Sendikalar Kanunu  
 
  
2821 Sayılı SENDİKALAR KANUNU  

 
BİRİNCİ KISIM 
AMAÇ VE TANIMLAR
  
            AMAÇ   
            Madde 1 - Bu Kanunun amacı, çalışma ilişkilerinde ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerin korunması ve geliştirilmesi için işçiler ve işverenler tarafından meydana getirilen sendikalar ile konfederasyonların kuruluşu, teşkilatı, faaliyeti ve denetlenmesi esaslarını düzenlemektedir.  

            TANIMLAR   
            Madde 2 - İşçi : Hizmet akdine dayanarak çalışanlara denilir.  

             Bu Kanun bakımından araç sahibi hariç nakliye mukavelesine göre esas itibariyle bedeni hizmet arzı suretiyle çalışmayı veya neşir mukavelesine göre eserini naşire terketmeyi meslek edinmiş bulunanlar ve adi şirket mukavelesine göre ortaklık payı olarak esas itibariyle fiziki veya fikri emek arzı suretiyle  

         - bu mukavelenin aynı durumdaki herkese fiilen açık olması kaydıyla  
         - bir işyerinde çalışanlar da işçi sayılırlar.  

            Hizmet akdine dayanarak çalışan bir kimsenin T.C. Emekli Sandığı Kanununa tabi olması işçi sayılmasına engel teşkil etmez.  

            İşveren : İşçi sayılan kimseleri çalıştıran gerçek veya tüzelkişiye ve tüzelkişiliği olmayan kamu kuruluşlarına denilir.  

            Bir adi şirkette fiziki veya fikri emek arzı suretiyle ortak olanların dışındaki ortaklar da bu Kanun bakımından işveren sayılırlar.  

             İşveren Vekili: İşveren sayılan gerçek veya tüzelkişiler ve tüzelkişiliği olmayan kamu kuruluşları adına işletmenin veya işyerinin bütününü sevk ve idareye yetkili olanlara denilir.  

            İşveren vekilleri bu Kanun bakımından işveren sayılırlar.  

            İşyeri: İşin yapıldığı yere denilir.  

            İşin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunan yerlerle, dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya mesleki eğitim yerleri ve avlu gibi sair eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır.  

            Sendika: İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için meydana getirdikleri tüzelkişiliğe sahip kuruluşlara denilir.  

            Konfederasyon : Değişik işkollarında en az beş sendikanın bir araya gelmesi suretiyle meydana getirdikleri tüzelkişiliğe sahip üst kuruluşlara denilir.  
  

BİRİNCİ BÜLÜM 
KURULUŞ ESASLARI

            İŞÇİ VE İŞVEREN SENDİKALARI   
            Madde 3 - İşçi sendikaları, işkolu esasına göre bir işkolunda ve Türkiye çapında faaliyette bulunmak amacı ile bu işkolundaki işyerlerinde çalışan işçiler tarafından kurulur.  

            İşveren sendikaları, işkolu esasına göre bir işkolunda ve Türkiye çapında faaliyette bulunmak amacı ile bu işkolundaki işverenler tarafından kurulur. Kamu işveren sendikalarının ,aynı işkolundaki kamu işverenleri tarafından kurulması ve aynı işkolunda faaliyette bulunması şartı aranmaz.  

            Bir işkolunda birden fazla sendika kurulabilir. Meslek veya işyeri esasına göre işçi sendikası kurulamaz.  

            Sendikalar, tüzüklerinde belirtmek şartıyla ve genel kurul kararıyla şube açabilirler.  

            İŞKOLUNUN BELİRLENMESİ  
            Madde 4 - Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Çalışma Bakanlığınca yapılır. Çalışma Bakanlığı tespit ile ilgili kararını Resmi Gazetede yayımlar. Kararın yayımını müteakip bu tespite karşı ilgililer iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemede onbeş gün içinde dava açabilirler. Mahkeme iki ay içinde kararını verir. Kararın temyiz edilmesi halinde Yargıtay uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.  

            KURUCULARDA ARANACAK NİTELİKLER   
            Madde 5 -  Sendika kurucusu olabilmek için; Türk vatandaşı, medeni hakları kullanmaya ehil ve sendikaların kurulacağı işkolunda en az bir yıldan beri fiilen çalışır olmak; kamu hizmetlerinden mahrum edilmemiş bulunmak; Türkçe okur-yazar olmak; zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, dolandırıcılık, hırsızlık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçlarından biriyle veya herhangi bir suçtan dolayı ağır hapis veya taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymemiş bulunmak; Türk Ceza Kanunu'nun ikinci kitabının birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etmek suçlarından veya Türk Ceza Kanunu'nun 312 nci maddesinin ikinci fıkrasında yazılı halkı; sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığı gözeterek kin veya düşmanlığa açıkça tahrik etme suçlarından veya Türk Ceza Kanunu'nun 536 ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı eylemlerle aynı Kanunu'nun 537 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı eylemleri siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkum olmamak şarttır; Ayrıca toplu iş sözlleşmesi ,gerv ve Lokavt Kanununun 68, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77 ve 79 uncu maddelerine göre hüküm giymemiş olmak şarttır.  

            İşveren sendikasının kurucusunun tüzelkişi olması halinde tüzelkişiyi temsil eden gerçek kişide de işkolunda en az bir yıldan fiilen çalışma şartı hariç yukarıdakibütün şartlar aranır.  

            KURULUŞTA UYULACAK USUL   
            Madde 6 - Sendika ve konfederasyonlar önceden izin almaksızın kurulabilir.  

             Sendika kurucuları, sendika merkezinin bulunacağı ilin valiliğine makbuz karşılığında, dilekçelerine ekli olarak sendika tüzüğünü, kurucuların nüfus cüzdanlarının suretlerini, ikametgah belgelerini, meslek ve sanat özgeçmişlerini, sendikanın kurulacağı işkolunda fiilen en az bir yıldan beri çalışır olduklarını kanıtlayan belgeler ile sabıka kayıtlarını, ilk genel kurula kadar kuruluşu sevk ve idare edecekler ile bunların eşleri ve velayetleri altında çoçuklarına ait noterden tasdikli mal bildirimlerini vermek zorundadırlar.  

            Konfederasyon kurucuları, konfederasyon tüzüğü ile kurucu sendikaların konfederasyon kurulmasına ilişkin genel kurul kararlarını ve ilk genel kurula kadar sevk ve idare edeceklerin kimliklerini merkezinin bulunacağı ilin- valiliğine makbuz karşılığında vermek zorundadırlar. Konfederasyonu ilk genel kurula kadar sevk ve idare edecekler, üye sendikaların zorunlu organlarına seçilmemişlerse, sendika kurucuları için istenen diğer belgeleri de eklemek zorundadırlar.  

            Yukarıdaki fıkralarda belirtilen belgeler ve tüzüklerin ilgili valiliğe tevdii ile birlikte sendika veya konfederasyon tüzelkişilik kazanır.  

            Vali tüzük ve belgelerin birer örneğini, derhal Çalışma, İşçileri ve Maliye bakanlıkları ile ilgili bölge çalışma müdürlüğüne gönderir.  

            Belgelerin şekli ile başvuru usul ve esasları Çalışma, İçişleri ve Maliye bakanlıklarınca müştereken çıkartılacak bir yönetmelikle belirlenir. Sendika ve konfederasyonların tüzükleri Anayasada belirlenen Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik esaslara aykırı olamaz.  

            Tüzük ve bu maddede sayılan belgeler ile içerdikleri bilgilerin kanuna aykırılığının tespiti veya bu Kanunda öngörülen kuruluş şartlarının gerçekleşmediğinin anlaşılması halinde, vali veya ilgili bakanlıkların her biri sendika veya konfederasyonun faaliyetinin durdurulması veya kapatılması için iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemeye başvurur.  

            Tüzükte suç teşkil eden hususların tespiti halinde durum gereği için Cumhuriyet Savcılığına ayrıca bildirilir.  

            SENDİKA VEYA KONFEDERASYONUN TÜZÜĞÜ   
            Madde 7 - Sendika ve konfederasyonların tüzüklerinde aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.  

            1. Sendika veya konfederasyonun adı, merkezi ve adresi,  

            2. Sendika veya konfederasyonun amacı ve bu amacı gerçekleştirmek üzere sürdürülecek çalışma konuları ve çalışma biçimleri,  

            3. Sendikanın faaliyet göstereceği işkolu,  

            4. Sendika kurucularının ad ve soyadları, meslek veya sanatları ve ikametgahları; konfederasyonu kuran sendikaların işkolları ile ad ve adresleri,  

            5. Sendika veya konfederasyona üye olma, üyelikten çıkma ve çıkarılmanın şart ve şekilleri,  

            6. Sendika veya konfederasyon  genel kurulunun kuruluş şekli ve toplanma zamanı,  
  
            7. Genel kurulun görevleri,yetkileri, oy kullanma ve karar alma usul ve yeter sayıları,  

            8. Sendika veya konfederasyon yöneticilerinde aranacak nitelikler,  

            9. Sendikanın veya konfederasyonun organlarına üyelerin ne suretle seçileceği, asıl ve yedek üye sayısı, görev ve yetkileri,  

            10. Sendika şubelerinin nasıl kurulacağı, görev ve yetkileri, genel kurullarının toplantılarına ve kararlarına ilişkin usul ve esaslar ile sendika genel kurulunda şubelerin nasıl temsil edileceği,  

            11. Üye aidatlarının tespit şekil ve usulü,  

            12. Sendikanın veya konfederasyonun iç denetimi usulleri,  

            13. Harcamaların nasıl yapılacağı, yetkilerin nasıl verileceği ve yetki sınırları,  

            14. Tüzüğün ne şekilde değiştirileceği,  

            15. Sendika veya konfederasyonun feshi halinde mallarının tasfiye şekli,  

            16. Sendika veya konfederasyonun organlarının oluşumuna kadar kuruluşun işlerini yürütmeye ve temsile yetkili geçici yönetim kurulu üyelerinin ad ve soyadları ile ikametgahları.  

            TÜZELKİŞİLİĞİN KAZANILMASINDAN SONRA YAPILACAK İŞLEMLER   
            Madde 8 - Sendika veya konfederasyonun tüzelkişilik kazanmasından sonra kurucular, tüzüğü ve ilk genel kurul toplantısına kadar sendika veya konfederasyonu sevk ve idare ile görevli kişilerin ad ve soyadlarını, meslek ve sanatlarını ve ikametgalarını Ankara,İstanbul ve İzmir'de yayımlanan ve ülke çapında dağıtılan günlük birer gazetede onbeş gün içinde ilan ederler. Kurucular, gazete ilanını, sedece sendika veya konfederasyonun adına ve merkezine inhisar ettirebilirler. Bu takdirde, sözü geçen belgelerin birer örneği aynı süre içinde o ilin valiliğinin ve bölge çalışma müdürlüğünün ilan tabelasında bir ay süre ile asılır ve basılmış nüshaları, masrafı karşılığında, ilgililere dağıtılır. Bu dağıtım vergi, resim ve harca tabi değildir.  

            Bölge çalışma müdürlükleri, sendika veya konfederasyonlar için Çalışma Bakanlığınca tespit edilecek esaslar çerçevesinde birer sicil tutarlar. Bu sicillerin birer örneği Çalışma Bakanlığına gönderilir.  

İKİNCİ BÖLÜM 
ORGANLAR

            ORTAK HÜKÜMLER   
            Madde 9 - Sendikaların, sendikaların şubelerinin ve konfederasyonların zorunlu organları; genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kuruludur.  

            Sendika ve konfederasyonlar ihtiyaca göre başka organlar da kurabilirler. Ancak bu organlara zorunlu organların görev,yetki ve sorumlulukları devredilemez.  

            Genel kurul dışındaki zorunlu organlara seçilen asıl üye sayısı kadar yedek üye seçilir.  

            Genel kurul tarafından seçilen organların üyelerinin ad ve soyadları, meslek ve sanatları, ikametgahları ile tüzük değişiklikleri ve tüzüğe göre şubelerin açılması, sendikanın ve şubesinin bulunduğu illerin valilikleri ile bölge çalışma müdürlüklerine onbeş gün içinde gönderilir ve 8 inci maddeye göre ilan edilir. Ancak şube genel kurulu tarafından yapılan seçim sonuçları şubenin bulunduğu mahalde ilan edilir.  

            Sendikaların, sendika şubelerinin ve konfederasyon genel kurul dışındaki organlarının, üyeliklerine, aynı kişi üst üste dört olağan genel kurulca seçilebilir. Bu süre sonunda aradan bir olağan genel kurulun toplanması için gereken süre geçmedikçe aynı kişiler tekrar organlara üye seçilemezler. Ancak bu görev sürelerinin hesabında sendika ve sendiaka şubesi için toplam dört olağan genel kurul, konfederasyondaki süre için ise ayrıca dört olağan genel kurul oalrak hesaplanır.  

            Sendika, sendika şubesi veya konfederasyonların yöneticileri, kamu kurum veya kuruluşları ile bunların katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların, yönetim veya denetim kurullarında görev aldıkları taktirde sendika veya konfederasyonlardaki görevleri sona erer.  

            Bu Kanunun uygulanmasında yönetim ve denetim kurulu üyeleri yönetici sıfatını taşırlar.  

            Genel kurul dışındaki organlara seçilenlerin 5 inci maddede sayılan suçlardan biri ile mahkum olmaları halinde görevleri kendiliğinden sona erer.  

            GENEL KURULLARIN OLUŞMASI   
            Madde 10 - İşçi sendika şubesi genel kurulu, üyelerden oluşur.  

            İşçi sendikası şubesinin faaliyet sahasındaki işyerlerinde çalışan sendikalı işçi sayısı beşyüzü aştığı takdirde şube genel kurulu delege esasına göre yapılır. Genel kurula katılacak delegeler, üyeler tarafından 14 üncü maddede belirtilen esaslara ve sendika tüzüğündeki hükümlere göre seçilir. Şube genel kurulan katılacak delege sayısı yüzden az ikiyüzelliden çok olmamak üzere sendika tüzüğünde belirlenir.  

            İşçi sendikası genel kurulu, üyelerden üye sayısı bini aştığı takdirde delegelerden oluşur. Şubesi bulunan sendikalarda delegeler şube genel kurullarınca, şubeleri bulunmayan sendikalarda delegeler ikinci fıkradaki usul uyarınca seçilir. Sendika genel kurulunun delege sayısı ikiyüzden az beşyüzden çok olmamak üzere tüzüğünde belirlenir.  

            İşveren sendikası genel kurulu üyelerden, üyenin tüzelkişi olması halinde temsilcisinden, üye ve temsilci sayısı bini aştığı takdirde delegelerden oluşur. Delegeler ikinci fıkradaki usul uyarınca üye ve temsilcilerce kendi aralarından seçilir. Sendika genel kurulunun delege sayısı beşyüzden çok olmamak üzere tüzüğünde belirlenir.  

            İşçi ve işveren konfederasyonu genel kurulu, üye sendikalarca seçilen en çok beşyüz delegeden oluşur.  

            Üye sendikaların genel kurulda kaç delegeyle temsil edileceği konfederasyon tüzüğünde belirlenir.  

            Konfederasyon, sendika ve sendika şubesi yönetim ve denetleme kurulu üyeleri bu sıfatla kendi genel kurullarına delege olarak katılırlar.  

            Delege sıfatı, müteakip olağan genel kurul için yapılacak delege seçimi tarihine kadar devam eder.  

            Sendika tüzüklerine delege seçilebilmeyi engelleyici hükümler konamaz.  

            GENEL KURULLARIN GÖREVLERİ   
            Madde 11 - Genel kurulların başlıca görev ve yetkileri şunlardır:  

            1. Organların seçimi,  

            2. Tüzük değişikliği,  

            3. Yönetim ve denetleme kurulları raporlarının görüşülmesi,  

            4. Yönetim ve denetleme kurulunun ibrası,  

            5. Yönetim kurulunca hazırlanan bütçenin görüşülüp aynen veya değiştirilerek kabulü,  

            6. Gerekli taşınmaz malların satın alınması veya mevcut taşınmaz malların satılması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi,  

            7. Konfederasyonlara üye olma veya üyelikten çekilme,  

            8. Şube açma birleştirme veya kapatma,  

            9. Aynı türden olmak şartıyla bir başka sendika veya konfederasyonla birleşme veya katılma,  

            10. Sendika ve konfederasyonun uluslararası işçi veya işveren kuruluşlarına üye olması veya üyelikten çekilmesi,  

            11. Feshetme,  

            12. Mevzuatta veya tüzüklerinde genel kurulca yapılması belirtilen diğer işlemlerin yerine getirilmesi, başka bir organa bırakılmamış konuların karara bağlanması,  

            Şube genel kurulları sadece yukarıdaki 1,3,4,ve 12 nci bendlerde belirtilen görevleri yerine getirirler. Şube genel kurullarının mali ibra yetkisi yoktur.  

            GENEL KURULLARIN TOPLANTI ZAMANI  
            Madde 12 - Sendika veya konfederasyonun ilk genel kurulu, tüzelkişilik kazanmasından başlayarak altı ay içinde yapılır.  

            Olağan genel kurul üç yılda bir toplanır. Tüzüklerde daha kısa bir sürede toplanma öngörülebilir.  

            İki genel kurul toplantısı arasındaki döneme ait faaliyet ve hesap raporu ile denetleme kurulu veya denetçi raporunun ve gelecek döneme ait bütçe teklifinin, genel kurula katılacaklara toplantı tarihinden onbeş gün önce gönderilmesi zorunludur.  

            Olağanüstü genel kurul, yönetim kurulu veya denetleme kurulunun gerekli gördüğü hallerde yahut genel kurul üye veya delegelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine toplanır.  

            Genel kurula çağrı yönetim kurulu tarafından yapılır.  

            GENEL KURUL TOPLANTI VE KARAR NİSABI  
            Madde 13 - Toplantı nisabı üye veya delege tamsayısının salt çoğunluğudur.Tüzükte daha yüksek bir nisap tespit edilebilir. İlk toplantıda yeter sayı sağlanamazsa ikinci toplantı en çok onbeş gün sonraya bırakılır. Bu toplantıya katılanların sayısı, üye veya delege tamsayısının üçte birinden az olamaz.  

            Delegelerle toplanan genel kurullarda delege olmayanlar, üyelerle toplanan genel kurullarda ise üye olmayanlar nisapta nazara alınamazlar ve oy kullanamazlar.  

            Delegelerin veya üyelerin genel kurula katılmaları ve oy kullanmaları engellenemez.  

            Karar nisabı toplantıya katılan üye veya delege sayısının salt çoğunluğudur.  

            Ancak bu sayı üye veya delege tamsayısının dörtte birinden az olamaz. Genel kurul tutanakları başkanlık divanınca kanuna uygun bir şekilde tutulur ve imzalanır.  

            SEÇİMLERDE UYULACAK ESASLAR  
            Madde 14 - Genel kurulların toplanması ve yürütülmesini gözetmek üzere valinin görevlendireceği hükümet komiserinin genel kurulun başlayacağı gün ve saatte genel kurulun yapılacağı mahalde bulundurulması zorunludur. Bulunmaması halinde, genel kurulun çalışmalarına komiser olmadan da başlanabilir ve durum derhal valiliğe bildirilir.  

            Genel kurullarda zorunlu organlara delege veya üye seçimleri yargı gözetimi altında serbest, eşit, gizli oy, açık sayım ve döküm esasına göre aşağıdaki şekilde yapılır.  

            Seçim yapılacak genel kurul toplantılarından en az onbeş gün önce genel kurula katılacak üye veya delegeleri belirleyen listeler ile toplantının gündemi, yeri, günü,saati ve çoğunluk olmadığı taktirde yapılacak ikinci  toplantıya ilişkin hususları belirten bir yazı ile birlikte, iki nüsha olarak o yer seçim kurulu başkanı olan hakime tevdi edilir. O yerde birden fazla seçim kurulu varsa, görevli seçim kurulunu İl seçim kurulu tespit eder. Toplantı tarihleri gündemde yer alan diğer konular göz önünde bulundurularak, görüşmelerin bir Cumartesi günü akşamına kadar sonuçlanmasına ve seçimlerin ertesi gün olan Pazar gününün dokuz-onyedi saatleri arasında yapılmasını sağlayacak şekilde düzenlenmesi zorunludur. Şube genel kurullarında görüşmeler ve seçimler yukarıdaki günlerden birisi içinde de tamamlanabilir.  

            Hakim gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip incelemek suretiyle varsa noksanları tamamlattıktan sonra seçime katılacak üye veya delegeleri belirleyen liste ile yukarıdaki fıkrada belirtilen diğer hususları onaylar. Onaylanan liste ile toplantıya ilişkin diğer hususlar genel kurulun toplantı tarihinden yedi gün önce sendika şubesi, sendika veya konfederasyon binasında asılmak suretiyle ilan edilir. İlan süresi üç gündür.  

            İlan süresi içinde listeye yapılacak itirazlar hakim tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin olarak karara bağlanır. Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ilişkin diğer hususlar hakim tarafından onaylanarak ilgili sendika şubesi, sendika veya konfederasyona gönderilir.  

            Hakim, bir başkan ve iki üyeden oluşan seçim sandık kurulu oluşturur.Sandık kurulu başkanı en az on yıllık hizmeti bulunan Devlet Memurları, diğer üyeleri ise aday olmayan üye veya delegeler arasından seçilir. Ayrıca, aynı şekilde bir yedek başkan ve iki yedek üye de belirlenir.  

            Seçim sandık kurulu, seçimlerin kanunun ve sendika veya konfederasyon tüzüğünün öngördüğü esaslara göre yürütülmesi, yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli olup, bu görevleri seçim ve tasnif işlemleri bitinceye kadar aralıksız olarak devam eder.  

            Genel kurullarca yapılacak seçimlerde aday olanların listeleri birlikte veya organlara göre ayrı ayrı olmak üzere başkanlık divanınca yeteri kadar düzenlenerek ilgili seçim kurulu başkanına mühürlenmek üzere verilir.  

            Listede adı yazılı bulunmayanlar oy kullanamazlar. Oylar, oy verenin nüfus hüviyet cüzdanı ve resimli üyelik veya delegelik kimlik kartı ile ispat edilmesinden ve listedeki isminin karşısındaki yerin imzalanmasından sonra kullanılır. Oylar oy verme sırasında sandık kurulu başkanı tarafından verilen, adayları gösterir seçim kurulu başkanınca mühürlenmiş listedeki isimlerin işaretlenmesi suretiyle kullanılır. Seçilecek organı oluşturan üye sayısından fazla adayın işaretlendiği oy pusulaları ile diğer kağıtlara yazılan oylar geçersiz sayılır.  

            Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tespit edilip, seçim sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Tutanakların bir örneği seçim yerinde asılmak suretiyle ilan edilir. Kullanılan oylar ve diğer belgeler tutanağın bir örneği ile birlikte üç ay süre ile saklanmak üzere seçim kurulu başkanlığına verilir.  

            Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak itirazlar hakim tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve itirazların karara bağlanmasından hemen sonra hakim, yukarıdaki hükümlere göre kesin sonuçları ilan eder ve ilgili sendika,sendika şubesi veya konfederasyona bildirir.  

            Seçim kurulu başkanı ve seçim sandık kurulu başkanı ile üyelerine, "Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun"da belirtilen esaslara göre ilgili sendika şubesi veya konfederasyonca ücret ödenir.  

            Seçimler sırasında sandık kurulu başkanı ve üyelerine karşı işlenen suçlar, Devlet memurlarına karşı işlenmiş gibi cezalandırılır.  

            İşçi sendikası ve konfederasyonların genel kurul dışındaki zorunlu organlarına seçilebilmek için sendika kurucularına ilişkin 5 nci maddede aranan şartlardan başka en az on yıl, şube zorunlu organlarına seçilebilmek için ise 5 inci maddede aranan şartlara ilaveten sandikanın kurulu bulunduığu iş kolunda en az bir yıl bilfiil çalışmış olmak şartı aranır. Çalışma sürelerinin tespitinde Sosyal Güvenlik Kurumlarındaki kayıtları esas alınır. On yıl bilfiil çalışmış olmanın hesabında yurt dışında işçi olarak çalışılan sürenin en çok beş yılı nazara alınır.  

            Onaltı yaşını doldurmamış olan üyeler genel kurullarda oy kullanamazlar ve delege olamazlar.  

            YÖNETİM KURULLARININ OLUŞMASI  
            Madde 15 - Sendika ve sendika şubeleri yönetim kurulları en az üç en çok dokuz üyeden, konfederasyonların yönetim kurulları ise en az beş en çok yirmidokuz üyeden oluşur.  

            YÖNETİM KURULLARININ GÖREVLERİ  
            Madde 16 - Yönetim kurullarının başlıca görev ve yetkileri şunlardır.  

            1. Konfederasyon, sendika veya sendika şubesinin temsil edilmesi veya gerekli gördüğü hal ve konularda üyelerinden bir veya bir kaçına yetki vermesi veya ilgilileri görevlendirmesi,  

            2. Konfederasyon, sendika veya sendika şubesinin kanunların ve tüzüğünün verdiği yetki çerçevesinde yönetilmesi, gelir ve gider hesaplarına ilişkin işlemlerin yapılması ve gelecek döneme ait bütçenin hazırlanarak genel kurula sunulması,  

            3. Genel kurulca verilecek diğer görevlerin yapılması  

            YÖNETİM KURULU TOPLANTILARI  
            Madde 17 - Toplantı zamanı ve nisabı sendika veya konfederasyonun tüzüğünde bilirtilir.Ancak toplantı nisabı üye tamsayısının salt çoğunluğunun altında tespit edilemez.  

            Karar nisabı mevcut üyelerin salt çoğunluğudur. Oyların eşitliği halinde başkanın katıldığı taraf bu çoğunluğu sağlamış sayılır.  

            Sendika ve konfederasyon yönetim kurullarının üye sayısı, ayrılmalar sebebiyle yedeklerin de getirilmesinden sonra, üye tamsayısının yarısından asağı düşerse, genel kurul, mevcut yönetim kurulu üyeleri veya denetleme kurulu tarafından bir ay içinde toplantıya çağrılır.Çağrının yapılmaması halinde üyelerden birinin başvurması üzerine iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkeme üyeler arasından seçeceği üç kişiyi bir ay içinde genel kurulu toplamakla görevlendirir.  

            Şube yönetim kurulundaki ayrılmalar halinde yeni yönetim kurulunun seçilebilmesi için gerekli işlemler sendika yönetim kurulunca yapılır.  

            Yönetim kurulu kararları, defterine yazılarak hazır üyelerce imzalanır.  

            DİSİPLİN KURULU  
            Madde 18 - Disiplin kurulu en az üç en çok beş üyeden oluşur.  

            Disiplin kurulu, sendika veya konfederasyonun tüzüğüne, amaç ve ilkelerine aykırı hareket ettiği ileri sürülen üyeleri hakkında soruşturma yapar, üyelikten çıkarma dışındaki tüzüğünde gösterilen disiplin cezalarını verir ve sonucunu genel kurula ve diğer ilgililere bildirir. Disiplin kurulu toplantıları hakkında yönetim kuruluna ilişkin 17 nci madde hükmü uygulanır.  

            DENETLEME KURULLARI VE DENETÇİLER  
            Madde 19 - Denetleme kurulu genel kurulca seçilecek üç denetçiden oluşur. Ancak şubelerde denetleme kurulu yerine bir denetçi ile yetinilebilir.  

            Denetleme kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:  

            1. Yönetim kurulu faaliyetlerinin genel kurul kararlarına uygun olarak yapılıp yapılmadığının denetlenmesi,  

            2. Sendika veya konfederasyonun tüzüğüne uygun olarak idari ve mali denetlemede bulunulması,  

            3. Yönetim kurulundan genel kurulun olağanüstü toplantıya çağrılmasının istenmesi,  

            4. Sendika veya konfederasyonun tüzüğünde gösterilen diğer denetleme görevlerinin yapılması,  

            5. Denetleme raporunun hazırlanarak genel kurula sunulması.  

            Denetleme kurulu veya denetçinin çalışma esasları yönetim kurulu toplantılarına ilişkin 17 nci madde hükmü göz önünde bulundurularak sendika veya konfederasyonun tüzüğünde tespit edilir.  

İKİNCİ KISIM 
ÜYELİK
BİRİNCİ BÖLÜM 
SENDİKA ÜYELİĞİ

            SENDİKA ÜYELİĞİ ŞARTLARI
            Madde 20 - Onaltı yaşını doldurmuş olup da bu Kanuna göre işçi sayılanlar, işçi sendikalarına üye olabilirler. Onaltı yaşını doldurmamış olanların üyeliği kanuni temsilcilerinin yazılı iznine bağlıdır. Bu Kanun anlamında işveren sayılanlar işveren sendikalarına üye olabilirler.  

            SENDİKA ÜYESİ OLAMAYACAKLAR  
            Madde 21 - İşçi veya işveren sendikalarına;  

            1. Askeri şahıslar (Milli savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı işyerlerinde bu Kanun anlamında işçi olarak çalışanlar hariç)  

            2. 40 ıncı maddenin ikinci fıkrasındaki idare, kuruluş, kurum, banka ve sigorta şirketlerinde çalışan müfettişler, kontrolörler ile müdürler ve buna eşit bulunanlasrın üst kademelerindeki diğer yöneticiler,  

            3. Din ve ibadet işlerinde çalışanlar,  

            4. Öğrenciler  

            8 Haziran 1965 tarih ve 625 sayılı Özel Öğretim KurumlarıKanununa tabi okullarda öğretmenlik yapanlar,  

            Üye olamazlar ve sendika kuramazlar.  

            ÜYELİĞİN KAZANILMASI  
            Madde 22 - Sendikaya üye olmak serbesttir. Hiç kimse sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamaz. İşçi veya işverenler aynı zamanda ve aynı işkolunda birden çok sendikaya üye olamazlar.  

            Birden çok sendikaya üye olunması halinde, tüm üyelikler geçersizdir.  

            Bir işyerindeki işçiler yardımcı işte çalışsalar bile ancak işyerinin bağlı olduğu işkolunda kurulu sendikaya üye olabilirler.  

            İşçi sendikasına üyelik, işçinin beş nüsha olarak doldurup imzaladığı ve notere tasdik ettirdiği üye kayıt fişini sendikaya vermesi ve sendika tüzüğünde belirlenen yetkili organın kabulü ile kazanılır. Üyelik başvurusu, sendika tarafından en çok otuz gün içinde reddedilmediği takdirde üyelik istemi kabul edilmiş sayılır.Haklı bir sebep gösterilmeden üyeliği kabul edilmeyen işçinin, bu kararın kendisine tebliğinden itibaren otuz gün içinde iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemede dava açmak hakkı vardır. Mahkemenin kararı kesindir.  

             Üyeliği kesinleşen işçinin üye kayıt fişinin birer nüshasının sendikaca onbeş gün içinde Çalışma Bakanlığına ve işçinin çalıştığı işyerinin bağlı bulunduğu Bölge çalışma Müdürlüğüne ve işverene gönderilmesi zorunludur.Üye kayıt fişinin bir nüshası da işçinin kendisine verilir.  

            İşveren sendikası üyeliği, üç nüsha üye kayıt fişinin doldurulup imzalanması ve sendikaya verilmesi ve sendika tüzüğünde belirlenen yetkili organın kabulü ile kazanılır. Üyelik başvurusu sendika tarafından en çok otuz gün içinde reddedilmeyen işverenin üyelik istemi kabul edilmiş sayılır. Haklı bir sebep gösterilmeksizin üyeliği kabul edilmeyen işverenin üçüncü fıkradaki usule göre dava açmak hakkı vardır. Üye kayıt fişinin birer nüshası sendikaca onbeş gün içinde Çalışma Bakanlığına ve işverenin işyerinin bağlı bulunduğu bölge çalışma müdürlüğüne gönderilmesi zorunludur.  

            ÜYELİK AİDATI:  
            Madde 23 - Faaliyeti durdurulmayan sendika ve konfederasyonlara üyelerine ödenecek aidatın miktarı tüzüklerinde belirtilir.  

            İşçi sendikasına işçinin ödeyeceği aylık üyelik aidatı tutarı, bir günlük çıplak ücretini geçemez.  

            İşveren sendikasına işverenin ödeyeceği aylık üyelik aidatı tutarı, işyerinde işçilere ödediği bir günlük çıplak ücretleri toplamını geçemez.  

            Sendika tüzüklerine, üyelik aidatı dışında, üyelerden başka bir aidat alınacağına ilişkin hükümler konamaz.  

            ÜYELİĞİN DEVAMI VE ASKIYA ALINMASI HALLERİ  
            Madde 24 - İşçi sendika veya konfederasyonlarının yönetim , denetleme ve disiplin kurullarında görev almalarından dolayı işyerinden ayrılan işçilerin bu göreve getirildikleri anda üyesi bulundukları sendikalardaki üyelik sıfatları devam eder.  

            Sendikalara üye olmak hakkına sahip olanlardan mevzuat gereğince bir işletme veya kurumun yönetim kurullarında veya benzeri kurullarında işveren, işveren vekili ve işçi temsilcisi sıfatıyla bulunanların da sendika üyeliği devam eder.  

            Askerliği meslek edinmemiş bulunan askeri şahısların bu Kanuna göre sahip bulundukları hak ve yükümlülükler silah altında bulundukları süre için askıda kalır.  

            İşçi sendikası üyesi işçinin geçici olarak işsiz kalması veya sendikanın faaliyet alanı içinde kalmak şartı ile başka bir işe geçmesi sendika üyeliğini etkilemez.  

            ÜYELİĞİN SONA ERMESİ  
            Madde 25 - İşçi veya işveren,sendikada üye kalmaya veya üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.  

            Her üye önceden bildirimde bulunmak suretiyle üyelikten çekilebilir.  Çekilme bildirimi noter huzurunda münferiden kimliğin tespiti ve istifa edecek kişinin imzasının tasdiki ile olur. Çekilme bildiriminin birer örneği noterlikçe en geç üç işgünü içinde ilgili işverene, sendikaya, işyerinin bağlı bulunduğu Bölge Çalışma Müdürlüğüne ve Çalışma Bakanlığına gönderilir. Çekilme notere başvurma tarihinden itibaren bir ay sonra geçerlidir. Çekilenin bu bir aylık süre içerisinde başka bir sendikaya üye olması halinde yeni sendikaya üyeliği bu sürenin bitimi tarihinde kazanılmış sayılır.  

            Üyenin sendika veya konfederasyondan çıkarılma kararı genel kurulca verilir. Çıkarma kararı çıkarılanlara ve ikinci fıkrada gösterilen yerlere yazı ile tebliğ edilir. Çıkarma kararına karşı üye veya işyerinin bağlı bulunduğu bölge çalışma müdürlüğü kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemeye itiraz edebilir. Mahkeme iki ay içinde kesin olarak karar verir. Üyelik, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.  

            İşveren veya işveren vekili sıfatını kaybedenlerin işveren sendika veya konfederasyonlarındaki üyelikleri ve görevleri, bu sıfatı kayıp ettikleri tarihte kendiliğinden sona erer. Ancak, tüzelkişiliği temsilen işveren vekili sıfatı ile işveren sendikalarına üye olanların bu sıfatı kaybetmeleri halinde tüzelkişiliğin üyeliği düşmez, işveren vekilinin sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri sona erer.  

            Bağlı bulundukları, kanunla kurulu kurum ve sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı veya toptan ödeme alarak, işten ayrılan işçilerle, işkolunu değiştiren işçilerin sendika üyeliği ile varsa sendika, sendika şubesi veya konfederasyon organlarındaki üyelikleri ve görevleri de sona erer.  

İKİNCİ BÖLÜM 
KONFEDERASYON VE ULUSLARARASI KURULUŞ ÜYELİĞİ

            KONFEDERASYONLARA ÜYE OLMA VE ÇEKİLME  
            Madde 26 - Bir konfederasyona üye olmak sendikanın genel kurulu kararına bağlıdır. Bu karar, sendikanın genel kurul üye veya delege tamsayısının salt çoğunluğu ile alınır. Sendika tüzüğünde daha yüksek bir nisap tespit edilebilir.  

            Sendikalar aynı zamanda birden fazla konfederasyona üye olamazlar.  Birden fazla konfederasyona üye olunması halinde tüm üyelikler geçersizdir.  

            Konfederasyonların kurulmasında ve konfederasyonlardan çekilmede de birinci fıkra hükmü  uygulanır.  

            Konfederasyonlara üye olma ve üyelikten çekilme kararları 8'inci madde hükmüne göre ilan edilir ve resmi makamlara bildirilir.  

            SENDİKA VE KONFEDERASYONLARIN KATILMASI VEYA BİRLEŞMESİ  
            Madde 27 - Sendikaların bir başka sendikaya veya konfederasyonların bir başka konfederasyona katılması halinde katılan sendika veya konfederasyonun bütün hak, borç, yetki ve menfaatleri katıldığı sendika veya konfederasyona kendiliğinden geçer.  

            Birleşen sendika veya konfederasyonların bütün hak, borç,yetki ve menfaatleri birleşme sonucu meydana getirdikleri yeni tüzelkişiliğe kendiliğinden geçer.  

            Bu madde hükümleri gereğince katılan veya birleşen sendika ve konfederasyonların üyeleri, ayrıca bir işleme tabi tutulmaksızın katılınılan veya yeni meydana getirilen sendika veya konfederasyonun üyesi olurlar.  

            Katılma veya birleşme ile ilgili usul ve işlemler konusunda da 26 ncı madde hükmü uygulanır.  

            ULUSLARARASI İŞÇİ VE İŞVEREN KURULUŞLARINA ÜYELİK  
            Madde 28 -  Sendika ve konfederasyonlar Türkiye Devletinin şekline, insan haklarına saygılı, milli, demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti niteliklerine, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne; Türk Ulusuna ait egemenliğin kullanılmasının hiç bir suretle belli bir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamayacağı ilkelerine; vicdan ve din özgürlüğüne; aykırı faaliyet göstermeyen uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarına serbestçe üye olabilirler ve üyelikten çekilebilirler.  

            Uluslararası kuruluşa üyelik için başvurmadan üç ay önce bu kuruluşun tüzüğü İçişleri ve Çalışma Bakanlıklarına verilir. Bakanlar Kurulunca tüzüğün yukarıdaki ilkelere aykırılığı üç ay içinde tespit edilemediği taktirde uluslararası kuruluşa üye olunabilir.  

            Üye olunan uluslararası kuruluş birinci fıkradaki esaslara aykırı faaliyet gösterir  veya nitelik kazanırsa Bakanlar Kurulu o sendika veya konfederasyonun uluslararası kuruluştan çekilmesi için karar alır ve o sendika ve konfederasyona bildirir.  

            Uluslararası kuruluştan çekilen sendika veya konfederasyon ayrılma tarihini takibeden onbeş gün içinde ikinci fıkrada belirtilen makamlara ayrılış tarihini bildirir.  

            Kuzey Kıbrıs’taki işçi ve işveren kuruluşları Türkiye'de kurulu konfederasyonlara üye olabilirler.  

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 
TEMİNATLAR

            İŞÇİ SENDİKASI VE KONFEDERASYONU YÖNETİCİLİĞİNİN TEMİNATI  
            Madde 29 - Sendika ve konfederasyonların yönetim kurullarında veya başkanlığında görev aldığı için kendi isteği ile çalıştığı işyerlerinden ayrılan işçiler bu görevlerinin seçime girmemek, yeniden seçilmemek veya kendi istekleriyle çekilmek suretiyle son bulması halinde,ayrıldıkları işyerinde işe yeniden alınmalarını istedikleri takdirde,işveren talep tarihinden itibaren en geç bir ay içinde bu işçileri o andaki şartlarla eski işlerine veya eski işlerine uygun bir diğer işe, diğer isteklilere nazaran öncelik vererek almak zorundadır. Bu takdirde, işçinin eski kıdem hakları ve ücreti saklıdır. Bu hak,sendika veya konfederasyonlardaki yöneticilik görevinin sona ermesinden başlayarak üç ay içinde kullanılabilir.  

            Yönetim kurulundaki ve başkanlıktaki görevleri ile ilgili fiillerinden dolayı hüküm giymiş olanlar bu haktan yararlanamazlar.  

            İşverene düşen pay dahil olmak üzere sosyal güvenlik kurumlarının prim ve aidatlarını ödemeye devam etmek suretiyle ayrıldıkları işyerlerindeki sigortalılık haklarını da devam ettirebilirler.  

            Yukarıda gösterilen haklardan sendika şube yönetim kurulu üyeleri ile başkanları da yararlanırlar.  

            İŞYERİ SENDİKA TEMSİLCİLERİNİN TEMİNATI  
            Madde 30 - İşveren, işyeri sendika temsilcilerinin hizmet akitlerini haklı bir sebep olmadıkça ve sebebini açık ve kesin şekilde belirtmedikçe feshedemez.Fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde temsilcinin veya üyesi bulunduğu sendikanın iş mahkemesinde dava açma hakkı vardır.Dava seri muhakeme usulüne göre iki ay içinde sonuçlandırılır. Mahkeme kararı kesindir. Mahkeme temsilcinin işine iade edilmesine karar verirse, fesih geçersiz sayılarak iş gördürülmemiş olsa bile, temsilcinin işinden çıkarıldığı tarihten başlamak üzere temsilcilik süresinin devamınca ücreti ve diğer bütün hakları işveren tarafından ödenir.Bu hüküm yeniden temsilciliğe atanma halinde de uygulanır. İşine iade kararı verilen işçi altı işgünü içinde işe başlamak zorundadır.Bu süre içinde de işe başlamayan işçiye mahkemece öngörülen tazminat ödenemez.  

            Mahkemenin kararı kesin olmakla beraber işçinin kanundan ve toplu iş sözleşmesinden doğan hakları saklıdır.  

            SENDİKAYA ÜYE OLUP OLMAMA HÜRRİYETİNİN TEMİNATI  
            Madde 31 - İşçilerin işe alınmaları, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeligi muhafaza veya üyelikten istifa etmeleri veya sendikaya girmeleri veya girmemeleri şartına bağlı tutulamaz.  

            Toplu iş sözleşmelerine ve hizmet akitlerine bu hükme aykırı kayıtlar konulamaz.  

            İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamaz.  

            Ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konularında toplu iş sözleşmesi hükümleri saklıdır.  

            İşçiler, iş saatleri dışında veya işverenin rızası ile iş saatleri içinde, işçi sendika veya konfederasyonlarının faaliyetlerine katılmalarından dolayı işten çıkarılamaz veya herhangi bir nedenle farklı muameleye tabi tutulamazlar.  

            İşverenin üçüncü ve beşinci fıkra hükümlerine aykırı hareket etmesi halinde, işçinin ücretinin bir yıllık tutarından az olmamak üzere bir tazminata hükmedilir. İşçinin iş kanunları ve diğer kanunlara göre haiz olduğu bütün hakları saklıdır. Ancak, bu fıkraya göre tazminata hükmedilmesi halinde, iş kanunlarındaki kötü niyet tazminatı uygulanmaz.  
 

ÜÇÜNCÜ KISIM 
FAALİYETLER 
 
BİRİNCİ BÖLÜM 
 SENDİKA VE KONFEDERASYONLARIN FAALİYETLERİ

            SENDİKALARIN ÇALIŞMA HAYATINA İLİŞKİN FAALİYETLERİ  
            Madde 32 - Sendikalar aşağıdaki faaliyetlerde bulunabilirler:  

            1. Toplu iş sözleşmesi akdetmek,  

            2. Toplu iş uyuşmazlıklarında, ilgili makama, arabulucuya, hakem kurullarına, iş mahkemelerine ve diğer yargı organlarına başvurmak,  

            3. Çalışma hayatından, mevzuattan, toplu iş sözleşmesinden, örf ve adetten doğan hususlarda işçileri ve işverenleri temsilen veya yazılı başvuruları üzerine, nakliye, neşir veya adi şirket mukaveleleri ile hizmet akdinden doğan hakları ve sigorta haklarında üyelerini ve mirasçılarını temsilen davaya ve bu münasebetle açtığı davadan ötürü husumete ehil olmak,  

            4. Grev veya lokavta karar vermek ve idare etmek.  

            SENDİKA VE KONFEDERASYONLARIN SOSYAL FAALİYETLERİ  
            Madde 33 - Sendika veya konfederasyonlar tüzelkişi olarak genel hükümlere göre sahip oldukları yetkilerden başka, aşağıda belirtilen faaliyetlerde de bulunabilirler :  

            1. Çalıştırmayı doğuran hukuki ilişkilerde sosyal sigortalar, emeklilik ve benzeri hakların kullanılması ile ilgili olarak üyelerine ve mirasçılarına adli yardımda bulunmak,  

            2. Kanun ve uluslararası andlaşma hükümlerine göre toplanan kurullara temsilci göndermek,  

            3. İşçilerin veya işverenlerin mesleki bilgilerini artıracak, milli tasarruf ve yatırımın gelişmesine, reel verimliliğin artmasına hizmet edecek kurs ve konferanslar tertiplemek; sağlık ve spor tesisleri, kütüphane, basım işleri için gerekli tesisleri kurmak, işçilerin boş zamanlarını iyi ve nezih şekilde geçirmeleri için imkanlar sağlamak,  

            4. Herhangi bir bağışta bulunmamak kaydı ile evlenme, doğum, hastalık, ihtiyarlık, ölüm, işsizlik gibi hallerde yardım ve eğitim amacıyla sandıklar kurulmasına yardımcı olmak ve nakit mevcudunun yüzde beşinden fazla olmamak kaydıyla bu sandıklara kredi vermek.  

            5. Herhangi bir bağışta bulunmamak kaydı ile üyeleri için kooperatifler kurulmasına yardım etmek ve nakit mevcudunun yüzde onundan fazla olmamak kaydıyla bu kooperatiflere kredi vermek,  

            6. Üyelerinin mesleki eğitim, bilgi ve tecrübelerini yükseltmek için çalışmak;  

            7. Nakit mevcudunun yüzde yirmisinden  fazla olmamak kaydı ile sınai ve iktisadi teşebbüslere yatırımlar  
yapmak.  

            Sendika ve konfederasyonlar faaliyetlerinden yararlandırmada, üyeleri arasında eşitliğe uymak zorundadırlar.  

            İŞYERİ SENDİKA TEMSİLCİSİNİN TAYİNİ VE NİTELİKLERİ  
            Madde 34 - Toplu iş sözleşmesinin tarafı olan sendika, işyerinde işçi sayısı elliye kadar ise bir, ellibir ile yüz arasında ise en çok iki, yüz bir ile beşyüz arasında ise en çok üç, beşyüzbir ile bin arasında ise, en çok dört,  binbir ile ikibin arasında ise en çok altı, ikibinden fazla ise en çok sekiz olmak üzere işyerinde çalışan üyeleri arasından işyeri sendika temsilcisi tayin ederek onbeş gün içinde kimliklerini işverene bildirirler. Bunalardan biri baş temsilci olarak görevlendirilebilirler.  

            İşyeri sendika temsilcisi olabilmek için kurucu olabilmek hususunda 5 inci maddede belirtilen şartları haiz olmak gerekir.  

            İŞYERİ SENDİKA TEMSİLCİSİNİN GÖREVLERİ  
            Madde 35 - İşyeri sendika temsilcileri ve baş temsilcisi, işyerine münhasır kalmak kaydı ile işçilerin dileklerini dinlemek ve şikayetlerini çözümlemek, işçi ve işveren arasındaki işbirliği ve çalışma ahengi ile çalışma barışını devam ettirmek, işçilerin hak ve menfaatlerini gözetmek, iş kanunları ve toplu iş sözleşmelerinde öngörülen çalışma şartlarının uygulanmasına yardımcı olmakla görevlidir. Temsilcilerin görevi, toplu iş sözleşmesinin bitimi ile son bulur. İşyeri sendika temsilcileri bu görevlerini, işyerindeki işlerini aksatmamak ve iş disiplinine aykırı olmamak şartı ile yerine getirirler.  

            SENDİKA VEYA KONFEDERASYONLARIN FAALİYETLERİNDEN YARARLANMA:  
            Madde 36 - İşçi ve işveren sendika veya konfederasyonlarının kendi faaliyetleri ile üyelerine sağladıkları hak ve menfaatlerin üyesi olmayanlara uygulanması, Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydı ile söz konusu sendika veya konfederasyonun yazılı muvafakatına bağlıdır.  

İKİNCİ BÖLÜM 
YASAK FAALİYETLER

            TEMEL YASAKLAR  
            Madde 37 - Sendika ve Konfederasyonlar T.C. Anayasasının 14. Maddesindeki yasaklara aykırı hareket edemeyecekleri gibi yönetim ve işleyişleri Anayasada belirlenen Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik esaslara aykırı olamaz.  

            Sendika ve konfederasyonlar siyasi amaç güdemezler, siyasi faaliyette bulunamazlar, siyasi partilerle ilişki kuramazlar ve işbirliği yapamazlar ve bunlarla hiçbir konuda hiç bir şekilde müşterek hareket edemezler, siyasi partilerden destek göremezler ve onlarla destek olamazlar, bunlardan yardım ve bağış alamazlar, bunlara yardım ve bağışta bulunamzalar. Sendika ve konfederasyonlar derneklerle, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıflara siyasi amaçla ortak hareket edemezler, bir siyasi partinin adını, amblem veya işaretlerini kullanamazlar. Sendika ve konfederasyonların üyelerinin münhasıran ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerin korunması ve geliştirilmesi amacıyla yapacakları mesleki faaliyetler siyasi faaliyet sayılmaz.  

            Bir siyasi partinin yönetim organlarınan herhangi birinde görev alan sendika veya konfederasyon yöneticilerinin bu göreve geldikleri andan itibaren sendika veya konfederasyondaki görevleri kendiliğinden sona erer.  

            Mahalli ve genel seçimlerde aday olanların, sendika ve konfederasyon organlarındaki görevleri, adaylık süresince askıda kalır. Seçilmeleri halinde görevleri son bulur.  

            İŞÇİ VE İŞVEREN İLİŞKİLERİNDEKİ YASAKLAR  
            Madde 38 - İşçiler ve işçi sendika ve konfederasyonları bu Kanun veya diğer kanunlara göre kurulu işveren kuruluşlarına; işverenler ve işveren kuruluşları da işçi sendika ve konfederasyonlarına üye olamazlar; gerek doğrudan doğruya, gerek temsilcileri veya mensupları veya araya koyacakları diğer kimseler vasıtasıyla biri diğerinin kurulmasında, idare ve faaliyetine müdahalede bulunamazlar.  

            Bir işçi sendika veya konfederasyonunu bir işverenin veya bu Kanun veya diğer kanunlar gereğince kurulu bir işveren kuruluşunun kontrolüne tabi tutmak veya bunların nüfuzu altında işçi sendika veya konfederasyonu kurulmasına teşvik ve tahrik etmek yasaktır.  

            Bu Kanuna göre işçi veya işveren olmak Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanununa göre kurulan kuruluşlara aynı zamanda üye olmayı önlemez.  

            DİĞER YASAK FAALİYETLER  
            Madde 39 – Sendika ve konfederasyonlar kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları organlarının seçimlerinde aday gösterilemezler ve belirli adayların leh veya aleyhlerinde faaliyette bulunamazlar ve propaganda yapamazlar.  

            Sendika ve konfederasyonlar ticaretle uğraşamazlar.  

            Sendika ve konfederasyonlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamazlar.Ancak grev ve lokavt süresince tüzüklerine göre üyelerine yapacakları yardımlar bu hükmün dışındadır.  

            Konfederasyonlar ve sendikalar ile sendika şubeleri kendi konu ve amaçları dışında toplantı yapamaz, gösteri yürüyüşü düzenleyemezler.  
 

DÖRDÜNCÜ KISIM 
SENDİKA VE KONFEDERASYONLARIN GELİR VE GİDERLERİ
 
BİRİNCİ BÖLÜM 
GELİRLER

            SENDİKA VE KONFEDERASYONLARIN GELİRLERİ  
            Madde 40 - Sendika ve konfederasyonların gelirleri  

            1. Üyelerin alacakları üyelik aidatı ile Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanununda belirtilen dayanışma aidatı,  

            2. Bu Kanuna göre yapabilecekleri faaliyetler ile eğlence, konser gibi faaliyetlerden sağlanacak gelirler.  

            3. Bağışlar,  

            4. Mal varlığı gelirleri, mal varlığı değerlerinin devir, temlik ve satışlarından doğan kazançlardan, ibarettir.  

            Genel ve katma bütçeli idarelerle mahalli idareler ve bunlara bağlı sabit ve döner sermayeli kurumlar, sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisadi kuruluş ve kurumlarla sermayelerinde Devletin iştiraki bulunan bankalar, sigorta şirketleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları dahil olmak üzere özel kanunlarla kurulan bankalar ve kuruluşlar bu fıkrada sözü geçen idare, kuruluş ve bankalar tarafından ödenmiş sermayesinin en az yarısına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla bunların aynı oranda katılması ile kurulan kurumlar sendika ve konfederaasyonlara mali yardım ve bağışta bulunamazlar. Sendika ve konfederasyonlar da bu gibi yardım ve bağışları kabul edemezler.  

            Sendika ve konfederasyonlar, kendilerinin veya Türkiye Cumhuriyetinin üyesi bulunduğu uluslararası kuruluşlardan başka dış kaynaklardan Bakanlar Kurulundan izin almadıkça yardım ve bağış kabul edemezler.  

            İşçi sendika ve konfederasyonları, işverenlerden, bu Kanun ve diğer kanunlara göre kurulu işveren kuruluşlarından, esnaf ve küçük sanatkarlar kuruluşlarından, derneklerden, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ve vakıflardan yardım ve bağış alamazlar.  

            İşveren sendika veya konfederasyonları da işçi sendika veya konfederasyonlarından, işçilerden, esnaf ve küçük sanatkarlar kuruluşlarından, derneklerden, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ve vakıflardan yardım ve bağış alamazlar.  

            MAL İKTİSABI  
            Madde 41 - Sendika ve konfederasyonlar, amaç ve görevlerinin gerektirdiği taşınır ve taşınmaz mal iktisap edebilirler.  

            MAL BİLDİRİMİ  
            Madde 42 - Konfederasyon, sendika ve sendika şubelerinin başkanları ve yöneticileri göreve seçildikten sonra üç ay içinde, kendilerinin, eşlerinin, velayetleri altındaki çocuklarının 6 ncı maddedeki yönetmelik esaslarına göre doldurulacak mal varlığı bildirimini notere vermek zorundadırlar. Bu bildirimin verildiğini gösteren noterlikten alınacak belgeler konfederasyon, sendika veya sendika şubesi denetçilerine verilir. Bu belgeler yönetim kurullarının karar defterlerinin özel bir sayfasına yazılır. Bu sayfa denetçiler tarafından imza edilir.  

            Bu zorunluluğa uymayanların konfederasyon, sendika veya sendika şubesindeki yöneticilik sıfatları bildirim süresinin bitiminden itibaren bir ay geçmekle sona erer.  

            Mal bildiriminde bulunan kişiler görev süreleri sonunda tekrar seçilseler bile yukarıdaki esaslara göre yeniden bildirimde bulunmak zorundadırlar.  

            Aynı görev süresi için mal bildirimleri bir defaya mahsus olarak verilir ve yöneticilerin görevinin sona ermesinden itibaren beş yıl süreyle noterde saklanır.  

            Mal bildiriminde yazılı olanlar açıklanamaz, ancak yargı mercilerince ve denetleme veya inceleme yetkisine sahip diğer makam, organ ve mercilerce iade edilmek üzere alınabilir.  

            GELİRLERİN BANKALARA YATIRILMASI  
            Madde 43 - Sendika ve konfederasyonlargelirlerini elde ettikleri tarihten itibaren otuz gün içinde sermayesinin yasrısından fazlası Devlete ait olan bankalara yatırmak zorundadırlar. Mevduata vadesine göre cari faiz uygulanır.  

            Zorunlu giderler için sendika ve konfederasyonların kasalarında tutacakları nakit mevcudu sendika veya konfederasyonun tüzüğünde gösterilir.  

İKİNCİ BÖLÜM 
GİDERLER

            SENDİKA VE KONFEDERASYONLARIN GİDERLERİ  
            Madde 44 - Sendika ve konfederasyonlar, gelirlerini amaçları ve bu Kanun'da gösterilen faaliyetleri dışında kullanamazlar ve bağışlayamazlar.  

            İşçi sendika ve konfederasyonları, gelirlerinden en az yüzde beşini üyelerinin mesleki eğitimi ile bilgi ve tecrübelerini artırmak için kullanmak zorundadırlar.  

            Demirbaş sınıfına giren her türlü eşya ve malzeme envanter defterine kayıt edilir ve bunlar hiçbir şekilde gider olarak işlem göremez.  

            Sendika ve konfederasyonlar, üyeleri ile çalıştıkları kişiler dahil hiç kimseye borç veremezler.  

            GÖREVLİLERİN ÜCRETLERİ  
            Madde 45 - Konfederasyonlar ile sendikaların ve şubelerinin yönetim kurulu üyeleri ile başkanlarına verilecek ücretler, her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar genel kurul tarafından tespit olunur.  

            Sendika veya konfederasyon adına veya sendika veya konfederasyon hizmetleri için geçici olarak görevlendirileceklere verilecek ücret, gündelik ve yollukların tavanı da genel kurul tarafından tespit olunur.  

            Bu kişilerin sendika üyesi olmak sıfatıyla esasen hakları olan ödemeler bu madde hükmünün dışındadır.  

            Kişilere ödenen her türlü ücret, gündelik ve yolluklar yönetim kurulunca genel kurula sunulan faaliyet raporunda gösterilir.  

            FESİH, İNFİSAH VE KAPATMA HALİNDE MALLARIN DEVRİ  
            Madde 46 - Feshedilen veya infisah eden sendikaların mal varlığı üyesi bulunduğu üyesi bulunduğu konfederasyona devredilir. Bu devir konfederasyonun kabulüne bağlıdır. Kabul edilmediği taktirde para ve mallar Hazineye devredilir.  
  
             Feshedilen veya infisah eden sendika, konfederasyon üyesi değilse, para ve mallarıHazineye devredilir.  

             Feshedilen veya infisah eden konfederasyonların para ve malları Hazineye devredillir.  

            Mahkeme kararı ile kapatılan sendika ve konfederasyonların para ve malları Hazine intikal eder.  

            Para ve mallar, bu madde de belirtilen kuruluşlar dışında gerçek veya tüzel kişiye, kuruluşa, kuruma devredilemez veya feshedilen  sendika ve konfederasyonun üyeleri arasında paylaştırılmaz.  
 

BEŞİNCİ KISIM 
DENETİM VE MÜEYYİDELER
 
BİRİNCİ BÖLÜM 
DENETİM

            İDARİ VE MALİ DENETİM  
            Madde 47 -  Sendika ve konfederasyonlar üzerinde idari ve mali denetim yetkisine sahipdir. İşçi ve işveren sendika ve konfederasyonları yılda bir Makiye ve Çalışma Bakanlıklarınca mahallinde olmak üzere birlikte veya ayrı ayrı denetlenir. Gerek görüldüğünde birden fazla denetleme de yapılabilir.  

            Denetlemede, yönetim ve işleyişin gelir ve giderlerin, gelir ve giderler ile ilgili olarak yetkili organlarca alınan kararların, kanun, tüzük ve kuruluşların amaçlarına uygun olup olmadığı ve harcamaların bu kararlara uygunluğu incelenir.  

            Denetim esasları, işçi ve işveren konfederasyonlarının yazılı görüşleri de alınarak hazırlanacak bir tüzükte gösterilir.  

            Denetleme sırasında denetim elemanlarınca istenecek her türlü defter, belge be yazıların yöneticiler tarafından gösterilmesi veya ver,ilmesi zorunludur.  

            Madde 48 – Konfederasyonlar, kendilerine üye sendikaların gelir ve giderlerini, giderlerinin sarf yerlerini ve her türlü faaliyetlerini denetlerler.  

            TUTULACAK DEFTER, DOSYA VE KAYITLAR  
            Madde 49 - Sendika ve konfederasyonlar, aşağıda yazılı defter, dosya ve kayıtları tutmak ve fişleri düzenlemek zorundadırlar.  

            1. Üye kayıt fişleri ve defteri ile çıkış bildirimi, (Bu fiş ve defterlerin şekli, ihtiva edeceği bilgiler Çalışma Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.)  

            2. Genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kurulu kararlarının numara ve tarih sırası ile yazılmasına mahsus karar defterleri,  

            3. Gelen ve giden evrakın tarih ve numara sırasıyla kayıt edileceği gelen ve giden evrak kayıt defterleri ile zimmet defteri,  

            4. Gelen evrakın aslı, giden evrakın suretlerinin saklanacağı gelen ve giden evrak dosyaları,  

            5. Aidat, yevmiye, envanter defterleri ile defteri kebir,  

            6. Gelir makbuzları ve bunların zimmet kayıt defteri ile gider evrakı ve bunların saklanmasına mahsus dosyalar.  

            DEFTER VE KAYITLAR İÇİN UYGULANACAK KURALLAR  
            Madde 50 - 49 uncu maddede sayılan defterlerin her olağan genel kurulu izleyen onbeş gün içinde notere tasdik ettirilmesi zorunludur.  

            Yönetim, denetleme ve disiplin kurullarının karar defterine yazılacak kararların bu kurulların üyeleri, genel kurul karar defterine yazılacak kararların da genel kurul divan üyeleri tarafından imzalanması zorunludur. Gelir makbuzları ile gider evrakının düzenlenmesi, kayıt edilme süresi,  sendika ve konfederasyonların muhasebe hesap planları ve bu konuda uymak zorunda oldukları hususlar 47 nci madde uyarınca çıkarılacak tüzükte belirlenir.  

            Sendika ve konfederasyonlar tutmakla yükümlü oldukları defter ve kayıtlar dışında yardımcı defter de tutabilirler.  

            Sendika ve konfederasyonlar defter ve belgeleri, ilgili bulundukları yılı takibeden takvim yılından başlayarak on yıl süre ile saklamak zorundadırlar. Sendika ve konfederasyonların hesap dönemi takvim yılıdır.  

            BİLANÇO VE ÇALIŞMA RAPORU GÖNDERME ZORUNLULUĞU  
            Madde 51 - Sendikalar ve konfederasyonlar, her hesap veya bütçe devresine ait bilanço ve hesaplarını ve çalışma raporlarını ait oldukları dönemi izleyen üç ay içinde Maliye veÇalışma Bakanlıklarına, sendikalar ayrıca bağlı bulundukları konfederasyona gönderirler.  

            Bu bilanço ve hesaplar ile çalışma raporunda, sendika ve konfederasyonun o devre içindeki;  
            1. Gelirleri ve bunların kaynakları,  

            2. Giderleri ve bunların sarf yerleri,  

            3. Yönetim kurulu üyeleriyle başkanlarına ve geçici olarak görevlendirilenlere verilen ücretlerle, yolluk, gündelik ve ödenekler,  

            4. Sendika veya konfederasyonda çalışan personele ödenen meblağ  

            5. Para ve menkul kıymetler mevcudu,  

            6. Demirbaş mevcudu,  

            7. Taşınmaz mevcudu,  

            8. Üyelerin sayısı,  

            9. 47 ci madde uyarınca çıkarılacak tüzükte belirtilen diğer bilgiler gösterilir.  

İKİNCİ BÖLÜM 
MÜEYYİDELER

            SEÇİMLERİN İPTALİ   
            Madde 52 - Hakim 14 üncü madde hükmüne aykırı olarak seçim yapılması veya seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya kanuna aykırı uygulama nedeniyle seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde iki günden az ve yedi günden fazla bir süre içinde olmamak üzere seçimlerin yenileneceği tarihi tespit ederek ilgili sendika, sendika şubesi veya konfederasyona bildirir. Belirlenen günde yalnız seçim yapılır ve seçim işlemleri 14 üncü madde ile kanunun öngördüğü diğer hükümlere uygun olarak yürütülür.  

            YÖNETİM KURULUNA İŞTEN EL ÇEKTİRME   
            Madde 53 - 12 nci madde hükmüne aykırı hareket eden konfederasyon, sendika ve sendika şubesi yönetim kuruluna; kuruluşun üyelerinden birinin başvurması üzerine iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkeme kararı ile işten el çektirilir. Bu takdirde görevli mahkeme genel kurulu kanun ve tüzük hükümleri gereğince en kısa zamanda toplamak ve yeni yönetim kurulu seçilinceye kadar cari işleri yürütmekle görevli olmak üzere Medeni Kanun hükümleri gereğince bir veya üç kayyım tayin eder.  

            TÜZÜK VE BELGELERDE KANUNA AYKIRILIK   
            Madde 54 - Kuruluş sırasında kanuna aykırılık veya eksiklik sebebiyle 6 ncı maddenin yedinci fıkrası uyarınca, Çalışma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı veya ilgili valilikçe başvurulması halinde görevli mahalli mahkeme gerekli gördüğü takdirde kurucuları da dinleyerek üç işgünü içinde sendika veya konfederasyonun faaliyetlerinin durdurulmasına karar verebilir. Mahkeme kanuna aykırılığın veya eksikliğin giderilmesi için altmış günü aşmayan bir mehil verir.  

            Tüzük ve belgelerin kanuna uygun hale getirilmesi üzerine mahkeme durdurma kararını kaldırır.  

            Verilen mehil sonunda tüzük ve belgeler kanuna uygun hale getirilmemişse, mahkeme sendika veya konfederasyonun kapatılmasına karar verir. Bu karar kesindir.  

            TÜZÜK DEĞİŞİKLİĞİNDE KANUNA AYKIRILIK   
            Madde 55 - Tüzük değişikliğinde, işlemlerde eksiklik veya kanuna aykırı diğer hallerde de 6 ncı ve 54 üncü madde hükümleri uygulanır.  

            DİĞER SEBEPLERLE FAALİYETİN DURDURULMASI   
            Madde 56 - 40 ıncı maddenin üçüncü fıkrası hükmüne aykırı olarak yardım alınması halinde iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkeme üyelerden birinin veya valinin veya Çalışma Bakanının başvurması üzerine, sendika veya konfederasyonun faaliyetini üç aydan altı aya kadar durdurur ve alınan yardım Hazineye intikal ettirilir.  

            5 inci maddede sayılan suçlardan biriyle mahk–m olanlardan birine, sendika, sendika şubesi veya konfederasyon organlarında görev verildiğinin valilik veya Çalışma Bakanlığınca tespiti halinde, bu makamlarca görevlendirilen kişinin görevine son verilmesi ilgili sendika veya konfederasyona bildirilir. Bildirimi takib eden beş işgünü içinde sendika veya konfederasyonca ilgilinin görevine son verilmediği takdirde birinci fıkradaki usule uygun olarak sendika veya konfederasyonun faaliyeti altı aydan bir yıla kadar durdurulur ve yöneticilerin görevlerine son verilir. Tekrar faaliyete geçebilme kanun hükümlerine uygun olarak görev verilmesi veya seçim yapılmasına bağlıdır.  

            FAALİYETİN DURDURULMASINDA KAYYIM TAYİNİ   
            Madde 57 - Faaliyeti durdurulan sendika veya konfederasyonun mallarının idaresi ve menfaatlerinin korunması ve durdurma süresi sonunda yeniden faaliyete geçebilmesi için genel kurul yapılması Medeni Kanun hükümleri gereğince tayin olunacak bir veya üç kayyım tarafından sağlanır.  

            KAPATMA   
            Madde 58 -  Devletin ülkesive milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmak, Türk Devletinin ve Cumhuriyetinin varlığını tehlikeye düşürmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, Devletin bir kişi veya zümre tarafından yönetilmesini veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini sağlamak veya dil, ırk, din ve mezhep ayrımı yaratmak amaçları güden veya bu yolda faaliyette bulunan sendika ve konfederasyonlar Cumhuriyet Savcısının istemi üzerine iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkeme kararı ile kapatılır.  

            Ayrıca, sendika ve konfederasyon  yöneticilerinin sendika veya konfederasyondaki faaliyet ve görevleri sırasında ve bu faaliyet veya görevleri sebebiyle Türk Ceza Kanununun 125, 141, 142, 144, 155, 163, 168, 171, 172, 313 ve 499/2 maddelerine uyan suçlardan dolayı mahkum olmaları halinde, görevli ceza mahkemesi kararıyla, yöneticisi oldukları sendika veya konfederasyonon kapatılmasına karar verilir.  

            Bu kanunun 28 inci maddesi hükmüne veya 37 nci maddesinin bir ve ikinci fıkaralasrı hükümlerine aykırı davranan veya Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanununun 73 üncü maddesi uyarınca yasama, yürütme ve yargı organlarının kararlarını etkilemek veya protesto etmek amacıyla kanun dışı grev ve lokavt yapan sendika veya konfederasyonlar da ikinci fıkradaki usule göre kapatılrı.  

            Yukarıdaki fıkra uyarınca açılan davalar sebebiyle görevli mahkemeler yargılamanın her safhasında talep üzerine veya re'sen sendika veya konfederasyonların faaliyetlerinin durdurulmasına ve yöneticilerinin görevlerine son verilmesine karar verebilir.  

            CEZA HÜKÜMLERİ   
            Madde 59 - 1. 8 inci madde, 9 uncu maddenin dördüncü fıkrası, 22 nci maddenin dördüncü fıkrası ve 26 ncı maddenin dördüncü fıkrası ile 62 nci maddede belirtilen ilan veya  bildirimleri yapmayanlara beşbin liradan onbeşbin liraya kadar ağır para cezası hükmedilir.  

            2. 2 nci maddenin birinci ve ikinci fıkrası kapsamında olmayanlar ile 20 nci maddede belirtilen izni almadan veya 21 inci maddeye göre üye olamayacakları üye kayıt edenlere ve üye kayıt olanlara,29 uncu maddenin birinci fıkrası ile dördüncü fıkrasına aykırı hareket eden işverenlere, onbin liradan otuzbin liraya kadar ağır para cezası hükmedilir.  

            3. 31 inci maddenin birinci fıkrasına aykırı hareket eden işverene, 51 inci maddenin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket eden sendika veya konfederasyonun sorumlu görevlilerine onbinliradan ellibinliraya kadar ağır para cezası hükmedilir.  

            4. 39 uncu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları ile 49 ve 50 inci madde hükümlerine aykırı hareket eden sendika veya konfederasyonun sorumlu görevlilerine onbeşbin liradan altmışbin liraya kadar ağır para cezası hükmedilir.  

            5. 38 inci maddenin birinci ve ikinci fıkrasına aykırı davranışta bulunan işçiler ile işverenler veya işveren vekilleri veya bu konuda karar veren işçi veya işveren kuruluşunun yetkili organlarının başkan ve üyelerine; 47 nci maddenin beşinci fıkrasına aykırı davranışta bulunanlara bir aydan altı aya kadar hapis cezası hükmedilir  

            6. 37 nci maddenin ikinci fıkrası ile 39 uncu maddenin dördüncü fıkrasına aykırı hareket eden sendika veya konfederasyonların sorumlu yetkililerine altı aydan iki yıla kadar hapis cezası hükmedilir.  

            7. 40 ıncı maddenin ikinci fıkrasına aykırı hareket eden kurum ve kuruluşların yetkili sorumlularına fiilleri daha ağır cezayı gerektiren bir suçu oluşturmadığı takdirde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Ayrıca, yapılan mali yardım veya bağış kendilerine ödetilir. Bu yardım veya bağışı kabul eden sendika veya konfederasyonların yetkili sorumlularına da altı aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.  

            40 ıncı maddenin üçüncü fıkrasına aykırı hareket eden sendika veya konfederasyon sorumlu yetkilileri hakkında altı aydan iki yıla kadar hapis cezasına ve mali yardım veya bağışın bir mislinden aşağı olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur.  

            40 ıncı maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarına aykırı hareket eden işçi ve işverenlerle kuruluş, dernek ve vakıfların yetkili sorumlularına, alınan yardım veya bağışın beş misli ağır para cezası hükmolunur. Bu yardım veya bağış, bir işçi sendikası veya konfederasyonunca, bir işveren, işveren sendikası veya konfederasyonunu;bir işveren sendikası veya konfederasyonunca da işçi sendikası veya konfederasyonunu mali yollarla desteklemek amacıyla yapıldığı takdirde ayrıca üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.  

            8. Bu Kanun hükümlerine göre yapılan seçimlerin düzen içerisinde ve sağlıklı biçimde yürütülmesi amacıyla hakimin ve sandık kurulunun aldığı tedbirlere uymayanlara eylem daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde üç aydan altı aya kadar hafif hapis cezası verilir.  

            14 üncü maddeye göre yapılacak seçimlerle ilgili oylamalara ve bu oylamaların sayım ve dökümüne hile karıştıranlar, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.  
 

ALTINCI KISIM 
ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER
 
BİRİNCİ BÖLÜM 
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

            İŞKOLLARI   
            Madde 60 -  İşçi ve işveren sendikalarının kurulabilecekleri işkolları aşağıda belirtilmiştir.  
            1. Tarım ve ormancılık, avcılık ve balıkçılık,  
            2. Madencilik,  
            3. Petrol ve lastik,  
            4. Gıda sanayii,  
            5. Şeker,  
            6. Dokuma,  
            7. Deri,  
            8. Ağaç,  
            9. Kağıt,  
            10. Basın ve yayın,  
            11. Kimya  
            12. Çimento, toprak ve cam,  
            13. Metal,  
            14. Gemi,  
            15. İnşaat,  
            16. Enerji,  
            17. Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar,  
            18. Kara taşımacılığı,  
            19. Demiryolu taşımacılığı,  
            20. Deniz taşımacılığı,  
            21. Hava taşımacılığı,  
            22. Ardiye ve antrepoculuk,  
            23. Haberleşme,  
            24. Sağlık,  
            25. Konaklama ve eğlence yerleri,  
            26. Milli savunma,  
            27. Gazetecilik,  
            28. Genel İşler.  

            Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin dahil olduğu işkolundan sayılır.  

            Bir işkoluna giren işlerin neler olacağı, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü de alınarak ve uluslararası normlar da göz önünde bulundurularak bir tüzükle düzenlenir.  

            Her işkolunda çalışan, sendikalara üye olan ve olmayan işçilerin sayıları ile bunların sendikalara dağılımı Çalışma Bakanlığınca her yıl Ocak ve Temmuz aylarında çıkartılacak istatistiklerde gösterilir.  

            İŞÇİ SENDİKALARINA AİDAT KESİLMESİ   
            Madde 61 – İşyerlerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasının yazılı talebi ve aidatı kesilecek sendika üyesi işçilerin listesini vermesi  üzerine, işveren sendika tüzüğü uyarınca üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu gereğince sendikaya ödenmesi gerekli dayanışma aidatını, işçilere yapacağı ücret ödemesinden kesmeye ve kestiği aidatın nev’ini belirterek tutarını ilgili sendikaya vermeye ve kesinti listesini sendikaya göndermeye mecburdur. Bu aidat dışında sendikaya ödenmek üzere bir kesintinin yapılması toplu iş sözleşmesi ile kararlaştırılamaz.  

            Yukarıdaki fıkra gereğince sendika tüzüğüne uygun olarak kesilmesi istenilen aidatı kesmeyen işveren ilgili sendikaya karşı kesmediği veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili kuruluşa göndermediği miktar tutarınca genel hükümlere göre sorumlu olduktan başka aidatı sendikaya verinceye kadar  bankalarca işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizi ödemek zorundadır.  

            İŞE ALINAN VE AYRILAN İŞÇİLERİN BİLDİRİLMESİ  
            Madde 62 - İşveren, yeni işveren alması halinde veya işçinin hizmet aktinin herhangi bir sebeple sona ermesi halinde  durumu, Çalışma Bakanlığı ve bölge çalışma müdürlüğüne onbeş gün içinde bildirmek zorundadır.  

            DİĞER KANUNLARIN UYGULANMASI   
            Madde 63 - İşçi ve işveren sendikaları ve konfederasyonları hakkında, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Medeni Kanun ve Dernekler Kanununun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.  

            Bu Kanunun uygulanmasından doğan bütün uyuşmazlıklar iş davalarına bakmakla görevli mahkemelerde çözümlenir.  

            MUAFLIKLAR   
            Madde 64 - Bu Kanunla noterlere tevcih edilmiş görevler dolayısıyla yapılan işlemler her çeşit vergi, resim ve harçtan muaftır. Noter ücretleri bu hükmün dışında olup, yüzde elli indirim yapılır.  

            Sendika ve konfederasyonların kütüphane ve spor tesisleri ile mesleki eğitimleri ve toplantıları için lüzumlu taşınır ve taşınmaz malları, bu mallarla ilgili alacaklar hariç haciz edilemez.  
  
            TÜZÜK VE YÖNETMELİKLER   
            Madde 65 - 4 üncü maddede öngörülen İşkolları Tüzüğü, Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içerisinde, diğer maddelerde öngörülen tüzük ve yönetmelikler ise dört ay içerisinde hazırlanarak yürürlüğe konulur.  

            YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN KANUNLAR   
            Madde 66 - 15 Temmuz 1963 tarihli ve 274 sayılı Sendikalar Kanunu ile değişiklikleri bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükten kalkar.  
 

İKİNCİ BÖLÜM 
GEÇİCİ HÜKÜMLER

            Geçici madde 1-  Bu Kanunun yayımı tarihinde faaliyette bulunan teşekküller, İşkolları Tüzüğünün yürürlüğe girmesini müteakip 1 Ocak 1984 tarihine kadar;  

            1. Mevcut tüzüklerine göre olağanüstü genel kurullarını yaparak, tüzüklerini ve teşkilatlanmalarını bu kanun hükümlerine göre düzenlemek,  

            2. Yeni teşkilatlarına ve tüzüklerine göre ilk olağan genel kurullarını da yaparak zorunlu organlarını oluşturmak,  mecburiyetindedirler.  

            1 Ocak 1984 tarihine kadar bu Kanuna uygun olarak bu tüzüklerini düzenlememiş ve ilk olağan genel kurul larını yapmamış, zorunlu organlarını oluşturmamış teşekküller kendiliğinden feshedilmiş sayılırlar.  

            Yukarıda belirtilen süre içerisinde bu kanun gereğince birleşecek, katılacak fesih ve infisah edecek veya tüzük ve isim değiştirerek yeni yasa hükümlerine uygun hale getirilecek teşekküllere intikal ve maledilecek taşınır ve taşınmaz malların devri , tapu ve sair harçlarla her türlü resim ve vergiden muaftır.  

             ÜYELİĞİN YENİDEN DÜZENLENMESİ 
            Geçici Madde 2.- Bu Kanunun yayımı tarihinde sendikalara kayıtlı üyelerin tespiti için Kanunun yayımı tarihinden itibaren sekiz ay içinde, faaliyette bulunan her sendika , üyelerinin açık kimliklerini ilgili işyerinde listeler halinde ilan eder ve bu listeleri aynı zamanda iki nüsha olarak bölge çalışma müdürlüğüne tevdi eder.  

            Sendika değiştirmek isteyen , bir sendikaya üye olmayan veya birden çok sendikaya üye bulunan işçi veya işverenler kanunun 22 ve 25 'inci madde hükümlerine göre yeniden üyelik veya üyelikten çekilme işlemlerini Kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içinde bitirmek zorundadır.  

            İŞVERENİN ÇALIŞTIRILDIĞI İŞÇİLERİ BİLDİRMESİ 
            Geçici Madde 3.- Bu kanunun yayımı tarihinde , işverenler , çalıştırdıkları tüm işçileri , Çalışma Bakanlığınca bir ay içinde çıkarılacak yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre en geç altı ay içerisinde Çalışma Bakanlığına , işyerinin bağlı olduğu bölge çalışma müdürlüğüne ve üye ise sendikasına bildirmek zorundadırlar.  

            SAKLI HAKLAR 
             Geçici Madde 4.- Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette bulunan bir işçi kuruluşunun zorunlu organlarında üye bulunanlar bu Kanuna göre ilk olağan genel kurul toplantısına kadar durumlarını muhafaza ederler.  

            Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sendika, sendika şubesi veya konfederasyonların genel kurulları dışındaki organlarına seçilmiş bulunanlardan , statülerine bakılmaksızın 9'uncu maddenin beşinci fıkrası hükmüne göre dört olağan genel kurul dönemini dolduranlar iki dönem daha seçilebilirler.  

            Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bağlı bulundukları , kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malüllük aylığı almakta olanlardan sendika, sendika şubesi veya konfedarasyonların genel kurulları dışındaki organlarında görevli bulunanlar dört olağan genel kurul dönemini dolduruncaya kadar ve ayrıca iki olağan genel kurul dönemi daha seçilebilirler.  

            FAALİYETLERİ DURDURULAN İŞÇİ TEŞEKKÜLLERİNİN DURUMU 
             Geçici Madde 5.- 11 Eylül 1980'den sonra; Milli Güvenlik Konseyi veya sıkıyönetim komutanlıklarınca faaliyetleri durdurulan sendikalar ile bunların teşkil ettikleri federasyon ve konfederasyonlardan, gerek tüzelkişilikleri gerekse bunların yönetim ve denetim kurulları üyelerinden herhangi biri hakkında Türk Ceza Kanununun ikinci kitabının birinci babında yer alan Devletin şahsiyetine karşı işlenmiş cürümlerden her hangi biri ile ilgili olarak kamu davası açılmış bulunanlar , haklarında beraat kararı alınıncaya kadar bu kanundaki sendikal hakları kullanamazlar ve sendikal faaliyette bulunamazlar.  

            Bu sendikaların üyelerinden aidat toplanamaz.  

            Kayıtlı üyeleri , kayyımlarına ve işyerlerine yazılı ihbarda bulunmak suretiyle bu sendikalardan ayrılmakta serbesttirler.  

            ÖDENEK TAHSİSİ 
             Geçici Madde 6.- Bu kanun uygulaması ile ilgili olarak Çalışma Bakanlığınca bina ve elektronik bilgi işlem makineleri satın alması veya kiralanması, araç ve gereç alımı, sözleşmeli personel istihdamı gibi işlemler için, Maliye Bakanlığınca, Çalışma Bakanlığına yeterli ödenek tahsis edilir.  

 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 
SON HÜKÜMLER

            YÜRÜRLÜK 
            Madde 67.- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  

            YÜRÜTME 
            Madde 68.- Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.