|
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SOSYAL VE EKONOMIK HAKLAR VE ÖDEVLER
I. AİLENİN KORUNMASI
Madde 41 - Aile Türk toplumunun temelidir.
Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması
ve aile planlamasının öğretimi ve uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri
alır, teşkilatı kurar.
II. EĞİTİM VE ÖĞRENİM HAKKI VE ÖDEVİ
Madde 42 - Kimse, eğitim ve öğretim haklarından yoksun bırakılamaz.
Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.
Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve İnkilapları doğrultusunda, çağdaş
bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır.
Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz.
Eğitim ve öğretim hürriyeti, Anayasaya sadakat borcunu ortadan kaldırmaz.
İlkögretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında
parasızdır.
Özel ilk ve orta dereceli okulların bağlı olduğu esaslar, Devlet okulları
ile erişilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenlenir.
Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri
amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar. Devlet, durumları
sebebiyle özel eğtime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri
alır.
Eğitim ve öğretim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırma ve inceleme
ile ilgili faaliyetler yürütülür. Bu faaliyetler her ne suretle olursa
olsun engellenemez.
Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına
ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. Eğitim ve öğretim kurumlarında
okutulacak yabancı diller ile yabancı dille eğitim ve öğretim yapan okulların
tabi olacağı esaslar kanunla düzenlenir.
Milletlerarası andlaşma hükümleri saklıdır.
III. KAMU YARARI
A. KIYILARDAN YARARLANMA
Madde 43 - Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.
Deniz, göl ve akarsu kıyılarında, deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen
sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir.
Kıyılarla sahil şeritlerinin, kullanılış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin
bu yerlerden yararlanma imkan ve şartları kanunla düzenlenir.
B. TOPRAK MÜLKİYETİ
Madde 44 - Devlet, toprağın verimli olarak işletilmesini korumak ve
geliştirmek, erozyonla kaybedilmesini önlemek ve topraksız olan veya yeter
toprağı bulunmayan çiftçilikle uğraşan köylüye toprak sağlamak amacıyla
gerekli tedbirleri alır. Kanun, bu amaçla, değişik tarım bölgeleri ve çeşitlerine
göre toprağın genişliğini tespit edebilir. Topraksız olan veya yeter toprağı
bulunmayan çiftçiye toprak sağlanması, üretimin düşürülmesi, ormanların
küçülmesi ve diğer toprak ve yeraltı servetlerinin azalması sonucunu doğuramaz.
Bu amaçla dağıtılan topraklar bölünemez, miras hükümleri dışında başkalarına
devredilemez
ve ancak dağıtılan çiftçilerle mirasçıları tarafından
işletilebilir. Bu şartların kaybı halinde, dağıtılan toprağın Devletçe
geri alınmasına ilişkin esaslar kanunla düzenlenir.
C. TARIM, HAYVANCILIK VE BU ÜRETİM DALLARINDA ÇALIŞANLARIN KOURUNMASI
Madde 45 - Devlet, tarım arazileri ile çayır ve mer'aların amaç
dışı kullanılmasını ve tahribini önlemek, tarımsal üretim planlaması ilkelerine
uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak maksadıyla, tarım ve
hayvancılıkta uğraşanların işletme araç ve gereçlerinin ve diğer girdilerinin
sağlanmasını kolaylaştırır.
Devlet, bitkisel ve hayvansal ürünlerin değerlendirilmesi ve gerçek değerlerinin
üreticinin eline geçmesi için gereken tedbirleri alır.
D. KAMULAŞTIRMA
Madde 46 - Devlet ve kamu tüzel kişileri;kamu yararının gerektirdiği
hallerde, karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan
taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını, kanunla gösterilen esas ve
usullere göre, kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idari irtifaklar kurmaya
yetkilidir.
Kamulaştırma bedelinin hesaplanma tarz ve usulleri kanunla belirlenir.
Kanun kamulaştırma bedelinin tespitinde vergi beyanını, kamulaştırma tarihindeki
resmi makamlarca yapılmış kıymet takdirlerini, taşınmaz malların birim
fiyatlarını ve yapı maliyet hesaplarını ve diğer objektif ölçüleri dikkate
alır. Bu bedel ile vergi beyanındaki kıymet arasındaki farkın nasıl vergilendirileceği
kanunla gösterilir.
Kamulaştırma bedeli, nakden ve peşin olarak ödenir. Ancak tarım reformunun
uygulanması, büyük enerji ve sulama projeleri ile iskân projelerinin gerçekleştirilmesi,
yeni ormanlarin yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve turizm amacıyla
kamulaştırılan toprakların bedellerinin ödenme şekli kanunla gösterilir.
Kanunun taksitle ödemeyi öngörebileceği bu hallerde, taksitlendirme süresi
beş yılı aşamaz; bu takdirde taksitler eşit olarak ödenir ve peşin ödenmeyen
kısım Devlet borçları için öngörülen en yüksek faiz haddine bağlanır.
Kamulaştırılan topraktan, o toprağı doğrudan doğruya işleten küçük çiftçiye
ait olanlarının bedeli, her halde peşin ödenir.
E. DEVLETLEŞTİRME
Madde 47 - Kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsler, kamu
yararının zorunlu kıldığı hallerde devletleştirilebilir.
Devletleştirme gerçek karşılığı üzerinden yapılır. Gerçek karşılığın hesaplanma
tarzı ve usulleri kanunla düzenlenir.
IV. ÇALIŞMA VE SÖZLEŞME HÜRRİYETİ
Madde 48 - Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine
sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir.
Devlet, özel teşebbüslerin milli ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara
uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak
tedbirleri alır.
V. ÇALIŞMA İLE İLGİLİ HÜKÜMLER
A. ÇALIŞMA HAKKI VE ÖDEVİ
Madde 49 - Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir.
Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek
için çalışanları korumak, çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli
ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alır.
Devlet, işçi-işveren ilişkilerinde çalışma barışının sağlanmasını kolaylaştırıcı
ve koruyucu tedbirler alır.
B. ÇALIŞMA ŞARTLARI VE DİNLENME HAKKI
Madde 50 - Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde
çalıştırılamaz.
Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar çalışma şartları
bakımından özel olarak korunurlar.
Dinlenmek, çalışanların hakkıdır.
Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları
kanunla düzenlenir.
C. SENDİKA KURMA HAKKI
Madde 51 - İşçiler ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde,
ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden
izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma hakkına sahiptirler.
Sendikalar veya üst kuruluşlarını kurabilmek için kanunun gösterdiği bilgi
ve belgelerin, kanunda belirtilen yetkili mercie verilmesi yeterlidir.
Bu bilgi ve belgelerin kanuna aykırılığının tespiti halinde yetkili merci,
sendika veya üst kuruluşun faaliyetinin durdurulması veya kapatılması için
mahkemeye başvurur.
Sendikalara üye olmak ve üyelikten ayrılmak serbesttir.
Hiç kimse sendikaya üye olmaya, üye kalmaya, üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.
İşçiler ve işverenler aynı zamanda birden fazla sendikaya üye olamazlar.
Herhangi bir iş yerinde çalışabilmek, işçi sendikasına üye olmak veya olmamak
şartına bağlanamaz.
İşçi sendikası ve üst kuruluşlarında yönetici olabilmek için, en az on
yıl bilfiil işçi olarak çalışmış olma şartı aranır.
Sendika ve üst kuruluşların tüzükleri, yönetim ve işleyişlere, Anayasada
belirlenen
Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik esaslara aykırı olamaz.
D. SENDİKAL FAALİYET
Madde 52 -Sendikal, 13'üncü maddede sayılan genel sınırlamalara
aykırı hareket edemeyecekleri gibi; siyasi amaç güdemezler, siyasi faaliyette
bulunamazlar, siyasi partilerden destek göremezler ve onlara destek olamazlar;
derneklerle, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıflarla
bu amaçlarla ortak hareket edemezler.
İşyerinde sendikal faaliyette bulunma, o işyerinde çalışmamayı haklı gösteremez.
Sendikalar üzerindeki Devletin idari ve mali denetimi ile gelir ve giderleri,
üye aidatının sendikaya ödenme şekli kanunla düzenlenir.
Sendikalar gelirlerini amaçları dışında kullanamazlar; tüm gelirlerini
Devlet bankalarında muhafaza ederler.
VI. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ, GREV HAKKI VE LOKAVT
A. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ HAKKI
Madde 53 - İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve
sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi
yapma hakkına sahiptirler.
Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir.
Aynı işyerinde, aynı dönem için, birden fazla toplu iş sözleşmesi yapılamaz
ve uygulanamaz.
B. GREV HAKKI VE LOKAVT
Madde 54 - Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında, uyuşmazlık
çıkması halinde işçiler grev hakkına sahiptirler. Bu hakkın kullanılmasının
ve işverenin lokavta başvurmasının usul ve şartları ile kapsam ve istisnalari
kanunla düzenlenir.
Grev hakkı ve lokavt iyiniyet kurallarına aykırı tarzda, toplum zararına
ve milli serveti tahrip edecek şekilde kullanılamaz.
Grev esnasında greve katılan işçilerin ve sendikanın kasıtlı veya kusurlu
hareketleri sonucu, grev uygulanan işyerinde sebep oldukları maddi zarardan
sendika sorumludur.
Grev ve lokavtın yasaklanabileceği veya ertelenebileceği haller ve işyerleri
kanunla düzenlenir.
Grev ve lokavtın yasaklandığı hallerde veya ertelendiği durumlarda ertelemenin
sonunda, uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülür. Uyuşmazlığın her safhasında
taraflarda anlaşarak Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir. Yüksek Hakem Kurulunun
kararları kesindir ve toplu iş sözleşmesi hükmündedir.
Yüksek Hakem Kurulunun kuruluş ve görevleri kanunla düzenlenir.
Siyasi amaçlı grev ve lokavt, dayanışma grev ve lokavtı, genel grev ve
lokavt, işyeri işgali, verim düşürme ve diğer direnişler yapılamaz.
Greve katılmayanların işyerinde çalışmaları, greve katılanlar tarafindan
hiçbir şekilde engellenemez.
VII. ÜCRETTE ADALET SAĞLANMASI
Madde 55 - Ücret emeğin karşılığıdır.
Devlet, çalışanların yaptıkları ise uygun adaletli bir ücret elde etmeleri
ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır.
Asgari ücretin tespitinde ülkenin ekonomik ve sosyal durumu gözönünde bulundurulur.
VIII. SAĞLIK, ÇEVRE VE KONUT
A. SAĞLIK HİZMETLERİ VE ÇEVRENİN KORUNMASI
Madde 56 - Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.
Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek
Devletin ve vatandaşların ödevidir.
Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak;
insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek
amacıyla sağlık kuruluslarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler.
Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından
yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir.
Sağlık hizmetlerinin yaygın bir şekilde yerine getirilmesi için kanunla
genel sağlık sigortası kurulabilir.
B. KONUT HAKKI
Madde 57 - Devlet, şehirlerin özelliklerini ve çevre şartlarını gözeten
bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alır,
ayrıca tpolu konut teşebbüslerini destekler.
IX. GENÇLİK VE SPOR
A. GENÇLİĞİN KORUNMASI
Madde 58- Devlet, istiklal ve Cumhuriyetimizin emanet edildiği gençlerin
müsbet ilmin ışığında, Atatürk ilke ve inkilapları doğrultusunda ve Devletin
ülkesi ve milliletiyle bölünmez bütünlüğünü ortadan kaldırmayı amaç edinen
görüşlere karşı yetişme ve gelişmelerini sağlayıcı tedbirleri alır.
SPORUN GELİŞTİRİLMESİ
Madde59- Devlet, her yaştaki Türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını
geliştirecek tedbirleri alır, sporun kitlelere yayılmasını teşvik eder.Devlet
başarılı sporcuyu korur.
X. SOSYAL GÜVENLİK HAKLARI
A. SOSYAL GÜVENLİK HAKKI
Madde 60-Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir.
Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar.
B. SOSYAL GÜVENLİK BAKIMINDAN ÖZEL OLARAK KORUNMASI GEREKENLER
Madde 61-Devlet, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleriyle,
malül ve gazileri korur ve toplumda kendilerine yaraşır bir hayat seviyesi
sağlar.
Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı
tedbirleri alır.
Yaşlılar, Devletçe korunur.Yaşlılara Devlet yardımı ve sağlanacak diğer
haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir.
Devlet, korunmaya muhtaç çocukların topluma kazandırılması için her türlü
tedbiri alır.
Bu amaçlarla gerekli teşkilat ve tesisleri kurar veya kurdurur.
C. YABANCI ÜLKELERDE ÇALIŞAN TÜRK VATANDAŞLARI
Madde 62- Devlet, yabancı ülkelerde çalışan Türk vatandaşlarının
aile birliğinin, çocuklarının eğitiminin, kültürel ihtiyaçlarının ve sosyal
güvenliklerinin sağlanması, anavatanla bağlarının korunması ve yurda dönüşlerinde
yardımcı olunması için gereken tedbirleri alır.
XI.TARİH, KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARININ KORUNMASI
Madde 63-Devlet, tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin
korunmasını sağlar, bu amaçla destekleyici ve teşvik edici tedbirleri alır.
Bu varlıklar ve değerlerden özel mülkiyet konusu olanlara getirilecek sınırlamalar
ve bu nedenle hak sahiplerine yapılacak yardımlar ve tanınacak muafiyetler
kanunla düzenlenir.
XII. SANATIN VE SANATÇININ KORUNMASI
Madde 64- Devlet, sanat faaliyetlerini ve sanatçıyı korur.Sanat
eserlerinin ve sanatçının korunması, değerlendirilmesi, desteklenmesi ve
sanat sevgisinin yayılması için gereken tedbirler alır.
XIII. SOSYAL VE EKONOMİK HAKLARIN SINIRI
Madde 65- Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen
görevlerini,ekonomik istikrarın korunmasını gözeterek, mali kaynaklarının
yeterliliği ölçüsünde yerine getirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
SİYASİ HAKLAR VE ÖDEVLER
I. TÜRK VATANDAŞLIĞI
Madde 66- Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes
Türktür.
Türk babanın veya Türk ananın çocuğu Türktür.Yabancı babadan ve Türk anadan
olan
çocuğun vatandaşlığı kanunla düzenlenir.
Vatandaşlık, kanunun gösterdiği şartlarla kazanılır ve ancak kanundan belirtilen
hallerde
kaybedilir.
Hiçbir Türk, vatana bağlılıkla bağdaşmayan bir eylemde bulunnadıkça vatandaşlıktan
çıkarılamaz.
Vatandaşlıktan çıkarma ile ilgili karar ve işlemlere karşı yargı yolu kapatılamaz.
II. SEÇME, SEÇİLME VE SİYASİ FAALİYETTE BULUNMA HAKLARI
Madde 67-Vatandaşlar, kanunda gösterilen şartlara uygun olarak,
seçme, seçilme ve bağımsızolarak veya bir siyasi parti içinde siyasi faaliyette
bulunma ve halkoylamasına katılma hakkına sahiptir.
Seçimler ve halkoylaması serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy,
açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı yönetim ve denetimi altında
yapılır.
Yirmibir yaşını dolduran her Türk vatandaşı, seçme ve halkoylamasına katılma
hakkına sahiptir.
Bu hakların kullanılması kanunla düzenlenir.
Silah altında bulunan er ve erbaşlarla, askeri öğrenciler, ceza ve tevkif
evlerinde bulunan tutuklular ve hükümlüler oy kullanamazlar.
III. SİYASİ PARTİLERLE İLGİLİ HÜKÜMLER
A. PARTİ KURMA, PARTİLERE GİRME VE PARTİLERDEN AYRILMA
Madde 68 - Vatandaşlar, siyasi parti kurma ve usulüne göre partilere
girme ve partilerden çıkma hakkına sahiptir. Parti üyesi olabilmek için
yirmibir yaşını ikmal etmek şarttır.
Siyasi partiler, demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurlarıdır.
Siyasi partiler, önceden izin almadan kurulurlar ve Anayasa ve kanun hükümleri
içinde faaliyetlerini sürdürürler.
Siyasi partilerin tüzük ve programları, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez
bütünlüğüne, insan haklarına, millet egemenliğine, demokratik ve laik Cumhuriyet
ilkelerine aykırı olamaz.
Sınıf veya zümre egemenliğini veya herhangi bir tür diktatörlüğü savunmayı
ve yerleştirmeyi amaçlayan siyasi partiler kurulamaz.
Sıyasi partiler, yurt dışında teşkilatlanıp faaliyette bulunamaz, kadın
kolu, gençlik kolu, ve benzeri şekilde ayrıcalık yaratan yan kuruluşlar
meydana getiremez, vakıf kuramazlar.
Hakimler ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları, yükseköğretim
kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu üyeleri, kamu kurum
ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet
bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri, öğrenciler ve
Silahlı Kuvvetler mensupları siyasi partilere giremezler.
B. SİYASİ PARTİLERİN UYACAKLARI ESASLAR
Madde 69 - Siyasi partiler, tüzük ve programları dışında faaliyette
bulunamazlar; Anayasanın 14'üncü maddesindeki sınırlamalar dışına çıkamazlar;
çıkanlar temelli kapatılır.
Siyasi partiler, kendi siyasetlerini yürütmek ve güçlendirmek amacıyla
dernekler, sendikalar, vakıflar, kooperatifler ve kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları ile siyasi ilişki ve işbirliği
içinde bulunamazlar.Bunlardan maddi yardım alamazlar.
Siyasi partilerin parti içi çalışmaları ve kararları, demokrasi esaslarına
aykırı olamaz.
Siyasi partilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesince yapılır.
Cumhuriyet Başsavcılığı, kurulan partilerin tüzük ve programlarının ve
kurucularının hukuki durumlarının Anayasa ve kanun hükümlerine uygunluğunu,
kuruluşlarını takiben ve öncelikle denetler, faaliyetlerini de takip eder.
Siyasi partilerin kapatılması, Cumhuriyet Başsavcılığının açacağı dava
üzerine, Anayasa Mahkemesince karara bağlanır.
Temelli kapatılan siyasi partilerin kurucuları ile her kademedeki yöneticileri;
yeni bir siyasi partinin kurucusu, yöneticisi ve denetçisi olamayacakları
gibi, kapatılmış bir siyasi partinin mensuplarının üye çoğunluğunu teşkil
edeceği yeni bir siyasi parti de kurulamaz.
Siyasi partiler, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan, yabancı
ülkelerdeki dernek ve gruplardan herhangi bir suretle aynı ve nakdi yardım
alamazlar, bunlardan emir alamazlar ve bunların Türkiyenin bağımsızlığı
ve ülke bütünlüğü aleyhindeki karar ve faaliyetlerine katılamazlar.Bu fıkra
hükümlerine aykırı hareket eden siyasi partiler de temelli kapatılır.
Siyasi partilerin kuruluş ve faaliyetleri, denetleme ve kapatılmaları yukarıdaki
esaslar dairesinde kanunla düzenlenir.
IV. KAMU HİZMETLERİNE GİRME HAKKI
A. HİZMETE GİRME
Madde 70 - Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir.
Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım
gözetilemez.
B. MAL BİLDİRİMİ
Madde 71 - Kamu hizmetine girenlerin mal bildiriminde bulunmaları
ve bu bildirimlerin tekrarlanma süreleri kanunla düzenlenir. Yasama ve
yürütme organlarında görev alanlar, bundan istisna edilemez
V. VATAN HİZMETİ
Madde 72 - Vatan hizmeti, her Türk'ün hakkı ve ödevidir. Bu hizmetin
Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği
veya getirilmiş sayilacağı kanunla düzenlenir.
VI. VERGİ ÖDEVİ
Madde 73 - Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne
göre, vergi ödemekle yükümlüdür.
Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal
amacıdır.
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir
veya kaldırılır.
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar
ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı
ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir.
VII. DİLEKÇE HAKKI
Madde 74 - Vatandaşlar, kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek
ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine
yazı ile başvurma hakkına sahiptir. Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu,
dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir. Bu hakkın kullanılma biçimi
kanunla düzenlenir.
|