tescil edildiği tarihten oniki ay sonra yürürlüğe girecektir. 

            MADDE 8 
            1- Bu Sözleşmeyi onaylamış olan bir üye, Sözleşmenin ilk yürürlüğe giriş tarihinden itibaren on yıl geçtikten sonra Milletlerarası Çalışma Genel Müdürüne göndereceği ve onun tarafından tescil edilecek bir bildirim ile Sözleşmeyi feshedebilir. 

            2- Bu Sözleşmeyi onaylamış bulunan ve önceki fıkrada belirtilen on yıllık devrenin sonundan itibaren bir yıl içinde bu madde gereğince feshetmek hakkını kullanmayan her üye, yeniden on yıllık bir müddet için bağlanmış olacak ve bundan sonra bu Sözleşmeyi her on yıllık devrenin sona ermesinden sonra bu maddede derpiş edilen hükümlere göre feshedilebilecektir. 

            MADDE 9 
            1- Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, Teşkilat üyeleri tarafından kendisine bildirilen bütün onay ve fesihlerin tescil işlemini Milletlerarası Çalışma Teşkilatının bütün üyelerini bildirecektir. 

            2- Genel Müdür kendisine gönderilen Sözleşmenin ikinci onay belgesinin tescil edildiği Teşkilat üyelerine bildirirken, bu Sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarihte Teşkilat üyelerinin dikkatini çekecektir. 

            MADDE 10 
            Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, önceki maddeler gereğince tescil etmiş olduğu bütün onay ve fesih işlemlerine dair bilgilerin tamamını Birleşmiş Milletler Anlaşmasının 102 nci maddesi uyarınca tescil edilmek üzere Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine ulaştıracaktır. 

            MADDE 11 
            Milletlerarası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu gerekli gördüğü hallerde bu Sözleşmenin uygulanması hakkında Genel Konferansa bir rapor sunacak ve Sözleşmenin tamamen veya kısmen değiştirilmesi konusunun konferans gündemine alınıp alınmaması hususunu inceleyecektir. 

            MADDE 12 
            1- Genel Konferansın, bu Sözleşmenin tamamını veya bir kısmını değiştiren yeni bir Sözleşme kabul etmesi halinde ve bu yeni Sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde: 

            a) Değişiklik getiren yeni Sözleşmenin bir üye tarafından onaylanması, bu yeni Sözleşmenin yürürlüğe girmiş olması kaydıyla, yukarıdaki 8 inci madde hükümleri gözönünde tutulmaksızın, işbu Sözleşmenin derhal feshi neticesini doğuracaktır. 
            b) Değişiklik getiren yeni Sözleşmenin yürürlüğe giriş tarihinden itibaren, işbu Sözleşme üye ülkelerin onayına artık açık tutulmayacaktır. 

            2- İşbu Sözleşmeyi onaylamış bulunan ve değişiklik getiren Sözleşmeyi onaylamamayacak olan üye ülkeler açısından işbu Sözleşme aynı muhteva ve biçimde  yürürlükte kalacaktır. 

            MADDE 13 
            Bu sözleşmenin Fransızca ve İngilizce metinleri aynı derecede muteberdir. 

SÖZLEŞME NO: 144 ULUSLARARASI ÇALIŞMA NORMLARI UYGULAMASININ GELİŞTİRİLMESİNDE ÜÇLÜ DANIŞMA HAKKINDA SÖZLEŞME 

            Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu’nca Cenevre’de toplanan ve 2 Haziran 1976 tarihinde altmışbirinci toplantısını yapan Milletlerarası Çalışma Teşkilatı Genel Konferansı, işveren ve işçilerin serbest ve bağımsız teşkilatlar kurma haklarını teyide eden ve ulusal düzeyde resmi makamları ile işveren ve işçi kuruluşları arasında etkili danışmanların teşviki için önlemler alınmasını öngören, özellikle Dernek Kurma Hürriyeti ve Teşkilatlanma Hakkının Korunması hakkındaki 1948 tarihli Sözleşme, Teşkilatlanma ve Toplu Pazarlık Hakkına dair 1949 tarihli Sözleşme, 1960 tarihli (Sınai ve Ulusal Düzeyde) istişare Tavsiye Kararı olmak üzere, mevcut Uluslararası Çalışma Sözleşmeleri ve Tavsiyelerin hükümleri yanında, bunlara etkinlik kazandırmak üzere işveren ve işçi teşkilatlarının danışmalarda bulunmalarını (öngörülen) çok sayıda Uluslararıs Çalışma Sözleşmesi ve Tavsiyerin hükümlerini hatırda tutarak, ve 

            Toplantı Gündeminin, “Uluslararası Çalışma Standartlarının uygulanmasını geliştirmek üzere üçlü mekanizma oluşturulması” başlığını taşıyan dördüncü maddesini gözönüne alarak ve Milletlerarası çalışma standartlarının uygunmasını geliştirmek üzere üçlü danışmalara hakkında bazı önerilerin kabulüne karar vererek, 

            Bu önerilerin Milletlerarası bir sözleşme oluşturacağının kararlaştırarak, 

            Bindokuzyüzyetmişaltı yılının Haziran ayının yirmibirinci günü Üçlü Danışma (Uluslararası Çalışma Standartları) Sözleşmesi 1976 olarak adlandırılabilecek aşağıdaki Sözleşmeyi kabul eder. 

            Madde 1 
            Bu Sözleşme’de “temsilci kuruluşlar” tabiri, teşkilatlanma özgürlüğü haklarından yararlanan en fazla temsil niteliğine haiz işçi ve işveren kuruluşlarını ifade eder. 

            Madde 2 
            1- İşbu Sözleşmeyi onaylayan Uluslararası Çalışma Teşkilatının her üyesi 5 inci Madde 1 inci fıkrada belirtilen Uluslararası Çalışma Teşkilatının faaliyetlerine ililşkin hükümet, işveren ve işçi temsilcileri arasında etkin danışmayı gerçekleştirmeyi sağlayacak usülleri işletmeyi taahhüt eder. 

            2- Bu maddenin 1 inci paragrafından öngörülen usüllerin şekli ve muhtevası, temsile yetkili kuruluşların mevcut olması ve bu usüllerin oluşturulmamış bulunması halinde, her ülkede bu kuruluşlara danışılarak, ulusal uygulamaya uygun şekilde tesbit edilir. 

            Madde 3 
            1- Bu Sözleşmede getirilen usullerin amaçları açısından işçi ve işveren temsilcileri, temsile yetkili kuruluşların mevcut olmaları halinde, bunlar tarafından herhangi bir organda eşit sayıda temsil edilecektir. 

            2- İşçi ve işverenler, danışmaların yapılacağı herhangi bir organda eşit sayıda temsil edilecektir. 

            Madde 4 
            1- Yetkili makam bu Sözleşmede getirilen usüllerin idari yönden desteklenmesi sorumluluğunu üstlenir. 

            2- Yetkili makam ile, şayet mevcut ise, temsile yetkili kuruluşlra arasında, bu usüller konusunda gerebilecek eğitimin finansmanı için düzenlemeler yapılacaktır. 

            Madde5 
            1- Bu Sözleşmenin amacına göre üzerinden danışma yapılacak hususlar şunlardır: 

            a) Uluslararası Çalışma Konferansı gündeminde yer alan konulara ilişkin sualnamelere verilen hükümet cevapları ile Konferansta tartışlacak öneri metinleri üzerindeki hükümet görüşleri, 
            b) Uluslararası Çalışma Teşkilatı Anayasasının 19 uncu maddesine göre Sözleşme ve tavsiyeler sunulmasına ilişkin olarak yetkili makam veya makamlara yapılacak teklifler, 
            c) Onaylanmış Sözleşmelerle uygulnmaya geçirilmiş tavsiyelerin, yerine göre uygulanmalarını, onaylanmalarını hızlandırabilecek tedbirleri değerlendirmek üzere, uygun aralıklarla gözden geçirmeleri, 
            d) Uluslararası Çalışma Teşkilatı Anayasasının 22 nci maddesine göre Uluslararası Çalışma Bürosuna verilen rapordan çıkan sorunlar, 
            e) Onaylanmış Sözleşmelerin feshine ilişkin öneriler. 

            2- Bu maddenin 1 inci fıkrasında atıf yapılan konuların yeterli ölçüde değerlendirilebilmelerini sağlamak açısından, danışmanlar, anlaşma ile tespit edilmiş uygun aralıklarla, ancak yılda bir kereden az olmamak üzere yapılacaktır. 

            Madde 6 
            Mevcut olmaları halinde, temsile yetkili kuruluşlarla istişare sonucunda uygun görüldüğü takdirde, yetliki makam, bu Sözleşme ile getirilen hususların işleyişi konusunda yıllık bir rapor hazırlayacaktır. 

            Madde 7 
            Bu Sözleşmenin kesin onay belgeleri tescil edilmekk üzere Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderilecektir. 
 
            Madde 8 
            1- Bu Sözleşme, Uluslararası Çalışma Teşkilatı üyelerinden sadece onay belgeleri Genel Müdür tarafından tescil edilmiş olanları bağlayacaktır. 

            2- Bu Sözleşme, iki üyenin onay belgelerinin Genel Müdür tarafından tescil tarihinden oniki ay sonra yürürlüğe girecektir. 

            3- Daha sonra, işbu Sözleşme, onaylayan her üye için, onay belgelerinin tescil tarihinden oniki ay sonra yürürlüğe girecektir. 

            Madde 9 
            1- Bu Sözleşme’yi onaylamış olan bir üye, Sözleşme’nin ilk yürürlüğe giriş tarihinden itibaren on yıl geçtikten sonra, Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne göndereceği ve onun tarafından tescil edilecek bir bildirim ile feshedebilecektir. 

            2- Bu Sözleşmeyi onaylamış bulunan ve önceki fıkrada belirtilen on yıllık devrenin sonundan itibaren bir yıl içinde bu Madde gereğince feshetmek hakkını kullanmamış her üye, yeniden on yıllık bir müddet için bağlanmış olacak ve bundan sonra bu Sözleşme’yi, her on yıllık devrenin sona ermesinden sonra bu maddede derpiş edilen hükümlere göre feshedilebilecektir. 

            Madde 10 
            1- Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, Teşkilat üyeleri tarafından kendisine bildirilen bütün onay ve fesihlerin tescil işlemini Milletlerarası Çalışma Teşkilatı’nın bütün üyelerini bildirecektir. 

            2- Genel Müdür kendisine gönderilen Sözleşmenin ikinci onay belgesinin tescil edildiği Örgüt üyelerine bildirirken, bu Sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarihte Örgüt üyelerinin dikkatini çekecektir. 

            Madde 11 
            Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, önceki maddeler gereğince tescil etmiş olduğu onay ve fesih işlemlerine dair bilgilerin tamamını Birleşmiş Milletler Anlaşmasının 102 nci maddesi uyarınca tescil edilmek üzere Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine ulaştıracaktır. 

            Madde 12 
            Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu, gerekli gördüğü hallerde, bu Sözleşme’nin uygulanması hakkında Genel Konferansa bir rapor sunacak ve Sözleşme’nin tamamen veya kısmen değiştirilmesi konusunun konferans gündemine alınıp alınmaması hususunu inceleyecektir. 
 
            Madde 13 
            1- Genel Konferansın, bu Sözleşme’nin tamamını veya bir kısmını değiştiren yeni bir Sözleşme kabul etmesi halinde ve bu yeni Sözleşme’de aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde, 

            a) Değişiklik getiren yeni Sözleşme’nin bir üye tarafından onaylanması, bu yeni Sözleşme’nin yürürlüğe girmiş olması kaydıyla, 

            yukarıdaki 9 uncu madde hükümleri gözönünde tutulmaksızın, işbu Sözleşme’nin derhal feshi neticesini doğuracaktır. 

            b) Değişiklik getiren yeni Sözleşme’nin yürürlüğe giriş tarihinden itibaren, işbu Sözleşme üye ülkelerin onayına artık açık tutulmayacaktır. 

            2- İşbu Sözleşme’yi, onaylamış bulunan ve değişiklik getiren Sözleşme’yi onaylamamayacak olan üye ülkeler açısından işbu Sözleşme aynı muhteva ve biçimde  yürürlükte kalacaktır. 

            Madde 14 
            Bu Sözleşme’nin Fransızca ve İngilizce metinleri aynı derecede muteberdir. 

            Not: İngilzce metni 25 Şubat 1993 gün ve 21507 sayılı Resmi Gazete’dedir.