Sosyal Sigortalar Kanunu
 
SOSYAL SİGORTALAR KANUNU

BÖLÜM - I
GENEL HÜKÜMLER

            KANUNUN AMACI 
            MADDE 1 - İş kazalariyle meslek hastalıkları, hastalık, analık, malûllük,  yaşlılık ve ölüm hallerinde bu Kanunda yazılı şartlarla sosyal sigorta yardımları sağlanır. 

            Bu Kanunda geçen (Kurum) deyimi (Sosyal Sigortalar Kurumu) anlamına gelir. 

            SİGORTALI SAYILANLAR 
            MADDE 2 -  Bir hizmet akdine dayanarak  bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar. 

            Çarşı ve mahalle bekçileri bu kanun hükümlerine tabidirler. 

            Bu Kanunda belirtilen Sosyal Sigorta yardımlarından sigortalılar ile bunların eş ve çocukları ve sigortalıların ölümlerinde bu Kanuna göre hak sahibi olan kimseler yararlanırlar. 

            SİGORTALI SAYILMAYANLAR 
            MADDE 3 - I - Aşağıda yazılı kimseler bu Kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmazlar : 
            A)Tarım işlerinde çalışanlar (Tarım sanatlarına ait işlerde veya tarım işyerlerinde yapılan ve tarım işlerinden sayılmayan işlerde yahut tarım işyeri sayılmayan işyerlerinin park, bahçe, fidanlık ve benzeri işlerde çalışanlar hariç), 
            B) İşverenin ücretsiz çalışan eşi, 
            C) Aynı konutta birlikte yaşayan ve üçüncü dereceye kadar (üçüncü derece 
dâhil) olan hısımlar arasında ve aralarına dışardan başka kimse katılmayarak bu konut içinde yapılan işlerde çalışanlar 
            D)  Ev hizmetlerinde çalışanlar 
            E) Askerlik hizmetlerini yapmakta olan yükümlüler (27.2.1962 tarihli 33 sayılı Kanun hükümlerine göre çalışanlar hariç). 
            F) Kanunla kurulu emekli sandıklarına aidat ödemekte olanlar 
            G) Yabancı bir memlekette kurulu herhangi bir müessese tarafından ve o müessese nam ve hesabına Türkiye'ye bir iş için gönderilen ve yabancı  memlekette sigortalı olduğunu bildiren yabancı kimseler, 
            H) Resmi meslek ve sanat okullariyle yetkili resmi makamların müsaadesiyle kurulan meslek veya sanat okullarında tatbiki mahiyetteki yapım ve üretim işlerinde çalışan öğrenciler, 
            I) Yalnız ceza ve ıslah evleri içindeki atelyelerde çalıştırılan mahkûmlar, 
            J) Sağlık müesseselerinde işe alıştırılmakta olan hasta veya malûller, 
            K) Herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına çalışanlar, 

            II- Aşağıdaki belirtilenler hakkında bazı sigorta kolları uygulanmaz 
            A) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, bir işveren emrinde çalışan ve Türk uyruklu olmayan kimselerden Kurumdan yazılı istekte bulunanlar hakkında  ve istek tarihinden sonraki ay başından başlanarak uygulanır 
            B) Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanunun 35 inci maddesi hükümleri uygulanmaz. 
            C) 2'inci madde gereğince sigortalı sayılanlardan kanunla kurulu emekli sandıklarından malüllük veya emekli aylığı almakta olanlar hakkında malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları uygulanmaz.Ancak, bunlardan kendi kanunlarına göre görev malüllüğü aylığı bağlanmış olanlar kurumdan yazılı istekte bulunurlarsa, bunlar hakkında istek tarihinden sonraki ay başından başlanrak malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları de uygulanır. 

            İŞVEREN ve İŞVEREN VEKİLİNİN 
            MADDE 4- Bu Kanunun uygulanmasında 2 nci maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler "İşveren" dir. 

            İşveren nam ve hesabına işin yönetimi görevini yapan kimseler "İşveren vekili" dir. 

            Bu Kanunda geçen işveren deyimi işveren vekilini de kapsar. 

            İşverenin bu kanunda belirtilen ve mali olmayan yükümlerinden dolayı aynen işveren vekili de sorumludur. 

            Çarşı ve mahalle bekçileri hakkında işverenlerin bu kanunda belirtilen yükümleri bunları tayine yetkili makam tarafından yerine getirilir. 

            İŞYERİNİN TARİFİ 
             MADDE 5 - Bu Kanunun uygulanmasında, 2 nci maddede belirtilen sigortalıların işlerini yaptıkları yerler "işyeri"dir. 
 İşin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunan yerlerle dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri, avlu ve büro gibi diğer eklentiler ve araçlar da "işyeri"nden sayılır. 

            SİGORTALILIĞIN BAŞLANGICI ve MECBURİ OLUŞU 
            MADDE 6 - Çalıştırılanlar, işe alınmalarıyla kendiliğinden "sigortalı"olurlar. Sigortalılar ile bunların işverenleri hakkında sigorta hak ve yükümleri sigortalının işe alındığı tarihten başlar .Bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez. Sözleşmelere, sosyal sigorta yardım ve yükümlerini azaltmak veya başkasına devretmek yolunda hükümler konulamaz. 

            GEÇİCİ GÖREVLE YABANCI ÜLKEYE GÖNDERİLME 
            MADDE 7 - İşveren tarafından geçici görevle yabancı ülkelere gönderilen sigortalıların bu Kanunda yazılı hak ve yükümleri bu görevi yaptıkları sürece de devam eder. 

            İŞYERİNİ BİLDİRME 
            MADDE 8 - İşveren, örneği Kurumca hazırlanacak bildirgeyi, sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihten itibaren en geç bir ay içinde, Kurumun ilgili teşkilâtına vermekle veya taahhütlü  olarak göndermekle yükümlüdür 

           İşverene, Kurumca, bildirgenin alındığını bildirir bir belge verilir veya  taahhütlü olarak gönderilir. 

            Bildirgenin verilmemesi veya geç verilmesi bu Kanunda belirtilen hak ve yükümleri kaldırmaz. Sigortalı çalıştırılan bir işin veya işyerinin başka bir işverene devrolunması veya intikal etmesi halinde de, yeni işveren bildirge vermekle yükümlüdür. Bu işlerde çalışan sigortalıların sigorta hak ve yükümleri devam  eder. 

            ÇALIŞTIRILAN SİGORTALILARI BİLDİRME 
             MADDE 9 - İşveren çalıştırdığı sigortalıları, örneği Kurumca hazırlanacak bildirgelerle en geç bir ay içinde Kuruma bildirmeye mecburdur. 

            BİLDİRİLMEYEN SİGORTALILAR İÇİN YAPILACAK İŞLEM 
             MADDE 10 - Sigortalı çalıştırılmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır. 

            Sigortalı çalıştırılmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tesbit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmeyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır. 

            Ancak, yukarıki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir  bağlanırsa bu gelirlerin 22 nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesabedilecek sermaye değerleri tutarı, 26 ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın işverene ayrıca ödettirilir.
 

BÖLÜM - II
İŞ KAZALARİYLE MESLEK HASTALIKLARI SİGORTASI

            İŞ KAZASI ve MESLEK HASTALIĞININ TARİFİ 
            MADDE 11 - A) İşkazası, aşağıdaki hâl ve durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça ârızaya uğratan olaydır: 
            a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, 
            b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısiyle, 
            c) Sigortalının, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, 
            d) Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, 
            e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu 
olarak götürülüp getirilmeleri sırasında 

             B) Meslek hastalığı, sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık sakatlık veya ruhi ârıza halleridir. 

            Bu Kanuna göre tesbit edilmiş olan hastalıklar listesi dışında  herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmaması üzerinde çıkabilecek uyuşmazlıklar, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır. 
  
            SAĞLANAN YARDIMLAR 
            MADDE 12 - İş kazaları ile meslek hastalıkları halinde sağlanan yardımlar : 
            A) Sağlık yardımı yapılması, 
            B) Geçici iş göremezlik süresince günlük ödenek verilmesi, 
            C) Sürekli iş göremezlik hallerinde gelir verilmesi, 
            D) Protez araç ve gereçlerinin sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesi, 
            E) (A) ve (D) fıkralarında yazılı yardımlar için sigortalının başka yere gönderilmesi, 
            F) İş kazası veya meslek hastalığı dolayısiyle bedeni veya  ruhî bir arızaya uğrayanlardan, yurt içinde tedavisi kabil olmayıp, ancak yabancı bir  ülkede kısmen veya tamamen tedavisi mümkün görülen ve mesleğinde uğradığı iş göremezlik derecesinin azalabileceği Kurum sağlık tesisleri sağlık kurulu raporu ile tesbit edilen sigortalının ve bu raporda belirtilmişse, beraber gidecek kimselerin yabancı ülkelere gidip gelme yol paraları ile o yerdeki kalış ve tedavi masraflarının ödenmesi (sağlık kurulunca verilen rapora Kurum ve sigortalı itiraz ederse, bu husus Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır), 
            G) Cenaze masrafı karşılığı verilmesi, 
            H) Sigortalının ölümünde hak sahiplerine gelir bağlanması, 

            SAĞLIK YARDIMLARININ TARİFİ 
            MADDE 13 - İş kazalariyle meslek hastalıkları halinde sigortalıya yapılacak sağlık yardımları, sigortalının; 

            A) Hekime muayene ettirilmesi, hekimin göstereceği lüzum üzerine teşhis için gereken klinik ve lâboratuvar muayenelerinin sağlanması, gerekirse sağlık müessesesine yatırılması ve her türlü tedavisinin yapılması, 
            B) Tedavi süresince gerekli ilaç ve iyileştirme araçlarının sağlanması, 

            Şeklinde olur. 

            Yukarıki fıkralara göre yapılacak sağlık yardımları, sigortalının sağlığını koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme yeteneğini artırma amacını güder. 

            SAĞLIK YARDIMLARININ SÜRESİ 
            MADDE 14 - Sağlık yardımı, iş kazasına uğrayan veya meslek hastalığına tutulan sigortalıların sağlık durumunun gerektirdiği sürece devam eder. 

            Sigortalı, tedavi gördüğü müessese sağlık kurulunca veya Kurum sağlık kurullarınca gerekli görülürse, Kurumun dinlenme evlerine yatırılabilir. 

            Bu yardımlar, iş kazasının olduğu veya meslek hastalığına tutulan sigortalının Kurumca tedaviye alındığı tarihten başlar. 

            Ancak, meslek hastalığına tutulan sigortalı, Kurumca tedaviye alınmadan önce herhangi bir suretle işverene ait yahut resmi veya Kurumca uygun görülen ücret tarifesini kabul eden özel sağlık müesseselerinden birinde tedaviye  alınmış ise yardımlar bu tedavinin başladığı tarihten başlamış sayılır ve belgelere dayanan masraflar Kurumca ödenir. 

            İş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik geliri almakta olan veya bu geliri sermayeye çevrilerek kendilerine ödenmiş bulunanlardan  aynı iş kazası veya meslek hastalığı dolayısiyle yeniden tedavi edilmeleri  Kurum sağlık tesisleri sağlık kurulu raporu ile gerekli gösterilenler de sağlık yardımlarından yararlanırlar. 

            İŞVERENİN YÜKÜMÜ 
            MADDE 15 - İşveren, iş kazasına uğrayan sigortalıya, Kurumca işe elkonuncaya kadar, sağlık durumunun gerektirdiği sağlık yardımlarını yapmakla yükümlüdür. Bu amaçla yapılan ve belgelere dayanan masraflarla yol paraları Kurum tarafından işverene ödenir. 

            Birinci fıkrada belirtilen yükümlerin yerine getirilmesindeki savsama ve gecikmeden dolayı, sigortalının tedavi süresinin uzamasına, malûl kalmasına veya malûllük derecesinin artmasına sebep olan işveren, Kurumun bu yüzden uğrayacağı her türlü zararı ödemekle yükümlüdür. 

            GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ 
            MADDE 16 - İş kazası veya meslek hastalığı dolayısiyle geçici iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilir. 

            HEKİM TAVSİYELERİNE UYMAZLIK 
            MADDE 17 - İş kazası, en geç kazadan sonraki gün içinde işverene veya Kuruma bildirilir. 
 İş kazası veya meslek hastalığı dolayısiyle hekimin bildirdiği tedbir ve tavsiyelere uyulmaması yüzünden tedavi süresinin uzamasına, malûl kalmasına veya malûllük derecesinin artmasına sebep olan sigortalının geçici iş göremezlik ödeneğinin veya sürekli iş göremezlik gelirinin kendisine yüklenebilecek kusurun raporda belirtilen oranındaki kısmı, Kurum tarafından  düşürülebilir. Şu kadar ki, bu düşürme % 50 yi geçemez. 

            Kurumun yazılı bildirisine rağmen, teklif edilen tedaviyi kabul etmeyen sigortalıya, tedavi için Kuruma başvuracağı tarihe kadar sağlık yardımı yapılmayacağı gibi geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri de verilmez. 

            MESLEK HASTALIĞININ TESPİTİ 
            MADDE 18 - Meslek hastalığı halinde, bu Kanunda yazılı yardımlardan yararlanmak için, sigortalının çalıştığı işte meslek hastalığına tutulduğunun hekim raporu ile tespit edilmesi  gereklidir. 

            Meslek hastalığı, sigortalı olarak çalıştığı ve böyle  bir hastalığa sebep olacak işten ayrıldıktan sonra meydana çıkmış ise, sigortalının, bu Kanunla sağlanan yardımlardan yararlanabilmesi için, eski işinden fiilen ayrılmasiyle hastalığın meydana çıkması arasında bu hastalık için Tüzükte belirtilen süreden daha uzun bir zamanın geçmemiş olması şarttır. 

            SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK HALİ 
            MADDE 19-Geçici iş göremezlik hali sonunda Kuruma ait veya Kurumun sevk 
edeceği sağlık tesisleri sağlık kurulları tarafından verilecek raporlarda belirtilen ârızalarına göre, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 10 azalmış bulunduğu Kurumca tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır. 

            Sürekli iş göremezlik geliri almakta olan veya bu geliri sermayeye çevrilerek ödenmiş bulunan sigortalının yeniden tedavi ettirilmesi halinde  meslekte kazanma gücünü ne oranda yitirdiği yukarıdaki fıkrada belirtilen sağlık kurullarından alınacak 
raporlara göre yeniden tespit olunur. 

            SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK GELİRİNİN HESAPLANMASI 
            MADDE 20 - Sürekli işgöremezlik geliri, sigortalının, mesleğinde kazanma gücünün tamamını veya bir kısmını yitirmiş bulunmasına göre hesaplanır. 

            Sürekli ve tam iş göremezlikte sigortalıya yıllık kazancının % 60'ına eşit yıllık bir gelir bağlanır. 

            Sürekli kısmi iş göremezlikte sigortalıya bağlanacak gelir, tam iş göremezlik geliri gibi hesaplanarak bunun iş göremezlik derecesi oranındaki tutarı kendisine verilir. 

             Sürekli kısmi veya sürekli tam iş göremez durumundaki sigortalı, başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise bu gelir % 50  artırılır. 

            BİRDEN ÇOK İŞ KAZASINA UĞRAMA HALİ 
            MADDE 21 - Sigortalının yeniden bir iş kazasına uğraması veya yeni bir meslek hastalığına tutulması halinde meydana gelen arızaların bütünü gözönüne alınarak, kendisine sürekli işgöremezliğini doğuran ilk iş kazası veya meslek hastalığı sırasındaki kazancı üzerinden gelir bağlanır. Ancak, sigortalının uğradığı son iş kazası veya meslek hastalığı sırasındaki günlük kazancı önceki kazancından yüksek ise, sürekli işgöremezlik geliri, bu kazanç üzerinden hesaplanır. 

            GELİRİN SERMAYEYE ÇEVRİLMESİ 
            MADDE 22 - Sürekli işgöremezlik gelirinin, sigortalıya ömrü boyunca verilmesi esastır. 

            Ancak, iş kazası neticesinde tespit edilen sürekli işgöremezlik derecesinin % 25'ten az olması ve bunun üç yıl içinde değişmesinin Kurum'ca mümkün görülmemesi hallerinde sigortalının isteği üzerine bu gelirler sermayeye çevrilerek ödenir. 

            Bu madde gereğince verilecek sermaye, Çalışma ve Sosyal Güvenlik ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıkları'nca birlikte tespit olunacak tarifeye göre hesaplanır. 

            EŞ ve ÇOCUKLARA GELİR BAĞLANMASI 
            MADDE 23 - İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümlerde aşağıdaki hükümler uygulanır. 

            I - Ölen sigortalının 88'inci madde gereğince tespit edilecek yıllık kazancının: 
            A) Dul karısına %30'u, gelir alan çocuğu bulunmayan dul karısına %40'ı, 
            B)Sigortalı eşinin ölümü tarihinde çalışamayacak durumda malül veya 60 yaşını doldurmuş olan ve geçiminin sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen kocasına %30'u, gelir alan çocuğu bulunmayan aynı durumaki kocaya %40'ı, 
            C) Çocuklardan; 
            a) 18 yaşını, ortaöğrenim yapması halinde 20 yaşını, yükseköğrenim yapması halinde 25 yaşını doldurmamış yahut yaşları ne olursa olsun  çalışamayacak durumda malül bulunanların her birine %15'i, 
            b) (a) fıkrasında belirtilen ve sigortalının ölümü ile anasız ve babasız kalan veya ana ve babaları arasında evlilik bağlantısı bulunmayan yahut sigortalı babanın ölümü tarihinde evlilik bağlantısı bulunmakla beraber anaları sonradan evlenenlerin her birine %30'u 

            Oranında yıllık gelir bağlanır. 

            II - Sürekli iş göremezlik geliri sermaye olarak ödenmiş bulunan sigortalının ölümü halinde, hak sahiplerine, sigortalıya verilen sermaye nazara alınmaksızın, bu Kanun hükümlerine göre gelir bağlanır. 

            III - Sigortalı tarafından evlat edinilmiş, tanınmış veya nesebi düzeltilmiş yahut babalığı hükme bağlanmış çocukları ile sigortalının ölümünden sonra doğan çocukları, bağlanacak gelirden yukarıda belirtilen esaslara göre yararlanırlar. 

            IV - Hak sahibi eş ve çocuklara bağlanacak gelirlerin toplamı, sigortalının yıllık kazancının % 60'ını geçemez. Bu sınırın aşılmaması için gerekirse, hak sahibi kimselerin gelirlerinden orantılı olarak indirimler yapılır. 

            V - Sigortalının çocuklarına bağlanan gelirler çocuğun 18 yaşını, ortaöğrenim yapması halinde 20 yaşını, yükseköğrenim yapması halinde 25 yaşını dolduracağı tarihe kadar devam eder.Bu yaşları doldurdukları tarihlerde çalışamayacak durumda malul olan çocukların gelirleri, bu yaşlara vardıktan sonra da kesilmez.101'inci madde hükmü saklıdır. 

            VI -  Sigortalının dul karısı evlenirse geliri kesilir. Gelirin kesilmesine yol açan evlenme son bulunca, gelir yeniden bağlanır. Sonraki kocasından da gelir almaya hak kazanan dul karıya, bu gelirlerden, fazla olanı ödenir. 

            VII -Gelir almakta iken evlenen kız çocukların gelirleri kesilir.Gelirin kesilmesine yol açan evlenmenin son bulması halinde, V'inci fıkra hükmü saklı kalmak şartıyla, bu tarihten başlanarak yeniden gelir bağlanır. 

            ANA VE BABAYA GELİR BAĞLANMASI 
            MADDE 24 - Sigortalının ölümü tarihinde eşine ve çocuklarına bağlanması gereken gelirlerin toplamı sigortalının yıllık kazancının % 60'ından aşağı ise, artanı eşit hisseler halinde geçimi sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen ana ve babasına gelir olarak verilir. Ancak, bunların her birinin hissesi sigortalının yıllık kazancının % 15'ini geçemez. 

            Sigortalının ölümü ile eşine ve çocuklarına bağlanabilecek gelirlerin toplamı, sigortalının yıllık kazancının % 60'ından aşağı değilse ana ve babanın gelir bağlanma hakları düşer. 

            SİGORTALININ KONTROL MUAYENESİ 
            MADDE 25 - Sürekli iş göremezlik geliri bağlandıktan sonra sigortalı, her zaman, iş göremezlik derecesinde bir artma olduğunu veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç duruma girdiğini ileri sürerek gelirde değişiklik yapılmasını isteyebileceği gibi, Kurum da, sigortalıyı her zaman kontrol muayenesine tabi tutabilir. 

            Gerek sigortalının başvurması üzerine gerek Kurumca yaptırılan kontrol muayenesi sonunda Kurum sağlık tesisleri sağlık kurulu raporuna göre sürekli  iş göremezlik durumunda değişiklik olduğu tespit edilirse, sigortalının sürekli iş göremezlik geliri, rapor tarihinden sonraki ay başından başlanarak artırılır, eksiltilir veya kesilir. 

            Geliri sermayeye çevrilmiş sigortalılardan sürekli iş göremezliği azalanlar için bu değişme istenemez. Ancak, sürekli iş göremezliği artanlar değişmeden  yararlanırlar. 

            Kabul edilir bir özrü olmadığı halde kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten sonraki ay başına kadar yaptırmayan sigortalının sürekli iş göremezlik geliri, kontrol muayenesi için belirtilen  tarihten sonraki ay başından başlayarak kesilir. 

            Şu kadar ki, kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten başlayarak üç ay içinde yaptıran ve sürekli iş göremezlik halinin devam ettiği tespit edilen sigortalının yeni sürekli iş göremezlik derecesine göre hesaplanacak geliri, ödemenin kesildiği tarihten başlanarak verilir. 

            Kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten üç ay geçtikten sonra yaptıran ve sürekli iş göremezlik halinin devam ettiği tespit edilen sigortalının yeni sürekli iş göremezlik derecesine göre hesaplanacak geliri rapor tarihinden sonraki ay başından başlanarak ödenir. 

            İŞVERENİN SORUMLULUĞU 
            MADDE 26 -  İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve işgüvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılır bir eylemi sonucunda olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya hak sahibi kimselerine yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22 nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesap edilecek sermaye değerleri toplamı işverenden alınır. 

            İş kazası veya meslek hastalığı, 3 üncü bir kişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa, Kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan 3 üncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu edilir. 

            İŞ KAZASINI BİLDİRME 
            MADDE 27 - İşveren, iş kazasını, o yer yetkili zabıtasına derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki iki gün içinde yazı ile bildirmekle yükümlüdür. Bu  bildirme örneği Kurumca hazırlanan haber verme kâğıtları doldurulup verilerek yapılır. İşverenin kasden veya ağır ihmali neticesi iş kazasının bu madde  gereğince Kuruma zamanında bildirilmemesinden veya haber verme kağıdında yazılı bilginin eksik veya yanlış olmasından doğan ve ileride doğacak olan Kurum zararlarından işveren sorumludur. 

            Birinci fıkrada yazılı süre içinde Kuruma bildirilmeyen iş kazası dolayısiyle, bildirme tarihine kadar işveren tarafından yapılmış olan harcamalar Kurumca ödenmez. 

            MESLEK HASTALIĞINI BİLDİRME 
            MADDE 28 - İşveren, bir sigortalının meslek hastalığına tutulduğunu öğrenirse veya durum kendisine bildirilirse bunu, örneği Kurumca hazırlanan haber verme kâğıdı ile ve öğrendiği günden başlayarak iki gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür. 

            Bu yükümü yerine getirmeyen veya haber verme kâğıdında belirtilen bilgiyi kasten eksik veya kasten yanlış bildiren işveren hakkında 27 nci maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır. 

            Durumu 18 inci maddenin ikinci fıkrasına uyan kimse alacağı hekim raporu ve gerekli belgelerle doğrudan doğruya Kuruma müracaat eder. 

            İŞ KAZASININ SORUŞTURULMASI 
            MADDE 29 - Haber verme kâğıdında bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için, gerekirse Kurumca soruşturma yapılabilir. Bu soruşturma sonunda, haber verme kâğıdında yazılı hususların gerçeğe uymadığı ve vakanın iş kazası olmadığı anlaşılırsa Kurumca bu olay için yersiz olarak yapılmış bulunan masraflar işverenden alınır. 

            İlgililer hakkında genel hükümlere göre ayrıca kovuşturma yapılır 

            MESLEK HASTALIĞININ İNCELENMESİ 
            MADDE 30 - Meslek hastalığı ile ilgili bildirmeler üzerine gerekli incelemeler doğrudan doğruya Kurumca yapılır. 

            BİLDİRME ve İTİRAZ 
            MADDE 31 - Kurum, sigortalıya veya hak sahibi kimselerine bağlanacak gelirleri, yapılan inceleme ve soruşturmalar sonunda ve gerekli belgelerin tamamlandığı tarihten itibaren en geç üç ay içinde tespit ederek ilgililere yazı ile bildirir. 
 İlgililer, bağlanan geliri bildiren yazıyı aldıkları günden başlamak üzere bir yıl içinde yetkili mahkemeye başvurarak Kurum kararına itirazda bulunabilirler 

            Bu itiraz, kararın uygulanmasını geciktirmez. 

            İlgililer tarafından itiraz edilmemesi veya itirazın reddi hakkındaki mahkeme kararının kesinleşmesiyle, Kurumun kararı kesinleşmiş olur. 

            Bu kesinleşme 25 inci madde gereğince gelirde değişiklik yapılmasına engel 
olmaz. 

BÖLÜM  - III
HASTALIK SİGORTASI

            SAĞLANAN YARDIMLAR 
            MADDE 32 - Sigortalıya, iş kazalariyle meslek hastalıkları sigortası kapsamı dışında kalan hastalıklarda, aşağıda yazılı yardımlar sağlanır : 
            A) Sağlık yardımı yapılması, 
            B) Ağır protezleri dışındaki protez, araç ve gereçlerinin sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesi, 
            C) Geçici iş göremezlik süresince günlük ödenek verilmesi, 
            D) Gerekli hallerde muayene ve tedavi için yurt içinde başka bir yere gönderilmesi, 

            SAĞLIK YARDIMLARININ KAPSAMI 
            MADDE 33 - Hastalık halinde sigortalıya yapılacak sağlık yardımları, sigortalının: 
            A) Hekime muayene ettirilmesi, hekimin göstereceği lüzum üzerine teşhis için gereken klinik ve lâboratuvar muayenelerinin yaptırılması ve tedavisinin sağlanması, 
            B) Teşhis ve tedavi için gerekirse sağlık müessesesine yatırılması, 
            C) Tedavisi süresince gerekli ilaç ve iyileştirme vasıtalarının sağlanması, 

            Hallerini kapsar. 

            Çocuk düşürme, bu Kanunun uygulanmasında, hastalık hali sayılır. 

            Bu madde gereğince yapılacak sağlık yardımları, sigortalının sağlığını koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma amacını güder. 

            SAĞLIK YARDIMLARININ SÜRESİ 
            MADDE 34 -Hastalık hallerinde yapılacak sağlık yardımları sigortalının iyileşmesine kadar sürer. 

            Ancak, bu yardımlar sigortalının Kurumca tedavi altına alındığı tarihten başlayarak altı ayı geçemez. 

            Şu kadar ki, tedaviye devam edilirse malûllük halinin önlenebileceği veya önemli oranda azaltılabileceği, Kurum sağlık tesisleri sağlık kurulu raporları ile anlaşılırsa, bu süre uzatılır. 

            Kurum, sigortalının iyileşmesine yarayacak, yahut iş göremezliğini az çok gidermesi için gerekli görülecek protez araç ve gereçlerini, yukarıda yazılı  sağlık yardımları süreleri ile bağlı olmaksızın sağlamak, onarmak ve tespit edilen süre ve şartlarla yenilemekle yükümlüdür. 

            EŞ VE ÇOCUKLARA SAĞLIK YARDIMI YAPILMASI 
            MADDE 35 - Sigortalının eşi ve geçindirmekle yükümlü olduğu çocukları, hastalıkları halinde, bu Kanunun 33 üncü  maddesinde belirtilen sağlık yardımlarından, 34 üncü maddede yazılı süreleri aşmamak üzere, yararlanırlar. Ancak, ayakta yapılan tedavilerde verilen ilaç bedellerinin % 20'sini sigortalı öder. 

            Sigortalının eşi ile geçindirmekle yükümlü olduğu çocuklarının yukarıda blirtilen sağlık yardımlarından yararlanabilmeleri için, sigortalının, hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık  sigortası primi ödemiş olması şarttır. 

            MALÜL ve YAŞLILARA SAĞLIK YARDIMI YAPILMASI 
            MADDE 36- Bu kanuna göre sürekli iş göremezlik geliri, malüllük veya yaşlılık aylığı almakta olanlar, hastalıkları halinde, bu kanunun 33'üncü maddesinin (A) ve ( C) fıkralarında belirtilen yardımlardan yararlanırlar.Ancak, verilen ilaç bedellerinin %20'si ilgililerce ödenir. 

            GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ 
            MADDE 37 - Hastalık sebebiyle geçici iş göremezliğe uğrayan sigortalılardan geçici iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödemiş bulunanlara, geçici iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak ve 18 ayı geçmemek üzere, her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilir. 

            Ancak, hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneği verilebilmesi için, Kurumca tayin ve tespit olunan hekim veya sağlık  kurullarından dinlenme raporu alınmış olması şarttır. 

            HEKİM TAVSİYELERİNE UYMAZLIK 
            MADDE 38 - Hekimce alınması istenen tedbirlere uymayan sigortalılara, bu tedbirleri yerine getirmedikleri süre için ödenek verilmez. 

            Tedavinin sona erdiğine ve çalışabilir durumda olduğuna dair Kurum hekimlerinden belge almaksızın eski işverenin işinde çalıştırılan sigortalının aynı hastalığı sebebiyle yapılması gerekecek tedavi masrafları işverenden, başka işte çalışan sigortalının aynı hastalığı sebebiyle yapılan tedavi masrafları ise kendinden alınır. Bu süreler için geçici iş göremezlik ödeneği verilmez, verilmiş olanlar da sigortalıdan geri alınır. 

            ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN SORUMLULUĞU 
            MADDE 39 - Kasdı veya suç sayılır hareketi ile sigortalının, eşinin veya çocuğunun hastalanmasına sebep olan kimseye, bu Kanun gereğince hastalık sigortasından yapılan her türlü giderler tazmin ettirilir. 

            SİGORTALILIK NİTELİĞİNİN YİTİRİLMESİ 
            MADDE 40 - 2 nci maddede belirtilen  sigortalılık niteliğini yitirenlerden, bu tarihten önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödemiş olanlar, bu niteliğin yitirilişinden başlamak üzere altı ay içinde meydana gelecek hastalıkları halinde, 32 nci maddenin (A) ve (D) fıkralarında yazılı yardımlardan yararlanırlar. 

            BÜNYECE ELVERİŞLİ OLMADIKLARI İŞLERDE ÇALIŞTIRILANLAR 
            MADDE 41 - Çalışma mevzuatına göre sağlık raporu alınması gerektiği halde böyle bir rapora dayanılmaksızın veya eldeki rapora aykırı olarak bünyece elverişli bulunmadığı işte çalıştırılan sigortalının, bu işe girişinden önce var olduğu tespit edilen veya bünyece elverişli bulunmadığı işte çalıştırılması sonucu meydana gelen hastalığı için Kurumca yapılan Hastalık Sigortası masraflarının tümü işverene ödettirilir. 

            ANA VE BABAYA SAĞLIK YARDIMI YAPILMASI 
            MADDE 42 -  Sigortalının geçindirmekle yükümlü bulunduğu ana ve babasının hastalıkları halinde, Çalışma Bakanlığınca onanacak asgari ücret tarifesine göre, Kurumca sağlık yardımları sağlanabilir.