İmar Kanunu  
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler 

            HALİHAZIR, HARİTALARIN, İMAR PLANLARININ VE YAPI PROJELERİNİN HAZIRLANMASI VE UYGULANMASI 
            Madde 38-Halihazır harita ve imar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni mesuliyetini; uzmanlık, çalışma konuları ve ilgili kanunlara göre, mühendisler, mimarlar, şehir plancıları deruhte ederler. 

            Yapıların, mimari, statik, ve her türlü plan, proje resim ve hesaplarının hazırlanması ve bunların uygulanmasıyla ilgili fenni mesuliyetleri, uzmanlık konuları ve ilgili kanunlarına göre mühendisler ve mimarlar deruhte ederler. 

            YIKILACAK DERECEDE TEHLİKELİ YAPILAR 
            Madde 39-Bir kısmı veya tamamının yıkılacak derecede tehlikeli olduğu belediye ve valilikler tarafından tespit edilen yapıların sahiplerine tehlike derecesine göre bunun izalesi için belediye veya valilikçe on gün içinde tebligat yapılır. Yapı sahibinin bulunmaması halinde binanın içindekilere tebligat yapılır. Onlar da bulunmazsa varakası tebliğ yerine kaim olmak üzere tehlikeli yapıya asılır ve keyfiyet muhtarla birlikte bir zabıtla tespit edilir.  

            Tebligatı müteakip süresi içinde yapı sahibi tarafından tamir edilerek veya yıktırılarak tehlike ortadan kaldırılmazsa bu işler belediye veya valilikçe yapılır ve masrafı %20 fazlası ile yapı sahibinden teslim edilir. 

            Alakalının fakruhali tevsik olunursa masraf belediye veya valilikçe bütçesinden karşılanır. Tehlike durumu o yapı ve civarın boşaltılamasını icapettiriyorsa mahkeme kararına lüzum kalmaksızın zabıta marifetiyle derhal tahliye ettirilir. 

            KAMUNUN SELAMETİ İÇİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 
            Madde 40- Arsalarda, evlerde ve sair yerlerde umumun sağlık ve selametini ihlal eden, şehircilik, estetik veya trafik bakımından mahzurlu görülen enkaz veya birikintilerin, gürültü ve duman tevlideden tesislerini hususi mecra, lağım, çukur, kuyu mağara ve benzerlerinin mahzurlarının giderilmesi ve bunların huzuruna meydan verilmemesi ilgililerce tebliği edilir. 

            Tebliğde belirtilen müddet içinde tebliğe riayet edilmediği taktirde belediye veya valilikçe mahzur giderilir; masrafı %20 fazlasıyla arasa sahibinden alınır veya mahzur tevlit edenlerin faaliyeti durdurulur. 

            ARSALARIN YOLA BAKAN YÜZLERİ 
            Madde 41-Belediyeler veya valiliklerce belirli yollar üzerinde mahzurlu bina bulunan veya binasız arsaların yola bakan yüzlerinin tayin edilen tarzda kapatılmasına karar vermeye selahiyetlidir. Bu taktirde gayrimenkullerin sahipleri, belediye veya valilikçe verilen müddet içinde bu yerleri kapatmaya mecburdurlar. Bu mükellefiyete uyulması halinde belediye veya valilikçe gereği yapılarak masrafı arsa sahibinden tahsil edilir. 

            CEZA HÜKÜMLERİ 
            Madde 42-Ruhsat alınmadan veya ruhsat veya eklerine veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapı sahibine ve müteahidine, istisnalar dışında özel parselasyon ile hisse karşılığı belirli bir yer satan ve alana 500.000TL. ‘dan 25.000.000 liraya kadar para cezası verilir. Ayrıca fenni mesule bu cezaların 1/5’i uygulanır. 

            Birinci fıkrada belirtilen fiillere dışında bu kanunun 28,33,34,39 ve 40 ‘ıncı maddeleri ile 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen mal sahibine, fenni mesule ve müteahhide 500.000TL. ‘dan 10.000.000 liraya kadar para cezası verilir. 

            Birinci ve ikinci fıkrada belirtilen fiillerin tekrarı halinde para cezaları bir katı arttırılarak verilir. 

            Yukarıdaki fıkralarda gösterilen cezalar, ilgisine göre doğrudan doğruya belediyeler veya en büyük mülki amir tarafından verilir. 

            Bu cezalara karşı cezanın tebliğinden itibaren yedi gün içinde sulh ceza mahkemesi itiraz edebilir. İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak sonuçlandırılır. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. 

            İlgili idarenin Cumhuriyet Savcılığı aracılığı ile sulh ceza mahkemesine başvurması üzerine, bu mahkemelerce ayrıca, yukarıdaki fıkralara göre ceza verilen fenni mesuller ve müteahhitler hakkında bir yıldan beş yıla kadar meslekten men cezası da hükmolunur. 

            Bu husustaki mahkeme kararı ilgili idarelerce Bakanlığa ve meslek mensubunun bağlı olduğu meslek teşekkülüne bildirilir.  

            Bu maddeye göre belediyelerce verilen cezalar dolayısıyla tahsil olunan paralar belediye bütçesine irad kaydolunur. 

            YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER 
            Madde 43- a) 9.7.1956 tarih ve 6785 sayılı İmar Kanunu ve 1605 sayılı Kanun ile ek ve eğişiklikleri, 
            b)11 Ocak 1963 tarih ve 141 sayılı Bursa merkez ilçesindeki Gedik ve Zeminlerin Tasfiyesine Dair Kanun, 
            c)28.5.1928 tarih ve 1351 sayılı Kanun (menkul ve gayrimenkulleri, varsa iştirakleri, bütçesi, gelirler ve personelin özlük hakları ile birlikte Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına bağlanır.) 
            d)3.6.1937 tarih ve 3196 sayılı Kanun, 
            e)18.1.1966 tarih ve 710 sayılı Kanun, 

            İle ilgili kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır. 

            YÖNETMELİK 
            Madde 44- I -a) Enerji, sulama, tabi kaynaklar, ulaştırma ve benzeri hizmetlerle ilgili tesisler ve müştemilatından hangileri için ruhsat alınacağı, 
            b) İmar planında okul, camii, sağlık, spor, sosyal ve kültürel tesisiler ile kamu kuruluşların yapıları için ayrılacak yerler ve bu konu ile ilgili değer hususlar, 
            c) Arazi ve arsa düzenlemesinin uygulanma şekli ve şartları, 
            d) Ruhsata tabi olmayan yapılarda uyulacak esaslar, 
            e) Müteahhit sicillerinin şekli ve şartları, 
            f) İmar planı yapımı ve değişiklikleriyle ilgili kriterlerin tespiti ve imar ile ilgili diğer hususlar, 
            g) İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilmeyen yerlerde yapılacak ifrazların asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri, 
            h) Yeminli serbest mimarlık ve mühendistlik bürolarının teşkili, bu bürolarda çalışacak personelin nitelikleri, hizmet karşılığı ücretkarşılığı ücret tarifesi, çalışma esasları ve diğer hususlar, 
            i) Yerleşme alanlarıyla ilgili genel esaslar, 
            j) Halihazır harita alımı ve imar planlarının yapımını yükümlenecek müellif ve müellif kuruluşların ehliyet durumlarının yeniden düzenlenmesine ait esaslar, 

            Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. 

            II- 38 inci medde de sayılan sorumluların dışında kalan fen adamlarının  görev, yetki ve sorumlulukları Bakanlık ve Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca birlikte çıkarılacak yönetmelikte yetki sınırları dahilinde tespit edilir. 

            III-Otopark ayrılması gereken bina ve tesisler ile diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte tespit edilir. 

            Otopark yapılmasını gerektiren bina ve tesislerin neler olduğu, otopark ihtiyacının miktar, ölçü ve diğer şartları ile bu ihtiyacın nasıl tespit olunup giderileceği ise, bu yönetmelikte belirtilir.  

            MÜCAVİR ALAN 
            Madde 45-Mücavir alan sınırları belediye meclisi ve il idare kurulu kararına dayanarak vilayetlerce Bakanlığa gönderilir. Bakanlık bunları inceleyerek aynen veya değiştirerek tasdik etmeye veya değiştirilmek üzere iadeye yetkilidir. 

            Mücavir alanın ilgili belediye sınırına bitişik olması gerekmez. Ayrıca, bu alanlar köyleri de ihtiva edebilir. Mücavir alandan çıkarılma da aynı usule tabidir. Bakanlık gerekli gördüğü hallerde mücavir alana alma veya çıkarma hususunda resen karar verebilir. 

ALTINCI BÖLÜM
2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu ile ilgili hükümler  

            Madde 46-Bu kanunda 2960 sayılı Boğaziçi Kanunun 6 ıncı maddesine göre kurulan organlar kaldırılmıştır. Bu kuruluşların görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilen çerçeve dahilinde İstanbul Büyükşehir ve İlgili ilçe Bakanlıklarınca yürütülür. 

            Şöyle ki:2960 sayılı Boğaziçi Kanunun 2 nci maddesinde belirlenen ve 22/7/1983 onay tarihli plana göre Boğaziçi alanında gösterilen “Boğaziçi Sahil Şeridi” ve öngörünüm” bölgelerindeki uygulamalar İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca yapılır. 

            Madde 47-2960 sayılı Boğaziçi Kanunun 3 üncü maddesinin “f”ve “g” fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 

            f)Boğaziçi alanında mevcut planda nüfus ve yapı yoğunluğu gözönüne alınmak kaydıyla plan değişikliği yapılabilir. 

            g) Boğaziçi görünün bölgesinde parsel büyüklüğü 5.000metrekaraden az olmamak ifraz işlemleri yapılmamak ve T.A.K.S. (Taban Alanı Kat Sayısı= azami %6 ve 2 katı (h= 6.50 m. irtifaı) geçmemek şartı ile "konut" inaatı yapılabilir. Blok adedi serbesttir. 

            Orman, koru ağaçlandırma ve yeşil alanlarda yukarıda asasa tabidir. Yalnız bu alanların tabi vasıflarının korunmasına özen gösterilir. 

            Ancak kat alanı ve irtifa ne olursa olsun İmar Kanunun ilgili meddelerine göre yapı sahipleri ruhsat ve iskan alma mecburiyetinde olup, bu işlemler yanlızca İstanbul Büyükşehir Belediyesince avan ve tatbikat projelerine göre yapıllır. 

            Madde 48- 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 

            Madde 10- “Gerigörünüm” bölgesinde Taban Alan Kat Sayısı (T.A.K.S.) azami %15 ve 4 katı ( H:12.50 m. irtifatı), “Etlilenme” bölgesinde ise gene Taban Alanı Kat Sayısı (TA.K.S.) %15 ve 5 katı ( H:15.50 irtifatı) geçmemek şartı ile konut yapılabilir. Daha önce belediyeye bilabedel terk edilmiş veya edilecek olanlar bu hesaba dahil edilir. Hesabat brüt alan üzerinden yapılır . 1/1/1982 den sonra alınmış “Yüksek Anıtlar Kurulunun” kararı ile 22/7/1983 onay tarihli planda kazanılmış haklar sakldır. 

            Ancak, kat alanı ve irtifa ne olursa olsun İmar Kanunun ilgili maddelerine göre yapı sahipleri ruhsat ve iskan alma mecburiyetinde olup, bu işlemler yanlızca ilgili ilçe Belediye Başkanlıklarınca avan ve tatbikat projelerine göre verilir. 

            Gerekli görüldüğü taktirde “Boğaziçi Alanı “içinde yapılan planların revize edilmesi “gerigörünüm” ve “etkileme” bölgelerinde 3030 sayılı Kanuna göre, “sahil şeridi” ve “öngörünüm” bölgelerinde İstanbul Büyükşehir Belediyesince hazırlanacak Belediye Meclisinin kararı ve Belediye Başkanın onayından sonra “Boğaziçi Yüksek Koordinasyon Kurulu onayı ile yürürlüğe girer. 

            İlgili kamu kurum ve kuruluşları ile meslek kuruluşları, Büyükşehir Belediye Başkanlığında bir ay süre ile ilan edilen “Sahil Şeridi” ve “Öngörünüm” bölgeleri ile ilgili planlara itiraz edebilir. Ancak itirazlar yürürlüğü durdurmaz. Belediye Başkanlığı planı itirazları ile inceler ve görünüşünü de ekleyerek Belediye Meclisine sunar. Belediye Meclisi durumu bir ay içinde incelenerek karar varılır. Netice, Büyükşehir Belediye Başkanın ve Boğaziçi İmar Koordinasyon Kurulunun onayı ile kesinleşir. 

            Plan değişiklikleri de aynı usule göre yapılır. 

            İmar Yüksek Koordinasyon Kurulu : Başbakan veya görevlendireceği Başbakan Yardımcısı veya bir devlet bakanı başbakanlığında Milli Savunma, Bayındırlık ve İskan, Kültür ve Turizm, Ulaştırma, Tarım Orman ve Köyişleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından oluşur. Kurulun sekreterya görevini Bayındırlık ve İskan Bakanlığı yürütür. 

            Boğaziçi İmar Müdürlüğünün bütçesi, personeli ve gelirleri de İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına aktarılır. 

YEDİNCİ BÖLÜM
Geçici Hükümler Ve Yürürlük, Yürütme 

            YAPILARIN AMACINDA KULLANILMASI 
            Geçici Madde 1- Herhangi bir sahada bulunan ve 2981 sayılı Kanun yürürlüğünden sonra yapılan yapılar bölgenin teşekkül şartlarına, imar planı esaslarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz. Bu gibi yapılar Kanunun yayımı tarihinden itibaren 3 ay içinde inşa ektirilenlerce eski şekline getirilir. Aykırılık bu süre sonunda düzeltilmezse Belediye veya valilikçe yapılır ve yaptırılır ve masrafı %20 fazlası ile yapı sahibinden tahsil edilir. 

            BAŞKA AMAÇLA KULLANILAN OTOPARK YERİ 
            Geçici Madde 2- Kanun yürürlüğe girdiği tarihten önce yapı kullanma izni alınıp, ruhsat ve eklerine aykırı olarak başka maksatlara tahsisi edilmiş ve 2981 sayılı Kanun kapsamına girmeyen otopark yerlerinden otopark yerlerinden otopark yönetmeliğine göre otopark tahsisi gerekenleri hakkında 37 inci maddenin son fıkrasına göre işlem yapılır. 

            ÖNCE VERİLEN RUHSAT VE İZİNLER 
            Geçici Madde 3- Kanun yürürlüğe girdiği tarihten önce imar plan ve mevzuatına uygun olarak verilen ruhsat ve izinler geçerlidir. 

            MÜŞTEREK GİRİŞ 
            Geçici Madde 4-Kanun yürürlüğe girmeden önce tapuda müşterek giriş olarak tescil edilip fiilen kamu tarafından yol olarak kullanılan tapu kaydı yol olarak terkin edilmeyen gayrimenkullerin imar planına kamu hizmet ve tesislerine ayrılanları belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulu kararı ile muvafakat aranmaksızın imar planındaki tahsis amacına uygun olarak tapuda terkin edilir. 

            ÖRFÜ BELDE, PAFTOS
            Geçici Madde 5-Belediye hudutları ve mücavir alan dışında bulunan gedik ve zeminler ( örfü belde -patfors) tamamen yıkılıp yok olarak (müntafi ve münhedim) varlıklarını kaybedip, kaybetmediklerine bakılmaksızın bu kanun hükümlerine göre tasfiye olunurlar. 

            Tasfiyeye tabi tutulan taşınmaz mallardaki zemin hakları bedele çevrilmiştir. 

            Zemin hakkı bedeli, ait olduğu taşınmaz malın zemine ait son emlak vergi değerinin 1/5idir. Bu şekilde belirlenecek zemin hakkı bedeli, tapu idaresince gedik sahibinin müracaatı halinde zemin hakkı sahibi adına emaneten milli bir bankaya yatırılır. Müracaat edilmediği taktirde zemin sahibi lehine kanuni ipotek tesis edilir. 

            Zemin hakkı bedelinin ¼’ü peşin, bakiyesi en geç üç yıl içinde yıllık eşit taksitlerle ödenir ve bu bedele bankaca vadesiz mevzuat faizi uygulanır . Peşin miktar ve taksitler 40.000 TL.’ dan az olamaz. Bu işlemlerden sonra tapu sicilinde gerekli terkin ve tashillerin resen yapılır.  

            Bankaya emaneten yatırılan veya ipotekle temin edilen zemin hakkı bedeli üzerindeki iddialar genel hükümlere tabidir. 

            Geçici Madde 6- 2981 sayılı Kanuna göre düzenlenmiş ve tasdik edilmiş olan ıslah imar planlarının uygulanmasında, inşaat ruhsatı verilmesine ilişkin şart ve şekilleri tespite, belediye ve mücavir alanlar içinde belediyeler, dışında valilikler yetkilidir. 

            Geçici Madde 7- İstanbul ve Çanakkale Boğazında 2981 sayılı imar Affı Kanununa göre başvurulan yapılar, aynı kanunun 3 üncü maddesinin İstanbul ve Çanakkale Boğazları ile ilgili kısmı 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanun ile 2981 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin (f) fıkrasına göre bitmiş olmaları koşulu ile ve 5 misli bina inşaat harcı alınarak af kapsamına dahil edilir.aynı Kanunun  ilgili ekili cetveline göre harç ayrıca tahsil edilir. Afla ilgili Boğaziçi alanındaki tespit ve değerlendirme işlemleri mutlaka ilgili belediyelerce yapılır ve en geç 6 ay içinde tamamlanarak sonuçlanır. 

            Boğaziçi alanında mevcut çekme katlar aynı gaberi içinde kalmak şartı ile tam kata iblağ edilir. Ancak teras kullanma hakkı daha önce tapuya tescil edilmemiş olan çatı katı malikleri emlak vergisi için beyan edilen daire bedelinin daire metrekaresine bölünerek bulunan bir metrekare değerinin kazanılan alan ile çarpımı sonucu bulunan değeri hisse nispetlerine göre diğer kat maliklerine öder. Kendileri bulamadıkları taktirde bu bedel isimlerine milli bir bankaya yatırılır.  

            YÖNETMELİKLERİN ÇIKARILMA SÜRESİ 
            Geçici Madde 8- Bu kanunu uygulanmasını gösteren yönetmelikler Kanunun yayımından itibaren en geç 6 ay içinde çıkarılır. 

            YÜRÜRLÜK
            Madde 49- Bu Kanunun 43/b,c,d,e, 46;47 ve 48 inci maddeleri ile geçici 7 nci maddesi yayımı tarihinde; diğer maddeleri yayımını takiben 6 ay sonra yürürlüğe girer. 

            YÜRÜTME 
            Madde 50- Bu kanun hükümleri Bakanlar Kurulu yürütür.