Sosyal Sigortalar Kanunu
BÖLÜM VIII
PRİMLER

            PRİM ALINMASI
            MADDE 72 - İş kazalariyle meslek hastalıkları, hastalık, analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının gerektirdiği her türlü yardım ve ödemelerle her çeşit yönetim giderlerini karşılamak üzere, Kurumca bu Kanun hükümlerine  göre prim  alınır.
Genel  yönetim giderleri, Kurumun yıllık genel gelirlerinin % 10'unu aşamaz.

            PRİM ORANLARI
            MADDE 73 - A) Tarifesine göre tespit edilecek iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası priminin tamamı işverenler tarafından verilir. Bu primin nispeti %6'yı geçemez.
            B) Hastalık sigortası primi, sigortalının kazancının %8'i, 3'üncü madde 2. bendinde (B) fıkrasında belirtilen çıraklar için ise %4'üdür.
            Bunun yarısı sigortalı hissei, yarısı da işveren hissesidir.
            C) Analık Sigortası primi, sigortalının kazancının % 1'i dirBu primi vermekle yalnız işveren yükümlüdür.
            D) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, sigortalının kazancının % 11'idir.Bunun %5'i sigortalı hissesi, % 6'sı da işveren hissesidir.

            İŞ KAZALARİYLE MESLEK HASTALIKLARI PRİM ORANININ TESPİTİ
            MADDE 74 - İş kazalariyle meslek hastalıkları sigortası primi, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre tespit edilir

            İş kolları,tehlikenin ağırlığına göre sınıflara, bu sınıflar da özel iş şartlarına ve tehlikeyi önlemek için alınmış olan tedbirlere göre derecelere ayrılır.

            Hangi iş kollarının hangi tehlike sınıfına girdiği, tehlike sınıf ve derecelerine ait prim oranlarının ve tehlike derecelerinin belli edilmesinde uygulanacak esaslar, ilgili bakanlıkların düşünceleri sorulduktan sonra Çalışma Sosyal ve Güvenlik Bakanlığı'nın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu karariyle yürürlüğe konacak bir tarife ile tespit olunur.

            Prim tarifesi gerekli görülürse aynı usulle değiştirilebilir.

            Prim oranları, iş kazaları ve meslek hastalıklarından dolayı yapılması gerekecek her türlü sigorta yardımları ve idare masrafları ile bağlanacak gelirlerin tesis sermayeleri toplamı göz önünde tutularak hesaplanır.

            TEHLİKE SINIF VE DERECELERİNİN BELLİ EDİLMESİ
            MADDE 75 - Yapılan işin 74 üncü maddede belirtilen tarifeye göre hangi tehlike sınıf ve derecesine girdiği ve ödenecek iş kazalariyle meslek hastalıkları sigortası primi oranı Kurumca belli edilerek işverene yazı ile bildirilir.

            İş kazalarını ve meslek hastalıklarını önleyecek tedbirler hakkındaki mevzuat hükümlerine uygun bulunmadığı tespit edilen işler, Kurumca daha yüksek primli derecelere konulabilir.

            Kurum, tespit edilmiş bulunan tehlike sınıf ve derecesini, yaptıracağı  incelemelere dayanarak kendiliğinden veya işverenin isteği üzerine değiştirebilir.

            Kurumca yapılacak değişikliklere ilişkin kararın takvim yılından en az bir ay önce işverene ve işveren tarafından değişiklik isteğinin de takvim yılından en az iki ay önce Kuruma bildirilmesi şarttır.

            Böylece, karara bağlanacak değişiklikler, yukarıdaki fıkrada yazılı karar veya istekten sonraki takvim yılı başında yürürlüğe girer.

            İşveren, tehlike sınıf ve derecesiyle prim oranı hakkında Kurumca yapılacak yazılı bildiriyi aldıktan sonra bir ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na itirazda bulunabilir. Bakanlık bu itirazı inceleyerek 3 ay içinde vereceği kararı ilgiliye bildirir.
İtiraz primlerin ödenmesini geciktirmez.

            İşveren bu madde gereğince tehlike sınıf ve derecesine karşı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na yahut bu Bakanlığın vereceği karar üzerine Danıştaya başvurursa, bu Kanunun 81 inci maddesinin  uygulanmasında, İcra ve  İflâs Kanununun ilgili maddesinde yazılı bir yıllık süre, birinci halde Bakanlık kararının iptal süresi sonunda, ikinci halde ise Danıştay kararının  kesinleştiği  tarihten başlar.

            TEHLİKE SINIF VE DERECELERİNE DOKUNABİLECEK DEĞİŞİKLİKLER
            MADDE 76 - İşveren tehlike sınıf ve derecesine dokunabilecek her türlü değişiklikleri bir ay içinde Kuruma yazı ile bildirmekle yükümlüdür.

            Bu bildirme üzerine Kurum, yaptıracağı incelemeler sonunda tehlike sınıf ve derecesini değiştirebilir.

            Tehlike sınıf ve derecesine dokunabilecek değişiklik bir ay içinde bildirilirse bu konuda Kurumca verilecek karar, değişikliğin meydana geldiği tarihten sonraki ay başından uygulanır.

            Tehlike sınıf ve derecesine dokunabilecek değişiklik bir ay içinde bildirilmezse :
            a) Tehlike sınıfı yükseliyorsa, değişikliğin meydana geldiği,
            b) Tehlike sınıfı alçalıyorsa, değişikliğin Kurumca öğrenildiği,
            Tarihler esas alınmak ve bu tarihlerden sonraki ay başından uygulanmak üzere, Kurumca karar alınır.

            PRİME ESAS ÜCRETLER
            MADDE 77 -Sigortalılarla işverenlerin bir ay içinde ödeyecekleri primlerin hesabında ;

            a) Sigortalıların o ay içinde hakettikleri ücretlerin,
            b) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin,
            c) İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince (a) ve (b) fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin,

            Brüt toplamı esas alınır.

            Şu kadar ki, yolluklar, çocuk ve aile zamları, ölüm, doğum ve evlenme yardımları ile aynî yardımlar sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak ücretlerin aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz.

            Her sigortalının prim hesabına esas tutulacak aylık kazanç toplamının 50 kuruşa kadar olan lira kesri nazara alınmaz, 50 kuruş ve daha fazla olan kesirler liraya çıkarılır

            Günlük, haftalık veya aylık olarak belirli bir ücrete dayanmış olmayıp da komisyon ücreti ve kâra katılma gibi belirsiz zaman ve miktar üzerinden ücret alan sigortalıların prim ve ödeneklerinin hesabında esas tutulacak günlük kazançları, 78 inci madde hükmü saklı kalmak şartiyle, Bakanlar Kurulu karariyle belli edilir.

            Şu kadar ki, sigortalının ayrıca belirli bir kazancı varsa, bu takdirde prim ve ödeneklerin hesabında esas tutulacak günlük kazancı, yukarıki fıkraya göre hesabedilecek günlük kazancına belirli kazancı üzerinden hesaplanacak günlük kazancın ilâvesi suretiyle bulunur.

            Bu Kanun gereğince primlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç sigortalının, bir ay için prime esas tutulan kazancının otuzda biridir.

            Günlük kazancın hesabına esas tutulan ay içindeki bazı günlerde çalışmamış ve çalışmadığı günler için ücret almamış sigortalının günlük kazancı, o ay için prime esas tutulan kazancı ücret aldığı gün sayısına bölünerek hesaplanır.

            Sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan gün sayıları, aynı zamanda, bunların prim ödeme gün sayılarını gösterir.

            Bir ay içinde çeşitli işverenlerin işinde çalışan sigortalının bu Kanun gereğince alınacak primlerine esas tutulacak aylık ve günlük kazancının tespitinde her işverenden elde ettiği aylık ve günlük kazanç tutarları ayrı  ayrı nazara alınır ve primler buna göre hesaplanır

            GÜNLÜK KAZANÇ SINIRLARI
            MADDE 78- Bu kanun gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazançların üst sınırı 100 liradır.Alt sınırı da, 6 liradan aşağı olmamak üzere, Bakanlar Kurulu kararı ile tespit olunur.

            Bakanlar Kurulu kararı ile tespit edilen günlük kazançtan daha aşağı miktarda günlük kazancı olanlarla ücretsiz çalışanların günlük kazaçları alt sınır üzerinden, günlük kazaçları 100 liranın üstünde olan sigortalıların günlük kazaçları da 100 lira olarak hesaplanır.

            Sigortalının kazancı ile günlük kazancın Bakanlar Kurulu kararıyla tespit olunacak alt sınırı arasındaki farka ait sigorta primlerinin tümünü işveren öder.

            PRİM BELGELERİ ve ÖLÇÜMLEME
            MADDE 79 - İşveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalının, sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançlar toplamı ve prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren ve niteliği, usul ve esaslarıyla verilme süreleri hazırlanacak tüzükte belirtilecek olan kayıt ve belgeleri Kuruma ve sigortalı hesap kartlarını sigortalılara veremeyen veya o ay içinde yazılı olarak Kuruma bildirmeye mecburdur.

            Bu belgeler, tüzükte belirtilen usul ve esaslara göre düzenlenmez veya vaktinde Kuruma verilmezse yahut bu belgelerin dayandığı kayıtlar belgelerde yazılı olanları doğrulayıcı nitelikte görülmezse veyahut belgelerde yazılı olanları doğrulayacak kayıt ve belgeler gösterilmezse, Kurum, sigorta primleri hesabına esas tutulacak kazançlar toplamı, hazırlanacak tüzükteki usul ve esaslara göre ölçümler.

            Ölçümleme sonucunda tespit edilecek prim borcu işverene tebliğ edilir.İşveren bu borca karşı 15 gün içinde, itiraz edilen miktarın %1'i tutarında bir ücreti peşinen Kurum veznesine yatırmak suretiyle, prim itiraz komisyonuna başvurabilir.İtiraz takibi durdurur.Peşin alınan ücret,itiraz sonucuna göre, haklı çıktığı oranda işverene iade olunur.Taraflar, prim itiraz komisyonu kararı aleyhine kararın tebliği tarihinden  itibaren bir ay içinde yetkili iş mahkemesine müracaat edebilirler.Mahkemeye müracaat edilmesi prim borcunun takibini ve ödenmesini durdurmaz.Prim itiraz komisyonunun teşekkül tarzı, çalışma usul ve esasları ile hangi üyelerine ve ne miktar ücret verileceği tüzük ile tespit olunur.

            Sigorta primlerinin ölçümleme yolu ile tespit olunması, işverenin usul ve esasları tüzükte tespit olunacak kayıt ve belgeleri düzenleme ve Kuruma verme yükümünü kaldırmaz.

            Usul ve esasları tüzükte tespit olunacak belgeleri işveren tarafından verilmeyen sigortalılar çalıştıklarını, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispat ederlerse bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.

            Sigortalının çalıştığı bir veya birkaç işte, bu kanunda yazılı ödeme şartını yerine getirmiş olmasına rağmen kendisi için verilmesi gereken kayıt ve belgeler işveren tarafından verilmediği veya verilen kayıt ve belgelerde kazançların veya prim ödeme gün sayılarının eksik gösterildiği Kurumca tespit edilirse, hastalık ve analık sigortalarından gerekli yardım yapılır.

            PRİMLERİN ÖDENMESİ
            MADDE 80 - İşveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların sigorta primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden bu Kanun gereğince hesaplanacak prim tutarlarını ücretlerinden kesmeye ve kendilerine ait primler tutarını da bu miktara ekleyerek en geç ertesi ayın sonuna kadar Kuruma ödemeye mecburdur.

            77 nci maddenin (a) fıkrası gereğince hakedilen ve fakat ödenmemiş olan ücretler üzerinden hesaplanacak primler hakkında da yukarıdaki hüküm uygulanır.

            Prim, süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, ödenmeyen kısmına, sürenin bittiği tarihten başlayarak bir aylık süre için %10 ve bundan sonraki her ay için %2 gecikme zammı uygulanır.

            Ay kesirleri tam ay olarak hesabedilir.Gecikme zammı yalnız prim alacaklarına uygulanır ve tutarı bu zammın uygulandığı prim miktarının %20'sini geçemez.

            Dava veya icra kovuşturması açılmış olsa bile primlerin ödenmemiş kısmı için gecikme zammı tahsil olunur.

            Primlerin zamanında ödenmeyen kısmı için, gecikme zammının uygulandığı sürenin sonundan itibaren kanuni faiz tahsil olunur.82'inci madde şümulüne giren müteselsil sorumluluk halinde faiz borçları da nazara alınır.

            ÖDENMEYEN PRİMLER İÇİN KURUMCA DÜZENLENECEK BELGELER
            MADDE 81 - Bu Kanuna göre alınacak sigorta primlerinin ödenmesi için Kurumca işverene yapılacak bildiri üzerine prim borçları ödenmezse Kurumca düzenlenen ve işverenin prim borcu miktarını gösteren belgeler resmi dairelerin usulüne göre verdikleri belgeler hükmünde olup, icra ve iflas dairelerince bunların tabi oldukları hükümlere göre işlem yapılır.

            PRİM BORÇLARINA HALEF OLMA
            MADDE 82 - Sigortalıların çalıştırıldığı işyeri devredilir veya intikal ederse, eski işverenin Kuruma olan sigorta primi ile gecikme zammı borçlarından, aynı zamanda yeni işveren de müteselsilen sorumludur.

            Bu hükme aykırı sözleşmeler muteber değildir.

            TEMİNATIN VE HAKEDİŞLERİN PRİM BORCUNA KARŞILIK TUTULMASI
            MADDE 83 -Devlet, il ve belediyeler ile sermayesinin en az yarısı Devlet, il ve belediyelere ait her çeşit teşekkül ve müesseseler, kamu müesseseleri ve özel kanunla kurulan teşekküllerce ihale yolu ile yaptırılan her türlü işleri üzerine alanlarla bunların adresleri, ilgili makamlar tarafından Kuruma bildirilir.İş alanlar tarafından bu işlere karşılık gösterilen her türlü teminat, pri ile gecikme zammı borçları kalmadığına dair Kurumdan alınan bir belge gösterilmedikçe geri verilmez.Ödenmiş sigorta primleri ile gecikme zammı tutarı bu teminattan kesilerek veya teminat paraya çevrilerek Kuruma yatırılır.Ancak, prim ile gecikme zammı borçları için Kurumca kabul edilecek bir banka teminat mektubu Kuruma tevdi olunduğu takdirde, iş alanların yukarıda belirtilen teminatları Kurumun vereceği belgeye istinaden geri verilir.

            YERSİZ OLARAK ALINAN PRİMLERİN GERİ VERİLMESİ
            MADDE 84 - Yanlış ve yersiz olarak alınmış olduğu anlaşılan primler, alındıkları tarihlerden on yıl geçmemiş ise, hisseleri oranında işverenlere ve sigortalılara geri verilir.
 İşverenlere geri verilecek primler için Kurumca kanuni faiz de ödenir. Bu faiz, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takibeden aybaşından iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır.

            Primleri geri verilenlere, primleri iptal edilen çalışmaları dolayısıyla,  Kurumca iş kazalariyle meslek hastalıkları sigortasından yapılmakta olan yardım ve ödemeler durdurulur. Hastalık, Analık, Malûllük, Yaşlılık ve Ölüm   Sigortalarından yapılmakta olan yardımlar ile verilmekte olan ödenek ve aylıklar ise, ilgililer bu sebeple gerekli yardım, tahsis ve ödeme şartlarını yitirmiş olurlarsa durdurulur. Şu kadar ki, daha önce sağlanan yardımlara ait giderler ilgililerden geri alınmaz.
 

BÖLÜM IX
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA

            ŞARTLAR
            MADDE 85 - Sigortalılık süresi en az 5 yıl olan ve en az 750 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunan sigortalı aşağıdaki şartlarla malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına isteğe bağlı olarak devam edilebilir:
            a) İsteğe bağlı olarak sigortaya devam edeceğini Kuruma yazı ile bildirmek,
            b) Daha önce kendisine aylık bağlanmamış veya toptan ödeme yapılmamış olmak,
            c) İsteğe bağlı olarak sigortaya devam isteğinin kabul edildiğini Kurumca sigotalıya yazı ile
bildirildiği tarihten sonra gelen ve kurumca belli edilecek taksit dönemi başından başlayarak her yıl en az 300 gün sigorta primi ödemek.
            ( c) bendi gereğince ödenecek primler, sigortalının,yazılı istekte bulunduğu tarihten önce prim ödediği son takvim yılında elde ettiği ve sigorta primi hesabına esas tutulan kazançlar toplamının prim ödeme gün sayısı toplamına bölünmesiyle bulunacak ortalama günlük kazanca göre alınır. Böylece tespit olunacak günlük kazancın lira kesirleri liraya çıkarılır.

            Bu suretle tespit olunan günlük kazanç, sigortalı tarafından, takvim yılı başından üç ay önce
Kuruma yazı ile bildirmek şartıyla her yıl % 10 oranında artırılabilir.

            Günlük kazançlar 78'inci maddeye göre tespit edilen alt sınırdan aşağı ve üst sınırdan yukarı olamaz.
 Ortalama günlük kazanç üzerinden 73'üncü maddenin (D) fıkrasına göre tespit olunacak primlerin tümünü sigortalı öder.

            Sigortalıların zorunlu ve isteğe bağlı olarak ödedikleri primler,bu primlere ait gün sayıları ve yıllık kazanç tutarları birleştirilir.

            Sigorta haklarını isteğe bağlı oalarak devam ettirenler yıllık primlerini Kurumun belli edeceği tarihlerde dört eşit taksitte öderler.Herhangi bir taksidi kanuni faizi ile birlikte ve taksit tarihinden başlayarak en geç altı ay içinde yatırmayan sigortalılar başlamış bulundukları isteğe bağlı sigortaya devam edemezler.

            Bu gibiler bir yıl geçmedikçe yeniden isteğe bağlı sigortaya devam etmek isteğinde bulunamazlar.

             TOPLULUK SİGORTASI
            MADDE 86 - Kurum, 2 nci ve 3 üncü maddelere göre sigortalı durumunda bulunamayanların, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca onanacak genel şartlarla (iş kazalariyle meslek hastalıkları), (hastalık), (analık), (Malûllük, yaşlılık ve ölüm) sigortalarından birine, birkaçına veya hepsine toplu olarak tabi tutulmaları için, işverenlerle veya dernek, birlik, sendika ve başka teşekküllerle sözleşmeler yapabilir.
 

BÖLÜM X
ORTAK HÜKÜMLER

            ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN ARACILIĞI
            MADDE 87 - Sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu Kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işveren de sorumludur.

            Bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde iş verenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye aracı denir.

            ÖDENEK VE GELİRLERE ESAS TUTULACAK GÜNLÜK KAZANÇ
            MADDE 88 - İş kazalarıyle meslek hastalıkları, hastalık ve analık hallerinde verilecek ödenek ve gelirlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç, iş kazasının veya doğumun olduğu, yahut meslek hastalığı veya hastalık dolayısıyle iş göremezliğin başladığı tarihten önceki üç takvim ayı içinde, bu Kanunun uygulandığı bir veya birkaç işte 77 nci maddenin (a) ve (b) fıkralarına göre elde edilen ve sigorta primi hesabına esas tutulan kazançları toplamının 90 da biridir.

            Günlük kazancın hesabına esas tutulan üç takvim ayı içinde bazı iş günlerinde çalışmamış ve çalışmadığı günler için ücret almamış olan sigortalının ödenek ve gelire esas olan kazancı, o üç aylık devre içinde 77  nci maddenin (a) ve (b) fıkralarına göre elde ettiği kazanç toplamının 77 nci maddenin (a) fıkrasına göre ücret aldığı gün sayısına bölünmek suretiyle hesaplanır.
 77 nci maddenin (c) fıkrasına göre yapılan ödemelerden, ödenek ve gelirin hesabına esas tutulan üç aylık dönemden önceki aylara ilişkin olanlar, günlük kazancın hesabında nazara alınmaz.

            Günlük kazancın hesabında 77 nci maddenin (b) fıkrasında belirtilen ödemeler de nazara alınmışsa, ödenek ve gelire esas alınan günlük kazancın tutarı, 77 nci maddenin (a) fıkrasında yazılı ücret toplamının 90'a veya ücret alınan gün sayısına bölünmesiyle hesaplanacak günlük kazanca bunun % 50'si oranında bir ekleme yapılarak bulunan miktardan çok olamaz.

            Günlük kazancın hesabına esas tutulan üç aylık dönem içinde çalışmamış ve ücret almamış olan sigortalının günlük kazancının tespitinde, iş kazasının veya doğumun olduğu yahut meslek hastalığı veya hastalık dolayısiyle iş görmezliğin başladığı tarihten önceki oniki takvim ayı içinde çalıştığı son üç aylık dönemde elde ettiği kazanç esas tutulur ve günlük kazanç yukarıki fıkralara göre hesaplanır.

            12 aylık dönemde çalışmamış ve ücret almamış olan sigortalı işe girdiği takvim ayı içinde iş kazası veya meslek hastalığı dolayısiyle iş görmezliğe uğrarsa, günlük kazancı iş göremezliğinin başladığı tarih ile işe girdiği tarih arasındaki sürede elde ettiği kazanç toplamı, ücret aldığı gün sayısına bölünerek hesaplanır.İşe girdiği gün iş kazasına uğrayan sigortalının da taraflarca kararlaştırılmış olan günlük ücreti günlük kazanç sayılır. Sigortalı olarak çalışmaya ilk defa başlayanlar hakkında da bu fıkra hükmü uygulanır.

            Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı gün iş kazasına uğrayan ve parça başına veya yapılan iş miktarına göre ücret alan sigortalının günlük kazancının hesabında aynı veya benzeri bir işte çalışan benzeri bir sigortalının günlük kazancı esas tutulur.

            Günlük kazancının hesabına esas tutulan dönem içinde aynı zamanda birden çok işte çalışan sigortalının ödenek ve gelire esas tutulacak günlük kazancının tespitinde, bu işler dolayısiyle elde edilen ve sigorta primi hesabına esas tutulan kazançlar ayrı ayrı nazara alınır ve günlük kazanç yukarıki esaslar dairesinde hesaplanır.

            Meslek hastalığı, sigortalının sigortalı olarak çalıştığı son işinden ayrıldığı tarihten bir yıl geçtikten sonra meydana çıkmış ise, günlük kazancı, bu son işinden ayrıldığı tarih esas alınarak yukarıki fıkralara göre hesaplanır.

            İş kazalariyle meslek hastalıkları sigortasından bağlanacak gelirlere esas tutulacak yıllık kazanç, yukarıki hükümlere göre hesaplanacak günlük kazancın 360 katıdır.

            GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİNİN HESAPLANMASI
            MADDE 89 - İş kazası, meslek hastalığı veya hastalık halinde verilecek geçici iş göremezlik ödeneği, sigortalının 78 ve 88'inci maddeler gereğince hesaplanacak günlük kazancının yarısıdır.

            Sigotalının geçindirmekle yükümlü olduğu kimsesi varsa geçici iş göremezlik ödeneği günlük kazancının üçte ikisinin üzerinden hesaplanır.

            Sağlık müesseselerine yatırılmak yahut bakımı Kurumca sağlanarak kaplıca veya içmelere gönderilmek yoluyla tedavi ettirilen sigortalının geçindirmekle yükümlü olduğu kimsesi varsa,bu ödenek sigortalının günlük kazancının yarısına çıkarılır.

            Sürekli iş göremezlik geliri almakta olan sigortalı aynı ârıza veya meslek hastalığı dolayısiyle yeniden tedavi edilir ve yazılı istekte bulunursa,sürekli iş göremezlik gelirine esas tutulan kazanca göre hesaplanacak bir günlük geçici iş göremezlik ödeneği ile üç aylık sürekli iş göremezlik gelirinin doksanda biri arasındaki fark, kendisine her gün için geçici iş göremezlik ödeneği olarak verilir.

            Geçici iş göremezlik ödenekleri haftalık olarak ve işledikten sonra Kurumca verilir.

            Kurumdan doğrudan doğruya alınmasında güçlük bulunursa, bu ödenek, Kurumun talimatı uyarınca, işveren tarafından Kurum hesabına sigortalıya verilir. Kurum, bu Kanuna uygun olarak verilen ödenekleri belgelerine dayanarak işverene öder.

            Sigortalı kadının analığında verilecek günlük ödenek kazancının üçte ikisidir.

            MUAYENE İÇİN SİGORTALIYA VERİLECEK BELGE
            MADDE 90 - İşveren iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde, sigortalının kazancını ve prim ödeme gün sayılarını göstermek üzere, örneği Kurumca hazırlanacak belgeyi düzenleyerek sigortalıya vermekle yükümlüdür.

            Bu belgede yazılı bilginin yanlış olması sebebiyle sigortlıya yersiz olarak verilen ödenekler ile sigortalının eş ve çocuklarına yersiz olarak yapılan sağlık yardımları masrafları işverenden alınır.

            GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEKLERİNİN BİRLEŞMESİ
            MADDE 91 - Bir sigortalıda, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinden birkaçı birleşirse, sigortalıya, iş kazalariyle meslek hastalıkları, hastalık ve analık sigortalarından hak kazandığı geçici iş göremezlik ödeneklerinden en yükseği verilir.

            GELİR VE AYLIKLARIN BİRLEŞMESİ
            MADDE 92 - Hem malûllük hem de yaşlılık sigortasından aylık bağlanmasına hak kazanan sigortalıya, bu aylıklardan yüksek olanı, aylıklar eşitse yalnız  yaşlılık aylığı bağlanır.

            Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalariyle meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse,sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden yüksek olanın tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve gelirler eşitse, iş kazalariyle meslek hastalıkları sigortasından bağlanan gelirin tümü, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından bağlanan aylığın da yarısı verilir. Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanmadan önce iş kazalariyle meslek hastalıkları sigortasından bağlanan ve sermayeye çevrilen gelirler ile yaşlılık sigortasından yapılacak toptan ödemelerde bu fıkra hükmü uygulanmaz.

            Malûllük sigortasından aylık bağlanmasına ve yaşlılık sigortasından toptan ödeme yapılmasına hak kazanan sigortalıya yalnız aylık verilir.

            ANA VE BABALARINDAN GELİR VEYA AYLIĞA HAK KAZANAN ÇOCUKLAR
            MADDE 93 - Sigortalı olan ana ve babalarının ölümlerinde her ikisinden de gelir veya aylık bağlanmasına hak kazanan çocuklara, bunlardan intikal eden gelir ve aylıklardan yüksek olanının tümü eksik olanının da yarısı bağlanır.

            Ancak, 71 inci madde gereğince yapılacak toptan ödemelerde yukarıki fıkra hükmü uygulanamaz.

            LİRA KESİRLERİ
            MADDE 94 - Bu Kanuna göre sigortalıya veya hak sahibi kimselerin her birine bağlanacak gelir veya aylığın aylık tutarındaki lira kesirleri liraya çıkarılır.

            DEĞİŞEN GELİR VE AYLIKLARIN BAŞLANGICI
            MADDE 95 - Bu Kanuna göre gelir veya aylık bağlanan sigortalı ile hak sahibi kimselerinin durumlarında kendilerine veya başka hak sahiplerine bağlanmış bulunan gelir ve aylık miktarının değiştirilmesini gerektiren bir durum meydana gelirse, gelir veya aylık miktarları, değişikliğin meydana geldiği tarihten sonraki ay başından başlanarak yeni duruma göre değiştirilir. 25,57 ve 101 inci maddeler hükümleri saklıdır.

            AYLIKLARIN ALT SINIRI
            MADDE 96 - Bu Kanuna göre Malûllük ve Yaşlılık Sigortalarından bağlanacak aylıklar ile Ölüm Sigortasından hak sahibi kimselere bağlanacak aylıkların hesabına esas tutulacak aylıkların yıllık tutarı 3.000 liradan aşağı olamaz.

            GELİR VE ÖDENEKLERİN GÜNLÜK KAZANCIN ALT SINIRINA GÖRE ARTIRILMASI
            MADDE 97 -  Sigorta prim ve ödeneklerinin hesabına esas tutulacak ve 78 inci madde gereğince Bakanlar Kurulu kararı ile tespit olunacak günlük kazancın alt sınırında meydana gelecek yükselmelerde; iş kazaları ile meslek hastalıkları, hastalık ve analık sigortalarından, yeniden tespit edilen alt sınırın altında bir günlük kazanç üzerinden ödenek veya gelir almakta olanların veya almaya hak kazanmış bulunanların bu ödenek ve gelirleri, günlük kazancın alt sınırının yükseltildiği tarihten başlanarak, yükseltilmiş günlük kazanç alt sınırına göre artırılır.

            GELİR VE AYLIKLARIN ÖDENMESİ
            MADDE 98 - Sigortalıya veya hak sahibi olan kimselere bağlanan gelir veya aylıklar  üç ayda bir peşin verilir.Gelir ve aylığın bağlanış tarihi ile ilk dönem arasındaki haklar ayrıca ödenir.

            Peşin verilen gelir ve aylıklar durum değişikliği veya ölüm halinde geri alınmaz.

            ZAMANAŞIMI VE HAKKIN DÜŞMESİ
            MADDE 99 - Bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, iş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık, analık ve ölüm sigortaları hakları, hakkı doğuran olay tarihinden başlanarak beş yıl içinde istenmezse düşer.

            İş kazalarıyla meslek hastalıkları, malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından herhangi bir döneme ilişkin gelir ve aylıkları ödenmez.

            Geçici iş göremezlik ödenekleri hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.

            AVANS
            MADDE 100 - Kurum, gelir, aylık veya toptan ödeme işlemlerine başlanmış bulunan ve gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazandığı anlaşılan sigortalıya  veya hak sahibi kimselerine, ileride alacaklarından kesilmek üzere, avans verebilir.

            EŞ ve ÇOCUKLARIN KONTROL MUAYENELERİ
            MADDE 101 - Bu Kanun'a göre gelir veya aylık bağlanan, çalışamayacak durumda malul koca ve çocuklar ile malullük veya yaşlılık aylığı bağlanan sigortalının çalışamayacak durumda malûl koca ve çocukları,  Kurum'ca kontrol muayenesine tabi tutulabilir.

            Malül koca 60 yaşını doldurtuktan sonra kontrol muayenesine tabi tutulmaz.

            Bağlanmış bulunan gelir ve aylıklar, kontrol muayenesi sonunda tespit edilecek malûllük durumuna göre gerekirse rapor tarihinden sonraki ay başından başlanarak eksiltilir veya kesilir.

            Kabul edilir bir özrü olmadığı halde kontrol muayenesi, Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten sonraki ay başına kadar yaptırılmazsa, koca ve çocukların çalışamayacak durumda  malûl sayılmaları sebebiyle bağlanmış veya  artırılmış bulunan gelir ve aylıklar kontrol muayenesi için belirtilen tarihten sonraki ay başından başlanarak eksiltilir veya kesilir.

            Şu kadar ki, kontrol muayenesi Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten başlanarak üç ay içinde yaptırılır ve malûllük durumunun devam ettiği tespit olunursa eksiltilen veya kesilen gelir veya aylıklar eksiltildiği veya kesildiği tarihten başlanarak verilir.

            Kontrol muayenesi Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten üç ay geçtikten sonra yaptırılır ve malûllük durumunun devam ettiği tespit olunursa, eksiltilen veya kesilen gelir veya aylıklar rapor tarihinden sonraki ay başından başlanarak ödenenir.

            YOL PARASI VE ZARURİ MASRAFLAR
            MADDE 102 - Bu Kanun gereğince sigortalılar ile bunların hak sahibi kimseleri veya geçindirmekle yükümlü oldukları kimseler:
            a) Muayene ve tedavi,
            b) Protez araç ve gereçlerin sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesi,
            c) Analık,
            d) Sürekli iş göremezlik veya malûllük durumlarının tespiti,
            e) Erken yaşlanma halinin tespiti,
            f) Sağlık durumlarının tespiti,
            g) Raporların Kurumca yeterli görülmemesi, üzerine yeniden muayene,
            h) Kontrol muayenesi,

            Dolayısıyla Kurumca bir yerden başka bir yere gönderilirlerse, bunların ve sağlık durumları sebebiyle başkaları ile birlikte gitmelerinin gerektiği hekim raporu ile belgelenenlerle birlikte gidecek kimselerin gidip gelme yol paraları ile zaruri masrafları, Çalışma Bakanlığınca onanacak tarifeye göre Kurumca ödenir.

            İlgililerin istekleri veya itirazları üzerine Kurumca muayeneye gönderilenlerden, sadece isteklerinin doğru olduğu anlaşılanların gerektiğinde bunlarla beraber gidenlerin gidip gelme yol paraları ile zaruri masrafları verilir.

            Yukarıda belirtilen durumlarda gerek bulundukları gerek gönderildikleri yerlerde yapılan muayene ve müşahadeler için ilgililerden Kurumca masraf alınmaz.

            CENAZE MASRAFI KARŞILIĞI
            MADDE 103 - İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı ile sigortalı olarak çalışmakta veya malûllük yahut yaşlılık aylığı almakta iken veyahut sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldığı tarihten bir yıl geçmeden ölen sigortalının ailesine, Bakanlar Kurulunca tespit edilecek tarife üzerinden, cenaze masrafı karşılığı ödenir.

            Cenaze gerçek veya tüzel kişiler tarafından kaldırılırsa, masrafların belgelere dayanan ve Bakanlar Kurulunca tespit edilen tarifedeki miktarı geçmeyen kısmı bunlara ödenir. Şu kadar ki, yapılan masraflar bu miktardan az olursa artanı sigortalının ailesine verilir.

            Cenaze masrafı, ölüm, iş kazasından veya meslek hastalığından ileri gelmişse bu sigorta kolu hesabından, başka sebepten ileri gelmişse Ölüm Sigortası hesabından karşılanır.
 
            KISA VADELİ SİGORTA KOLLARINDA NAZARA ALINMAYAN SÜRELER
            MADDE 104 - A) Herhangi bir sebeple silâh altına alınan sigortalının askerlikte geçen hizmet süresi,
            B) Hükümlülükle sonuçlanmayan tutuklukta geçen süre,
            C) İş kazalariyle meslek hastalıkları, hastalık veya analık sigortalarından geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalının iş göremediği süre,

            Bu Kanunun 35,37,48,49 ve 51 inci maddelerinde belirtilen çalışma sürelerine girmediği gibi, iş göremezliğin başladığı veya hastalığın anlaşıldığı yahut doğumun olduğu tarihten önceki bir yılın ve 15 ayın hesabında da nazara alınmaz.

            UZUN VADELİ SİGORTA KOLLARINDA NAZARA ALINMAYAN SÜRELER
            MADDE 105 - Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında, malûllük veya yaşlılık aylıkları kesilmiş bulunan sigortalıların kendilerine veya ölümlerinde hak sahibi kimselerine aylık bağlanması gerekirse, malûllük ve yaşlılık aylığı ödenen süreler, ortalama yıllık kazanç ve prim ödeme gün sayısının hesabında nazara alınmaz.

            SİGORTALININ GEÇİNDİRMEKLE YÜKÜMLÜ OLDUĞU KİMSELER
            MADDE 106 - Bu Kanunun uygulanmasında, sigortalının geçindirmekle yükümlü olduğu kimseler :
            a) Karısı, çalışamayacak durumda malûl veya 60 yaşını doldurmuş kocası,
            b) 18 yaşını veya ortaöğrenim yapıyorsa 20 yaşını, yükseköğrenim yapıyorsa 25 yaşını doldurmamış  yahut 18 yaşını doldurmuş olup da çalışamayacak durumda malul çocukları
            c) Geçiminin sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen ana ve babasıdır.

            Geçici iş göremezlik ödeneği verilmesine hak kazanılan tarihten önce, sigortalı tarafından evlat edinilmiş, tanınmış veya nesebi düzeltilmiş, yahut babalığı hükme bağlanmış çocuklar da (b) fıkrası kapsamına girerler.

            SİGORTALILIK NİTELİĞİNİN NE ZAMAN YİTİRİLMİŞ SAYILACAĞI
            MADDE 107 - 2 nci maddede belirtilen sigortalılardan hastalık ve analık sigortaları primi ödeme hali sona erenlerin sigortalılık nitelikleri, hastalık ve analık sigortalarının uygulanmasında, ödenen primin ilişkin olduğu günden başlanarak yitirilmiş sayılır.

            SİGORTALILIK SÜRESİ
            MADDE 108 - Malûllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya bu Kanuna tâbi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihdir.

            Tahsis işlerinde nazara alınan sigortalılık süreleri, bu sürenin başlangıç tarihi ile, sigortalının tahsis yapılması için yazılı istekte bulunduğu tarih, tahsis için istekte bulunmuş olmayan sigortalılar için de ölüm tarihi arasında geçen süredir.

            RAPORLAR
            MADDE 109 - Bu Kanunun uygulanmasında
            A) Sigortalıların sürekli iş göremezlik, malûllük ve erken yaşlanma hallerinin,
            B) Hak sahibi kimselerin malûllük durumlarının,

            Tesbitinde, Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca verilecek raporlarda belirtilen hastalık ve arızalar esas tutulur.

            Raporları yeter görülmeyen ilgililer Kurumca yeniden muayene ettirilebilirler.

            İlgililerin durumlarının tespitinde son muayene raporu esas tutulur.

            Yukarıda belirtilen raporlar üzerine, Kurumca verilen karara ilgililer tarafından itiraz edilirse, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

            SİGORTALININ KASDI VE SUÇ SAYILIR HAREKETİ
            MADDE 110 - Kasdı veya suç sayılır bir hareketi yüzünden iş kazasına uğrayan, meslek hastalığına tutulan veya hastalanan sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri verilmez. Sigortalıya yalnız gerekli sağlık yardımları yapılır.

            SİGORTALININ BAĞIŞLANMAZ KUSURU
            MADDE 111 - Bağışlanmaz kusuru yüzünden iş kazasına uğrayan, meslek
hastalığına tutulan veya hastalanan sigortalıya verilecek geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri, bu kusurun derecesine göre, Kurumca yarısına kadar eksiltilebilir.

            Tehlikeli olduğu veya hastalığa sebep olacağı bilinen yahut yetkili kimseler tarafından verilen emirlere aykırı olan veyahut açıkça izne dayanmadığı gibi hiçbir gereği veya yararı bulunmayan bir işçi elinde olarak sigortalının yapması veya yapılması gerekli bir hareketi savsaması kusurun bağışlanmazlığına esas tutulur.