Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

KABUL TARİHİ	:	*18/10/1982*
KANUN NO	:	*2709*

RESMİG.TARİHİ	:	*20/10/1982*
RESMİ G. NO	:	*17844*

DÜSTUR NO	:	*5 TERTİP 22-1*
DÜSTUR SAYFA	:	*0003*

B A Ş L A N G I Ç

BİRİNCİ KISIM

GENEL ESASLAR

I.DEVLETİN ŞEKLİ
Madde   1 :
II. CUMHURİYETİN NİTELİKLERİ
Madde   2 :
III.DEVLETİN BÜTÜNLÜĞÜ, RESMİ DİLİ BAYRAĞI, MİLLİ MARŞI VE BAŞKENTİ
Madde   3 :
IV. DEĞİŞTİRİLMEYECEK HÜKÜMLER
Madde   4 :
V.DEVLETİN TEMEL AMAÇ VE GÖREVLERİ
Madde   5 :
VI. EGEMENLİK
Madde   6 :
VII. YASAMA YETKİSİ
Madde   7 :
VIII. YÜRÜTME YETKİSİ VE GÖREVİ
Madde   8 :
IX. YARGI YETKİSİ
Madde   9 :
X. KANUN ÖNÜNDE EŞİTLİK
Madde 10 :
XI. ANAYASANIN BAĞLAYICILIĞI VE ÜSTÜNLÜĞÜ
Madde 11 :

İKİNCİ KISIM

TEMEL HAKLAR VE ÖDEVLER

BİRİNCİ BÖLÜM

GENEL HÜKÜMLER

I. TEMEL HAK VE HÜRRİYETLERİN ÖZELLİĞİ
Madde 12 :
II. TEMEL HAK VE HÜRRİYETLERİN SINIRLANMASI
Madde 13 :
III. TEMEL HAK VE HÜRİYETLERİN KÖTÜYE KULLANILMAMASI
Madde 14 :
IV. TEMEL HAK VE HÜRRİYETLERİN KULLANILMASININ DURDURULMASI
Madde 15 :
V. YABANCILARIN DURUMU
Madde 16 :

İKİNCİ BÖLÜM

KİŞİNİN HAKLARI VE ÖDEVLERİ

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

SOSYAL VE EKONOMIK HAKLAR VE ÖDEVLER

I. AİLENİN KORUNMASI
Madde 41 :
II. EĞİTİM VE ÖĞRENİM HAKKI VE ÖDEVİ
Madde 42 :
III. KAMU YARARI
Madde 43 : A. KIYILARDAN YARARLANMA
Madde 44 : B. TOPRAK MÜLKİYETİ
Madde 45 : C. TARIM, HAYVANCILIK VE BU ÜRETİM DALLARINDA ÇALIŞANLARIN KORUNMASI
Madde 46 : D. KAMULAŞTIRMA
Madde 47 : E. DEVLETLEŞTİRME
IV. ÇALIŞMA VE SÖZLEŞME HÜRRİYETİ
Madde 48 :
V. ÇALIŞMA İLE İLGİLİ HÜKÜMLER
Madde 49 : A. ÇALIŞMA HAKKI VE ÖDEVİ
Madde 50 : B. ÇALIŞMA ŞARTLARI VE DİNLENME HAKKI
Madde 51 : C. SENDİKA KURMA HAKKI
Madde 52 : D. SENDİKAL FAALİYET
VI. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ, GREV HAKKI VE LOKAVT
Madde 53 : A. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ HAKKI
Madde 54 : B. GREV HAKKI VE LOKAVT
VII. ÜCRETTE ADALET SAĞLANMASI
Madde 55 :
VIII. SAĞLIK, ÇEVRE VE KONUT
Madde 56 : A. SAĞLIK HİZMETLERİ VE ÇEVRENİN KORUNMASI
Madde 57 : B. KONUT HAKKI
IX. GENÇLİK VE SPOR
Madde 58 : A. GENÇLİĞİN KORUNMASI
Madde 59 : SPORUN GELİŞTİRİLMESİ
X. SOSYAL GÜVENLİK HAKLARI
Madde 60 : A. SOSYAL GÜVENLİK HAKKI
Madde 61 : B. SOSYAL GÜVENLİK BAKIMINDAN ÖZEL OLARAK KORUNMASI GEREKENLER
Madde 62 : C. YABANCI ÜLKELERDE ÇALIŞAN TÜRK VATANDAŞLARI
XI.TARİH, KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARININ KORUNMASI
Madde 63 :
XII. SANATIN VE SANATÇININ KORUNMASI
Madde 64 :
XIII. SOSYAL VE EKONOMİK HAKLARIN SINIRI
Madde 65 :

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

SİYASİ HAKLAR VE ÖDEVLER

I. TÜRK VATANDAŞLIĞI
Madde 66 :
II. SEÇME, SEÇİLME VE SİYASİ FAALİYETTE BULUNMA HAKLARI
Madde 67 :
III. SİYASİ PARTİLERLE İLGİLİ HÜKÜMLER
Madde 68 : A. PARTİ KURMA, PARTİLERE GİRME VE PARTİLERDEN AYRILMA
Madde 69 : B. SİYASİ PARTİLERİN UYACAKLARI ESASLAR
IV. KAMU HİZMETLERİNE GİRME HAKKI
Madde 70 : A. HİZMETE GİRME
Madde 71 : B. MAL BİLDİRİMİ
V. VATAN HİZMETİ
Madde 72 :
VI. VERGİ ÖDEVİ
Madde 73 :
VII. DİLEKÇE HAKKI
Madde 74 :

ÜÇÜNCÜ KISIM

CUMHURİYETİN TEMEL ORGANLARI

BİRİNCİ BÖLÜM

YASAMA

I. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ
Madde 75 : A.KURULUŞU
Madde 76 : B. MİLLETVEKİLİ SEÇİLME YETERLİLİĞİ
Madde 77 : C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNİN SEÇİM DÖNEMİ
Madde 78 : D. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ SEÇİMLERİNİN GERİYE BIRAKILMASI VE ARA SEÇİMLERİ
Madde 79 : E. SEÇİMLERİN GENEL YÖNETİM VE DENETİMİ
F. ÜYELİKLE İLGİLİ HÜKÜMLER
Madde 80 : 1. MİLLETİN TEMİSİLİ
Madde 81 : 2. ANDİÇME
Madde 82 : 3. ÜYELİKLE BAĞDAŞMAYAN İŞLER
Madde 83 : 4. YASAMA DOKUNULMAZLIĞI
Madde 84 : 5. MİLLETVEKİLLİĞİNİN DÜŞMESİ
Madde 85 : 6. İPTAL İSTEMİ
Madde 86 : 7. ÖDENEK VE YOLLUKLAR
II. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNİN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 87 : A. GENEL OLARAK
Madde 88 : B. KANUNLARIN TEKLİF EDİLMESİ VE GÖRÜŞÜLMESİ
Madde 89 : C. KANUNLARIN CUMHURBAŞKANINCA YAYIMLANMASI
Madde 90 : D. MİLLETLERARASI ANDLAŞMALARI UYGUN BULMA
Madde 91 : E. KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME ÇIKARMA YETKİSİ
Madde 92 : F. SAVAŞ HALİ İLANI VE SİLAHLI KUVVET KULLANILMASINA İZİN VERME
III. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNİN FAALİYETLERİ İLE İLGİLİ HÜKÜMLER.
Madde 93 : A. TOPLANMA VE TATİL
Madde 94 : B. BAŞKANLIK DİVANI
Madde 95 : C. İÇTÜZÜK, SİYASİ PARTİ GRUPLARI VE KOLLUK İŞLERİ
Madde 96 : D. TOPLANTI VE KARAR YETER SAYISI
Madde 97 : E. GÖRÜŞMELERİN AÇIKLIĞI VE YAYIMLANMASI
IV. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNİN BİLGİ EDİNME VE DENETİM YOLLARI
Madde 98 : A. GENEL OLARAK
Madde 99 : B. GENSORU
Madde100: C. MECLİS SORUŞTURMASI

İKİNCİ BÖLÜM

YÜRÜTME

I. CUMHURBAŞKANI
Madde 101: A. NİTELİKLERİ VE TARAFSIZLIĞI
Madde 102: B. SEÇİMİ
Madde 103: C. ANDİÇMESİ
Madde 104: D. GÖREVLERİ VE YETKİLERİ
Madde 105: E. SORUMLULUK VE SORUMSUZLUK HALİ
Madde 106: F. CUMHURBAŞKANINA VEKİLLİK ETMEK
Madde 107: G. CUMHURBAŞKANLIĞI GENEL SEKRETERLİĞİ
Madde 108: H. DEVLET DENETLEME KURULU
II. BAKANLAR KURULU
Madde 109: A. KURULUŞ
Madde 110: B. GÖREVE BAŞLAMA VE GÜVENOYU
Madde 111: C. GÖREV SIRASINDA GÜVENOYU
Madde 112: D. GÖREV VE SİYASİ SORUMLULUK
Madde 113: E. BAKANLIKLARIN KURULMASI VE BAKANLAR
Madde 114: F. SEÇİMLERDE GEÇİCİ BAKANLAR KURULU
Madde 115: G. TÜZÜKLER
Madde 116: H. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ SEÇİMLERİNİN CUMUHURBAŞKANINCA YENİLENMESİ
I. MİLLİ SAVUNMA
Madde 117: 1. BAŞKOMUTANLIK VE GENELKURMAY BAŞKANLIĞI
Madde 118: 2. MİLLİ GÜVENLİK KURULU
III. OLAĞANÜSTÜ YÖNETİM HALLERİ
A. OLAĞANÜSTÜ HALLER
Madde 119: 1. TABİ AFET VE AĞIR EKONOMİK BUNALIM SEBİYLE OLAĞANÜSTÜ HAL İLANI
Madde 120: 2. ŞİDDET OLAYLARININ YAYGINLAŞMASI VE KAMU DÜZENİNİN CİDDİ ŞEKİLDE BOZULMASI SEBEBİYLE
                  OLAĞANÜSTÜ HAL İLANI
Madde 121: 3. OLAĞANÜSTÜ HALLERLE İLGİLİ DÜZENLEME
Madde 122: B. SIKIYÖNETİM, SEFERBERLİK VE SAVAŞ İLANI
IV. İDARE
A. İDARENİN ESASLARI
Madde 123: 1. İDARENİN BÜTÜNLÜĞÜ VE KAMU TÜZEL KİŞİLİĞİ
Madde 124: 2. YÖNETMELİKLER
Madde 125: B. YARGI YOLU
C. İDARENİN KURULUŞU
Madde 126: 1.MERKEZİ İDARE
Madde 127: 2.MAHALLİ İDARELER
D. KAMU HİZMETİ GÖREVİYLE İLGİLİ HÜKÜMLER
Madde 128: 1. GENEL İLKELER
Madde 129: 2. GÖREV VE SORUMLULUKLARI, DİSİPLİN KOVUŞTURMASINDA GÜVENCE E. YÜKSEKÖĞRETİM
                   KURUMLARI VE ÜST KURULUŞLARI
Madde 130: 1. YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI
Madde 131: 2. YÜKSEKÖĞRETİM ÜST KURULUŞLARI
Madde 132: 3. YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINDAN ÖZEL HÜKÜMLERE TABİ OLANLAR
Madde 133: F. RADYO VE TELEVİZYON KURULUŞLARI VE KAMUYLA İLİŞKİLİ HABER AJANSLARI
Madde 134: G. ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU
Madde 135: H. KAMU KURUMU NİTELİĞİNDEKİ MESLEK KURULUŞU
Madde 136: İ. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
Madde 137: J. KANUNSUZ EMİR

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

YARGI

I. GENEL HÜKÜMLER
Madde 138: A. MAHKEMELERİN BAĞIMSIZLIĞI
Madde 139: B. HAKİMLİK VE SAVCILIK TEMİNATI
Madde 140: C. HAKİMLİK VE SAVCILIK MESLEĞİ
Madde 141: D. DURUŞMALARIN AÇIK VE KARARLARIN GEREKÇELİ OLMASI
Madde 142: E. MAHKEMELERİN KURULUŞU
Madde 143: F. DEVLET GÜVENLİK MAHKEMELERİ
Madde 144: G. HAKİM VE SAVCILARIN DENETİMİ
Madde 145: H. ASKERİ YARGI
II. YÜKSEK MAHKEMELER
A. ANAYASA MAHKEMESİ
Madde 146: 1. KURULUŞU
Madde 147: 2. ÜYELİĞİN SONA ERMESİ
Madde 148: 3. GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 149: 4. ÇALIŞMA VE YARGILAMA USULÜ
Madde 150: 5. İPTAL DAVASI
Madde 151: 6. DAVA AÇMA SÜRESİ
Madde 152: 7. ANAYASAYA AYKIRILIĞIN DİĞER MAHKEMELERDE İLERİ SÜRÜLMESİ
Madde 153: 8. ANAYASA MAHKEMESİNİN KARARI
Madde 154: B. YARGITAY
Madde 155: C. DANIŞTAY
Madde 156: D. ASKERİ YARGITAY
Madde 157: E. ASKERİ YÜKSEK İDARE MAHKEMESİ
Madde 158: F. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
III. HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU
Madde 159:
IV. SAYIŞTAY
Madde 160:

DÖRDÜNCÜ KISIM

MALİ VE EKONOMİK HÜKÜMLER

BİRİNCİ BÖLÜM

MALİ HÜKÜMLER

I. BÜTÇE
Madde 161: A. BÜTÇENİN HAZIRLANMASI VE UYGULANMASI
Madde 162: B. BÜTÇENİN GÖRÜŞÜLMESİ
Madde 163: C. BÜTÇELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILABİLME ESASLARI
Madde 164: D. KESİNHESAP
Madde 165: E. KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİNİN DENETİMİ

İKİNCİ BÖLÜM

EKONOMİK HÜKÜMLER

I. PLANLAMA
Madde 166:
II. PİYASALARIN DENETİMİ VE DIŞ TİCARETİN DÜZENLENLEMESİ
Madde 167:
III. TABİİ SERVETLERİN VE KAYNAKLARIN ARANMASI VE İŞLETİLMESİ
Madde 168:
IV. ORMANLAR VE ORMAN KÖYLÜSÜ
Madde 169: A. ORMANLARIN KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİ
Madde 170: B. ORMAN KÖYLÜSÜNÜN KORUNMASI
V. KOOPERATİFÇİŞİĞİN GELİŞTİRİLMESİ
Madde 171:
VI. TÜKETİCİLER İLE ESNAF VE SANATKARIN KORUNMASI
Madde 172: A. TÜKETİCİNİN KORUNMASI
Madde 173: B. ESNAF VE SANATKARIN KORUNMASI

BEŞİNCİ KISIM

ÇESİTLİ HÜKÜMLER

I. İNKILAP KANUNLARININ KORUNMASI
Madde 174:

ALTINCI KISIM

GEÇİCİ HÜKÜMLER

Geçici Madde   1:
Geçici Madde   2:
Geçici Madde   3:
Geçici Madde   4:
Geçici Madde   5:
Geçici Madde   6:
Geçici Madde   7:
Geçici Madde   8:
Geçici Madde   9:
Geçici Madde 10:
Geçici Madde 11:
Geçici Madde 12:
Geçici Madde 13:
Geçici Madde 14:
Geçici Madde 15:
Geçici Madde 16:

YEDİNCİ KISIM

SON HÜKÜMLER

I. ANAYASANIN DEĞİŞTİRİLMESİ
Madde 175:
II. BAŞLANGIÇ VE KENAR BAŞLIKLAR
Madde 176:
III. ANAYASANIN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ
Madde 177: