CEZA İNFAZ KURUMLARI VE TUTUKEVLERİ İZLEME
KURULLARI KANUNU
AMAÇ VE KAPSAM
Madde 1.- Bu Kanunun amacı, yürürlükteki mevzuat ve ülkemizin taraf
olduğu uluslararası sözleşmelerle belirlenen ilkeler çerçevesinde ceza
infaz kurumları ve tutukevlerinin yönetim, işleyiş ve uygulamalarını yerinde
görmek, incelemek, bilgi almak ve tespitlerini rapor haline getirerek yetkili
ve ilgili mercilere sunmak üzere, ceza infaz kurumları ve tutukevleri izleme
kurullarının kurulmasına, görev ve yetkilerine ilişkin esas ve usulleri
düzenlemektir.
Bu Kanunda tekil veya çoğul olarak geçen "izleme kurulu" terimi, ceza infaz
kurumları ve tutukevleri izleme kurullarını ifade eder.
Askeri ceza infaz kurumları ve tutukevlerine ilişkin hükümler saklıdır.
İZLEME KURULLARININ KURULUŞU
Madde 2.- Bulunduğu yargı çevresinde ceza infaz kurumu veya tutukevi
olan her adli yargı adalet komisyonunca bir izleme kurulu kurulur.
İzleme kurulu, başkanla birlikte beş üyeden oluşur. Üyeleri dört yıl için
seçilir. Süresi dolan üyeler yeniden seçilebilir.
İzleme kurulunun yetki alanı, adli yargı adalet komisyonunun bulunduğu
yargı çevresi ile sınırlıdır.
Yargı çevresinde müdürlük teşkilatı olan birden çok ceza infaz kurumu ve
tutukevi bulunması halinde buna uygun sayıda izleme kurulu kurulabilir.
Bu durumda her izleme kurulunun yetki alanı, adli yargı adalet komisyonunca
belirlenir.
İzleme kuruluna çalışmaları için ilgili adli yargı adalet komisyonunun
bulunduğu binada bir yer ayrılır. İzleme kurulunun sekretarya hizmetleri,
aynı adli yargı adalet komisyonunun bürosu tarafından yürütülür.
İZLEME KURULU ÜYELERİNDE ARANACAK NİTELİKLER
Madde 3.- İzleme kurullarına başkan ve üye seçilebilmek için 14.7.1965
tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda öngörülen genel şartlara
ek olarak aşağıdaki nitelikler aranır:
1. Otuzbeş yaşını doldurmuş olmak.
2. Tıp, eczacılık, hukuk, kamu yönetimi, sosyoloji, psikoloji, sosyal hizmetler,
eğitim bilimleri ve benzeri alanlarda en az dört yıllık yüksek öğretim
kurumlarından veya bunlara denkliği kabul edilen yurt dışındaki yüksek
öğretim kurumlarından mezun olmak ve mesleği ile ilgili olarak kamu kurum
ve kuruluşlarında ya da özel sektörde en az on yıl çalışmış bulunmak.
3. Kişisel nitelikleri ile çevresinde dürüst, güvenilir ve ahlaklı olarak
tanınmış olmak.
4. Herhangi bir siyasi partinin merkez, il veya ilçe teşkilatlarında görevli
bulunmamak.
İZLEME KURULLARINA SEÇİLEMEYECEK OLANLAR
Madde 4.- Aşağıda yazılı kişiler, izleme kurulu başkan ve üyeliğine
seçilemez:
1. Ceza infaz kurumları ve tutukevleri ile ilgili ihale, alım, satım ve
benzeri hukuki ilişkilere taraf olanlar.
2. Görev yapacakları ceza infaz kurumları veya tutukevlerinde bulunan hükümlü
ve tutuklulardan birisinin işlediği suçtan kendileri veya ikinci derece
dahil hısımları zarar görenler.
3. Görev yapacakları ceza infaz kurumları ve tutukevlerindeki hükümlü ve
tutuklulardan biri ile aralarında evlilik, vesayet veya ikinci derece dahil
hısımlık ilişkisi bulunanlar.
İZLEME KURULU ÜYELERİNİN SEÇİMİ VE ANDİÇMESİ
Madde 5.- İzleme kurullarının üyeleri, 3 ve 4 üncü maddelerde yazılı
şartlara durumları uygun olan kişilerden re'sen veya o yerdeki ilgili kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının görüşleri alınarak ya da o yerin
en büyük mülki amirinin yardımıyla belirlenecek olanlar ile doğrudan başvuranlar
arasından adli yargı adalet komisyonunca oybirliğiyle seçilirler.
Üyeler, göreve başlamadan önce adli yargı adalet komisyonunun önünde aşağıdaki
şekilde andiçerler:
"Üstlendiğim görevi Anayasa ve kanunlar gereğince tam bir dikkat, dürüstlük
ve tarafsızlıkla yürüteceğime namusum ve şerefim üzerine andiçerim."
Andiçme tutanağı dosyalarında saklanır.
İZLEME KURULLARININ GÖREV VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
Madde 6.- İzleme kurullarının görevleri şunlardır:
1. Ceza infaz kurumları ve tutukevlerindeki infaz ve ıslah uygulamalarına
ilişkin işlem ve faaliyetleri yerinde görmek, incelemek, yönetici ve görevlilerden
bilgi almak, hükümlü ve tutukluları dinlemek.
2. Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde infaz ve ıslah, hükümlü ve tutukluların
sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleri ile ilgili
olarak gördükleri aksaklık ve eksiklikleri yetkili mercilere bildirmek.
3. Ceza infaz kurumları ve tutukevleri ile ilgili tespitlerini ve aldıkları
bilgileri değerlendirerek en az üç ayda bir rapor düzenlemek, raporun birer
örneğini Adalet Bakanlığına, izleme kurulunun bulunduğu yargı çevresindeki
infaz hakimliği ile Cumhuriyet başsavcılığına, gerektiğinde ayrıca Türkiye
Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanlığına göndermek.
4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.
İzleme kurulu üyeleri, görevleri sırasında edindikleri bilgileri ve düzenlenen
raporları yetkili mercilerin izni olmaksızın açıklayamazlar.
İZLEME KURULLARININ ÇALIŞMA ESAS VE USULLERİ
Madde 7.- Her izleme kurulu, kendisini seçen adli yargı adalet komisyonu
başkanının çağrısı üzerine ve onun başkanlığında yapacağı ilk toplantısında
üyeleri arasından iki yıl için bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir
raportör seçer. Süresi dolanlar, bu görevlere yeniden seçilebilirler.
İzleme kurulları, en az iki ayda bir olağan olarak toplanır. Başkan, izleme
kurulunu gerektiğinde re'sen veya üye tamsayısının salt çoğunluğunun görüşülecek
konuyu da belirten yazılı istemi üzerine olağanüstü toplantıya çağırır.
İzleme kurulu, üye tamsayısının salt çoğunluğunun bir fazlası ile toplanır.
Raporlar, katılan üyelerin salt çoğunluğu ile kabul edilir.
Çalışmalar yürütülürken ceza infaz kurumu veya tutukevinin güvenliğini
etkileyebilecek konularda kurum idaresine bilgi verilir.
İzleme kurulu, ilgili olduğu ceza infaz kurumu veya tutukevini en az iki
ayda bir olmak üzere, gerekli gördüğü her zaman ziyaret edebilir. Bu ziyarete
katılanların sayısı üçüncü fıkrada öngörülen toplantı yeter sayısından
az olamaz.
İzleme kurullarının çalışma esas ve usulleri ile yapacakları ziyaretlerin
şekli ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususlar yönetmelikte gösterilir.
İZLEME KURULU ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ
Madde 8.- Aşağıdaki hallerde izleme kurulu üyelerinin görevine adli
yargı adalet komisyonunca son verilir:
1. İzleme kurulu üyeliğine seçilme şartlarını sonradan kaybetmek.
2. İzinsiz veya haklı bir mazereti olmaksızın bir yıl içinde iki toplantıya
katılmamak.
3. Hastalık veya diğer bir nedenle görevini yapmakta acze düşmek.
4. İzleme kurulu üyeliğiyle bağdaşmayan tutum ve davranışlarda bulunmak.
Görevine son verilenler, bir daha izleme kurulunda görev alamazlar.
Herhangi bir nedenle boşalan üyeliklere, en geç iki ay içinde aynı usulle
yeni üye seçilir.
İZLEME KURULU ÜYELERİNE KARŞI İŞLENEN SUÇLAR VE KURUL ÜYELERİNİN CEZAİ
SORUMLULUĞU
Madde 9.- İzleme kurulunun görevi ile ilgili olarak kurul üyelerine
karşı işlenen suçlar hakkında Devlet memurlarına karşı işlenen suçlara,
kurul üyelerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlar hakkında Devlet
memurlarının işledikleri suçlara ilişkin hükümler uygulanır.
İzleme kurulu üyelerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı
soruşturma izni, adli yargı adalet komisyonu başkanınca verilir.
MALİ HÜKÜMLER
Madde 10.- İzleme kurulu başkan ve üyelerine her toplantı için 2000
gösterge rakamının Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayıyla çarpımı
sonucunda bulunacak mik tarda huzur ücreti ödenir. Ancak, bir ayda en çok
iki toplantı için ödeme yapılabilir. Bakanlar Kurulu, yukarıda belirtilen
gösterge rakamını iki katına kadar artırmaya yetkilidir.
İzleme kurulu üyelerine ayrıca 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah
Kanunu hükümlerine göre birinci derece Devlet memurlarına ödenen miktarda
harcırah ödenir.
İzleme kurullarının görevleriyle ilgili her türlü harcamaları, Adalet Bakanlığı
bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanır.
Geçici Madde 1.- Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde
adli yargı adalet komisyonlarınca izleme kurulları oluşturulur.
Geçici Madde 2.- Bu Kanunda öngörülen yönetmelik, bu Kanunun yayımı
tarihinden itibaren altı ay içinde Adalet Bakanlığınca hazırlanır ve Resmi
Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konur.
Madde 11.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 12.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. |