gümrük mevzuatı  
 
  
BİRİNCİ KİTAP
GENEL HÜKÜMLER ve GENEL İŞLEMLER
 
BİRİNCİ AYIRIM
GENEL HÜKÜMLER
 
BİRİNCİ BÖLÜM
TABİRLER, MÜKELLEFİYETLER ve VERGİYE ESAS OLAN TARİFE
 
 TABİR ve TARİFLER  
        Madde 1- 1. Bu kanunda geçen ve şümulü belirtilmemiş olan eşya tabiri her türlü Madde ve kıymetleri kapsar  
        2. Bu kanunda geçen (Gümrük vergisi) ve (vergi) tabirleri yalnız giriş Gümrük vergisini (Gümrük vergileri) ve (vergiler) ise gümrüklerce alınan bütün vergi ve resimleri ifade eder.  
        3. Bu Kanunda geçen: (Bakanlık) tabiri, Gümrük ve Tekel Bakanlığını (İdare) tabiri, Gümrük İdaresini, (Kanun), (bu kanun) (kanunda) ve (bu kanunda) tabirleri, işbu Gümrük  Kanununu, ifade eder.  
        4. Bu kanunun 12 nci Maddesindeki asıl ikametgah tabirinin tayininde, yurda ister turizm maksadiyle ister mesleki bir gaye ile girmiş olsun, bir sene içinde vasati altı aydan fazla bir zaman ikamet eden şahsın oturduğu binanın sahibi veya kiracısı olması bakımından fark gözetilmeksizin veya nerede oturursa otursun Türkiye’de ikametgahı bulunduğu prensibi kabul olunur.  
        5. Bu kanunda geçen fiili ithal tabiri:  
        a) Vergi tahakkukunun idarece yapıldığı hallerde vergilerin ödendiği veya cari hesabının mahsubunun yapıldığı veya teminata bağlandığı veya erteleme işleminin gümrüğünce tekemmül ettirildiği veya muaflık hükümlerinin uygulandığı,  
        b) Vergi Tahakkukunun mükellefince yapıldığı hallerde eşyanın gümrük işlemlerinin ikmal edildiği,  
        c) Deniz, vagon ve kamyon üstü işlemlerde, muayenenin yapılıp çetelenin açıldığı Tarihi ifade eder.  

  MÜKELLEFİYETLER  
        Madde 2- Türkiye Cumhuriyeti Gümrük hattından geçen veya eşya geçiren her şahıs, bu kanun ile buna dayanılarak çıkarılan tüzükler, kararname ve yönetmelikler hükümlerine uymakla mükelleftir. Bu mükellefiyet, gümrük idarelerinin gerek bu kanunda gerek başka kanun, tüzük ve kararnamelerde yazılı hükümlere göre yapacağı denetlemelere tabi olmak ve kanunları gereğince kendi adına veya başka idareler nam ve hesabına tahsil edeceği her nevi vergi, resim, harç ve ücretleri ödemek veya bunları teminata bağlamak ve kanun tüzük, kararname ve yönetmeliklerin ifasını şart koyduğu her türlü işlem ve formaliteyi yerine getirmiş olmaktır.  

  VERGİ MÜKELLEFİYETİNİN BAŞLANGICI  
        Madde 3-1. Gümrüğün denetlemesi altına (her çeşit antrepolardakiler de dahil) konmuş eşyanın vergi ödeme mükellefiyeti; 57 nci Madde gereğince beyannamesinin tescil, 55 nci Madde gereğince ağızdan beyan yapılan hallerde bu beyana ait tahakkuk varakasının mükellef tarafından imza ve idarece tescil, Posta yolu ile gelen eşyada 135 ve 136 ncı Maddelerdeki belgelerin tescil, Edildiği günde başlar. Gümrük denetlemesi altında bulunan eşya, bu kanunda aksine sarahat olmadıkça, fiili ithalden önce mahvolursa mükellefiyet kalkar.  

        2. Gümrük denetlemesi dışında kalmış eşyaya ait vergi ödeme mükellefiyeti eşyanın gümrük hattından geçirildiği tarihte, eğer bu tarih bilinmiyorsa, eşyanın gümrük hattından geçirildiğine gümrükçe bilgi edinildiği günde başlar.  

        3. Şarta bağlı teminatlı veya teminatsız yurda muaf olarak sokulan eşyaya ait vergi ödeme mükellefiyetinin başlangıcı, muaflık beyannamesinin tescili ve beyanname yok ise sair geçiş belgeleri üzerinde gümrükçe yapılan en son giriş vizesi tarihidir.  

        4. Yurda muaf olarak sokulduğu halde, muafiyetten faydalanmayan şahıslara veya yerlere satılan veya devrolunan veya muafiyetten, faydalanmayan hususlar için kullanılan eşyanın vergi ödeme mükellefiyeti. ilgililer tarafından Gümrük İdaresine yapılacak beyan tarihinde, beyan yapılmamış ise devir veya satış tarihinde bu tarih tespit edilmiyorsa buna Gümrük İdaresince bilgi edinildiği tarihte başlar. Bu suretle satılan veya devredilen eşyayı alanlar, satanlar, devredenler veya muafiyetten faydalanmayan hususlar için kullananlar bu eşyaya ait vergiler bakımından gümrüğe karşı tek başına ve müteselsilen sorumludurlar.  

        5. Satışa intikal eden eşyanın vergi ödeme mükellefiyeti, giriş beyannamesi verilmiş veya tahakkuk varakası tanzim edilmiş olduğu hallerde bunların tescil edildiği, aksi halde satış kağıdının gümrükçe tanzim ve tescil olunduğu tarihte başlar.  

 VERGİYE ESAS OLAN TARİFE  
        Madde 4- Gümrük vergisi, 3 üncü Madde gereğince ödeme mükellefiyetinin başladığı tarihte,  yürürlükte bulunan Gümrük Giriş Tarife Cetvelindeki nispet, had ve esaslara göre hesaplanır. Tarifenin vergi nispetlerini artıran hükümlerinin uygulanmasına, Kanunda aksine sarahat bulunmadıkça yayın tarihinden üç ay sonra başlanır. Ancak, bu Kanunun 20 ve 21 inci Maddeleriyle 14/5/1964 tarihli 474 sayılı Kanuna göre yapılacak değişiklikler ve alınacak kararlar yayın tarihinden itibaren yürürlüğe girer.  

 VASFI DEĞİŞEN EŞYA  
        Madde 5-Gümrük Vergisi, ödeme mükellefiyetinin başladığı günde eşyanın bulunduğu hal ve mahiyetine göre Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde yer aldığı pozisyon üzerinden hesaplanır.Ve bu suretle hesaplanacak Gümrük Vergisinden , eşyanın vasıflarında sonradan husule gelen değişmeler ve bozulmalar sebebiyle, indirim yapılmaz.  

        Ancak ,fiili ithalden evvel hava tesirinden veya herhangi bir kaza dolayısıyla , eşyanın mahiyet ve vasıflarında husule gelen değişiklikler hakkında külfet ve masrafları sahibine ait olmak üzere, gümrüğün denetlenmesi altında aşağıdaki şekilde işlem yapılır.  

        1. Hiçbir suretle kullanılmaz hale gelmiş eşyanın sahibi isterse usulü dairesinde imhasına veya yurt dışına çıkarılmasına müsaade edilir.  

        2. Münhasıran ilk madde olarak kullanılması mümkün hale gelen eşyanın vergisi ilk madde tarifesi üzerinden hesaplanır. Lüzum halinde , Gümrük İdaresince, bu eşyanın ilk madde şeklinden başka surette kullanılmasını önleyici tedbirlerde alınır.  

        3. Kısmen hasara uğrayan eşyanın ayrılması mümkün ise hasara uğramış kısmı, değilse tamamı hakkında sahibin isteğine göre 1 ve 2 ‘nci fıkralar hükmü uygulanır.  

        4. Islanmış veya nemlenmiş eşyanın kurutulmasına Gümrük İdaresince müsaade olunur.  
Ancak bu fıkralardaki işlemlerin uygulanması sırasında ilk tesbit ve tahakkuka  göre bir ceza tayini gerektiği hallerde bu ceza alınır.  

İKİNCİ BÖLÜM
TEK ve MAKTU VERGİ, İSTİSNA ve MUAFİYETLER
 
 TEK ve MAKTU VERGİ  
        Madde 6- Posta yolu ile  veya yolcu beraberlerinde gelen ve ticari mahiyette bulunmayan vergiye tabi eşyadan alınacak Gümrük Vergilerini göstermek üzere kanunlardaki had ve nispetlere bağlı kalınmaksızın ve bu nispet hadleri geçmemek şartıyla tek ve makdu bir tarife  uygulamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.  

 İSTİSNALAR  
        Madde 7- Aşağıda yazılı eşya Gümrük vergisinden istisna edilmiştir:  

        1. Gümrük Giriş Tarife Cetveli'ndeki pozisyonlarında vergiye tabi tutulmadıkları gösterilmiş olan eşya,  

        2. Milletlerarası andlaşmalarla vergiye tabi olmadıkları kabul edilen eşya,  

        3. Her türlü Türk Parası, banknotları, esham ve tahvilleri ve kuponları, Türkiye'ye sokulması yasak olmayan yabancı devlet paraları, esham ve tahvilleri ve bunların kuponları ile çek ve poliçeler,  

        4. Bakanlıkça tespit olunacak esaslar dairesinde, ticari mahiyeti bulunmadığı kabul edilen numunelik eşya ve modeller,  

        5. Mezarlıklara, milli abidelere konulmak üzere getirilen veya gönderilen çelenk, bayrak ve bu mahiyetteki eşya ile bunların teferruatı, içinde ölü veya ölünün kül veya kemikleri bulunan tabut, vazo ve sair kablar ve bunlarla birlikte getirilen veya önceden veya sonradan gönderilen çiçek , çelenk ve bu mahiyetteki eşya,  

        6. Resmi daire ve müesseselerle özel müessese ve şahıslara ait işlem görmüş her türlü defter, evrak ve belgelerle, kullanılmamış her türlü taşıt biletleri ve milletlerarası mahiyette muayyen hizmetler karşılığı kullanılacak kuponlar,  

        7. Karasularımızda kazaya uğrayan veya batan ve mülkiyeti Hazineye intikal etmiş olan ve Maliye Bakanlığı'nca denizden çıkarılmak üzere satılan veya çıkarılması sözleşmeye bağlanan her türlü eşya.  

        MUAFİYETLER  
        Madde 8- Gerçek ve tüzel kişiler için ithal edilecek, aşağıda cins ve nevileri gösterilen eşya Gümrük vergisinden muaftır:  

        1.Genel, katma ve özel bütçeli dairelerin müze ve kıtaplıkları için teşhir edilmek veya okunmak üzere gelen her türlü eşya, kitap, ve eserler  okullar ile bahsi geçen dairelerin hayvan ve bitki bahçeleri, numune ve üretme fidanlıkları, göl ve havuzları için gelen her türlü bitki ve hayvanlar ile bunların tohumları ve yumurtaları (Bunların kap ve kılıfları, nakli sırasında kullanılan eşya, malzeme ve kumanyalar dahil)  

        2. a) sosyal, kültürel, hayrı ve sıhhi maksatlarla yabancı memleketlerde kurulmuş dernek, tesis ve teşekküller tarafından aynı maksatlarla Türkiye'de faaliyette bulunan dernek tesis ve teşekküllere  

        b) Gerçek ve tüzel kişiler tarafından, Türkiye'deki kamu faydasına tararlı derneklere ve kamunun faydasına parasız tahsis edilmiş Milli Tesislere , resmi teşekküllere, belediye ve köy tüzelkişiliklerine, Bağış yoluyla gönderilen veya verilen para ile alınıp getirttirilen ve kanunlarına uygun olduğu Bakanlıkça kabul edilecek eşya  

        3. Doğrudan doğruya veya gerçek ve tüzel kişiler aracı edilerek Hazineye yardım maksadiyle ve bağış yoluyla gelen her türlü eşya ve kıymetler (Maliye ve Gümrük ve Tekel Bakanlıklarınca müştereken tespit edilecek usul dairesinde).  

        4. a) Milli Savunma ve  Jandarma Genel Komutanlığı  ihtiyaçları için hükümetçe doğrudan doğruya veya sipariş üzerine getirilen ve beyannamesi Milli Svunma Bakanlığınca verilen her türlü silahlar, deniz ve hava harp gemileri, yardımcı gemiler, yüzen havuzlar her türlü harp mühümmatı , tekerlekli, tekerleksiz, paletli, yarı paletli bilimum harp vasıtaları ile arazi arabaları (binek otomobilleri hariç), mekanik, elektrik , elektronik ve nükleer alet ve cihazlar ve bunların techizat ve demirbaşında kayıtlı donatım eşyası ile yayım, inşa ve onarımında kullanılacak malzeme akaryakıtlar, eğitim malzemesi ve her türlü harp ganimetleri  

        b) Milli Savunma ve Jandarma Genel Komutanlığı ihtiyacı için bedelsiz olarak dış kaynaklardan alınan her türlü malzemesi,  

        c) Emniyet Genel Müdürlüğü’nce, emniyet hizmetleri ihtiyacı için dış memleketlerden mubayaa ve ithal olunacak (a) bendinde yazılı araç, gereç ve silahlar ile bunların teferruatı,  

        5. Kara sınırlarından 5 kilometreye kadar derinlikte bulunan köyler ve kasabalar ahalisinin gümrük kapılarından geçirdiği kendisinin veya ailesinin kullanılmasına mahsus ve kıymeti Bakanlar Kurulu kararıyla tesbit edilecek eşya (Bakanlıkça tayin edilecek usul dairesinde)  

        6. Harp esirleri ve harp zamanlarında enterne edilen askeri ve sivil kişiler adına bağış yoluyla gönderilen yiyecek ve içecek (tütün ve sigara dahil) ve giyim eşyası (karşılıklı olmak şartıyla).  

        7. a) Milli deniz ve hava gemilerinin, yabancı limanlarda ve meydanlarda yalnız kendi ihtiyaçları için aldıkları donatım eşyası ve işletme malzemesi,  

        b) Yabancı deniz ve hava gemilerinin kendilerine mahsus olarak içlerinde getirdikleri veya Türk limanlarında gümrüklenmemiş mallardan aldıkları yakıtlar ve yağlayıcı Maddelerle gemi adamları ve yolcularına mahsus yiyecek ve içecekler (tekel Maddeleri dahil) ve donatım eşyası ve işletme malzemesi (Gemilerden dışarı çıkarılmaması ve karşılıkla olması şartıyla), Yukarıdaki fıkralarda yazılı donatım eşyası ile işletme malzemesinin cins ve nevileri Gümrük ve Tekel ve Ulaştırma Bakanlıklarınca tayin ve tespit olunur.  

        c) Yabancı ülkelere sefer yapan Türk gemileri ve uçakları hakkında da yukarıdaki hükümler uygulanır. Ancak, bu taşıtlar kabotaj seferleri esnasında yabancı yakıt, yiyecek ve içecek Maddelerini, vergileri ödemek şartıyla kullanabilirler. Bu taşıtların muntazam seferleri olanlarının yabancı ülkelere yaptıkları seferden son Türk limanına avdet ederek, tekrar dış sefere çıkmaları halinde, bu limandaki bekleme süreleri yabancı ülkelere yapılan seferin devamı sayılır, Yemekli vagonların Türkiye sınırından geçtikten sonra hazırlayacakları ilk kahvaltı ve yemek için kullanacakları yiyecek ve içeceklerle yakıtlar (tekel Maddeleri bu hükmün dışındadır. )  

        8. İktisadi bir faaliyetin reklamı maksadıyla getirilecek ve parasız dağıtılacak olan basılı ilan, katalog, broşür, takvimler ve emsali matbualar.  

        9. Noel, yılbaşı, Şeker ve Kurban bayramları münasebetiyle hariçten gönderilecek, süre ve kıymetleri Bakanlar Kurulunca tayin edilecek, hediyelik eşya.  

        10. Türkiye'de akdedilecek milletlerarası kongrelere veya spor temas ve gösterilerine katılacak delege ve şahısların isimlerini muhtevi plaketler, bunların milli bayrakları veya kulüp flamaları ve bunları takmaya mahsus ağaç ve madeni mamuller ve bu toplantı ve temaslara ait rozet, kupa ve broşürler ve bu kongre ve spor temas ve gösterilerine ait cihaz, alet ve malzeme.  

        11. Türkiye'de yapılan ve yapılacak olan milli ve milletlerarası her türlü yarışmalarda mükafat olarak verilmek üzere bağış yoluyla gönderilen eşya.  

        12. Aile fotoğraf filmleri ve resimleri, basın ile ilgili aktüalite filmleri ve resimleri, fonopost Maddeleri (Münhasıran mektup ve muhabere vasıtası olarak kullanılanları, dolu ve birer adet), plak, tel ve bantlarla mürettip sesli ve yazılı mevkut neşriyat, şahsi tedavide kullanılacak miktar ve mahiyette ilaçlar (konulmuş kanun hükümleri saklıdır. )  

        13. Yabancı eşyanın teşhir olunduğu fuar ve sergilerin inşa ve dekorasyonunda kullanılmak üzere getirilen eşya (bu mahallerden dışarı çıkarılmamak kaydıyla)  

        14.a) Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin 87.11 pozisyonunda yer alan ve maluller  tarafından kullanılmak üzere hususi surette imal edilmiş hareket ettirici tertibatı bulunan (motorlu veya motorsuz ) koltuklar,ve benzeri vasıtalar ,  

        b) Gümrük Giriş Tarife cetveli'nin 90.19pozisyonunda  yer alan protez uzuvlar (Protez dişler hariç)  

        c) Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin 84 ve 85 inci fasıllarında yer alan ve sakatların sanatlarının icrası için bizzat kendilerinin ithal ederek kullanacakları makinalar ( Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının müsaadesiyle)  

        15.Anadolu Ajansının ihtiyacı için yurt dışından getirtilecek ;  

        İşletme malzemesi , telsiz alıcı ve verici yayınlarında kullanılan her türlü cihaz , teleks makinaları , teyp, çanta telsiz, fotoğraf makinaları , filim banyo cihaz ve malzemeleri telefoto cihazı teksir makinaları teksir boyası, mumlu kağıt ve diğer her türlü elektro mekanik, mekanik ve elektronik haberleşme cihazları ve bunların yedek parça ve aksamları Damga Resmi dahil, gümrük ve resimleri, belediye hissesi ve harçlarından muaftır.  

        DİPLOMATİK MUAFİYETLER  
        Madde 9- Aşağıda yazılı eşya mütekabiliyet şartıyle gümrük vergilerinden muaftır:  

        1. Yabancı devlet başkanları ve aileleri efradı ile refakatlerine memur olanlarln getirdikleri veya Türkiye'deki ikametleri sırasında getirecekleri eşya ve taşıtları  

        2. Resmi bir ziyaret veya görev için Türkiye'ye gelen delegelerle sivil veya askeri heyetlerin, bu görevin yapılması maksadiyle beraberlerinde getirecekleri veya görevin devamı sırasında getirtecekleri eşya ve taşıtları.  

        3. a) Türkiye'deki yabancı diplomatik temsilciliklerin,  

        b) Yabancı devletlerin Türkiye'deki konsolosluklarının, resmi görevin yapılması ile ilgili olarak herhangi bir zamanda getirtecekleri her türlü basılmış ve basılmamış evrak ile taşıtları ve sair her türlü eşya ve resmi binalar için inşaat malzemesi.  

         4.a) Yabancı devletlerin Türkiye'deki diplomatik temsilciliklerinde görevli misyon şefleri ile diplomatik memurlarının,  

        b) Yabancı devletlerin Türkiye'deki konsolosluklarında görevli misyon şefleri ile meslekten konsolosluk memurlarının,  

        c) Milletlerarası resmi teşekküllerin Türkiye'de ikamet eden misyon şeflerinin ve diplomasi memurlarının,  
Türkiye'de görevli bulundukları süre içinde, gerek kendilerinin, gerek aileri efradının istihlak ve kullanmaları için birlikte getirdikleri veya sonradan getirtecekleri her türlü eşya ve binek otomobilleri.  

        5.a) Yabancı devletlerin Türkiye'deki diplomatik temsilciliklerinde görevli idari ve teknik personelin,  

        b) Yabancı devletlerin Türkiye'deki konsolosluklarında görevli, idari ve teknik personelin, görevlerine ilk gelişlerinde beraberlerinde getirecekleri veya bu gelişlerinden en çok iki ay önce veya gelişlerinden itibaren altı ay içinde getirtecekleri kendilerine ve ailelerine ait zat ve ev eşyası,  

        Mütekabiliyet şartının mevcudiyeti Dışişleri Bakanlığınca tespit olunur.  

        Bu Madde de yazılı muaflıklardan (misyon şefleri hariç) Türk uyruklular faydalanamazlar.  

        Bu Madde gereğince yurda muafen sokulmuş olan eşya ve taşıtların (Binek otomobilleri dahil) muaflık hakkı olmayan yer ve şahıslara herhangi bir suretle devir veya satışı Dışişleri Bakanlığının müsaadesine bağlı olup, bu eşya ve taşıtlar yürürlükte bulunan kanunlara göre Gümrük ve diğer vergiler ödenmeden ve mali mükellefiyetler yerine getirilmeden muaflık hakkı olmayan yer ve şahıslara devredilemez ve satılamaz.  

        Bu Maddeye göre muafen yurda sokulmuş olan taşıtlardan çalınanlar hakkında 12 nci Madde hükmü uygulanır.  

        Bu Madde nin uygulanmasına ait gümrük işlemleri Dışişleri ve Gümrük ve Tekel Bakanlıklarınca birlikte tespit olunur.  

        ZAT ve EV EŞYASI  
        Madde 10- Aşağıda yazılı eşya, gümrük idaresince şartlarına ve gösterilen esaslara uygun görüldüğü takdirde gümrük vergilerine tabi tutulmaz.  

        1. Cumhurbaşkanının zat ve ikametgahı için gelen eşya.  

        2. a) Yolcuların beraberlerinde getirdikleri kendilerine ait zat eşyası ile, nakil vasıtaları hizmetlilerinin beraberlerinde getirecekleri giyim eşyası (Bakanlıkça tespit edilecek esaslar dairesinde )  

        b) Yolcuların ve nakil vasıtaları hizmetlilerinin beraberlerinde getirdikleri ve seyahat sürelerine göre kıymetleri Bakanlar Kurulu karariyle tespit edilecek hediyelik eşya,  

        3. Şahsi madalya ve nişanlarıyle yabancı memleketlerdeki bilim, sergi ve yarışma heyetlerince verilmiş mükafatlar.  

        4. Türkiye'ye yerleşmek üzere göç suretiyle gelen yabancıların beraberlerinde veya kendilerinden en çok iki ay önce veya altı ay sonra gelen kullanılmış ev eşyası,  

        5. İkametgahı Türkiye'de olan bir Türkle evlenerek veya evlenmek üzere yabancı ülkedeki asli ikametgahını terk ile Türkiye'ye gelen veyahut herhangi bir sebeple Türkiye'ye gelip de bir sene lçinde keza ikametgahı  Türkiye'de olan bir Türkle evlenen Türk veya yabancı uyruklu gelinin beraberinde veya evıenme akdinden en çok iki ay önce veya altı ay sonra gelen giyimine ve evine mahsus cihaz eşyası.  

        6. Yabancı memleketlerdeki Türklerin ölümü ile Türkiye'de oturan veya Türkiye'ye dönen kanuni mirasçılarına intikal eden zat ve ev eşyası (bunların ölüm tarihinden itibaren bir yıl içinde getirilmesi ve ölene aidiyetinin ve namlarına gelenlere intikalinin kanaat verici resmi belgelerle ispatı şartıyla.)  

        7.Yabancı memleketlerdeki sürekli  görevlerinden dönen Türk uyruklu memurlarla sair amaçlarla yabancı memleketlerde yerleşipte iki yıl ikametten sonra dönen Türklerin,  beraberlerinde getirdikleri veya kendilerinden ençok iki ay önce yada altı ay sonra gelen kullanılmış veya yeni olup da hareketlerinden en az altı ay evvel  satın alınmış olduğu tevsik edilen ev eşyası  

        8. Sürekli görevle yabancı memlekette bulunmakta iken yine sürekli görevle başka bir yabancı memlekette naklolunan memurların yeni tayin edildikleri memleketin özelliği veya uzaklığı sebebiyle beraberlerinde götürmeleri külfetli ve masraflı bulunduğundan memleketimize getirmelerine veya göndermelerine zaruret hasıl olan yurt dışındaki zat ve ev eşyaları (Gümrük ve  
Tekel Bakanlığı ve ilgili Bakanlıkça ) tesbit edilecek esaslar dairesinde muaftır.  

        Yukarıki (2/a ) 4,5,6,7,8 inci fıkralara göre muafen geçirilecek eşyanın cins ve miktarı sahiplerinin içtimai ve mali durumları gözönünde tutularak gümrüklerce taktir edilir.  

        Bu Madde ile bu kanunun 7 nci Maddesinin 3 ve müteakip fıkralarıyla 8 ve 9 uncu Maddelerde gümrük vergilerinden istisna edilen veya muaf tutulan gayri ticari eşya ayrıca kambiyo ve ithal rejimi tahdit ve takyitleri aranmaz  

        TAHSİS YERİ DEĞİŞTİRİLEN EŞYA  
        Madde 11- Tahsis yeri değiştirilen eşya hakkında aşağıdaki hükümler uygulanır.  

        1. Gerek bu kanuna ve gerek özel kanunlara göre muaf olarak ithal edilen her türlü eşyadan;  

        a)Özel kanunlarla muafiyet tanınan daire, müessese ve teşekküllere satılan veya devrolunanlar,  

        b) Kamu faydasına yararlı derneklere kamunun faydasına parasız tahsis edilmiş milli tesislere, bedelsiz olarak devredilenler,  

        c) Tahsis edildikleri iş ve yerlerde on yıl kullanıldıktan sonra muafiyetten faydalanmıyan yerlere ve kişilere satılan veya devrolunanlar için gümrük vergileri aranmaz.  

        2. Milletlerarası antlaşmalara göre teminatsız ve geçici olarak ithal edilip de tahsis edildikleri iş ve yerlerde kullanılması sırasında çalınmak veya kaza neticesinde hasar görmüş olmak sebebiyle tekrar çıkarılması mümkün olmayan vasıta ve eşyadan vergi aranmaz. Ancak, çalınma veya kaza olayının mahkeme ilamı veya cumhuriyet savcılığından veya olayın vuku bulduğu mahallin en büyük mülkiye amirinden ve hasar gören vasıta ve eşyanın enkazının Hükümete terk edildiğinin yine mahallin en büyük mülkiye amirinden alınacak belgelerle gümrüğe ispatı şarttır.  

        Hükümete terk edilecek bu gibi vasıta ve eşya enkazı Gürük İdaresi bulunmıyan yerlerde mahallin mal dairelerince tasfiye edilir.  

        3. Özel kanunları gereğince yurda muaf girmiş deniz ve hava gemileri (yüzen havuzlar dahil):  

        a) Herhangi bir sebeple söküldükleri takdirde Gümrük Giriş Tarife Cetvelindeki pozisyonlarına göre,  

        b) Battıktan sonra hurda halinde çıkarılan gemilerle herhangi bir kaza sonunda hurdalaşan hava gemileri ilk Madde tarifesi üzerinden, vergiye tabi tutulur  

        TURİSTİK KOLAYLIKLAR  
        Madde 12- Turizmle alakalı olarak gelen taşıtlara ve eşyaya aşağıdaki hükümler uygulanır.  

        1.a) Asıl ikametgahı yabancı memleketlerde olan Türk ve yabancı turistlerin birlikte veya kendilerinden iki ay önce veya sonra getirdikleri 132 nci Madde nin (1-e) fıkrasında yazılı seyahat vasıtaları, av, spor ve diğer eşyaları için vergi teminatı olarak kara seyahatlerinde Uluslararası Turizm ve Otomobil Birliğine mensup Türkiye Turing ve Otomobil Kurumunun veya bunun kefalet ettiği ecnebi kurumların verecekleri triptik,veya gümrük geçiş karneleri (En çok Bir yıl içinde ihraç şartıyla) kabul olunur  

        Yukarıdaki Fıkrada sözü edilen Türk ve yabancıların triptiksiz veya geçiş karnesiz veya bu mahiyetteki benzeri belgeler olmaksızın getirdikleri taşıtları (bisiklet ve motosikletler dahil) ile tenezzüh motoru, kotra ve sandalları, tekrar ihraç edilmek şartıyle, Bakanlığın tespit edeceği esaslar dairesinde yurda sokulur.  

        Turistlerin hava taşltlarına uygulanacak işlem, Gümrük ve Tekel ve Ulaştırma Bakanlıklarınca müştereken tesbit edilir.  
Motorlu vasıtaların mütat depolarındaki akaryakıt ve madeni yağlardan vergi aranmaz.  

        Çalınmak ve kaza neticesi parçalanmak yüzünden tekrar çıkarılması mümkün olmayan taşıt ve eşyanın da vergileri aranmaz ve teminatı çözülür. Çalınma hadisesi mahkeme ilamı veya Cumhuriyet Savcılığının veya hadisenin vuku bulduğu mahallin en büyük mülkiye amirinin belgesi ile ispat edilir. Kaza dolayısıyle sahibi tarafından çıkarılmak istenmeyen taşıt ve eşyanın enkazı Hükümete terk edilmek ve keyfiyet mülkiye amirinden alınacak bir belge ile gümrüğe ispat olunmak lazımdır.  

        Hükümete terk edilen bu gibi vasıta ve eşya enkazı 11 nci Madde nin 2 nci fıkrasının son bendi hükmüne göre tasfiye olunur.  

        b) Yukarda gösterilen suretle yurda giren taşıtlar Türkiye dahilinde, ancak triptik veya geçiş karnesinde veya bu mahiyetteki benzeri belgesinde yazılı şahıs veyahut asıl ikametgahı yabancı memleketlerde olan Türk veya yabancı şoförü veyahut asıl ikametgahı yabancı memleketlerde olan otomobil sahibinin vekaletini haiz olan Türk veya yabancı şahıslar tarafından kullanılabilir. Buna riayetsizlik halinde taşıt, yurt dışı edilmek üzere gümrüğün denetimine alınır.  

        c) Triptik, gümrük geçiş karnesi vesair belgelere göre vergileri teminata bağlanarak geçici ve şarta bağlı olarak yurda giren bu taşıtlar garanti veren kurumdan vergileri takip ve tahsil edilmiş olsa dahi kaçakçılık hükümlerinin uygulanmasında gümrük giriş işlemine tabi tutularak yurda ithal edilmiş addolunmaz ve aksine hareketlerde kaçakçılık mevzuatı dairesinde kovuşturma yapılır.  

        2. Turizmi teşvik maksadiyle kurulmuş teşekküller ile Türkiye Turing ve otomobil Kurumu için getirilecek ve parasız dağıtılacak olan turizmle ilgili tesislere ait propaganda, afiş ve broşürleri ile takvimleri, otomobil plakaları, yol işaretleri , rozetler, mükafat kupaları için vergi aranmaz.  

        3. Yabancı turizm teşekkülleri tarafından parasız dağıtılmak üzere turizm teşekkülleri ile Türkiye Turing ve otomobil Kurumuna gönderilen yabancı turizm propaganda afişleri, broşürleri, rehber ve takvimleri vergiye tabi değildir.;  

        SINIR AHALİSİNE KOLAYLIKLAR  
        Madde 13- Sınır Bölgesindeki topraklarını işlemek ve bu bölgedeki otlaklarda hayvanlarını otlatmak hakkı antlaşma ile tanınmış olanlardan:  

        1.Türkiye'de oturanların sınırın öbür tarafına götürüp mevsim sonunda geri getirdikleri hayvan ve mahsulleri ile taşıtları ve aletleri,  

        2.Karşı taraf ülkesindekilerin mevsim sonunda geri götürmek üzere getirdikleri hayvan ve taşıtları, kabları ve örtüleri, kendi arazilerinde kullanacakları tohumları ve gübreleri ile makina ve aletleri, Bakanlıkça tesbit edilecek usule uyulmak şartıyle vergiden muaftır.  

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
GÜMRÜK HATTI ve BÖLGESİ vE GÜMRÜK HATTINDAN GEÇİŞ
 
        GÜMRÜK HATTI ve BÖLGESİ  
        Madde 14- 1.Gümrük hattı Türkiye siyasi sınırlarıdır.  

        2.Gümrük bölgesi:  

        a) Denizlerde, kara ve iç suları ile sahilden içeri,  

        b) Karalarda; gümrük hattından içeri,  

        Doğru 30 kilometre derinliğindeki alanı kapsar.  

        3. Boğazlarda Marmara Denizi, İstanbul Limanı ve gümrük işlemleri yapılan hava meydanları da gümrük bölgesi sayılır.  
Hava meydanlarında gümrük bölgesi sayılacak saha Bakanlıkça tesbit olunur.  

        Gümrük bölgesinin derinliği lüzum görülecek ballerde veya bazı yerlerin coğrafi durumları itibariyle Bakanlar Kurulu kararıyle 60 kilometreye kadar genişletilebilir.  

Bu Madde ile tayin olunan ve tespit edilecek gümrük bölgesi ve bu bölgede yapılacak değişiklikler ilan olunur.  

        GÜMRÜK HATTI DIŞINDA SAYILAN YERLER  
        Madde 15- Serbest liman, bölge ve mahallerle gümrüklenmemiş eşyaya maksus sundurma ve antrepolar ve bu türlü eşya konulmasına gümrükçe müsaade edilmiş mahaller ve vasıtalar, kanunda veya gümrüğün yazılı izin kağıdında gösterilen kayıtlara uymak ve buralardaki eşyanın kati gümrük işlemi yapılarak millileşinceye veya kanunen böyle addedilinceye kadar gümrük denetlemesi altında bulundurulması şartıyle, vergi ödeme mükellefiyeti bakımından gümrük hattı dışında sayılır.  

        GÜMRÜK KAPILARI ve YOLLARI  
        Madde 16- Kara, su ve havada gümrük hattından giriş ve çıkış gümrük kapılarından yapılır. Gümrük hattından içerde bulunan gümrük kapıları ile gümrük hattının geçiş noktaları arasında muayyen yolların takibedilmesi şarttır. Giriş ve çıkış kapıları ile bunları birbirine bağlayan yollar ve hava nakil vasıtalarının Türkiye dahilinde inebilecekleri gümrük işlemi yapılan hava meydanları ilgili bakanlıkların da mütaalası  alınarak Gümrük ve Tekel Bakanlığınca tespit ve ilan olunur. Umumi hizmete açılmış demiryolları, gümrük yolu sayılır.  

        GÜMRÜK HATTINDAN GİRİŞ ve ÇIKIŞ  
        Madde 17- Gümrük hattından giriş ve çıkış ile gümrük idarelerindeki her türlü gümrük işlemleri normal çalışma saatleri içinde yapılır.  

        Ancak;  

        1. Demiryolu katarları ve muntazam tarifeli deniz, nehir, kara ve hava taşıtları gece ve gündüzün her saatinde gümrük hattından geçebilirler.  

        Gayrimuntazam tarifeli olupda yolcu getiren deniz, nehir, kara ve hava taşıtlarıda aynı şekilde gümrük hattından geçebilirler. Bu hallerde yalnız yolcuların ve taşıtların giriş ve çıkışlarına ait gümrük işlemleri yapılır.  

        2. İşletme teşkilatı bulunan limanlarda, 100 rüsum tonilatodan büyük hacimdeki gemiler gece ve gündüzün her saatinde yük ve yolcu alıp çıkarabilirler.  

        3. Rüsum tonilatosu, hacimleri ne olursa olsun zorlayıcı sebeplerle çalışma saatleri dışında Gümrük İdaresi olan bir limana girmek veya bu limandan ayrılmak zorunda kalan gemilerin yük alıp verme istekleri de mahalli gümrük idarelerince kabul edilir. Yolcu ve turist taşıyan her türlü gemiler mesai saatleri dışında gümrük idaresi bulunan bir limana girip çıkabilirler  

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
GİRİŞ, ÇIKIİ TRANSİT SERBESTLİĞİ ve KISINTILARI
 

        SERBESTLİK  
        Madde 18- Kanunlar, tüzükler ve bunların yetkili kıldığı mercilerce konulmuş yasaklık ve kısıntılar saklı olmak üzere giriş, çıkış, transit ve aktarma serbesttir.  

        KISINTILAR ve YASAKLAR  
        Madde 19- İç ve dış emniyetin korunması , halkın, hayvanların ve mahsulatın hastalıklardan korunması, tarih ve sanat eserlerinin memleketten çıkarılmasının önlenmesi maksadıyla veya mali ve iktisadi zaruriyetler halinde Bakanlar Kurulu kararıyle eşyanın giriş, çıkış transit ve aktarma serbestliği kısıtlanabilir veya kaldırılabilir  

        MİSİLLEME  
        Madde 20- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile ticaret antlaşması akdetmeyen veya akdedilmiş ticaret antlaşmalarını vaktinden evvel tek taraflı olarak kısmen  ve yahut tamamen hükümsüz bırakan, Türk kara, hava ve deniz nakil vasıtalarına karşı yasaklık ve kısıntı hükümleri koyan veya bunlar hakkında farklı işlemler uygulayan memleketlerin malları ile kara, hava ve deniz nakil vasıtalarına karşılık olmak üzere yasaklık ve kısıntılar koymaya ve farklı işlemler ve tarifeler tatbik etmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir  

        DAMPİNG  
        Madde 21-Malların Türkiye’ye girişini bu kanun ve Gümrük Giriş Tarife Cetveli ile takip olunan gayeyi haleldar edecek şekilde, gizli veya açık olarak prim, damping veya benzeri tedbirlerle teşvik eden memleketlerin eşyası hakkında bu tedbirleri tesirsiz bırakacak yüksek tarifeler uygulamaya veya sair luzumlu tedbirleri almaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.  

        Kanunun  bu ve bundan evvelki maddesine dayanılarak  Bakanlar Kurulunca alınan kararlar üç ay içinde yasama organınınn bilgisine sunulur.  

        DENİZ TAŞITLARINA AİT KISINTILAR  
        Madde 22- 100 rüsum tonilatoyu geçmiyen hacımdaki Türk deniz taşıtları ile eşya ithali Bakanlığın iznine tabidir. Yabancı gemilere bu hakkın tanınması karşılıklı olabilir.  

        SAHTE MENŞELİ EŞYA ve ZARFLAR  
        Madde 23- Sahte menşeli eşya ve zarflar hakkında aşağıdaki hükümler uygulanır:  

        1.Gerek üzerlerinde, gerekse kap ve sargılarında (sandık, balya, şerit, etiket vesaire gibi) Türkiy’de yapılıdığını veya Türkiye menşeili olduğunu sandıracak fabrika veya ticaret markasını, adını, alametini Türkiye’de bir mahal ismini veya resmini veya işarteini taşıyan yabancı mahsul ve mamüllerin Türkiye’ye girmesi veya Türkiye’de bir antrepoya konması veya  Türkiye'den transit geçirilmesine veya aktarma edilmesi yasaktır.  

        Bu hüküm Türkiye’deki bir mahal isminin aynı olan yabancı bir mahal adını taşıyan ve bu mahal ismi altında menşe memleket adı açıkça gösterilmemmiş bulunan yabancı eşya hakkında da uygulanır.  

         2. Gerek üzerlerinde, gerek iç veya dış ambalajlarında istihsal veya imal edildiği menşe memleketten başka yabancı memleketler mahsul ve mamulü olduğunu gösteren veya sandıran sahte isim ve alametler taşıyan eşyanın, Türkiye’ye girmesi yasaktır. Bu kabil eiyanın Türkiye’den ancak transit geçirilmesine veya aktarma edilmesine bakanlıkça izin verilebilir.  

        3. Yerli mamul ve mahsullerimizde kullanılmak üzere ve bunların yabancı menşeli olduğunu gösterecek veya sandıracak, üzerleri yabancı dille basılı veya yazılı her türlü boş zarf, şerit, etiket, damga ve benzeri eşya ile Türkiye'de tanzim edilebilecek belgeleri yabancı memleketlerde tanzim edilmiş gibi gösterebilecek, yabancı firmalara ait -üzerleri imzalı veya imzasız olsun- boş faturaların Türkiye'ye girmesi, bir antrepoya konulması veya Türkiye’den transit veya aktarma edilmesi yasaktır.  

İKİNCİ AYIRIM
GENEL İŞLEMLER
BİRİNCİ BÖLÜM
DEMİRYOLLARI

 TRENLER  
        Madde 24- Trenler, gelişte sınırdan itibaren gümrük bulunan ilk istasyona kadar ve gidişte son gümrüklü sınır istasyonundan gümrük hattını aşıncaya kadar, yolda zorlayıcı sebep olmadıkça duramaz, yolcu ve eşya alıp indiremez.  

        GİDİŞTE BEYAN  
        Madde 25- Trenin sınırdaki gümrük bulunan ilk istasyona varışında işletmenin yetkili memuru tarafından, bu gümrük ile diğer gümrüklerde gümrüklenecek veya Türkiye'den transit geçirilecek eşyanın yeteri kadar manifesto nüshası ve yük senetleri ve bagajlar ile yemekli vagonlardaki yiyecek, içecek ve yakacak Maddelerinin listeleri gümrüğe verilir. Tren boş gelmiş ise, denetlemesinden önce yazılı olarak gümrüğe bildirilir.  

        DENETLEME  
        Madde 26- Yukarıki Madde de yazılı belgelerin verilmesi üzerine gümrükçe gerekli denetleme gecikmeden yapılır. Bu denetleme bitmeden veya gümrüğün izini alınmadan vagon değiştirmek veya eklemek suretiyle tren tertibi değiştirilemez. Yük ve yolcu alınıp verilemez ve tren yoluna devam edemez.  

        ÇIKIŞTA BEYAN  
        Madde 27- Demiryolu ile Türkiye'den çıkarılacak eşyanın yeteri kadar manifesto nüshası ve yük senetleri, bagajlar ile yemekli vagonlardaki yiyecek, içecek ve yakacak Maddeler listeleri de yetkili gümrüğe verilir. Bu belgeler verilmeden ve gerekli gümrük denetlemesi bitmeden tren istasyondan ayrılamaz.  
  

İKİNCİ BÖLÜM
KARA TAŞITLARI
 
        GÜMRÜĞE EŞYA GETİRİLMESİ  
        Madde 28-Yabancı memleketlerden demiryolundan başka kara taşıtları ile ancak, sınırdaki yetkili bir gümrüğe eşya getirilebilir. Sınırdaki yetkili olmayan bir gümrüğe getirilen eşya, gümrük denetlemesi altında yetkili gümrüğe götürülemediği takdirde geri çevrilir. İç ve kıyı gümrüklerinden birine götürülecek veya Türkiye'den transit geçirilecek eşya sınırdaki gümrükçe muayene edilir ve vergileri teminata bağlanır. Sınırdaki gümrüğün gümrüklemesine yetkili olmadığı eşyanın teminatı, nev'ine mahsus en yüksek tarife üzerinden hesaplanır, tahsil edilir ve geçişe müsaade edilir. Gümrük vergisine tabi yolcu eşyasını teminat karşılığında teslimi mümkün olmadığı takdirde milletlerarası teminatlı nakliyat şirketleri tarafından mürettep gümrüklerine nakillerine müsaade edilir. Ayrıca yolculara ait eşya ve taşıtların diğer bir gümrüğe naklinde öze usul ve hükümler koymaya ve uygulamaya Bakanlık yetkilidir. Bakanlıkça, tayin edilecek vasıftaki taşıtlarla ve icabında teminat aranmak suretiyle iç veya kıyı gümrüklerine götürülecek veya transit geçirilecek eşya için demiryolu ile yapılacak taşımalar hakkındaki üsul veya karayolu nakliyatında milletlerarası antlaşmalarla konulmuş hükümler uygulanır.  

        MANİFESTO VERİLMESİ  
        Madde 29- 28. Madde de yazılı kara nakil vasıtalarının sahip veya sürücüleri, getirilen eşyayı sınırdaki gümrüğe üç nüsha manifesto ile beyan ederler.  

        Taşıtar boş gelmiş ise keyfiyet sınırdaki gümrüğe sözle beyan edilir ve bu husus tutanakla tesbit olunur.  

        Beyanda bulunulmadığı veya getirilen eşyanın manifestosu verilmediği hallerde kara nakil vasıtalarının hareketine ve eşyanın boşaltılmasına müsaade edilmez.  

        Kara nakil vasıtalarıyle seyahat eden yolcuların beraberlerindeki zat ve ev eşyasının da manifestoya kaydolunmasını istemeye Bakanlık yetkilidir.  

        EŞYANIN ÇIKARILMASI ve MANİFESTO VERİLMESİ  
        Madde 30- Demiryolundan başka kara taşıtları ile Türkiye'den çıkarılacak eşya sınırdaki yetkili gümrükten çıkarılır. Gümrük işlemi yetkili bir iç veya kıyı gümrüğünde yapılmış eşya, sınırdaki gümrükçe denetlenmesi yapıldıktan sonra çıkarılır.  Taşıt sahip ve sürücüleri götürecekleri yükler için bunların çıkış işlemini yapan gümrüğe yeteri kadar manifesto verilir. Taşıtlar boş olarak gidecekse keyfiyet sınırdaki gümrüğe sözle beyan edilir ve bu husus tutunakla tesbit olunur.  

        GİRECEK ve ÇIKACAK HAYVANLAR  
        Madde 31- Sınıra yürütülerek getirilecek veya sınırdan yürütülerek çıkarılacak hayvanlar ancak, buralardaki yetkili sağlık ve gümrük kapılarından sokulup çıkarılabilirler.  
  

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DENİZ TAŞITLARI

        TAKİP EDİLECEK YOL  
        Madde 32- Yabancı limanlardan gelen gemiler, gümrük bölgesine girdiklerinde zorlayıcı sebepler olmadıkça, gidecekleri limana göre mütadolan rotayı değiştiremez. Yolda duramaz, başka gemilerle temas edemez ve gümrük bulunmayan yerlere yanaşamazlar  
 
       DENETLEME  
        Madde 33- Türk limanları ile yabancı limanlar arasında sefer yapan gemiler, gümrük bölgesinde gümrük denetlemesine tabidir. Gümrük memurları gemiyi, yükünü ve bunlara ait defter ve kayıtlarını incelemeye, gemide araştırma yapmaya ve gerekirse ambarları, eşya bulunan sair yerleri mühür altına almaya yetkilidir.  

        Muntazam seferli gemiler, kara sularımıza ulaştıkları andan, girecekleri limana ve limanlarımızdan ayrılan bu gemiler açık denize varıncaya kadar sadece göz altında tutulurlar. Bakanlık gerektiğinde bu gemileri de birinci fıkrada yazılı olduğu şekilde denetlemeye tabi tutar.  

        DENETLEMEYE AİT MÜKELLEFİYETLER  
        Madde 34- Yabancı limanlardan gelip Türk limanlarına veya nehirlerine girecek gemiler, gümrük denetlemesi yapılmak üzere belirli yerlerde durur veya yol keserler.  

        Yabancı limanlardan gelen, Türkiye'den yabancı limanlara giden gemilerin geliş ve gidişlerinden en az 6 saat evvel sahip veya acentası tarafından gümrük idaresine bilgi verilir.  

        Gemi kaptanı gümrük memurlarına geminin tasdikli jurnalını, orjinal manifestosunu, kumanya ve yakıtlar ve gemi adamlarına ait eşya listesini gösterirler. Kaptanlar manifesto harici olarak alınmış veya manifestoya dahil edilmeksizin taşınması adet olmuş eşyayı da araştırmadan önce, memurlara beyan ederler.  

        Kaptanlar geminin envanter defteriyle planını da lüzumu halinde gümrük memurlarına gösterirler.  

        Türk limanları ile yabancı limanları arasında sefer yapan gemiler Türk limanlarında gümrük denetlemesi altındadır.  

        Gemi adamları ile yolcuları ve gemilere girip çıkacak görevli ve görevsiz kimseler gidiş ve gelişlerinde ancak gümrük yolcu salonlarında veya gümrük denetlemesi altındaki iskelelerden geçebilirler.  

        MANİFESTO  
        Madde 35- Yabancı limanlardan gelen gemilerin kaptanları veya acentaları, geminin Türk limanında yukarıdaki Madde ye göre yapılacak gümrük denetlemesinden itibaren en geç 24 saat içinde, o limana çıkarılacak eşyanın asıl manifestosu ile Türkçe iki örneğini gümrük idaresine verirler. Asıl Manifesto verilmediği takdirde, bu asıl manifesto gösterilir ve taraflardan tasdikli bir örneği verilir. Sürenin başlangıcı veya sonu tatil günlerine rastlarsa bu günler sürenin hesabına katılmaz. Zorlayıcı sebeplerden ileri gelen gecikmeler gümrükçe itibara alınır.  

        Gemi limana boş gelmiş veya limana boşaltacak yükü yoksa, kaptan veya acentaların, bu limana uğrama sebeplerini yukarıda gösterilen süreler içerisinde yazılı olarak gümrüğe bildirmesi lazımdır.  

        Limanda acentası olmayan yabancı gemi kaptanları beyanlarını Türkçe yazamadıkları takdirde, kendi dili ile birlikte milletlerarası kullanılan Garp dillerinden biri ile de yazabilirler.  

        Yolcu ve turistlere ait olup manifestolarda gösterilmesi mutat olmayan bagajların manifestolara kaydı mecburi değildir.  
Ancak, bu kabil eşya hakkında tanzimi mutat olan yolcu ve bagaj listeleri, geminin limana varışından sonra ve yolcuların çıkışlarından önce gümrüğe verilir.  

        Turist ve tenezzüh gemileri için özel usul ve hükümler koymaya ve uygulamaya Bakanlık yetkilidir.  

        ASIL MANİFESTO  
        Madde 36- Asıl manifesto; konişmentolara göre gemide tutulan yük defteri ve mahreç limanlardaki yetkili resmi mercilerce tasdik edilmiş olan yük beyannameleridir.  

        Bu belgeler mahallindeki Türkiye konsolosluklarına ilgililerce tasdik ettirilir.  

        Denizcilik Bankası ve başka işletmelerin muntazaman seferli veya turist gemilerine ait asıl manifestolar, karşılıklı olarak, Bakanlıkça konsolosluk tasdikinden istisna edilebilir.  
  
        Türk konsolosluğu bulunmayan yerlerdeki tasdik mercileri Bakanlıkça tesbit edilir.  

        HARP GEMİLERİ ile GETİRİLEN ve GÖTÜRÜLEN EŞYA  
        Madde 37- Türk ve yabancı donanmasına mensup harp gemileri gümrük denetlemesine tabi değildir.  

        Ancak, bunlarla getirilen ve Türk limanlarına çıkarılacak veya Türkiye'den yabancı memleketlere götürülecek eşya gümrüğe bildirilir.  

        Türk donanmasına mensup harp gemileri ile getirilen komutan ve diğer mürettebata ait eşyanın bir listesi bu gemilerin komutanları tarafından tanzim ve tasdik edilerek geminin varış limanına en yakın gümrük idaresine, gelişinden sonra en geç 24 saat içinde verilir ve bu eşyanın gümrük muayene ve işlemine tabi tutulması temin edilir.  

        Gemi komutanları çıkışta da aynı şekilde hareket ederler.  

        Yukarıda konulmuş olan giriş ve çıkışa ait hükümlere riayetsizlik halinde ilgililer hakkında kanuni kovuşturma yapılır.  

        YÜK ALMA ve BOŞALTMA  
        Madde 38- Yabancı limanlardan yük getiren Türk ve yabancı gemiler manifestolarını gümrük idaresine vermedikçe yüklerini boşaltamaz ve o limandan yük alamazlar.  

        Ancak, muntazam sefer yapan gemiler ile hava ve liman durumu bakımından zaruret görülen hallerde muntazam sefer yapmayan gemilere, gümrük idaresince, manifesto verilmeden önce de yük boşaltmak ve almak için izin verilebilir. Zorlayıcı sebepler dolayısıyla karaya çıkarılan eşya için manifesto verilmezse bunlar liste ile tespit olunur.  

        ÇIKIŞ MANİFESTOSU  
        Madde 39- Türk limanlarından yabancı limanlara hareket edecek Türk ve yabancı gemilerin kaptanları, hareketlerinden önce o limandan yükledikleri eşyanın asıl manifestosunu gümrüğe ibraz ile bir örneğini verirler, eğer gemi limandan yük almamış ise keyfiyeti yazılı olarak bildirirler.  

        Gümrük idareleri de her iki halde geminin hareketi için gecikmeksizin, kaptana izin kağıdı verirler.  

        Muntazam sefer yapan veya Türkiye'de acentası bulunan gemilerin manifestoları ve beyan kağıtları hareketlerinden itibaren 48 saat içerisinde acentalarınca verilebilir. Bunların izin kağıtları gümrükçe ona göre hazırlanır.  

        KABOTAJ  
        Madde 40- Türkiye limanları arasında sefer yapan Denizcilik Bankası gemileri ile acentası bulunan ve muntazam sefer yapan sair gemilerin taşıdıkları memleket eşyası için gümrüklerce manifesto veya başka bir belge aranmaz.  

        Ancak, bu gemiler gümrük işlemi gideceği limanda yapılacak ve vergisi ödenecek yabancı eşyayı alırlar veya yolda yabancı limana uğrarsa, yabancı limanlara sefer yapan gemiler hakkındaki hükümlere tabi olurlar. Bu gemiler ile yolcu ve yüklerinin denetleme ve gümrük işlemlerinde kolaylık sağlayacak elverişli usuller koymaya Bakanlık yetkilidir.  

        Bu usullere riayetsizlik halinde bu kanun veya kaçakçılık mevzuatı hükümlerine göre kovuşturma yapılır.  

        KISINTILAR  
        Madde 41- 40 inci Madde dışında kalan gemilerin Türkiye limanları arasındaki (Marmara denizi dahil) sefer ve nakliyatı gümrükçe denetlenir. Bunlar Bakanlığın tayin edeceği şartlar veya vereceği izin ile Türk limanları arasında yabancı eşyayı aktarma suretiyle taşıyabilirler.  

        Yukarıdaki fıkrada yazılı nakliyat ile yabancı gemilere açık Türkiye limanları içinde, yabancı kıyılara yakın Türk liman ve iskeleleri arasında ve Marmara ve Boğazlarda çalışan 20 rüsum tondan küçük taşıtlarla, balıkçı kayıkları üzerinde gümrükçe yapılacak denetleme mahalli durum ve şartlar ve bu taşıtların çalışma imkanları göz önünde tutularak Bakanlıkça düzenlenir.  

        Bu hususta Bakanlıkça konulmuş usullere aykırı hareketlerde bu kanun veya kaçakçılık mevzuatı hükümlerine göre kovuşturma yapılır.  

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
HAVA GEMİLERİ
 
        DENETLEME  
        Madde 42- 1. Yabancı memleketlerden Türkiye'ye gelen ve Türkiye'den yabancı memleketlere gidecek olan hava gemileri yetkili Gümrük İdaresi bulunan hava limanında (meydan) gümrük denetlemesine tabidir.  

        2. Gelişte denetlemeden önce, gidişte denetlemeden sonra Türkiye'de mecburi iniş yapan hava gemilerinin kaptan pilotları Bakanlığın emir ve talimatına uyarlar.  

        3. Özel bir izin ile gelen ve giden hava gemilerinin kaptan pilotları verilen talimata göre hareket ederler.  

        4. Hava gemilerinden gemi, yolcu ve yük için tehlike teşkil etmedikçe eşya atılamaz ve bu türlü haller ilk temas ve fırsatta gümrüğe bildirilir.  

        Lüzumu halinde, gazete dergi ve mektup paketleri ile sair eşyanın hava gemilerden yere atılma şekli Gümrük ve Tekel ve Ulaştırma Bakanlıklarınca tesbit edilir.  

        YASAKLIK  
        Madde 43- Pilot marifetiyle sevk ve idare edilmiyen hava gemileri ile Hükümetin özel izini olmadıkça, Türkiye'ye yabancı memleketlerden eşya getirilemez ve Türkiye'den yabancı memleketlere eşya götürülemez.  

        MANİFESTO  
        Madde 44- Yabancı memleketlerden gelen hava gemilerinin kaptan pilotları veya acentaları inecekleri gümrük bulunan ilk hava limanına çıkarılacak yükleri gösterir, mahreç gümrük idaresi veya resmi makamca tasdik edilmiş, manifesto ile yolcu listesini Gümrük İdaresine verirler.  

        Eğer hava gemisinin acentası varsa manifetonun, ayrıca bir Türkçe örneği de 24 saat içinde gümrüğe verilir.  

        Hava gemisinde başka bir hava meydanına çıkarılacak yük varsa, kaptan pilotu veya acentası bunlara ait manifestoyu Gümrük İdaresine gösterir.  

        Hava gemisi boş gelmiş veya Türkiye'ye çıkarılacak yük ve yolcusu yoksa kaptan pilotu gelişinin sebeplerini yazılı olarak Gümrük İdaresine bildirir.  

        ÇIKIŞ MANİFESTO  
        Madde 45- Yabancı memleketlere gidecek hava gemilerinin kaptan pilotları hareketlerinden önce, o hava limanından alınan yük için gümrüğe manifesto verirler. Muntazam seferli hava gemilerinin manifestoları hareketlerinden itibaren 24 saat içerisinde acentaları tarafından verilebilir.  

        TRANSİT  
        Madde  46-Yere inmeksizin transit geçecek hava gemileri antlaşmalar uyarınca ve karşılıklı olarak hava gemilerine ait yukardaki Maddelerde yazılı mükellefiyetlerden müstesnadır.  

        HAVA KUVVETLERİNE MENSUP HAVA HARB GEMİLERİYLE GETİRİLEN ve GÖTÜRÜLEN EŞYA  
        Madde 47- Türk Hava Kuvvetlerine mensup hava harp  gemileriyle, Hükümetin izni üzerine gelen yabancı devletlerin hava harp gemileri gümrük denetlemesine tabi değildir.  

        Ancak bu harp gemileriyle yabancı memleketlerden eşya getirildiği veya Türkiye'den yabancı memleketlere eşya götürüldüğü takdirde,  bunlar gümrüğe bildirilir. Türk Hava Kuvvetelerine mensup hava harp gemileriyle getirilen komutan ve diğer mürettebata ait eşyanın bir listesi bunların komutanları tarafından tanzim ve tasdik edilerek geminin iniş limanına en yakın Gümrük İdaresine, gelişi müteakip en geç 24 saat içerisinde verilir ve bu eşyanın gümrük muayene ve işlemine tabi tutulması temin edilir.  

        Hava harp gemileri komutanları çıkışta da aynı şekilde hareket ederler.  

        Yukarıda konulmuş olan giriş ve çıkışa ait hükümlere  riayetsizlik halinde ilgililer hakkında kanuni kovuşturma yapılır.  

BEŞİNCİ BÖLÜM
MÜŞTEREK HÜKÜMLER

        GÖREVLİ MEMURLARIN YOLCULUĞU  
        Madde 48- Kara deniz ve hava işletmeleri, bu kanuna göre denetleme icabı birlikte seyahatle görevli gümrük ve gümrük  muhafaza memurlarını gidişte ve dönüşte ücretsiz taşımaya mecburdurlar.  

        MANİFESTO ŞEKLİ  
        Madde 49- Manifestolarda eşyanın cinsi, kablarının adedi,  nevi markası, numarası ve gayrisafi ağırlığı ile konişmento veya yük senetlerinin numaraları ve milletlerarası antlaşmalar ve gelenekler de göz önünde tutulmak suretiyle Bakanlığın tespit  edeceği diğer bilgiler gösterilir.  

        Manifesto örnekleri, yukarıdaki esaslar dahilinde ve gerektiğinde daha basitleştirilerek Bakanlıkça hazırlanır ve gümrük  işlemlerinde bunlar kullanılır.  

        İŞLETMELERE AİT MÜKELLEFİYETLER  
        Madde 50- Türkiye ile yabancı memleketler arasında muntazam yük ve yolcu seferleri yapılan kara, (demiryolu dahil) deniz ve hava işletmeleri, bu Kanun hükümlerine göre gerekli gümrük  denetlemeleri ve işlemlerini yapmak ve kolaylaştırmak üzere yolcu salonları, depo sundurma ve antrepolar ile, görevli gümrük ve gümrük muhafaza memurlarının çalışmalarına elverişli bürolar ve gözetleme kulübelerini, buraların aydınlatma, ısıtma ve temizlik gibi ihtiyaçlarını, döşemelerini, telefon teknik cihaz ve  aletlerini parasız olarak temin etmeye ve gümrük kapılarında gümrük denetlemesine tabi kimselerle diğerlerinin ihtilatını önlemeye matuf hertürlü tesislerin temini hususlarında Bakanlık tarafından yapılan istekleri aynı şekilde yerine getirmeye mecburdurlar.  
Bu yerleri özel kanunlarına göre işletmekte bulunan kara, deniz ve hava yolları işletmelerinin yukarıdaki hükümlerine göre gümrük denetleme ve işlemlerinin şekil ve usulleri ve sair mükellefiyetleri Gümrük ve Tekel ve Ulaştırma Bakanlıklarının müştereken  hazırlayacakları tüzükle tesbit olunur.