Milletlerarası antlaşma  

 

Resmi Gazete: 25.081993 Sayı : 21679 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 32 Sahife:
     
Milletlerarası Antlaşma
 
Karar Sayısı: 93/4700
Karar Tarihi : 03/08/1993    
     
            2/11/1992 tarihinde Ankara’da imzalanan ve 4/5/4993 tarihli ve 3906 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli “Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki, Ticari ve Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Sözleşmesi”nin onaylanması; Dışişleri Bakanlığı’nın 28/7/1993 tarihli ve KKVM-KOKD-II/3084-4763 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 3/8/1993 tarihinde kararlaştırılmıştır. 
  
   

                                                                                                            CUMHURBAŞKANI  
                                                                                                            SÜLEYMAN DEMİREL 
 
Prof. Tansu ÇİLLER 
Başbakan
     
       
E. İNÖNÜ 
Devlet Bakanı ve Başb. Yrd. 
N. CEVHERİ 
Devlet Bakanı
Y. AKTUNA 
Devlet Bakanı 
M. GÖLHAN 
Devlet Bakanı
       
İ. TEZ 
Devlet Bakanı 
B. S. DAÇE 
Devlet Bakanı
T. AKYOL 
Devlet Bakanı
G. MÜFTÜOĞLU 
Devlet Bakanı
       
N. KURT
Devlet Bakanı
M. KAHRAMAN 
Devlet Bakanı
C. ERHAN 
Devlet Bakanı
M. ÇİLOĞLU 
Devlet Bakanı
       
E. ŞAHİN 
Devlet Bakanı
A. ŞANAL 
Devlet Bakanı
Ş. ERDEM 
Devlet Bakanı
M. S. OKTAY 
Adalet Bakanı
N. AYAZ 
Milli Sav. Bakanı 
M. GAZİOĞLU 
İçişleri Bakanı
H. ÇETİN 
Dışişleri Bakanı 
İ. ATTİLA 
Maliye ve Gümrük Bakanı
       
N. MENTEŞE 
Milli Eğitim Bakanı
O. KUMBARACIBAŞI 
Bayındırlık ve İskan Bakanı
R. SERDAROĞLU 
Sağlık Bakanı
M. KÖSTEPEN 
Ulaştırma Bakanı
R. ŞAHİN 
Tarım ve Köyişleri Bakanı
M. MOĞULTAY 
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
M.T. KÖSE 
Sanayi ve Ticaret Bakanı
V. ATASOY 
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
D. F. SAĞLAR 
Kültür Bakanı 
 A. ATEŞ 
Turizm Bakanı 
H. EKİNCİ 
Orman Bakanı
R. AKÇALI 
Çevre Bakanı

 TÜRKİYE CUMHURİYETİ  İLE AZERBAYCAN CUMHURİYETİ ARASINDA HUKUKİ, TİCARİ VE CEZAİ KONULARDA ADLİ YARDIMLAŞMA SÖZLEŞMESİ 

Türkiye Cumhuriyeti Ve Azerbaycan Cumhuriyeti 

            İki ülke arasındaki dostluk bağlarını pekiştirmek ve hukuki, ticari, cezai, suçluların iadesi ve hükümlü kişilerin nakilleri konularında karşılıklı adli yardımlaşmayı egemenlik, milli bağımsızlık, haklarda eşitlik ve içişlerine karışmama ilkelerine dayanarak düzenlemek arzusuyla, 

            Hukuki, Ticari ve Cezai Konularda bir Adli Yardımlaşma Sözleşmesi akdedilmesine karar vermişler ve bu amaçla aşağıdaki hususlar üzerinde mutabık kalmışlardır: 

KISIM I 
BÖLÜM 1 
GENEL HÜKÜMLER 
            Madde 1 
            1) Akit Taraflardan birinin vatandaşları, diğerinin ülkesinde şahıslarının, mallarının ve menfaatlerinin adli ve kanuni korunması hususlarında bu Devlet vatandaşları ile aynı haklara sahiptirler. 

            2) Akit Taraflardan birinin vatandaşları, diğer Akit Tarafın ülkesinde, hak ve menfaatlerinin takibi ve korunmasında hukuki, ticari ve cezai konularda yetkili mahkemelere ve diğer yetkili makamlara bu Akit Tarafın vatandaşlarının tabi olduğu aynı şart ve formalitelerle serbestçe müracaat hakkına sahip olacaklardır. 

            Madde 2 
            İşbu Sözleşmenin uygulanması amacıyla Akit Tarafların makamları, kendi aralarında diplomatik kanaldan haberleşeceklerdir. 

            Madde 3 
            Akit Tarafların Adalet Bakanlıkları, talep üzerine, Akit Tarafların ülkelerinde halen veya evvelce yürürlükteki hukuk ve işbu Sözleşmeye konu teşkil eden hukuki sorunlara ilişkin adli uygulamalar konularında birbirlerine karşılıklı olarak bilgi vereceklerdir. 

KISIM II 
BÖLÜM 2 
HUKUKİ VE TİCARİ KONULARDA ADLİ YARDIMLAŞMA 

            Madde 4 
            1) Akit Tarafların yetkili makamları karşılıklı olarak hukuki ve ticari konularda adli yardımlaşma sağlamayı taahhüt ederler. 

            2) Adli Yardımlaşma, özellikle, belgelerin gönderilmesi, bilirkişi incelemesi, tarafların, şahitlerin ve uzmanların dinlenmesi gibi usule mütedair kararların icrasını kapsar. 

            Madde 5 
            1) Adli yardımlaşma talebi aşağıdaki hususları içerir. 

            a- Talepte bulunan ve talep edilen makamların adı; 

            b- Adli yardım talep edilen olayın konusu; 

            c- Tarafların isim ve soyadları, daimi veya geçici ikametgahları, uyrukları ve meslekleri; 

            d- Tarafların vekillerinin ismi, soyadı ve adresleri; 

            e- Talebin konusu ve icrası için gerekli bilgiler. 

            2) Adli yardımlaşma taleplere ve buna ekli belgeler, imzalanmış olmalı ve resmi mührü taşımalıdır. 

            Madde 6 
            1) Talep edilen makam, adli yardım talebinin yerine getirilmesi sırasında, kendi Devletinde yürürlükte olan kanun hükümlerini uygular. Bununla birlikte, talepte bulunan makamın isteği üzerine, talepte bulunulan makam talepte bulunulan Akit Tarafın kanunlarına aykırı olmamak şartıyla diğer Akit Tarafın usul hükümlerini uygulayabilir. 

            2) Talep edilen makam adli yardım talebinin yerine getirilmesinde yetkili değilse, sözkonusu talebi yetkili makama iletir ve bundan talepte bulunan makamı haberdar eder. 

            3) Talepte bulunulan makam adli yardım talebinin yerine getirilmesinden sonra dosyayı talepte bulunan makama iletir veya talebin yerine getirilmemesi durumunda yerine getirilmeyişinin sebeplerini bildirir. 

            Madde 7 
            1) Talep edilen Tarafın dilinde kaleme alınmış veya bu Tarafın diline uygunluğu tasdik edilmiş bir tercümeyi havi olmaları halinde tebligatlar, talep edilen makam tarafından kendi Devletinde bu konuyu düzenleyen hükümlere uygun olarak yerine getirilir. Aksi halde, talep edilen makam, ancak muhatap almayı kabul ettiği takdirde tebligatı muhatabına yapabilir. 

            2) Tebligat talebi, muhatabın tam adresini ve tebliğ edilecek evrakı göstermelidir. 

            3) Tebligat talebinde belirtilen adrese evraklar tebliğ edilemediği takdirde, talep edilen makam muhatabın tam adresini tesbite yararlı tedbirleri alacaktır. Bu adresin tespit edilmesinin imkânsızlığı halinde, talep edilen makam talep eden makama bilgi verir ve tebliğ edeceği evrakı bu makama iade eder. 

            Madde 8 
            Tebligat alındısı talep edilen Tarafın yürürlükteki yasalarına göre tanzim edilir. Tebligat alındısı tebliğ tarihini ve yerini ihtiva edecektir. 

            Madde 9 
            Talep edilen Akit Taraf kendi topraklarında adli yardımlaşma sebebiyle yapılan bütün masrafları üstlenecek ve bu masrafların ödenmesini talep etmeyecektir. 

            Madde 10 
            Bir adli yardım talebinin yerine getirilmesi, talep edilen Akit Tarafın egemenliğine, güvenliğine veya kamu düzenine zarar vermesi halinde reddedilebilir. 

            Madde 11 
            1) Bu Sözleşmenin 7. Maddesinin 1. fıkrasında ve 13. maddesinde belirtilen hususlar hariç, adli yardım talepleri ve buna ekli belgeler talep edilen Taraf dilinde veya Türkçe veya Azerice olarak yapılmış onaylı birer tercümesini de ihtiva etmelidir. 

            2) Tercümenin tasdiki, talepte bulunan makam, yeminli bir tercüman, bir noter veya Akit Tarafların diplomatik veya konsolosluk memurları tarafından yapılabilir. 

            3) Adli yardım taleplerinin icrası talep edilen Tarafın dilinde yapılır. 

            Madde 12 
            Hangi uyrukta olursa olsun, bir davet üzerine kendi arzusuyla diğer Akit Tarafın adli makamı önüne çıkan tanık veya bilirkişi, bu Akit Tarafın ülkesinde, talep eden Akit Taraf ülkesine girişinden önce işlenen bir suç dolayısıyla kovuşturulamayacağı veya tutuklanamayacağı gibi daha önce ittihaz olunan bir karar sebebiyle de cezalandırılamaz. 

            Tanık veya bilirkişi, daveti yapan makamca hazır bulunmasının artık gerekli olmadığı hususu kendisine bildirildiği tarihten itibaren 15 gün içinde talep eden Akit Taraf ülkesini terk etmediği takdirde işbu dokunulmazlığı kaybeder. Tanık veya bilirkişinin kendi kusuru olmaksızın talep eden Akit Taraf ülkesini terkedemediği süre, bu süre kapsamı dışındadır. 

            Bu kişiler tanıklıkları veya bilirkişilikleri dolayısıyla da kovuşturulamaz yahut tutuklanamazlar. 

BÖLÜM 3 
BELGELER 
            Madde 13 
            Akit Taraflardan birinin mahkemeleri veya diğer yetkili makamlarının talebi üzerine, diğer Taraf, talebi yapan Tarafın vatandaşlarının ahvali şahsiyelerine mütedair suretleri, şahsi işlerine ve menfaatlerine ilişkin diğer belgeleri tercümesiz ve ücretsiz gönderecektir. 

            Madde 14 
            1) Akit Tarafların birinin ülkesinde yetkili makamlar tarafından tanzim edilmiş, verilmiş veya onaylanmış ve resmi mühür taşıyan belgeler ile bunların onaylı örneği veya suretlerinin diğer Akit ülkenin topraklarında tasdike ihtiyacı yoktur. 

            2) Akit Taraflardan birinin ülkesinde düzenlenen resmi senetler, diğerinin topraklarında düzenlenen resmi senetlerle aynı ispat kuvvetine sahiptir. 

BÖLÜM 4 
TEMİNATTAN MUAFİYET VE ADLİ MASRAFLAR 

            Madde 15 
            Akit Taraflardan birinin vatandaşları, salt yabancı olmalarından veya bu Tarafın ülkesinde ikametgahları veya meskeni olmamalarından ötürü teminat akçesi vermekle yükümlü tutulamazlar. 

            Madde 16 
            1) Akit Taraflardan birinin vatandaşları, diğer Tarafın mahkemeleri önünde bu Akit Tarafın vatandaşları gibi aynı şartlar ve vüsatte adli harç ve masraftan muaf olmaktan ve ücretsiz adli müzaharetten faydalanırlar. 

            2) Bu adli yardım ve adli müzaharet, icra işlemleri dahil, davanın tüm işlemlerine uygulanır. 

            3) Akit Taraflardan birinin yasal hükümleri uyarınca harç ve masraflardan muaf olmaktan yararlanan vatandaşlar, diğer Tarafın ülkesinde aynı davanın usule ilişkin işlemleri dolayısıyle de bu muafiyetten yararlanırlar. 

            Madde 17 
            1) 16. madde hükmünden faydalanmak için gerekli olan şahsi, ailevi ve malvarlığı durumuna mütedair belge, ülkesinde talep edenin ikametgahının veya meskeninin bulunduğu Akit Tarafın yetkili makamları tarafından verilmelidir. 

            2) Şayet talep edenin Akit Tarafların birinde veya diğerinde ikametgahı veya meskeni bulunmuyor ise, diplomatik misyon veya konsolosluk sözkonusu belgeyi kendisine verebilir. 

            3) Adli harç ve masraflardan muafiyet talebini karara bağlayacak adli makam, işbu Sözleşmenin 2. maddesinde öngörülen yöntemi izleyerek, bu belgeyi vermiş olan makamdan tamamlayıcı bilgiler talep edebilir. 

            Madde 18 
            Akit Taraflardan birinin mahkemesi, diğer Akit Tarafın ülkesinde ikametgahı veya meskeni bulunan bir şahsın belirli bir usul işlemini tamamlaması için bir müddet tespit ederse, bu süre, evrakın muhatabına tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar. 

BÖLÜM 5 
HUKUKİ VE TİCARİ KONULARDAKİ KARARLARIN TANINMASI VE TENFİZİ 

            Madde 19 
            1) Akit Taraflardan herbiri, diğer Akit Tarafın ülkesinde verilmiş aşağıdaki kararları, işbu Sözleşmede öngörülen şartlar altında tanıyacak ve tenfiz edecektir: 

            a- Malvarlığına ilişkin olarak hukuki ve ticari konularda verilmiş adli kararlar; 

            b- Zararın tazmini konusuna ilişkin olarak cezai konularda verilmiş adli kararlar; 

            c- Hukuki ve ticari konularda hakem mahkemeleri tarafından verilmiş kararlar. 

            2) İşbu Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonra verilmiş olan hukuki ve ticari konulardaki nihani mahiyette adli kararlar ile hakem mahkemeleri kararları, karar olarak kabul edilir. 1. paragrafın (a) bendi ile ilgili olarak kararlar ancak, bunlara ilişkin hukuki ilişkilerin işbu Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonra doğmuş olması halinde nazara alınacaktır. 

            3) Kişi hallerine mütedair kararlar, işbu Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden önce verilmiş olsalar dahi tanınacaktır. 

            Madde 20 
            19. maddede belirtilen kararlar, aşağıdaki şartları haiz olmaları halinde diğer Akit Tarafın ülkesinde tanınır ve tenfiz edilir: 

            a- Karar, kararın alındığı Akit Tarafın ülkesindeki kanunlara göre kesinleşmiş ve icra edilebilir olmalıdır. 

            b- Karar ülkesinde verilmiş olan Akit Taraftaki makam, icrasının ülkesinde talep edildiği Akit Tarafın kanunlarına göre yetkili olmalıdır. 

            c- Ülkesinde kararın verilmiş olduğu Akit Tarafın kanunlarına göre, davayı kaybeden Taraf usulüne uygun surette mahkemeye davet edilmiş olmalıdır. 

            d- Taraflar, müdafaa hakkından mahrum edilmemiş bulunmalı ve mahkemeye usulüne uygun surette davet edilmiş olmalı ve mahkemede bir davayı takip veya müdafaa etmeye imkânsızlıkları halinde temsil edilebilmelidirler. 

            e- Kararın tenfiz edileceği Akit Taraf ülkesinde, aynı usulü muhakeme çerçevesinde ve aynı Taraflar arasında, daha önceden alınıp kesinleşmiş bir adli veya hakem kararı bulunmamalıdır. 

            f- Aynı Taraflara, aynı sebebe ve aynı konuya ilişkin olarak bu Akit Tarafın kaza organında daha önce açılmış bir dava bulunmamalıdır. 

            g- Kararın ülkesinde tanınacağı veya tenfiz edileceği Akit Tarafın kanunlarına göre, bu Tarafın kanunlarının uygulanmasının gerekeceği durumlarda karar ancak, 

            1) Şayet bu Kanunlar gerçek bir şekilde tatbik edilmişse veya, 

            2) Diğer Akit Tarafın tatbik edilecek kanunları bu kanunlardan esas itibariyle farklı değilse, tanınır ve tenfiz edilir. 

            h- Karar, ülkesinde tanınması ve tenfiz edilmesi gereken Akit Tarafın hukuki düzeni ile kamu düzeninin temel prensiplerine aykırı olmamalıdır. 

            Madde 21 
            Hakem mahkemesi kararları, (f) fıkrası hariç 20. maddede belirtilen şartlar dışında, ancak aşağıdaki koşulları ihtiva ediyor ise tenfiz edilir: 

            a- Kararın tenfiz edileceği Akit Tarafın Kanununa göre, benzeri bir olay tahkim yolu ile halledilebilmekte ise; 

            b- Hakem kararı, ilgili Tarafların bir tahkim anlaşması veya bir tahkim şartıyla öngörülen bir ihtilafa ilişkin olarak verilmiş ise; 

            c- Hakem Mahkemesinin teşekkül tarzı, Tarafların anlaşmasına veya ilgili Tarafların tahkim şartına yahut hakem kararının verildiği Devletin Kanununa uygun bulunmakta ise; 

            d- Taraflar, hakem tayininden veya hakeme başvurulmasından gereği gibi haberdar edilmiş ise; 

            e- Hakem kararı, verildiği Devlette kesinleşmiş ise. 

            Madde 22 
            1) Tanıma veya icra yetkisi talebi, bu Sözleşmenin 2. maddesinin hükümlerine uygun olarak kararın ülkesinde tenfizinin gerektiği Akit Tarafın yetkili adli makamına doğrudan yapılabilir. 

            2) Talebe aşağıdaki bilgiler eklenmelidir: 

            a- Kararın sureti veya aslına uygunluğu tasdik edilmiş kopyası ve kararın kendisinden açık bir şekilde anlaşılamadığı takdirde, kararın kesinleşmiş olup icra kuvvetine haiz olduğunu tevsik eden bir belge; 

            b- Aleyhinde karar alının Tarafın usulüne uygun surette mahkemeye davet edildiğini ve imkânsızlık halinde mahkeme önünde muteber şekilde temsil olunduğunu tevsik eden bir belge; 

            c- Yukarıda (a) ve (b) fıkralarında belirtilen belgelerin kararın ülkesinde icra edileceği Akit Tarafın diline veya Türkçe veya Azerice’ye yapılmış tasdikli tercümesi. 

            3) Bir hakem mahkemesinin kararı dolayısiyle tenfiz talebinde bulunulmuş ise, bu talep, 2. fıkranın (c) bendine göre yerine getirilecek şekilde, uzlaşmanın veya tahkim şartının tasdikli bir tercümesini ihtiva etmelidir. 

            Madde 23 
            1) Diğer Akit Tarafça verilen tenfiz kararı ve kararın yerine getirilmesine mütedair usule, kararın tenfiz edileceği ülkedeki Akit Tarafın kanunu uygulanacaktır. 

            2) Bu uygulamada, adli makam kararın esasını incelemeksizin, sadece işbu Sözleşmede belirtilen şartların yerine getirilip getirilmediğini kontrol edecektir. 

            Madde 24 
            Bu Sözleşmenin kararların tenfizi hakkındaki hükümleri, Akit Tarafların, adli bir icradan dolayı elde edilen paranın havalesine veya eşyaların ülke dışına çıkarılmasına ilişkin hükümlerini haleldar etmeyecektir. 

KISIM III 
BÖLÜM 6 
CEZA ALANINDA ADLİ YARDIMLAŞMA 

            Madde 25 
            1) Akit Taraflar, ceza alanında birbirlerine karşılıklı olarak adli yardımda bulunmayı taahhüt ederler. 

            2) Ceza alanında adli yardımlaşma özellikle belgelerin tevdii, arama, delil teşkil eden belge ve eşyalara el konulması ve teslimi, bilirkişi incelemesi, sanıkların ve tanıkların sorgulanması, bilirkişilerin dinlenmesi ve keşif yapılması gibi usul işlerinin yerine getirilmesini kapsar. 

             Madde 26 
            1) Ceza alanında adli yardım talebi aşağıdaki hususları ihtiva edecektir: 

            a- Talepte bulunan ve talepte bulunulan makamların ismi, 

            b- Davanın konusu, 

            c- Sanıkların veya hükümlülerin soyadı ve adı, oturdukları veya ikamet ettikleri mahal, uyrukluğu ve mesleği ve mümkün olduğu ölçüde, doğum yeri ve tarihi ile ebeveyninin isimleri, 

            d- Temsilcilerinin soyadları, adları ve adresleri, 

            e- Adli yardım talebinin konusu ve yerine getirilmesi için gerekli bilgilerle suç teşkil eden fiilin tavsifi ve niteliği. 

            2) Talepler ve bunlara ekli belgeler, düzenleyen makamın imzasını ve resmi mühürünü ihtiva edecektir. 

            Madde 27 
            1) Bir adli yardım talebinin yerine getirilmesi için istenilen makam kendi devletinde yürürlükte bulunan kanuni hükümleri uygulayacaktır. Bununla birlikte, istenilen makam isteyen makamın talebi üzerine, istenilen Tarafın kanunlarına aykırı olmadığı ölçüde diğer Akit Tarafın usul hükümlerini uygulayabilir. 

            2) İstenilen makam adli yardım talebinin yerine getirilmesi konusunda yetkili bulunmadığı takdirde, adli yardım talebini istenilen Tarafın yetkili makamına iletecek ve keyfiyetten isteyen makamı haberdar edecektir. 

            3) İsteyen makamın talebi üzerine, istenilen makam adli yardım talebinin yerine getirileceği tarih ve yeri isteyen makama duyuracaktır. İstenilen makam, isteyen makam temsilcilerinin adli yardım talebinin yerine getirilmesine iştirakine izin verebilir. 

            4) İstenilen makam, adli yardım talebinin yerine getirilmesinden sonra dosyayı isteyen makama iade edecek veya talebin yerine getirilmesine ilişkin engeller konusunda bilgi verecektir. 

            Madde 28 
            1) Akit Taraflardan birisinin mahkemesi veya yetkili makamı tarafından görülen bir dava sırasında, diğer Akit Tarafın ülkesinde bulunan bir tanık veya bilirkişinin hazır bulunması özellikle gerekli addediliyorsa, bu Tarafın mahkemesi veya diğer bir yetkili makamının davetnamesinin tebliği için, diğer Akit Tarafın yetkili makamına başvurulabilir. 

            2) 1. paragrafda öngörülen durumda davetname, davete icabet edilmemesi halinde para cezasını veya diğer müeyyideleri ihtiva etmeyecektir. 

            3) Hangi uyrukta olursa olsun, bir davet üzerine kendi arzusuyla diğer Akit Tarafın yetkili makamı önüne çıkacak olan tanık veya bilirkişi, bu Devletin ülkesinde, ülkeye girişinden önceki fiiller dolayısıyla ne kovuşturulabilir, ne tutuklanabilir, ne de cezalandırılabilir. Belirtilen kişiler ayrıca tanıklıkları veya bilirkişilikleri ceza davası konusunu teşkil eden usule ilişkin hususlara bağlantılı fiilleri sebebiyle kovuşturulamaz, tutuklanamaz veya cezalandırılamazlar. 

            4) Tanık veya bilirkişi, ifadesinin alındığı makamca hazır bulunmasının gerekli olmadığı hususu kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde isteyen Taraf ülkesini terketmediği takdirde 4. paragrafta öngörülen dokunulmazlıktan faydalanamaz. Tanık veya bilirkişinin, kendi elinde olmayan sebeplerle isteyen Taraf ülkesini terkedemediği süre, bu süre kapsamı dışındadır. 

            Madde 29 
            1) Tebliği istenilen belgeler, istenilen Taraf dilinde yapılmış veya resmen tasdik edilmiş tercümelerle birlikte gönderildiği takdirde, istenilen makamca tebligat kendi Devletinin bu konuyu düzenleyen kanuni hükümlerine uygun şekilde yapılacaktır. Aksi takdirde istenilen makam bu belgeyi muhatabına ancak muvafakat etmesi halinde tebliğ edecektir. 

            2) Tebligat talebinde muhatabın doğru adresi ve tebliğ olunacak belge belirtilecektir. 

            3) Belgeler, tebligat talebinde belirtilen adreste tebliğ olunamadığı takdirde istenilen makam, muhatabın doğru adresinin tesbiti için gerekli tedbirleri alacaktır. Bu adresin tesbiti mümkün olmadığı takdirde istenilen makam, isteyen makamı haberdar edecek ve tebliğ etmesi istenilen belgeleri iade edecektir. 

            Madde 30 
            Tebellüğ belgesi, istenilen Taraf ülkesinde yürürlükte bulunan hükümlere göre düzenlenecektir. Tebellüğ belgesi tebliğ tarihi ve yerini ihtiva edecektir. 

            Madde 31 
            1) Adli yardımlaşma aşağıdaki hallerde reddedilebilir: 

            a- İstenilen Taraf, talebin yerine getirilmesini memleketinin egemenlik, güvenlik veya kamu düzenini haleldar edecek nitelikte görüyorsa; 

            b- İstenilen Tarafın iç mevzuatına göre talep kabule şayan bulunmamakta ise. 

            2) Adli yardımlaşma talebi yukarıdaki paragraflarda öngörülen hallerde reddedildiği takdirde gerekçesi belirtilir. 
 
            Madde 32 
            1) İşbu Sözleşmenin 29. maddesinin 1. paragrafında ve 57. maddesinde öngörülen hususlar hariç, talepler ve ekindeki belgeler istenilen Taraf lisanında, Türkçe veya Azerice onaylı tercümelerini de ihtiva edecektir. 

            2) Tercümenin tasdiki, isteyen makam, yeminli bir mütercim, bir noter ya da Akit Tarafların birisinin diplomatik temsilcisi veya konsolosluk görevlisi tarafından yapılabilecektir. 

            3) Taleplerin yerine getirilmesine ilişkin belgeler, istenilen taraf lisanında düzenlenecektir. 

BÖLÜM 7 
SUÇLULARIN İADESİ 

            Madde 33 
            1) İşbu Sözleşme hükümleri çerçevesinde, Akit Taraflar ülkelerinde bulunan kişileri, bir ceza kovuşturması yapılması veya bir kararın infazı amacıyla, talep üzerine karşılıklı teslim etmeyi taahhüt ederler. 

            2) Bir ceza kovuşturması için iade ancak, her iki Akit Tarafın kanunlarına göre on iki aydan fazla hürriyeti bağlayıcı bir cezayı veya daha ağır bir cezayı mucip suçlar için yapılacaktır. 

            3) Bir kararın infazı için iade ancak, her iki Akit Tarafın kanunlarına göre cezayı mucip olun suçlar için ve sözkonusu kişi altı aydan fazla hürriyeti bağlayıcı bir cezaya veya daha ağır bir cezaya mahkum edilmiş bulunduğu takdirde yapılacaktır. 

            4) İade talebi, her iki Akit Taraf kanunlarınca her biri hürriyeti bağlayıcı cezayı mucip müteaddit suçlara taâlluk etmekle beraber, bunlardan bazıları 2. ve 3. paragraflarda öngörülen şartlara uymadığı takdirde, istenilen Taraf bu suçlar için de iadeye karar verebilir. 

            Madde 34 
            1) Aşağıdaki durumlarda iade yapılmayacaktır: 

            a- İadesi talep olunan kişi istenilen Taraf vatandaşı ise; 

            b- İstenilen Taraf iç mevzuatına göre iade kabule şayan bulunmamakta veya karar zamanaşımı ya da kanunda öngörülen başka bir sebeple yerine getirilemeyecek ise; 

            c- İadesi talep olunan şahıs, istenilen Taraf ülkesinde, aynı suç dolayısıyla kesinleşmiş bir mahkeme kararı veya men’i muhakeme kararına konu teşkil etmekte ise; 

            d- Suç istenilen Taraf ülkesinde işlenmiş ise. 

            2) İstenilen Taraf, iadesi talep olunan şahsı vatandaşı olması nedeniyle iade etmediği takdirde, isteyen Tarafın talebi üzerine ceza kovuşturmasına tevessül edecektir. Suçla ilgili dosyalar, bilgiler ve diğer deliller isteyen Tarafça gönderilecektir. İsteyen Taraf bu kovuşturmaların sonucundan haberdar edilecektir. 

            Madde 35 
            1) Kovuşturma amacıyla vaki iade talebine geçici tutuklama kararının aslına uygun bulunduğu tasdik edilmiş bir sureti, suç teşkil eden fiillere ait izahname ve suçun tavsifine göre uygulanacak kanun hükmünün metni eklenecektir. Suçtan bir maddi zarar husule geldiği takdirde, bunun miktarı mümkün olan ölçüde açıklanacaktır. 

            2) Bir kararın infazı amacıyla vaki iade talebine, kesinleşmiş mahkeme kararının aslına uygun bulunduğu tasdik edilmiş bir sureti ile suçun tavsifine göre uygulanan kanun hükmünün tam metni eklenecektir. Hükümlü cezanın bir kısmını çekmiş ise bu husus belirtilecektir. 

            3) İade talebi iadesi istenilen kişinin vatandaşlık durumunu ve mümkün olduğu ölçüde, eşkalini, kimliğine ilişkin bilgileri, ikametgâhı, kişisel durumunu, fotoğrafını ve parmak izlerini ihtiva edecektir. 

            4) İade isteğinde bulunan Akit Taraf talebine iadesi istenilen kişinin işlediği suça ilişkin delillere ait belgeleri eklemek zorunda değildir. 

            Madde 36 
            İade talebi gerekli tüm bilgileri ihtiva etmediği takdirde, istenilen Taraf bunun tamamlanmasını isteyebilir. İstenilen Taraf bu amaçla, geçerli nedenlerle uzatılması mümkün olmak kaydıyla iki ayı geçmemek üzere bir süre tayin edebilir. 

            Madde 37 
            İade talebinin alınmasını müteakip istenilen Taraf, talebe konu teşkil eden kişinin tutuklanmasına ilişkin gerekli tedbirleri gecikmeksizin alacaktır. İşbu Sözleşme hükümlerine göre iade zorunluluğu olmayan hususlarda bu hüküm uygulanmaz. 

            Madde 38 
            1) İadesi istenilen kişi hakkında aynı zamanda geçici bir tutuklama kararı, kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı veya başka bir mahkeme kararının ittihaz edilmiş olduğunu bildiren isteyen tarafın talebi üzerine, iade talebinin alınmasından önce muvakkaten tutuklanabilir. Muvakkaten tutuklama talebi, posta, telgraf veya yazılı iz bırakan herhangi bir kanalla iletilebilir. 

            2) Acil durumlarda, Akit Tarafların yetkili makamları 1. paragrafta öngörülen talep bulunmasa dahi, diğer taraf ülkesinde iadeyi gerektiren bir suçu işlediğine muttali oldukları kendi ülkelerinde bulunan bir şahsı istisnai olarak muvakkaten tutuklayabilirler. 

            3) Diğer Akit Taraf, işbu maddenin 1. ve 2. paragraflarında öngörülen muvakkat tutuklama tarihinden derhal haberdar edilecektir. 

            Madde 39 
            1) İşbu Sözleşmenin 38. maddesine uygun olarak muvakketen tutuklanan kişi sözkonusu kişinin muvakkaten tutuklandığının diğer tarafa bildirilmesini takip eden kırkbeş gün içinde iade talebi alınmadığı veya bunun tamamlanmasına dair istem yerine getirilmediği takdirde, serbest bırakılabilir. İsteyen Tarafın talebi üzerine, bu süre onbeş gün uzatılabilir. 

            2) İstenilen Akit Taraf, isteyen Tarafın iade talebinde bulunmayacağı hususunda haberdar edildiği takdirde, muvakkaten tutuklanan şahsı derhal serbest bırakacaktır. 

            Madde 40 
            1) İstenilen Taraf, iade talebi hakkında kararını verdikten sonra, talep edilen kişinin, iade talebine konu teşkil eden fiil dışında bir suç dolayısıyla kovuşturulabilmesi veya hükümlü bulunduğu cezayı kendi ülkesinde çekmesi için teslimini erteleyebilir. 

            2) İstenilen Taraf, teslimin tehir edilmesi yerine istenilen şahsı isteyen Tarafa muvakkaten teslim edebilir. Muvakkaten iade olunan kişi, gönderilmesine esas teşkil eden usul işleminin ikmalini müteakip ve en geç muvakkaten iade tarihinden itibaren dört ayır geçmeyecek bir süre içinde derhal geri gönderilecektir. 

            Madde 41 
            Aynı kişinin iadesi birçok Devlet tarafından istenildiği takdirde, hangi talebin is’af olunacağına istenilen Devlet karar verecektir. 

            Madde 42 
            1) İstenilen Tarafın muvafakatı bulunmaksızın, iade edilen kişi iadeden evvel işlenen ve iadeye esas olandan başka bir suç dolayısıyla kovuşturulamayacağı ve hakkında bir cezanın infazına geçilemeyeceği gibi, teslim tarihinden önceki suçlar sebebiyle üçüncü bir Devlete de teslim edilemez. 

            2) Aşağıdaki hallerde muvafakata gerek yoktur: 

            a- İade edilen kişi, usul işleminin sonuçlanması veya mahkumiyetine karar verilmesi halinde, cezanın yerine getirilmesinden itibaren bir ay içinde iade edildiği Akit Devlet ülkesini terketmemiş ise. 

            İade edilen kişinin kendi iradesi dışında sebeplerle isteyen Tarafın ülkesini terketme imkansızlığı içinde olduğu müddet, bu sürenin kapsamı dışındadır. 

            b- İade edilen kişi isteyen Taraf ülkesini terkettikten sonra kendi ihtiyarıyla bu ülkeye dönmüş ise. 

            Madde 43 
            1) İstenilen Taraf, iade konusundaki kararından isteyen tarafa bilgi verecektir. 

            2) İadenin tamamen veya kısmen reddedilmesi halinde, red sebepleri isteyen Tarafa iletilecektir. 

            3) İadenin kabul edilmesi halinde, istenilen Taraf iadenin yapılacağı yeri ve tarihini isteyen Tarafa bildirecektir. İsteyen Taraf, iade için tespit olunan günü tükip eden bir ay zarfında teslim almadığı takdirde iadesine karar verilen kişi serbest bırakılacaktır. 

            Madde 44 
            İade edilen kişi firar etmiş ve istenilen Taraf ülkesine dönmüş ise, isteyen Tarafın yeni bir iade talebi dolayısıyla, işbu Sözleşmenin 35. maddesinde öngörülen belgelerin iletilmesine gerek bulunmayacaktır. 

            Madde 45 
            1) Akit Taraflardan herbiri diğer Tarafın talebi üzerine, bu Tarafça diğer bir Devlete iade edilen kişilerin kendi ülkesinden transit olarak geçişine izin verecektir. Akit Taraflar, İşbu Sözleşme hükümlerine göre iade zorunluluğu bulunmadığı takdirde bu izni vermeye mecbur değildirler. 

            2) Akit Tarafların yetkili makamları her olayda, transit geçişin şekli, güzergâhı ve diğer şartları konusunda mutabakat sağlayacaklardır. 

            Madde 46 
            Akit Taraflar, iade edilen kişiler hakkında tevessül olunan ceza kovuşturmaları sonucunu karşılıklı olarak bildireceklerdir. Bundan başka talep üzerine, kesinleşmiş karar örneğini de birbirlerine ileteceklerdir. 

            Madde 47 
            İade ve muvakkat tutuklama prosedürü sadece istenilen Taraf Kanununa tabi olacaktır. 

            Madde 48 
            İade talebinde tevdi olunacak belgelere, istenilen Taraf dilinde, Türkçe veya Azerice, aslına uygun olduğu tasdik edilmiş tercümeleri de eklenecektir. 
 

BÖLÜM 8 
CEZALARININ VATANDAŞI OLDUKLARI DEVLETTE İNFAZI AMACIYLA HÜKÜMLÜLERİN NAKLİ 

            Madde 49 
            1) Diğer Akit Taraf ülkesinde kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkum edilen Akit Taraflardan herbirisinin vatandaşları, müşterek mutabakat üzerine ve işbu Sözleşmede öngörülen şartlar dairesinde, cezalarının yerine getirilmesi için vatandaşı bulundukları Akit Taraf ülkesine nakli edileceklerdir. 

            2) Cezanın infazı amacıyla hükümlünün nakli, mahkemesince mahkumiyet kararı ittihaz olunan Akit Tarafın (hüküm Devleti) talebi üzerine, diğer Akit Taraf (infaz Devleti) hükümlüyü kabul edeceğini beyan etmiş ise yapılacaktır. 

            3) Hükümlünün vatandaşı olduğu Akit Taraf, nakil imkânının nazarı itibara alınması amacıyla mahkemesince karar verilen Akit Tarafa yazılı başvuruda bulunabilir. 

            Madde 50 
            49. maddede öngörülen prosedürün başlatılması amacıyla, hükümlü, temsilcisi veya ialesi mensupları Akit Taraflardan birinin yetkili makamlarına müracaat edebilirler. Hüküm Devletinin yetkili makamları, böyle bir müracaatta bulunabileceği konusunda hükümlüye bilgi vereceklerdir. 

            Madde 51 
            Hükümlünün nakli ancak, mahkumiyetine neden olan fiil infaz Devletinin ceza mevzuatı açısından da bir suç teşkil etmesi halinde yapılacaktır. 

            Madde 52 
            1) Hükümlünün infaz Devletine nakli ancak rızasıyla yapılabilecektir. 

            2) Hükümlü rızasını geçerli olarak beyan edecek durumda bulunmamakta ise, kanuni temsilcisinin muvafakatı alınacaktır. 

            Madde 53 
            İnfaz Devleti, hükümlünün naklini kabul edip etmediğini en kısa süre içerisinde hüküm Devletine bildirecektir. 

            Madde 54 
            1) Akit Taraflar nakli üzerinde mutabık kaldıkları takdirde, infaz Devletinin yetkili makamı, kararda yeralan cezanın niteliği ve süresi ile bağlı olacaktır. 

            2) Cezanın niteliği veya süresi infaz Devletinin mevzuatı ile bağdaşmamakta veya bu Devletin mevzuatı gerektirmekte ise, infaz Devletinin yetkili makamı bu cezayı, aynı nitelikteki suçlar için kendi kanununda öngörülen cezaya dönüştürebilecektir. Bu ceza, mümkün olduğu ölçüde, niteliği itibariyle kararda verilen cezaya uygun olacaktır. Dönüştürülen ceza, niteliği ve süresi yönünden hüküm Devletinde verilen cezadan ağır olamayacağı gibi infaz Devleti Kanununda aynı nitelikte bir suç için öngörülen azami miktarı da geçmeyecektir. 

            3) İnfaz Devletinin yetkili makamı, olayların sübutu ile bağlı kalacak ve hürriyeti bağlayıcı bir ceza yerine başka nitelikte bir ceza ikame edemeyecektir. 

            Madde 55 
            İnfaz Devletinin muvafakat etmesi halinde, Akit Tarafların yetkili makamları mümkün olan en kısa süre içinde hükümlünün naklinin yerini, tarihini ve şartlarını tesbit edeceklerdir. Hükümlünün nakli hüküm Devletinin ülkesinde gerçekleştirilecektir. 

            Madde 56 
            1) Şartla tahliye dahil cezanın infazı, infaz Devleti mevzuatına tabi olacaktır. 

            2) Genel af hüküm Devleti veya infaz Devleti mevzuatına göre uygulanacaktır. 

            3) Özel af infaz Devletinin mevzuatına göre uygulanacaktır. 

            4) İnfaz Devletine nakil olunan hükümlü hakkında ittihaz edilen mahkumiyet kararının yeniden tetkiki için yapılacak herhangi bir başvuruda yalnızca hüküm Devleti mahkemesi karar verme yetkisini haiz olacaktır. 

            Madde 57 
            1) Akit Taraflar infazı etkileyebilecek tüm durumlardan ve özellikle genel af, özel af ve kararın yeniden tetkikine dair her başvurunun sonuçları ile ilgili olarak birbirlerine karşılıklı bilgi vereceklerdir. 

            2) İnfaz Devleti, cezanın yerine getirilmesi tamamlandığında Hüküm Devletine bilgi verecektir. 

            Madde 58 
            Hükümlünün infaz Devletine teslimi, mümkün olduğu ölçüde 45. maddede öngörülen usule uygun şekilde yapılacaktır. 

            Madde 59 
            1) Hükümlünün nakline dair talep yazılı olarak yapılacaktır. 

            2) Talebe aşağıdaki belgeler eklenecektir: 

            a- Kesinleştiğine dair meşruhatı havi kararın onaylanmış örneği; 

            b- Uygulanan kanun hükümlerinin metni; 

            c- Mümkün olduğu ölçüde, hükümlünün kimliği, vatandaşlığı, oturduğu yer veya ikametgâhına ilişkin ayrıntılı bilgiler; 

            d- Hükümlünün cezasının hüküm Devletinde infaz edilen kısmını belirleyen belgeler; 

            e- Hükümlünün muvafakatını havi tutanak; 

            f- Talebin incelenmesi için önem arzedebilecek diğer tüm belgeler. 

            Madde 60 
            İnfaz Devleti, kendisine sağlanan bilgi ve belgelerin yetersiz olduğu kanaatinde ise, tamamlayıcı malumat isteyebilir ve bu malumatın gönderilmesi için, geçerli talep üzerine uzatılması mümkün olmak kaydıyla, bir süre tespit edebilir. Tamamlayıcı malumatın gönderilmemesi halinde infaz Devleti, kendisine sağlanmış bulunan bilgi ve belgeleri esas alarak kararını verecektir. 

            Madde 61 
            Nakil talepleri ile ekindeki belgeler resmi tasdik işleminden muaf olacak ve infaz Devleti dilinde, Azerice ve Türkçe tercümeleriyle gönderilecektir. 

            Madde 62 
            Hükümlünün nakli ile ilgili olarak, münhasıran Hüküm Devleti ülkesinde yapılanlar dışındaki masraflar infaz Devleti tarafından karşılanacaktır. 

BÖLÜM 9 
CEZAİ KONULARLA İLGİLİ MUHTELİF HÜKÜMLER 

            Madde 63 
            Akit Taraflar diğer Taraf ülkesinde suç işlemiş bulunan vatandaşları hakkında, diğer Akit Tarafın talebi üzerine, kendi mevzuatları hükümlerine uygun olarak kovuşturma yapmayı taahhüt ederler. 

            Madde 64 
            1) 63. maddede öngörülen cezai kovuşturmaya tevessül edebilmesi için, Akit Tarafların birbirlerine gönderecekleri yazılı talepnameler aşağıdaki hususları ihtiva edecektir; 

            a- İsteyen makamın adı; 

            b- İşleniş tarihi ve yeri de muhtevi talebe konu teşkil eden suçla ilgili belgeler; 

            c- Sanığın kimliği, vatandaşlığı ve mümkün olduğu ölçüde ikamet ettiği veya oturduğu yer hakkında malumat; 

            2) Talepnameye aşağıdaki belgeler eklenecektir: 

            a- İsteyen Taraf dilinde düzenlenmiş hazırlık soruşturması evrakı veya aslına uygun olduğu onaylanmış örnekleri; 

            b- Ceza kovuşturması sırasında delil teşkil edebilecek tüm eşyalar ve belgeler; bu konuda işbu Sözleşmenin 66. maddesi hükümleri uygulanacaktır; 

            c- Suçun işlendiği yerde yürürlükte olan mevzuata göre uygulanması gereken kanun hükümleri metinleri; 

            d- Gerekli ve mümkün olduğu takdirde, sanığın fotoğrafı ve parmak izleri, 

            3) Talepte bulunulan Akit Taraf kovuşturma sonucundan diğer Tarafa bilgi verecek ve kesinleşen kararın bir örneğini gönderecektir. 

            Madde 65 
            1) Diğer Tarafın ülkesinde tutuklu bulunan kişilerin tanık sıfatıyla dinlenilmeleri gerekiyorsa, istenilen Taraf bu kişilerin, tutukluluk hallerinin devamı ve dinlenildikten sonra en kısa süre içinde geri gönderilmeleri şartıyla, isteyen Taraf ülkesine gönderilmelerine muvafakat edebilir. 

            2) Üçüncü bir Devlet ülkesinde tutuklu olan kişilerin tanık sıfatıyla dinlenmeleri gerektiği takdirde, Akit Taraflar, bu kişilerin kendi ülkelerinden transit geçişlerine izin vereceklerdir. 

            3) Yukarıda 1. ve 2. paragraflarda öngörülen hususlarda, işbu Sözleşmenin 28. maddesi hükümleri mümkün olduğu ölçüde uygulanacaktır. 

            Madde 66 
            1) Suçun işlenişine ilişkin olanlar ile ceza kovuşturması sırasında delil teşkil edebilecek diğer tüm eşyalar, isteyen Tarafa sözkonusu kişinin ölümü veya başka sebeplerle iadesi gerçekleştirilemese dahi, teslim edilecektir. 

            2) İstenilen Taraf, başka bir ceza kovuşturması için gerekli görülmesi halinde sözkonusu eşyanın teslimini geçici olarak erteleyebilir. 

            3) Teslim edilecek eşyalar üzerindeki üçüncü kişilerin hakları saklıdır. Ceza kovuşturmasının sonuçlanmasını takiben bu eşyalar, ilgililere teslim edilmek üzere gönderilen Tarafa iade olunacaktır. 

            Madde 67 
            Suçluların iadesi ve eşyaların teslimi ile ilgili olarak, münhasıran istenilen Taraf ülkesinde yapılanlar dışındaki masraflar isteyen Tarafça karşılanacaktır. 

            Madde 68 
            1) Akit Taraflar, diğer Taraf vatandaşları hakkında ittihaz olunan ve kesinleşen mahkumiyet kararları ile ilgili bilgileri, yılda en az bir defa olmak üzere birbirlerine ileteceklerdir. 

            2) Akit Taraflar talep üzerine, daha önce istenilen Taraf ülkesinde bir mahkumiyet kararına konu teşkil eden ve isteyen Taraf ülkesinde bir kovuşturmaya tabu tutulan kişiler hakkındaki adli sicil kayıtlarına ilişkin malumatı, birbirlerine ileteceklerdir. 

            3) Yukarıda 1. ve 2. paragraflarda öngörülen hallerde Akit Taraflar, mümkün olduğu ölçüde mahkum edilen kişilerin parmak izlerini de birbirlerine göndereceklerdir. 

            Madde 69 
            İşbu Sözleşme hükümleri, Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden önce vuku bulan olaylara ilişkin talepler konusunda da uygulanacaktır. 

KISIM IV 
BÖLÜM 10 
NİHAİ HÜKÜMLER 

            Madde 70 
            1) İşbu Sözleşme onaylanacak ve yapılacak onay belgelerinin teatisinden otuz gün sonra yürürlüğe girecektir. 

            2) İşbu Sözleşme süresiz olarak akdedilmiştir. Akit Taraflardan her biri diplomatik yoldan Sözleşmeyi feshedebilir. Böyle bir durumda, fesih tarihinden altı ay sonra Sözleşme yürürlükten kalkacaktır. 

            3) Yukarıdaki hükümleri tasdiken, İşbu Sözleşme, Akit Tarafların yetkili temsilcileri tarafından Ankara’da 2 Kasım 1992 tarihinde imzalanmış ve mühürlenmiş olup, Türkçe ve Azerice dillerinde ikişer nüsha halinde ve her iki metin de aynı şekilde geçerli olmak üzere düzenlenmiştir. 

            Türkiye Cumhuriyeti                                    Azerbaycan Cumhuriyeti 
                     Adına                                                            Adına 
            Hikmet ÇETİN                                             Tevfik KASIMOV 

            Not: Azeri Türkçesi (Kiril) metni 25 Ağustos 1993 gün ve 21679 sayılı Resmi Gazete’dedir.