Basın Mevzuatı  
SİNEMA, VİDEO VE MÜZİK ESERLERİ KANUNU


            AMAÇ
            Madde 1 - Bu Kanunun amacı; kültürle yakın münasebeti ve yaygınlığı sebebiyle, kitle haberleşme vasıtalarının en mühimlerinden biri olan sinema, video ve müzik eserlerinin, eğitici, öğretici, kültür yayıcı ve aktarıcı, ülkemizi tınıcı fonksiyonlarına işlerlik kazandırmak; yapım, denetim ve gösterim, programlama konuları ile teknoloji kullanımı yönünden geliştirilmesini sağlamak; Türk sinema ve müzik sanatı sahasında çalışanlara destek vermek; sinema ve müzik hayatına milli birlik, bütünlük ve devamlılığımız açısından düzen ve ölçü kazandırmaktır.

            KAPSAM
            Madde 2 - Bu Kanun bir sanayi ve sanat dalı olan Türk Sineması ve Türk müzik sanatı ürünlerinin teşvik edilmesi, eserlerin yapılması, denetlenmesi, dağıtılması, gösterilmesi ve icrası ve bu işlemlerden doğan telif ve gösterim ve icrası haklarının korunması esas ve usullerini kapsar.

            TANIMLAR
            Madde 3 - Bu Kanunda geçen deyimlerden,

            a) Eser: Film, video, ses taşıyıcıları ve benzerleri üzerine kaydedilmiş hareketli veya sesli fikir ve sanat mahsullerini,

            b) Denetim: Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, milli egemenlik, cumhuriyet, milli güvenlik, kamu düzeni, genel asayiş, kamu yararı, genel ahlak ve genel sağlık açısından suç veya suça teşvik unsuru ihtiva etmemesi, milli kültür, örf ve adetlerimize uygunluğu yönünden bu kanunda tanımlanan eserlerin yetkililerce incelenmesini,

            c) Film: Sesli ve görüntülü veya sadece görüntülü olarak hazırlanmış, ticari amaçlı eserlerle, tanıtıcı, öğretici ve teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden her çeşit hareketli sinema eseri ve benzerlerini,

            d) Video: Üzerindeki elektro manyetik parçalara ses eşliğinde görüntü veya sadece görüntü kaydedilmiş her çeşit hareketli malzemeyi,

            e) Ses taşıyıcısı: Üzerine sadece ses kaydedilmiş her türlü plak, ses kaseti ve benzerlerini,

            f) Bandrol: Eserlerin şerit, kaset ve dış ambalajı üzerine yapıştırılan ve sökülmesi halinde yapıştırıldığı malzemenin özelliğini kaybettiren ve üzerinde Bakanlık ile işletme belgesine sahip olanın özel işareti ve seri numarası yer alan etiketi, (ses taşıyıcısında Bakanlık bandrolu ile işletme belgesi sahibinin özel işareti kullanılır.)

            g) Yapımcı: Eserleri üreten veya ithal eden gerçek veya tüzel kişileri,

            h) İşletmeci: Eserlerin toptan ve perakende dağıtımını, alım-satım ve kiralama işini yapan veya birden çok kişinin seyretmesi veya dinlemesi için umuma açık sinema veya benzeri salonu işleten veya kablolu yayım yapan kişiyi,

            ı) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,

            İfade eder.

            ÜRETİM VE İTHALAT
            Madde 4 - Eserlerin üretim ve ithalatı ile toptan dağıtımını yapacak gerçek ve tüzelkişilerin önceden Bakanlığa bilgi vermeleri şarttır.

            Kimlerin yapımcılık yapabileceği, nitelikleri, uymaları gereken kurallar ve bu işle ilgili diğer hususlar ile amatör çalışmalar,

            Türkiye'de bilimsel araştırma, inceleme yada ticarî amaçla film çekmek isteyen yabancı gerçek ve tüzelkişiler veya bunlar adına faaliyet gösteren T.C. uyruklu gerçek ve tüzelkişilerin tabi olacağı esaslar ile T.C. uyruklu gerçek ve tüzelkişilerle yabancıların yapacakları ortak yapım esasları,

            Bakanlığın hazırlayacağı yönetmelikte düzenlenir.

            KAYIT VE TESCİL
            Madde 5 - Üretim ve ithalata konu eserlerin, toptan dağıtım ve gösterime sunulmadan önce, Bakanlıkça kayıt ve tescili yapılarak işletme belgesi verilir.

            Kayıt ve tescili yapılan eserin her kopyasına Bakanlık ile işletme belgesi sahibinin bandrolünün yapıştırılması şarttır. Plak ve ses kasetinde Bakanlık bandrolü yanında işletme belgesi sahibinin özel işareti kullanılır.

            Kayıt ve tescili yapılıp, işletme belgesi verilen eserlerin orijinalinden alınmış herhangi bir ebat veya formda bir kopyası arşivlenmek üzere Bakanlığa verilir.

            Ancak, üretici ve ithalatçının beyanına müstenit bu kayıt ve tescilden dolayı Bakanlık sorumlu tutulamaz.

            DENETİM
            Madde 6 - Eserlerin kayıt ve tescili için, herhangi bir ebat veya formda kopyasının ekli olduğu bir beyanname ile Bakanlığa başvurulur ve işlemlerde bu beyan esas alınır. Başvurma sırasında Bakanlık, eserlerden denetlenmesi gerekli veya sorumlu görülenleri tespit ederek denetleme kuruluna sevketmek üzere, yönetmelikte belirlenecek 3 kişilik bir alt komisyon teşekkül ettirir. İş hacmine göre Bakanlık, birden fazla alt komisyon ve denetleme kurulu teşkil edebilir.

            Denetlenmesi gerekli veya zorunlu görülmeyen eserlerle, denetim sonucu olumlu olan eserlerin kayıt ve tescili yapılır ve işletme belgesi verilir. Kurulca düzeltilmesine karar verilen eserlerin yapımcı tarafından gerekli düzeltilmesi yapıldıktan sonra tekrar denetlenir ve kayıt ve tescili ile işletme belgesi verilir. Dağıtım ve gösterime sunulması hiçbir şekilde uygun bulunmayanlar, bütün idarî ve yargı işlemlerinin tamamlanmasından sonra iade edilir.

            İsteyen yapımcılar çekime konu olacak senaryolarının da denetlenmesini isteyebilirler.

            Eserler ile isteğe bağlı olarak denetlenen senaryoların denetim sonuçlarının engeç onbeş gün içinde ilgiliye bildirilmesi zorunludur.

            Denetimin sonucu eserlerin işletme belgesine işlenir. Denetimi gerekli ve zorunlu görülmeyenlerin işletme belgesine de bu husus yazılır.

            Denetleme Kurulu, Kültür ve Turizm Bakanlığı Temsilcisinin Başkanlığında İçişleri, Dışişleri, Milli Eğitim Gençlik ve Spor bakanlıkları, Genelkurmay Başkanlığı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ve Emniyet Genel Müdürlüğü temsilcilerinden teşekkül eder. Ancak Denetleme Kurulunda bir yapımcı ve ithalatçısı ile bir sanatçının yer alması zorunludur. Denetlenen eserin yapımcısı, istediği takdirde, Denetleme Kuruluna gözlemci olarak katılabilir. Alt Komisyon ile Denetim Kurulu veya kurullarının nerede toplanacağı ve bunların sınıflandırılmaları ile çalışma esas ve usulleri ve memur olmayan kurul üyelerinin mali hakları ile diğer hususlar, Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelikte gösterilir.

            DAĞITIM VE GÖSTERİM
            Madde 7 - İşletme belgesini haiz eserlerin, ticarî amaçla toptan veya perakende dağıtımını yapan, satan, kiraya veren ve birden çok kişinin gösterimine sunan kişiler işletmeci ruhsatı almak zorundadırlar. İşletmeci ruhsatları belediyeler tarafından verilir.

            İşletmeci ruhsatının kimlere verileceği, bunların nitelikleri, uymaları gereken kurallar ve bu işle ilgili diğer hususlar ile istisnalar Bakanlıkça hazırlanacak Yönetmelikte gösterilir.

            TELİF HAKKI
            Madde 8 - Yerli eserlere ait her türlü telif hakkı hususunda 5846 sayılı muaddel 2936 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun ilgili maddeleri hükümleri mahfuzdur. Yabancı menşeli eserlerin gösterme, çoğaltma ve yayma hakkı eserin işletme belgesi sahibine aittir. Hak sahibinin izni olmadıkça eserler üzerinde her türlü tasarruf yasaktır. Telif hakkı ile gösterme, çoğaltma ve yayma hakkı alım, satım, kiralama gibi yollarla ve eserle birlikte her türlü intikale konu olabilir.

            Kayıt ve tescil edilmeyen bir eser telif ve gösterme, çoğaltma ve yayma hakkına konu olamaz. Kayıt ve tescilden sonra telif hakkının herhangi bir yolla devredilmesi eser üzerinde herhangi bir değişiklik yapmak veya onu çoğaltmak hakkını vermez.

            Telif ve gösterme hakkı konusunda çıkan ihtilaflarda eserin Bakanlıktaki kopyası esas alınır.

            İDARENİN YETKİSİ
            Madde 9 - Bakanlık ile mülki idare amirleri eserlerin dağıtım ve gösterilmeleri sırasında bunların işletme belgeleri ile bandrollerini ve eser üzerinde her hangi bir değişiklik olup olmadığı hususunda eseri her zaman denetleyebilirler. İşletme belgesiz veya bandrolsüz veya üzerinde değişiklik yapılan eserler toplatılarak C. Savcılıklarına suç duyurusu ile birlikte sevk edilir.

            Mülkî idare amirleri bölgenin özellikleri sebebiyle toplumsal bir olaya sebebiyet vermesi muhtemel eserlerin dağıtım ve gösterimini, gerekçesini de belirtmek suretiyle yetki ve görev sınırları içerisinde yasaklayabilirler.

            Bakanlık veya mülkî idare amirlerince yapılacak herhangi bir denetim sonucunda eserin Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, millî egemenlik, Cumhuriyet, millî güvenlik, kamu düzeni, genel asayiş, kamu yararı, genel ahlak ve genel sağlık, örf ve adetlerimize aykırı bulunması halinde eser yasaklanır ve kanunî takibat açılır.

            Mahalli mülkî amirlikler ve belediyeler bandrol ve işletmeci ruhsatlarını denetleme yetkisine sahiptir.

            FON
            Madde 10 - Sinema sanayii ve müzik sanatının gelişmesine katkıda bulunmak, sinema ve müzik çalışanlarını desteklemek ve ülkenin tanıtılmasını sağlamak amacıyla Bakanlık emrinde "Sinema ve Müzik Sanatı Destekleme Fonu" kurulmuştur. Fon işlemlerinde 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 832 sayılı Sayıştay Kanunu hükümleri uygulanmaz.

            Fon, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun denetimine tabidir.

            I - Fon Gelirleri;

            a) Kayıt ve tescil sırasında yerli eserlerden alınacak 10.000 lira, yabancı eserlerden alınacak 50.000 lira kayıt ve tescil ücreti,

            b) Her yerli film kopyasından alınacak 1.000 lira, her yabancı film kopyasından alınacak 5.000 lira,

            c) Yerli video kopyasından bandrol başına 200 lira, yabancı video kopyasından bandrol başına alınacak 500 lira,

            d) Her plak başına alınacak 50 lira, her ses kaseti başına alınacak 20 lira,

            e) Bağış ve yardımlar,

            f) Fonun faiz ve diğer gelirleri,

            g) Geçici 3 üncü madde uyarınca tahsil edilecek paralar.

            Bu maddenin a, b, c ve d fıkralarındaki ücret ve miktarları beş katına kadar artırmaya veya eksiltmeye Bakanla Kurulu yetkilidir.

            Eğitim amacıyla yapılan eserlerden kayıt ve tescil ücreti alınmaz.

            II - Fon giderleri;

            a) Bu Kanunun amacı doğrultusunda karşılıksız olarak yapılabilecek yardımlar ve bir Devlet Bankası aracılığı ile en çok 5 yıl vadeli olarak verilecek krediler.

            b) Muhtaç sinema ve müzik sanatçılarına yapılacak yardımlar.

            c) Türkiye'nin tarihi, kültürel ve tabii zenginliklerinin tanıtılmasına yönelen faaliyetler için yapılacak giderler.

            Fonun kullanılması, gelirlerin tahsili, harcama yapılmasına ve kredi verilmesine ilişkin esas ve usuller yönetmelikte gösterilir.

            CEZA HÜKÜMLERİ
            Madde 11 - Bu Kanunun;

            a) 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasına göre Bakanlığa verilmesi gereken bilgiyi vermeyenler 1.000.000 liradan 2.000.000 liraya kadar ağır para cezası,

            b) 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasındaki işletmeci ruhsatı almak zorunluluğuna uymayanlar 1.000.000 liradan 2.000.000 liraya kadar ağır para cezası,

            c) 8 inci maddesinin 1 inci fıkrasındaki yasağa uymayanlar 2.000.000 liradan 10.000.000 liraya kadar ağır para cezası,

            d) 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında belirtildiği şekilde eserleri işletme belgesiz veya bandrolsüz veyahut bandrolleri ve işletme belgesi olmasına rağmen aslına uygun olmayan şekilde gösterenler ile 2 nci fıkra gereğince konulacak yasaklamaya riayet etmeyenlerin fiilleri başka bir suçu oluştursa bile 2.000.000 liradan 4.000.000 liraya kadar, aynı maddenin 3 üncü fıkrasına göre haklarında takibata geçilenlerden suçları sabit görülenlere fiilleri ayrı bir suçu oluştursa dahi ayrıca 3.000.000 liradan 6.000.000 liraya kadar, bu fıkrada yazılı hallerin başka suç veya suçlar oluşturması halinde uygulanabilecek ilgili cezaî hükümler saklı kalmak üzere, ağır para cezası,

            ile cezalandırılırlar.

            İDARİ CEZA
            Madde 12 - 9 uncu madde hükmüne aykırı olarak işletme belgesiz veya bandrolsüz ve özel işaretsiz eserlerin ve kopyalarının her biri için belediyelerce 10.000 lira para cezası tahsil edilir.

            Belediye sınırları dışında bu cezalar, mahallin en büyük mülkî amirliği tarafından verilir.

            Bu cezalar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre mal memurluğunca tahsil edilir.

            İdarî cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde yetkili sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İtiraz üzerine verilen cezalar kesindir.

            KALDIRILAN HÜKÜMLER
            Madde 13 - 4 Temmuz 1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Selâhiyet Kanununun 6 ncı maddesi ek ve değişiklikleriyle birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.

            Geçici Madde 1 - Bu Kanunda çıkartılması öngörülen yönetmelikler, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren 3 ay içinde Bakanlıkça hazırlanır ve Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konur.

            Geçici Madde 2 - İşletmeciler yönetmeliklerin yayımlanmasından itibaren 3 ay içinde ruhsatname almak zorundadırlar. Bu süre içerisinde cezaî hükümler uygulanmaz.

            Geçici Madde 3 - Halen piyasada mevcut bandrolsüz eserler yönetmeliklerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde telif veya gösterim hakkını ibraz eden yapımcı üzerine kayıt ve tescil edilerek işletme belgesine bağlanır. Ancak bu eserler Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde bir beyanname ile Bakanlığa bildirilir. Bu beyannameler esas alınmak suretiyle mevcut yerli ve yabancı eserlerden 2.000 lira kayıt ve tescil ücreti ile birlikte her film kopyasından 500 lira, her video kopyasından bandrol başına 100 lira, her plak başına 25 lira her ses kaseti başına 10 lira alınır.

            6 aylık süre içinde cezaî hükümler uygulanmaz.

            Geçici Madde 4 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Film Denetleme Kurullarınca incelenen ve incelenmekte olan her türlü sinema eseri ve benzerleri ile bunlara ait bilgi, kaynak ve malzemeler (gösterme ve kayıt kopya makineleri) yönetmeliklerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde İçişleri Bakanlığınca, Bakanlığa devredilir. Bu süre içinde eski kurullar görevine devam eder.

            YÜRÜRLÜK
            Madde 14 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            YÜRÜTME
            Madde 15 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.