Sağlık Mevzuatı  
SAĞLIK HİZMETLERİ TEMEL KANUNU


             AMAÇ
             MADDE 1 - Bu Kanunun amacı; sağlık hizmetleriyle ilgili temel esasları düzenlemektir.

             KAPSAM
             MADDE 2 - Bu Kanun, Milli Savunma Bakanlığı hariç, bütün kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzelkişilerini ve gerçek kişileri kapsar. 
 
            TEMEL ESASLAR
            MADDE 3 - Sağlık hizmetleriyle ilgili temel esaslar şunlardır:

             a) Sağlık kurum ve kuruluşları yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak planlanır, koordine edilir, mali yönden desteklenir ve geliştirilir.

             b) Koruyucu sağlık hizmetlerine öncelik verilmek suretiyle kamu ve özel bütün sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinde kaynak israfı ve atıl kapasiteye yol açılmaksızın gerektiğinde hizmet satın alınarak kaliteli hizmet arzı ve verimliliği esas alınır. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ilgili Bakanlığın muvafakatını alarak, kamu ve özel bütün sağlık kurum ve kuruluşlarına koruyucu sağlık hizmeti görevi verir ve bu kurum ve kuruluşların bütün sağlık hizmetlerini denetler

             c) Bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılması esastır. Sağlık kurum ve kuruluşların ın kurulması ve işletilmesi bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenlenir. Bu düzenleme ilgili Bakanlığın görüşü alınarak yapılır.Gerek görüldüğünde özel sağlık kuruluşlarının her türlü ücret tarifeleri sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca onaylanır. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyatları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit ve ilan edilir. 

            d) Sağlık kurum ve kuruluşları,kişilerin hekim ve sağlık kuruluşunu seçme hakkı kısıtlanmaksızın sağlık hizmet zinciri oluşturulacak şekilde düzenlenir. Acil vakalar hariç olmak üzere sevk sistemine uymayanlar hizmet karşılığı fazla ücret öderler. Sosyal güvenlik kuruluşlarına bağlı olanlar bufarkı kendileri karşılar.

             e) Tesis edilecek eğitim,denetim, değerlendirme ve oto kontrol sistemi ile sağlık kuruluşlarının tespit edilen standart ve esaslar içinde hizmet vermesi sağlanır. 

             f) Herkesin sağlık durumunu takip edebilmek için gerekli kayıt ve bildirim sistemi kurulur.

             g) Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı;sağlık ve yardımcı sağlık personelinin yurt düzeyinde denegeli dağılımını sağlamak üzere istihdam planlaması yapar,ülke ihtiyacına uygun nitelikli sağlık personeli yetiştirilmesi amacıyla hizmet öncesi eğitim programları için yüksek öğretim kurulu ile kordinasyonu sağlar ya da kamu kuruluşlarında mesleklerini icra eden sağlık ve yardımcı sağlık personeline hizmetiçi eğitim yaptırır. Bunu sağlamak amacıyla üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşlarının imkanlarından da yararlanır.Hizmetiçi eğitim programını ne şekilde ve  hangi  sürelerle yapılacağı Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkartılacak yönetmelikte tespit edilir. 

            h) Katılmakla yükümlü olduğu hizmetçi eğitim programına uymayan veya bu programlarda başarılı olmayan sağlık personeline; kamu kuruluşunda için kayıtlı olduğu kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun görüşü alınmak suretiyle Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca geçici veya daimi meslekten uzaklaştırma cezası verilir.

            Katılmakla yükümlü olduğu hizmetçi eğitim programını uymayan veya bu programlarda başarılı olmayan yardımcı personelin meslekten geçici veya daimi uzaklaştırma cezası doğrudan Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca verilir. 

             i) Sağlık hizmetlerinin yurt çapında istenilen seviyeye  ulaştırılması  amacıyla; bakanlıklar  seviyesinden en uçtaki hizmet birimine kadar kamu ve özel sağlık kuruluşları  ile  kamu  kurumu  niteliğindeki meslek kuruluşları arasında koordinasyon ve işbirliği yapılır.Sağlık  kurum  ve  kuruluşları  coğrafik ve fonksiyonel hizmet alanları, verecekleri hizmetler, yönetim, hizmet ilişki  ve  bağlantıları gibi konularda tespit edilen esaslara uymak ve verilen görevleri hizmet lişki ve bağlantıları gibi konularda tesbit edilen esaslara uymak ve verilen görevleri yapmakla yükümlüdürler. Çağdaş tıbbi bilgi ve teknolojinin ülkeye getirilmesi ve teşviki sağlanır.
 
             j) Vatandaşların  hastalıklardan  korunma, sağlıklı  çevre,  beslenme,  ana  çocuk  sağlığı  ve  aile planlaması ve benzeri konularda  eğitilmeleri ve   takipleri  bütün  kamu  kuruluşlarının  sorumluluğu, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, özel ve  gönüllü  kuruluşların  işbirliği  içerisinde  gerçekleştirilir.
 
             k) Koruyucu, teşhis, tedavi  ve  rehabilite  edici  hizmetlerde kullanılan ilaç, aşı, serum ve benzeri biyolojik maddelerin üretiminin ve kalitesinin teşvik ve temini esas olup, her türlü müstahzar, terkip, madde,  malzeme,  farmakope mamülleri, kozmetikler  ve  bunların  üretiminde  kullanılan  ham  ve yardımcı maddelerin ithal, ihraç, üretim, dağıtım ve tüketiminin, amaç dışı  kullanılmak suretiyle fizik ve psişik bağımlılık yapan veya yapma ihtimali bulunan madde, ilaç, aşı, serum ve benzeri biyolojik maddeler ile diğer terkiplerin kontroluna, murakabesine ve bunların yurt içinde ve yurt dışında ücret karşılığı kalite kontrollerini yaptırmaya, özel mevzuata göre ruhsatlandırma, izin ve fiyat  verme  işlerini yürütmeye Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı yetkilidir. 

             Özel mevzuatına göre izin veya ruhsat alınmamış ilaç ve terkiplerin üretimi, ithali, satışı  ile ruhsat veya izin alınmış dahi olsa ilaç  ve  terkiplerin  bilimsel araştırma amacıyla Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ve ilgili kişinin rızası olmadan insan üzerinde kullanımı yasaktır. 

             TEŞKİLATLANMA 
             Madde 4 - Sağlık ve Sosyal Yardım  Bakanlığı  3 üncü  maddede  sayılan  hizmet  ve esasları bu sistem içerisinde gerçekleştirmek üzere ülke çapında teşkilat kurar veya kurdurabilir. 

            Genel Sağlık  Sigortasının tek elden yürütülmesini sağlamak amacıyla bütün sosyal güvenlik kuruluşlaarının Sağlık sigortası bölümleri ile tahsil ettikleri sağlık primlerini mevcut sosyal güvenlik kuruluşlarının biri veya yeni kurulan kurumun çalışma usul ve esaslarını tespite Bakanlar Kurulu yetkilidir. 

            SAĞLIK iŞLETMESİ 
            Madde 5 - Bu Kanun kapsamına giren kamu  kurum  ve  kuruluşlarına  ait  sağlık  kuruluşları, ilgili Bakanlığın teklifi ve Sağlık ve  Sosyal  Yardım  Bakanlığının uygun görmesi halinde Bakanlar Kurulu kararı ile kamu tüzelkişiliğini haiz sağlık işletmesine dönüştürülürler. 

             Yeterli işletme büyüklüğünde bulunmayan sağlık kuruluşları tek  bir  sağlık  işletmesi  altında  toplanabilir. 

             Sağlık işletmelerinde görevli olan ve mesleklerini serbest icra etmeyen tabipler, Sağlık  ve  Sosyal Yardım Bakanlığının tespit edeceği usul ve esaslar çerçevesinde ve  sağlık  işletmesi  yönetiminin uygun görmesi halinde mesai saatleri dışında kuruluşta özel teşhis ve tedavi yapabilirler. 

             A) Sağlık işletmesinin gelirleri şunlardır: 

             a) Sağlık hizmetleri karşılığında elde edilen gelirler, 

             b) Bağış ve yardımlar, 

             c) Bu şekilde kurumlaştırılan sağlık işletmelerine gerek görüldüğünde yapılacak  Devlet  desteğinin yanında,kuruluşun bağlı olduğu Bakanlığın veya kurumun her yıl bütçesine koyduğu personel ve yatırım ödeneği, 

             d) Diğer gelirler. 

             B) Sağlık işletmesinin giderleri şunlardır: 

             a) Sözleşmeli personel ücreti, 

             b) Kurum dışından satın alınacak her türlü sağlık ve laboratuvar  hizmeti için sözleşmeli personel ve hizmet ücreti,
 
             c)Kuruluşun kapasitesi, niteliği, verilen hizmet, tedavi edilen kişi satısı, sağlık işletmesine katkısı dikkate alınarak ilgili sağlık işletmesinin bağlı olduğu Bakanlığın veya kuruluşun teklifi üzerine Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının tespit edeceği esaslar çerçevesinde sağlık kuruluşunun sözleşme ile çalışan sağlık ve diğer personeli ile kuruluşun dışıdan sözleşme ile hizmeti satın alınacak personele yapılan işle orantılı ödenecek teşvik primi,

             d)Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit edilecek usul ve esaslara göre mesleklerini serbest icra etmeyen tabiplerin kuruluştaözel teşhis ve tedavi yapmaları karşılığında tabip ve ilgili sağlık personeline ödenecek prim,

             e) Sağlık kuruluşunun tevsii, modernizasyonu,her türlü cihaz ve  malzeme  tedariki, kurum  cihazlarının bakım ve onarımı ile personelin yurt içi ve yurt dışı eğitimi ve araştırma için gerekli  harcamalar,

             f) Sağlık işletmesinin işletilmesi ile ilgili diğer harcamalar. 

             Sağlık İşletmeleri; 

             a) Kurumlar Vergisinden, 

             b) Yapılacak bağış ve yardımlar sebebiyle Veraset ve İntikal Vergisinden, 

             c) Yapacakları her türlü muameleler dolayısıyla Damga Vergisinden, 

            Muaftır. 

             Sağlık işletmelerine  yapılacak  bağış  ve  yardımlar  her  türlü  vergi, resim ve harçtan muaftır.Bu bağış ve yardımlar Kurumlar ve Gelir Vergisi matrahından indirilebilir. 

             SAĞLIK iŞLETMESİ İLE iLGİLİ DİĞER PERSONEL 
             Madde 6 - Koruyucu sağlık  hizmetlerinde  görevli  sağlık  ve  yardımcı  sağlık personeli ile diğer personelin sağlık işletmesi kapsamına alınma ve mali imkanlarından yararlandırma  usul  ve  esasları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit edilir. 

             SÖZLEŞMELİ PERSONEL 
             Madde 7 - Sağlık işletmesi uygulamasına geçirilen kuruluşlarında; genel idare, teknik, sağlık ve yardımcı sağlık, eğitim ve öğretim, avukatlık, din ve yardımcı hizmetler sınıflarına dahil personel;kadro karşılık gösterilmek kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Kanunların sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin hükümlerini tabi olmaksızın sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin hükümlerine tabi olmaksızın sözleşmeli personel statüsünde eleman çalıştırılabilir.

             Ayrıca, özel bir  meslek  bilgisine  ve  ihtisasına  ihtiyaç  gösteren  veya  ülke düzeyinde mesleki gelişmeyi sağlayacak Türk  uyruklu  ve  yabancı  uyruklu  elemanlar da kadro karşılığı aranmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilir. 

            Bu suretle çalıştırılacakların sözleşme usul ve esasları ile ücretleri, sağlık kuruluşunun niteliği, kapastesi, bulunduğu yer, verilen hizmetler, personelin bilgi ve becerisi, kuruluşa katkısı, verdiği hizmetin türü ve önemi ile benzeri nitelikler esas alınarak Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının teklifi üzerine ve gerektiğinde ilgili bakanlıkların da görüşü alınrak Bakanlar Kurulunca tespit edilir. 

             Sözleşme ile çalıştırılacak personel istekleri üzerine T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilir.Bunların emeklilik aylıklarının hesabında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır. 

             TEDAVİ MASRAFLARININ TAHSİLİ 
             Madde 8 - Sağlık işletmelerinde koruyucu  sağlık  hizmetleri  dışında  teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetler ücretli olup, sağlık  işletmesince tahakkuk ettirilen masraflar ilgili kurumca herhangi bir kısıtlamaya tabi tutulmaksızın öncelik ve ivedilikle ve ödeme emri beklenilmeksizin ödenir. 

             Bütçe uygulaması dışında olup da herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olanlara ait  masraflar, ilgili sosyal güvenlik  kuruluşuna  tebliğ  edilmek suretiyle tahsil edilir.Bu suretle tebliğ edilen masrafların 15 gün içinde ödenmesi zorunlu olup,bu süre içinde ödenmediği  takdirde  durum  mahalli vergi dairesine bir tezkere ile bildirilerek tahsili istenir. 

             Vergi dairelerince tahsil edilen masraflar, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek  esaslar dahilinde tahsilatın yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar sağlık kuruluşuna ödenir. 

             Bu maddenin uygulanmasında zaman aşımı ile ilgili hükümleri hariç  6183 sayılı  Amme  Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve bu Kanuna dair mevzuat hükümleri uygulanır. 

            YÖNETMELİKLER 
             Madde 9 - a) Sağlık  işletmesinin yönetimi ile çalışma usul ve esasları Bakanlar Kurulunca, 

             b) Hizmet  ve  ilaç  alma,  ilgili kurum ve kuruluşlara ait araç, gereç ve malzemelerin kiralanması, devri,gayrimenkullerin kiralanması; prim dağıtımının esas ve usulleri ile personelin devrine ait usul ve esaslar tıbbi araç, gereç  ve  malzeme  yönünden standardı ile tıbbi araç ve gereçlerin alımında teknik şartnamelerin hazırlanmasındaki kıstasların belirlenmesi; Maliye ve Gümrük, ilgili Bakanlıklar ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca müştereken, 

             c) Bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum  ve  kuruluşlarını  sınıflandırmaya  ve  sınıflarının  değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun  olarak  teşkilatlanmalarına,  sağlık  hizmet  zinciri  oluşturulmasına,  hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık  kurum  ve  kuruluşlarının  koordineli  çalışma  ve  hizmet  standartlarının tespiti ve denetimi ile  bu  Kanunla  ilgili  diğer  hususlar  Sağlık  ve  Sosyal Yardım Bakanlığınca, 

            Çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir. 

             Geçici Madde 1 - Sağlık işletmesi uygulamasına  geçirilen  kuruluşun  sağlık  ve yardımcı sağlık personeli ile diğer personeli istekte bulunmaları halinde ve kuruluşun kabulü  şartıyla  yeni  bir  ata- maya gerek kalmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilirler. Ancak, memur statüsünden  sözleşme-  ye geçen personel, istekleri halinde T.C. Emekli Sandığı ile irtibatlandırılırlar. İlgili sağlık kuruluşunca sözleşme isteği kabul edilmeyen ya da sözleşme isteminde bulunmayan personel  sağlık  kuruluşunun  talebi  ve   kurumlarının  uygun  görmesi  halinde  uygun  bir  kadroya naklolunur. Bu personel yeni bir kadroya atanıncaya kadar durumlarına uygun işlerde  görevlendiri- lirler ve eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü hakları yeni görevlerinde  kaldıkları  sürece şahıslarına bağlı olarak saklı tutulur. 

             Geçici Madde 2 - Döner  sermayesi  bulunan  ve  yeniden  teşkilatlandırılması  öngörülen sağlık kuruluşlarının döner sermayesi sağlık işletmesine aktarılır. 

             Geçici Madde 3 - Genel Sağlık Sigortası yürürlüğe girinceye kadar, hiç bir sosyal güvenlik kuru- muna tabi olmayanlar müracaatları ve talepleri halinde sağlık kütüğüne kaydolunur. 

             Bu suretle kayıtlarını yaptıranlardan her yıl Bakanlar Kurulunca  tespit  edilen miktarda prim tahsil edilir. Kayıtlarını  yaptırmayanlar  ile  primlerini  ödemeyenlerin sağlık kuruluşlarındaki teşhis, tedavi ve rehabilite giderleri kendilerinden veya kayıt oldukları özel sigorta kurumlarından tahsil edilir. 

             Sağlık kütüğünün oluşturulması ve  işletilmesi  ile  ilgili  usul  ve  esaslar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit edilir. 

             Kayıtlarını yaptırmalarına rağmen primlerini ödeyemeyecek kadar fakrü zaruret içinde bulunanların primleri  durumlarının  mahalli  idarelerce  tespit  edilmesi şartıyla kısmen veya tamamen sosyal yardım maksadıyla kurulmuş fon ve kuruluşlar tarafından ödenir. 

             Sosyal yardım maksadıyla kurulmuş fon ve kuruluşlardan sağlanacak mali destek ve yardımlarla ilgili usul ve esaslar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının teklifi üzerine Başbakanlıkça düzenlenir. 

             Geçici Madde 4 - Genel Sağlık Sigortasına geçişi sağlamak ve hiç bir  sosyal  güvenlik  kuruluşuna tabi olmayan vatandaşların sağlık giderleri ile  ödeyecekleri prim arasındaki farkı karşılamak amacıyla Sağlık ve Sosyal  Yardım  Bakanlığına  bağlı T.C. Merkez Bankası  nezdinde "Sağlık Hizemetlerini Destekleme ve Geliştirme Fonu" kurulmuştur. 

             A) Fonun Gelirleri: 

             a) Sağlık İşletmesi uygulamasına geçirilen  sağlık  kuruluşlarına  sağlık  kuruluşunun bağlı olduğu kurum tarafından tahsis edilen araç-gereç ile gayrimenkullerin kiralama ve kullanma bedellerinden, 

             b) Bağış ve yardımlardan; 

             c) Bakanlar Kurulunun bölgelere göre ve Sağlık İşletmesi uygulamasına tabi olan sağlık kuruluşularının yıllık müsbet bakiyelerinin % 20'sinden çok olmamak üzere tespit edeceği paydan,
 
             d) Sosyal güvenlik kuruluşlarından herhangi birine tabi  olmayanların  ödeyecekleri veya adlarına sosyal yardım maksadıyla kurulmuş fon ve kuruluşlar tarafından ödenecek sigorta primlerinden, 

             e) Bütçeye konulacak ödeneklerden, 

             f) Sağlık İşletmelerinde ve kuruluşlarında hiç kullanılamayacak durumda olan ve iade edilen araç ve gereçlerin satış bedellerinden, 

             Teşekkül eder. 

             B) Fonun Giderleri: 

             a) Fon yönetimi ile ilgili olarak çalıştırılacak sözleşmeli hizmet veya personel harcamalarından, 

             b) Hiçbir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olmayanlardan sağlık kütüğüne kayıt olanlar için yapılan teşhis, tedavi ve rehabilite masraflarından, 

             c) Acilen satın alınacak veya kiralanacak her türlü mal va hizmet alımları bedellerinden, 

             d) Prim tahsil hizmetleri için yapılacak harcamalardan, 

             e) Hizmetlerin yürütülmesi amacıyla mekanizasyon, otomasyon, eğitim, bilimsel araştırma, inceleme ve tanıtım harcamalarından, 

             f) Sağlık hizmeti ile ilgili diğer giderlerden, 

             Teşekkül eder. 

             Fonun tabii başkanı Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanıdır. Bu fondan yapılan  her türlü harcamalar, 1050 sayılı Muhasebei  Umumiye  Kanunu 2886  sayılı  Devlet  İhale Kanunu ile 832 sayılı Sayıştay Kanunu hükümlerine tabidir. 

             Fonun işleyişine dair usul ve esaslar  Sağlık  ve  Sosyal  Yardım  Bakanlığınca düzenlenecek bir yönetmelikle tespit edilir. 

             Geçici Madde 5 - Bu Kanunla  ilgili  yönetmelikler  düzenlenip  yürürlüğe  konuluncaya kadar, bu Kanuna aykırı olmayan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. 

             YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER 
             Madde 10 - Diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kalkar. 

             YÜRÜRLÜK 
             Madde 11 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

            YÜRÜTME 
             Madde 12 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.