İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı  
2926 Sayılı TARIMDA KENDİ ADINA VE HESABINA ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KANUN
 
BİRİNCİ KISIM
GENEL HÜKÜMLER
 
            AMAÇ 
            Madde 1 - Bu Kanunun amacı tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlara ve hak sahiplerine, malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde bu Kanunda yazılı şartlarla sosyal sigorta yardımları sağlamaktır.

            KAPSAM
            Madde 2 - Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın tarımsal faaliyette bulunan kimselerden,

            a) 22 yaşını doldurmuş erkekler, 

            b) 22 yaşını doldurmuş aile reisi kadınlar,

            Bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar.

            TANIMLAR
            Madde 3 - Bu Kanunda geçen;

            a) Sigortalı: Bu Kanuna göre sigortalı sayılan kimseleri,

            b) Tarımsal Faaliyette Bulunanlar: Kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim, dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanları veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanları,

            c) Halk Sahibi: Sigortalıların veya Kurumdan bu Kanuna göre malullük veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde; bu Kanuna göre aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eşini, çocuğunu, anasını ve babasını,

            d) Kurum: Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumunu, kısaca “BAĞ-KUR”u,

            e) Sosyal Güvenlik Kuruluşları: T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesine göre kurulan emekli sandıklarını,

            f) Katsayı: Her yıl bütçe kanunu ile tespit edilen ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi Devlet Memurlarının aylıklarına uygulanan katsayıyı, 

            g) İş Kazası: Tarımsal faaliyetleri dolayısıyla sigortalıları hemen veya sonradan bedence veya ruhca arızaya uğratan olayı,

            h) Meslek Hastalığı: Sigortalının yürüttüğü tarımsal faaliyetlerin nitelğine göre tekrarlanan bir sebeple veya tarımsal faaliyetin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza hallerini, 

            i) Ay: 30 takvim gününü,

            j) Tam Yıl: 360 takvim gününü,

            İfade eder.

            SİGORTALI SAYILMAYANLAR
            Madde 4 - Bu Kanunun uygulanmasında;

            a) Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşlarına prim veya emeklilik keseneği ödemekte olanlar,

            b)  (a) bendinde belirtilen kuruluşlardan malullük veya yaşlılık aylığı ile daimi tam işgöremezlik geliri almakta olanlar veya aylık veya gelir bağlanması için talepte bulunanlar,

            c) 1.7.1976 tarih ve 2022 sayılı Kanuna göre aylık bağlananlar,

            Sigortalı sayılmazlar.

            SİGORTALILIĞIN BAŞLANGICI VE ZORUNLU OLUŞU
            Madde 5 - 2 nci madde kapsamına girenler, 22 yaşını doldurdukları tarihi takip eden yılbaşından itibaren sigortalı sayılırlar. Ancak, 7 nci maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülükleri kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlar.

            Bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz.

            SİGORTALILIĞIN SONA ERMESİ
            Madde 6 - Bu Kanuna göre sigortalı sayılanlardan;

            a) Tarımsal faaliyette bulunanlar, tarımsal faaliyetlerine son verdikleri tarihini takip eden aybaşından,

            b) Diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten,

            c) Aile reisliği sıfatını kaybeden kadınların, bu sıfatı kaybettikleri tarihi takip eden aybaşından,
 
             İtibaren sigortalıları sona erer.

            Köy ve mahalle muhtarları sigortalılıkları sona erenleri, sigortalılığın sona erdiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdürler.

            SİGORTALILARIN KAYIT VE TESCİL YAPTIRMA ZORUNLULUĞU
            Madde 7 - Bu Kanuna göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

            SİGORTALILARI BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ
            Madde 8 - Köy ve mahalle muhtarları sigortalıları, sigortalılıkların başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdürler.

            RESEN TESCİL
            Madde 9 - Bu Kanuna göre sigortalı sayılanlardan sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescillerini yaptırmayanların tescil işlemleri, Kurumca resen yapılır.

            TESCİLDE ESAS ALINACAK KAYITLAR
            Madde 10 - Sigortalıların kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, 21.10.1935 tarih ve 2834 sayılı Kanuna göre kurulan tarım satış kooperatifleri ve birliklerinin, 18.04.1972 tarih ve 1581 sayılı Kanuna göre kurulan tarım kredi kooperatifleri ve birliklerinin, 24.04.1969 tarih ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği (Pankobirlik), Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimlerine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtları esas alınır.
 

İKİNCİ KISIM
SİGORTA YARDIMLARI 
 
BİRİNCİ BÖLÜM
MALULLÜK SİGORTASI

            MALÜLLÜK SİGORTASINDAN SAĞLANAN YARDIM
            Madde 11 - Malullük sigortasından sağlanan yardım, malullük aylığı bağlanmasıdır.

            MALULLÜK
            Madde 12 - Bu Kanunun uygulanmasında çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirdiği tespit edilen sigortalı malul sayılır.

            Şu kadar ki, sigortalılığın başladığı tarihte malul sayılacak derecede hastalık veya arızası bulunduğu önceden veya sonradan tespit edilen sigortalı, bu hastalık veya arızası, nedeniyle malullük sigortası yardımından yararlanamaz.

            Sigortalıların hangi hallerde çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş sayılacakları, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunundaki esaslara göre tespit olunur.

            MALULLÜK AYLIĞINDAN YARARLANMA ŞARTLARI
            Madde 13 - Malullük aylığından yararlanabilmek için;

            a) 12 nci maddeye göre malul sayılmak.

            b) En az beş tam yıl sigorta primi ödenmiş olmak,

            c) Yazılı istekte bulunmak,

            Şarttır.

            Ancak, bu Kanuna göre fiili sigortalılığı devam ederken bir iş kazası veya meslek hastalığı sonucu çalışma gücünün en az üçte ikisini kaybettikleri 12 nci maddenin son  fıkrası hükmüne göre tespit edilenler için bir tam yıl sigorta primi ödemiş olmak yeterlidir.

            MALULLÜK AYLIĞININ HESAPLANMASI
            Madde 14 - Malullük aylığı bağlanmasına hak kazanan sigortalıya 33 üncü maddede belirtilen basamaklardan son defa prim ödediği basamağa ait göstergenin katsayı ile çarpımının % 70’i oranında malullük aylığı bağlanır.

            Sigortalı başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumunda ise bu oran % 80’e çıkarılır.

            MALULLÜK AYLIĞININ BAŞLANGICI
            Madde 15 - Malullük aylığının ödenmesine, maluliyetin tespit edildiği rapor tarihini takip eden aybaşından başlanır.

 
İKİNCİ BÖLÜM
YAŞLILIK SİGORTASI
 
            YAŞLILIK SİGORTASINDAN SAĞLANAN YARDIMLAR
            Madde 16 - Yaşlılık sigortasından sağlanan yardımlar şunlardır:

            a) Yaşlılık aylığı bağlanması,

            b) Toptan ödeme yapılması.

            YAŞLILIK AYLIĞINDAN YARARLANMA ŞARTLARI
            Madde 17 - Yaşlılık aylığından yararlanabilmek için sigortalının;

            a) Kadın ise 50 tam  yıl, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması,

            b) Kurumdan yazılı istekte bulunması,

            Şarttır.

            Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmakla beraber en az 15 tam yıl sigorta primi ödemiş olanlara da kısmi aylık bağlanır.

            YAŞLILIK AYLIĞININ HESAPLANMASI
            Madde 18 - Yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanan sigortalıya, bulunduğu basamakta en az bir tam yıl prim ödemiş olması şartıyla 33 üncü maddede belirtilen basamaklardan son defa prim ödediği basamak göstergesinin katsayı ile çarpımının % 70’i oranında yaşlılık aylığı bağlanır.

            Şu kadar ki;
 
            a) Sigortalının bulunduğu basamakta en az bir tam yıl prim ödememiş olması halinde yaşlılık aylığı bir önceki basamak üzerinden hesaplanır.

            b) Yaşlılık aylığı; sigortalının kadın ise 50, erkek ise 55 yaşından sonra sigortalılığa devamda fazla olan her tam yaş için ve 25 yıldan fazla prim ödediği her tam yıl için % 70 oranı birer artırılarak hesaplanır.

            Yaşlılık aylığı herhalde % 90 oranını geçemez.

            17 nci maddenin son fıkrasına göre bağlanacak kısmi yaşlılık aylığı 25 yıldan eksik prim ödenmiş her tam yıl için % 70 oranı ikişer eksiltilerek hesaplanır.

            YAŞLILIK AYLIĞININ BAŞLANGICI
            Madde 19 -Yaşlılık aylığının ödenmesine sigortalının aylık bağlanması için Kurumdan yazılı istekte bulunduğu tarihi takip eden aybaşından başlanır.

            YAŞLILIK AYLIĞININ KESİLMESİ
            Madde 20 - Yaşlılık aylığı almakta iken, bu Kanun kapsamına tabi çalışanlar, hariç, diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları çalışmaya başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren kesilir.

            Yukarıdaki fıkraya göre yaşlılık aylığı kesilen sigortalılardan işten ayrılarak yaşlık aylığı verilmesi için yazılı istekte bulunanlara eski yaşlılık aylığı istek tarihinden sonraki aybaşından itibaren yeniden ödenmeye başlanır.

            YAŞLILIK SİGORTASINDAN TOPTAN ÖDEME YAPILMASI VE HİZMET İHYASI
            Madde 21 - Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş bulunmakla beraber, malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan sigortalılara; ödedikleri primler, sigortalılıklarının sona ermesi halinde, yazılı istekleri üzerine toptan ödeme şeklinde geri verilir.

            Ancak, bu gibi kimseler, bu Kanuna tabi olarak çalışmaya yeniden başladıkları ve evvelce kendilerine yapılan toptan ödeme tutarını, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak kanuni faizi ile birlikte peşin olarak iade ettikleri takdirde, bu Kanuna göre geçen sigortalılık süreleri geçerli sayılır.
 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÖLÜM SİGORTASI

            ÖLÜM SİGORTASINDAN SAĞLANAN YARDIMLAR
            Madde 22 - Ölüm sigortasından sağlanan yardımlar şunlandır:

            a) Ölen sigortalının eşine, çocuklarına, ana ve babasına aylık bağlanması,

            b) Ölen sigortalının eşine, çocuklarına, ana ve babasına toptan ödeme yapılması,

            c) Ölen sigortalı için cenaze masrafı karşılığı verilmesi.

            ÖLÜM SİGORTASINDAN AYLIK BAĞLAMA ŞARTLARI
            Madde 23 - a) Ölüm tarihinde en az üç tam yıl sigorta pirimi ödemiş olan,

            b) Malullük veya yaşlılık aylığı almakta iken veya yazılı olarak istekte bulunup mallulük veya yaşlılık bağlanmasına hak kazandıktan sonra ölen,

            c) Bağlanmış bulunan malullük veya yaşlılık aylıkları kesilmiş iken ölen,

            d) En az üç tam yıl sigorta primi ödemiş olanlardan 21 inci maddeye göre toptan ödeme isteğinde bulunmakla beraber toptan ödeme yapılmadan ölen,

            Sigortalının hak sahiplerine yazılı istekleri üzerine aylık bağlanır.

            Ancak, sigortalı iken geçirdiği iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölenler için bir tam yıl prim ödemek yeterlidir.

            ÖLÜM AYLIĞININ HESAPLANMASI
            Madde 24 - Sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine bağlanacak aylığın tespit edilmesinde;

            a) Sigortalının almakta olduğu malullük veya yaşlılık aylığı,

            b) Sigortalının bağlanmasına hak kazanmış olduğu malullük veya yaşlılık aylığı veya kısmi yaşlılık aylığı,

            c) Malullük aylığı bağlandıktan sonra kontrol muayenesi sebebi ile aylığı kesilen sigortalı için kesilmiş bulunan malullük aylığı,

            d) Yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra 20 nci madenin birinci fıkrasına göre kesilen aylığı,

            e) Sigortalının üç tam yıl prim ödemekle beraber 15 tam yıl sigorta primi ödemeden ölümü halinde 15 tam yıl sigorta primi ödemiş olanlar gibi 18 inci madde hükmüne göre hesaplanacak kısmi aylığı,

            Esas tutulur.

            Sigortalı, başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda malul sayılarak aylık bağlanmış veya aylığın bağlanmasına hak kazanmış ise (a), (b) ve (C)  bentlerinde esas tutulan aylıklarda bu nedenle yapılan artış oranı dikkate alınmaz.

            Ölüm aylığı, herhalde ölüm aylığının hesaplanmasına esas basamak göstergesi ile katsayının çarpımının % 90’ını aşamaz.

            ÖLÜM AYLIĞININ BAŞLANGICI
            Madde 25 - Ölüm aylığının ödenmesine, sigortalının ölüm tarihini takip eden aybaşından başlanır.

            Malullük veya yaşlılık aylığı almakta iken ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanacak aylığın ödenmesine, sigortalının hak kazandığı son 3 aylık dönemin sona erdiği tarihten başlanır.

            TOPTAN ÖDEME
            Madde 26 - Ölen sigortalının hak sahiplerinden hiçbiri bu Kanuna göre ölüm sigortasından aylık bağlanmasına hak kazanmadıkları takdirde, sigortalının ödediği primler hak sahiplerine toptan ödeme şeklinde geri verilir.

            EŞ VE ÇOCUKLARA, ANA VE BABAYA TAHSİS YAPILMASI
            Madde 27 - Ölen sigortalının tahsis yapılmasına hak kazanan kimselerine aşağıdaki hükümlerde belirtilen oran ve şartlarda aylık bağlanır veya toptan ödeme yapılır.

            Ölen sigortalının 24 üncü madde gereğince tespit edilecek aylığının veya 26 ncı madde gereğince yapılacak toptan ödeme tutarının;

            a) Dul karısına % 50’si; aylık alan çocuğu bulunmaması halinde ise % 75’i,

            b) Sigortalı kadının ölüm tarihinde çalışamayacak durumda malul veya 55 yaşını doldurmuş olup da geçiminin sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen kocasına % 50’si, aylık alan çocuğu bulunmaması halinde ise % 75’i,

            c) 18 yaşını veya ortaöğretim yapması halinde 20, yükseköğretim yapması halinde 25 yaşını doldurmamış veya yaşları ne olursa olsun çalışamayacak durumda malul bulunan erkek çocukları ile herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi bir işte çalışmayan veya buralardan aylık veya gelir almayan yaşları ne olursa olsun evli olmayan kız çocukların her birine % 25’i,

            d) Sigortalının ölüm tarihinde veya sonradan eşine veya çocuklarına yapılması gereken tahsisin toplamı sigortalıya ait tahsisten aşağı olursa artan kısım eşit paylar halinde, geçiminin sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen ana ve babasına, her birinin hissesi sigortalıya ait aylığının en çok % 25’i olacak şekilde,

            Aylık veya toptan ödeme şeklinde verilir.

            Hak sahiplerine bağlanacak aylıklara esas aylık tutarı birinci basamak göstergesinin katsayı ile çarpımının % 50’sinden az olamaz. Bu miktarın, hak sahibi bir kişi ise % 90’ından, iki kişiden fazla ise % 100’ünden az aylık bağlanamaz.

            Sigortalı tarafından evlat edinilmiş, tanınmış veya nesebi düzeltilmiş veya bağlılığı hükme bağlanmış çocukları ile sigortalının ölümünden sonra doğan çocukları bağlanacak aylıktan yukarıda belirtilen esaslara göre yararlanırlar.

            Hak sahibi eş ve çocuklara yapılacak tahsisin toplamı, sigortalıya ait aylık veya toptan ödeme tutarını geçemez. Bu sınırın aşılmaması için gerekirse hak sahiplerinin tahsis miktarından orantılı olarak indirimler yapılır.

            ÖLÜM SİGORTASINDAN BAĞLANAN AYLIĞIN KESİLMESİ
            Madde 28 - Sigortalının dul eşi evlenirse aylığı kesilir. Aylığın kesilmesine yol açan evlenme son bulunca aylık yeniden bağlanır. Sonraki eşinden de aylık almaya hak kazanan dul eşe bu aylıklardan fazla olanı ödenir.

            Sigortalının kız çocuklarına bağlanan aylıklar herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi işlerde çalışmaya başladıkları veya evlendikleri tarihi takibeden dönem başından itibaren kesilir. Aylığın kesilmesine yol açan sebebin son bulması halinde, bu tarihi takibeden aybaşından itibaren herhangi bir sosyal güvelik kuruluşuna tabi bir işte çalışmamak veya buralardan aylık veya gelir almamak kaydıyla yeniden aylık bağlanır.
 
            Sigortalının erkek çocuklarına bağlanan aylıklar; çocuğun 18 yaşını, ortaöğrenim yapması halinde 20 yaşını, yükseköğrenim yapması halinde 25 yaşını doldurduğu tarihe kadar devam eder. Belirtilen yaşları doldurdukları tarihlerde çalışamayacak durumda malul olan çocukların aylıkları, bu yaşları doldurduktan sonra da kesilmez.

            CENAZE MASRAFI KARŞILIĞI
            Madde 29 - Sigortalının veya malullük veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümleri halinde ölen sigortalının ailesine, Kurum Yönetim Kurulunun önerisi ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının onayı ile tespit edilecek tarife üzerinden cenaze masrafı karşılığı ödenir.

            Cenaze gerçek veya tüzelkişiler tarafından kaldırılırsa masrafların belgelere dayanan ve tarifedeki miktarı geçmeyen kısmı bunlara ödenir. Şu kadar ki, yapılan masraflar bu miktardan az olursa artanı sigortalının ailesine verilir.
  

ÜÇÜNCÜ KISIM
MALİ HÜKÜMLER

            PRİM ALINMASI VE YÖNETİM GİDERLERİ
            Madde 30 - Bu Kanun gereğince sigortalılara yapılacak her türlü yardımlarla yönetim giderlerini karşılamak üzere Kurumca bu Kanun hükümlerine göre sigortalılardan prim alınır.

            Yönetim giderleri, Kurumun  2.9.1971 tarih ve 1479 sayılı Kanun ile bu Kanundan doğan genel yıllık gelirlerinin % 10’unu aşamaz.

            PRİM ORANI VE HESAPLANMASI
            Madde 31 - Bu Kanuna göre ödenecek aylık sigorta primi, sigortalının 33 üncü maddede yer alan basamak göstergesinin katsayı ile çarpımının % 15’idir.

            İHTİYATLARIN İŞLETİLMESİ
            Madde 32 - Kurumun bu Kanun hükümlerinin yerine getirilmesi için elde ettiği prim ve prime ilişkin gelirleri, taşınır ve taşınmaz mallar ile iştirak ve diğer gelirlerinden her hesap yılı sonunda her türlü giderlerin indirilmesinden sonra kalan meblağ ihtiyat olarak ayrılır.

            İhtiyatlar;

            a) Faiz haddi yürürlükteki, hükümlere göre en yüksek seviyede olmak şartıyla Devlet bankalarına yatırmak,

            b) Devletin çıkardığı veya kefil olduğu tahvillere yatırmak,

            c) Taşınmaz mallara yatırmak,

            d) 2.9.1971 tarih ve 1479 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde tespit edilen esaslar çerçevesinde kuracağı tüzelkişiliği haiz müesseselere ve şirketlere sermaye olarak koymak veya kurulmuş bulunanların hisse senetlerini ve ortaklık paylarını satın almak,

            Suretiyle işletilir.

            (b) bendi gereğince yatırılacak miktar gelir fazlası olarak birikmiş bulunan meblağın % 40’ını geçemez.

            2.9.1971 tarih ve 1479 sayılı Kanun ile bu Kanuna göre elde edilen gelirler ayrı ayrı değerlendirilir. Bunlar arasında herhangi bir şekilde aktarma yapılmaz. Kurumun genel yönetim giderleri, bu Kanun ile 2.9.1971 tarih ve 1479 sayılı Kanundan doğan yıllık gelirler oranında tevzi edilir.

            2.9.1971 tarih ve 1479 sayılı Kanuna 6.3.1981 tarih ve 2423 sayılı Kanunla ilave edilen ek 6 ncı madde hükümleri bu Kanun için de aynen geçerlidir.

            SİGORTA PRİMİNE VE AYLIKLARA ESAS OLAN BASAMAKLAR
            Madde 33 - Bu Kanuna göre sigortalıların ödeyecekleri primler ve bağlanacak aylıkların hesabında aşağıda tespit edilen basamak göstergelerinin katsayı ile çarpılması suretiyle bulunacak tutarlar esas alanır.

        Birinci basamak                           190
        İkinci basamak                             220
        Üçüncü basamak                         250
        Dördüncü basamak                     280
        Beşinci basamak                         320
        Altınca basamak                           360
        Yedinci basamak                          400
        Sekizinci basamak                       440
        Dokuzuncu basamak                    480
        Onuncu basamak                          520
        Onbirinci basamak                        560
        Onikinci basamak                         600

            Yukarıdaki basamak göstergeleri; geçim endekslerinde, asgari ücretlerde, genel ücret düzeylerinde ve ülkenin ekonomik durumunda meydana gelen değişikliklere Kurumun mali durumu göz önündü bulundurulmak, basamak sayısı sabit kalmak kaydıyla ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa ekli gösterge tablosunun en yüksek gösterge tablosunun en yüksek gösterge rakamını aşmamak üzere Bakanlar Kurulu kararı ile yeniden düzenlenebilir.

            BASAMAK SEÇİLMESİ
            Madde 34 - Sigortalı bu Kanuna sigortalılığın başladığı tarihte 33 üncü maddede belirtilen basamaklardan dilediğini seçer.

            Üç ay içinde basamak seçilmemesi halinde birinci basamak seçilmiş sayılır.

            Gerek bu Kanun gerekse diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamından çıkarak yeniden bu Kanun kapsamına girenlerin, evvelce bu Kanuna göre fiilen prim ödemiş oldukları son basamak üzerinden sigortalılıkları devam eder.

            BASAMAK YÜKSELTİLMESİ
            Madde 35  - Seçtiği, intibak ettirildiği veya yükselttiği basamakta iki tam yılını dolduran sigortalılar, prim borçlarını ödemek ve Kuruma yazılı istekte bulunmak şartıyla istek tarihini takip eden yılbaşından itibaren bir üst basamağa yükselebilirler.

            PRİMLERİN ÖDENMESİ
            Madde 36 - Sigortalı, 31 inci maddede belirtilen prim borcunu ait olduğu yıl içinde Bakanlar Kurulunca tespit edilen dönemlerde ödemek zorundadır.  Kurumun prim alacakları; Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkif suretiyle de tahsil edilebilir.

            Primler, süresi içinde ve tam olarak ödenmezse; ödenmeyen kısmı, ödemenin yapıldığı tarihteki 33 üncü maddede belirtilen basamak göstergesinin yürürlükteki katsayı ile çarpımı sonunda elde edilen tutarın 31 inci maddede yer alan prim oranına göre hesaplanarak tahsil edilir.

            Yangın, su baskını, salgın hastalık ve deprem gibi bir afete uğrayan ve bunu belgeleyen sigortalılar tarafından süresinde ödenmeyen primler hakkında bir yıl süreyle ikinci fıkra hükmü uygulanmaz.

            ÖDENMEYEN PRİMLER İÇİN KURUMCA DÜZENLENECEK BELGELER
            Madde 37 - Bu Kanuna göre alınacak sigorta primlerinin ödenmesi için Kurumca sigortalıya yapılacak bildiri üzerine prim borçları ödenmezse, Kurumca düzenlenen ve sigortalının prim borcu miktarını gösteren belgeler resmi dairelerin usulüne göre verdikleri belgeler hükmünde olup, icra ve iflas dairelerince bunların tabi oldukları hükümlere göre işlem yaplır.

            YERSİZ OLARAK ALINAN PRİMLERİN GERİ VERİLMESİ
            Madde 38 - Yanlış ve yersiz olarak alındığı anlaşılan primler, alındığı tarihten itibaren 10 yıl geçmemiş ise sigortalıya geri verilir.

            Primler geri verilenlerin, primleri iptal edilen çalışmaları dolayısıyla kurumca malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından verilmekte olan aylıklarının ödenmesi, bu sebeple gerekli tahsis ve ödeme şartlarını yitirmiş olurlarsa durdurulur.

            Şu kadar ki, daha önce sağlanan yardımlara ilişkin giderler ilgililerden geri alınmaz.

            VERGİ, RESİM, HARÇ, FON VE KATILMA PAYI MUAFİYETİ
            Madde 39 - a) Bu Kanuna göre sigortalılardan tahsil edilen primler ile sair şekilde elde olunan gelirler ve 32 nci maddenin (d) bendi uyarınca kurulan müessese ve iştiraklerden sağlanan hak ve gelirler,

            b) Bu Kanuna göre sigortalılara ve hak sahiplerine verilen aylıklar ve yapılan yardımlar,

            c) Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasından doğan Kuruma ait taşınır ve taşınmaz mallar, bunların alım ve satım işlemleri ile kurumun hizmet gereği ihtiyaç duyduğu ve Türkiye’de temini mümkün olmayan malların ithali, kiralanması,

            d) Bu Kanunun uygulanması sebebiyle Kurumun taraf olduğu dava ve icra takipleri ile ilanları,
 
            e) Bu Kanunla ilgili olarak kurumca yapılan bütün işlemler ve bu işlemler için ilgililere verilmesi veya bunlardan alınması gereken yazı ve belgeler ve bunların suretleri,

            İthalde alınan vergi ve resimler dahil her türlü vergi, resim ve harçlar ile Kurumun doğrudan doğruya hizmetlerinden faydalanmadığı fon ve kuruluşlara katkı paylarından muaftır.
 

DÖRDÜNCÜ KISIM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

            RAPORLAR
            Madde 40 - Sigortalıların ve hak sahiplerinin malullük hallerinin tespitinde Sosyal Sigortalar Kurumu sağlık tesislerinin sağlık kurulları ile genel bütçeye dahil dairelere ait hastanelerin sağlık kurullarınca verilecek raporlarda belirtilen hastalık ve arızalar esas tutulur.

            Raporları yeterli görülmeyenler Kurumca yeniden muayene ettirilebilir.

            İlgililer durumlarının tespitinde son muayene raporu esas tutulur.

            Yukarıda belirtilen raporlar üzerine Kurumca verilen karara ilgililer tarafından itiraz edilirse, durum Sosyal Sigortalar Kurumu Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

            Sosyal Sigortalar Kurumunca yerine getirilen bu hizmetin karşılığı, anılan Kurumun ücret tarifesi üzerinden ödenir. 

            KONTROL MUAYENESİ
            Madde 41 - Kurum, 14 üncü maddeye göre malullük aylığı bağlanan sigortalıları ve 27 nci maddeye göre aylık bağlanan çalışamayacak durumda malul koca veya çocukları, kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını dolduruncaya kadar kontrol muayenesine tabi tutabilir.

            Yapılan kontrol muayenesi sonucu; malullük durumunun kalktığının anlaşılması halinde ödenmekte olan aylıklar kesilir.

            Kabul edilir bir özürü olmadığı halde kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihi takip eden aybaşına kadar yaptırmayanların aylıklarının ödenmesi, kontrol muayenesi için tarihten sonraki aybaşından başlanarak durdurulur.

            Kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten başlayarak üç ay içinde yaptıran ve malullük halinin devam ettiği tespit edilenlerin aylıkları, ödemenin durdurulduğu tarihten başlanarak tekrar verilir.

            Kontrol muayenesini kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten üç ay geçtikten sonra yaptıran ve malullük halinin devam ettiği tespit edilenlerin  durdurulan aylıkların rapor tarihini takip eden aybaşından başlanarak ödenir.

            AYLIKLARIN BİRLEŞMESİ
            Madde 42 - Hem malullük hem de yaşlılık sigortasından aylık bağlanmasına hak kazanan sigortalıya bu aylıklardan yüksek olanı, aylıklar eşitse yalnız yaşlılık aylığı bağlanır.

            Malullük sigortasından aylık bağlanmasına ve yaşlılık sigortasından toptan ödeme yapılmasına hak kazanan sigortalıya yalnız malullük aylığı verilir.

            AYLIKLARIN ÖDENMESİ
            Madde 43 - Sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince bağlanan aylıklar, üç ayda bir peşin olarak verilir. Aylığın başlama tarihi ile ilk üç aylık dönem arasındaki haklar ayrıca ödenir.

            Peşin ödenen üç aylık, durum değişikliği veya ölüm halinde geri alınmaz.

            HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ
            Madde 44 - Bu Kanuna tabi olarak geçen hizmet süreleri ile;

            a) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve aynı Kanunun Geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıklarına,

            b) 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa,

            c) 1479 sayılı Bağ-Kur Kanununa,

            d) Diğer sosyal güvenlik kanunlarına,

            Tabi olarak geçen hizmet süreleri 24.5.1983 tarih ve 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre birleştirilir.

            AVANS VERİLMESİ
            Madde 45 - Malullük, yaşlılık veya ölüm sigortalarından aylık bağlanması veya toptan ödeme işlemlerine başlanmış bulunan ve aylığa veya toptan ödeme yapılmasına hak kazandığı anlaşılan sigortalıya veya hak sahiplerine, işlemlerin gecikmesi halinde, gecikilen her ay için birinci basamak göstergesinin katsayı ile çarpılması sonucu bulunacak tutarın % 50 sini geçmeyecek şekilde ve ilerideki alacaklarından mahsup edilmek üzere avans verilebilir.

            YOL PARASI VE ZARURİ GİDERLER
            Madde 46 - Sigortalılarla bunların ölümleri halinde hak sahiplerinin;

            a) Malullük durumlarının tespiti,

            b) Verilen raporların Kurumca yeterli görülmemesi sebebiyle yeniden muayenesi,

            c) Kontrol muayenesi,

            Dolayısıyla Kurumca bir yerden başka bir yere gönderilmesi halinde, bunların veya lüzum görülmesi üzerine bunlara refakat edecek kimselerin gidiş-dönüş yol paraları ile zaruri giderleri Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onanacak bir tarifeye göre Kurumca ödenir.

            İlgililerin isteği veya itirazı üzerine Kurumca muayeneye gönderilenlerin bu istek veya itirazlarının doğru olduğu anlaşıldığı takdirde bunlara ve rerafkatçilerine de gidiş-dönüş yol paraları ve zaruri giderleri ödenir.

            ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARIN SORUMLULUĞU
            Madde 47 - Üçüncü şahısların suç sayılır hareketi ile bu Kanunda sayılan yardımların yapılmasını gerektiren bir durumun doğması halinde Kurum, sigortalı veya hak sahiplerine bu Kanunda belirtilen gerekli yardımları yapar.

            Ancak, Kurum bu yardımların tutarı için üçüncü kişileri rücu eder.

            SAVCILIKTAN BİLGİ İSTENMESİ
            Madde 48 - Kurum, bu Kanunda belirtilen sigorta olayları dolayısıyla yapılan soruşturmaların sonucu hakkında, Cumhuriyet savcılıklarından bilgi isteyebilir.

            BİLDİRME
            Madde 49 - Kurum, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için gerekli belgeler tamamlanınca, bağlanacak aylıkları ve yapılacak toptan ödemeleri hesap ve tespit ederek en geç üç ay içinde ilgililire yazı ile bildirir.

            BİLGİ VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ
            Madde 50 - 10 uncu maddede belirtilen merci, kurum, kuruluş, kooperatifler ve birlikleri ile şirket ve bankalar Kurumun isteği üzerine her türlü bilgi ve belgeyi vermekle yükümlüdürler.

            YAŞ
            Madde 51 - Malullük, yaşlılık, ölüm sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili hükümlerin uygulanmasında, sigortalının ve hak sahiplerinin, sigortalının bu Kanuna ilk defa tabi olduğu tarihte nüfus kütüğüne kayıtlı bulunan doğum tarihi, sigortalının bu Kanuna ilk defa tabi olduğu tarihten sonra doğan çocuklarının da nüfus kütüğüne ilk olarak yazılan doğum tarihleri esas tutulur.
 
            Nüfus kayıtlarında doğum ay ve günleri yazılı olmayanlar 1 Temmuzda, doğum ayı yazılı olup da günü yazılı olmayanlar o ayın birinde doğmuş sayılır.

            SİGORTA YARDIMLARININ HACZEDİLEMEYECEĞİ
            Madde 52 - Bu Kanun gereğince bağlanacak aylıklar ve sağlanan yardımlar nafaka borçları dışında haciz veya başkasına devir ve temlik edilemez.

            Ancak, sigortalılara veya hak sahiplerine Kurumca fuzulen ödendiği anlaşılan her türlü yardımlar 38 inci maddenin son fıkrası saklı kalmak kaydıyla, ilgililerin sonraki her çeşit istihkaklarından kesilmek suretiyle geri alınır.

            KURUM MEMURLARININ TEFTİŞ YETKİLERİ
            Madde 53 - Kurumun teftişe yetkili memurları bu Kanunun uygulanması bakımından; İş Kanununda belirtilen teftiş, kontrol ve denetleme yetkisine haizdirler.

            TEBLİGAT
            Madde 54 - Bu Kanun gereğince yapılacak bildirimler hakkında 11.2.1959 tarih ve 7201 sayılı Tebligat hükümleri uygulanır.
 
            UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜM YERİ VE ZAMANAŞIMI
            Madde 55 - Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde veya bu davalarda bakmakla görevli mahkemelerde görülür.

            Bu Kanuna dayanılarak Kurumca açılacak tazminat ve rücu davaları 10 yıllık, prim alacakları davaları ise 5 yıllık zamanaşımına tabidir.
 
             Şu kadar ki, zamanaşımı nedeniyle prim ödenmeyen süreler, sigortalılık süresinden sayılmaz ve bu süreler için herhangi bir sigorta yardımı yapılmaz.

            YÖNETMELİKLER
            Madde 56 - a) Sigortalıların tescili ile ilgili işlemler, başvurma ve uymak zorunda oldukları usul ve esasları,

            b) Primlerin hesaplanması, ödenmesi ve tahsili usulleri,

            c) Borçlanma ve primlerinin tahsili, usul ve esasları,

            d) İsteğe bağlı sigortaya tabi olanların prim ödeme usul ve esasları,

            e) Sigortalıların hangi hallerde çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş ve hangi hallerde başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda sayılacakları ile malullük halinin tespitinde esas alınacak raporlarla ilgili işlemler,

            f) Aylıkların ödenme usul ve esasları,

            g) Bu Kanun hükümlerinin uygulama usul ve esasları,

            Hazırlanacak yönetmeliklerle tespit olunur.

            Bu maddede belirtilen yönetmelikler bu Kanunun yayımı tarihinden başlayarak en geç bir yıl içinde çıkarılır ve Resmi Gazetede yayımlanır.

            İTİRAZ
            Madde 57 - Sigortalılar ve hak sahipleri, bu Kanun hükümlerinin uygulanması hakkında Kurumca yapılacak tespit ve kararlara karşı bildirim tarihinden sonraki bir yıl içinde görevli mahkemeye başvurabilirler.

            İtirazlar, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasını durdurmaz.

            LİRA KESİRLERİ
            Madde 58 - Bu Kanuna göre sigortalılardan tahsil edilecek her türlü primler ile sigortalılara ve hak sahiplerine yapılacak bütün ödemelerin hesabında, lira kesirleri liraya çıkarılır.

            HAKKIN DÜŞMESİ
            Madde 59 - Bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça ölüm sigortası hakları, hakkı doğuran olay tarihinden başlayarak beş yıl içinde istenmezse düşer.

            Ancak, beş yıl geçtikten sonra istekte bulunanların bu Kanunun 27 inci maddesine göre kazandıkları aylık hakları, istek tarihini takip eden ödeme dönemi başından başlanarak verilir.

            İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK
            Madde 60 - Tarımsal faaliyette bulunanlar ile bunların yanında aile mensubu olarak ücretsiz çalışmakla beraber bu Kanunun 4 üncü maddesi kapsamı dışında kalanlardan 18 yaşını doldurmuş olanlar Kuruma yazılı olarak başvurma suretiyle isteğe bağlı sigortalı olabilirler.

            Zorunlu sigortalılıkları sona erenler, 4 üncü madde kapsamı dışında kalmak şartıyla evvelce prim ödemiş oldukları son basamak üzerinden sigortalılıklarını isteğe bağlı sigortalı olarak devam ettirebilirler.

            MÜEYYİDELER
            Madde 61 - 7 nci maddede belirtilen süreyi üç ay geçirmiş olan sigortalılar hakkında 3000 liradan 4500 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

            KANUNUN UYGULANMASI
            Madde 62 - Bu Kanunun  2.9.1971 tarih ve 1479 sayılı Kanunla kurulmuş bulunan Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu (Bağ-Kur) uygular.

            Kanunun uygulanmasında, 10 uncu maddede belirtilen merci, Kurum, kuruluş, kooperatifler ve birlikleri ile şirket ve bankalara Bakanlar Kurulunca görev verilebilir.

            SİGORTALILARIN BORÇLANMASI 
            Geçici Madde 1 - Bu Kanuna göre sigortalı olanlardan bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kadın iseler 40, erkek iseler 45 yaşını geçenler, sigortalı oldukları tarihten geriye doğru en çok 10 yıllık süreyi mecburi sigortalılık kapsamına girdikleri tarihten itibaren iki yıl içinde talepte bulunmak kaydıyla borçlanabilirler.

            Şu kadar ki, diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmet süreler ile bu Kanuna göre borçlanılacak hizmet süreleri toplamı 10 yılı geçemez.

            Borçlanılan sürelere ilişkin primler talep tarihinde geçerli prim tutarları esas alınmak suretiyle sigortalının bulunduğu basamak üzerinden hesaplanır.  Borçlanılan tutarın, bu hakkın doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde ödenmesi şarttır. Bu süre içerisinde primi ödenmeyen süreler hizmetten sayılmaz.

            Borçlanılan süreler yaşlılık aylığı bağlanmasında borcun bittiği tarihten itibaren bir yıl geçtikten sonra hizmet süresi olarak değerlendirilir.

            Yukarıdaki hükümler uyarınca, borçlanılacak süreler diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi bir işe girerek o Kanuna tabi kurum veya kuruluşlardan aylığa hak kazananların 24.5.1983 tarih ve 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre birleştirilecek hizmetlerine dahil edilemez. Bu suretle dikkate alınmayan  sürelere ait borçlanma primleri talep halinde sigortalıya geri verilir.

            BAŞKA KURUMDA GEÇEN HİZMETİN İHYASI
            Geçici Madde 2 - 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile aynı Kanunun geçici 20 nci maddesine göre daha önce sigortalı olup da primlerini toptan ödeme şeklinde geri alanlardan bu Kanuna göre sigortalı olanlar, toptan ödeme yapılan süreleri belgeledikleri takdirde bu süreleri borçlanabilirler.

            İhya edilen sürelere ilişkin primler talep tarihinde geçerli prim tutarları esas alınmak suretiyle sigortalının bulunduğu basamak üzerinden hesaplanır.  Hesaplanan tutarın talep tarihinden itibaren üç yıl içinde ödenmesi şarttır. Bu süre içerisinde primi ödenmeyen süreler hizmetten  sayılmaz.

            MUHTARLARIN BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ
            Geçici Madde 3 - Muhtarlar, bu Kanunun Bakanlar Kurulunca uygulanmaya konulduğu tarihlerde sigorta kapsamında bulunanları en geç altı ay içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdürler.

            UYGULAMA ALANI
            Geçici Madde 4 - Bu Kanunun uygulanması, yayımını takip eden yılbaşından itibaren en geç on yıl içinde bütün bölgeleri, illeri ve ürün çeşitlerini kapsayacak şekilde tamamlanır.

            Bu Kanun hükümlerinin öncelikle hangi bölgelerde veya hangi illerde veya hangi ürünleri üretenlere uygulanacağı Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır.

            KURULUŞ MASRAFLARI
            Geçici Madde 5 - Bu Kanunun uygulanması için kuruluş ve yönetim giderlerinin karşılanmasında yardımcı olmak üzere gerekli ödenek, beş yıl süreyle yıllık bütçelerde Maliye Bakanlığı yedek ödenek tertibine konur.

            KURULUŞ SAHFASI GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
            Geçici Madde 6 - 30 uncu maddenin ikinci fıkrasına göre terfik edilen yönetim giderleri, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren on yıl süreyle % 15’i aşamaz.

            YÜRÜRLÜK
            Madde 63 - Bu Kanun 1 Ocak 1984 tarihinde yürürlüğe girer.

            YÜRÜTME
            Madde 64 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.