|
|
| Resmi Gazete: 15.09.1993 Sayı :21699 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 31 Sahife: | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Bakanlar
Kurulundan :
SİGORTA MURAKABE KANUNU'NUN BAZI MADDELERİNDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Karar
Tarihi : 20/08/1993
Karar No : KHK 510 Sigorta Murakabe Kanununun bazı maddelerinde değişiklik yapılması 24.6.1993 tarihli ve 3911 sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulunca 20.8.1993 tarihinde kararlaştırılmıştır. Madde 1- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 1 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
AMAÇ, KAPSAM VE TANIMLAR
Bu Kanunda geçen a- Bakan ve Bakanlık Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan ve Bakanlığı, b- Müsteşarlık Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı c- Kurul Sigorta Murakabe Kurulunu d- Birlik Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği’ni, ifade eder. Sosyal Sigorta kuruluşları ve özel kanunlarına göre sigortacılık faaliyetinde bulunan kuruluşlar ile Türkiye İhracatı Kredi Bankası Anonim Şirketi bu Kanuna tabi değildir. Madde 2- 7397 sayılı Sigortalar Murakabe Kanununun 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
KURULUŞ İZNİ
a- Türkiye’de kurulacak sigorta veya reasürans şirketlerinin
1- Anonim ortaklık şeklinde kurulmaları,
3- Ödenmiş sermayelerinin 50 milyar liradan az olmaması,
b- Türkiye’de sigortacılık faaliyeti gösterecek yabancı sigorta veya reasürans şirketlerinin
1- Şube şeklinde teşkilatlanmış olması
Türkiye’de merkez şube açarak faaliyet gösteren yabancı sigorta ve reasürans şirketlerinin müteakip şubeler için izin almalarına gerek yoktur. Sigorta şirketleri, kooperatif şirketlerin tabi olduğu esaslara göre karşılıklı (mütüel) şirket olarak da kurulabilir. Bu takdirde ortak sayısı 200 den az olamaz. Bakanlık bu maddede yazılı en az sermaye tutarını Devlet İstatistik Ensitüsü toptan eşya fiyatları endeksini aşmamak kaydıyla arttırmaya yetkilidir. Türkiye’de sigorta ve reasürans şirketi kurmak, yurt dışında şube veya temsilcilik açmak veya yabancı ülkelerde kurulmuş sigorta veya reasürans şirketinin Türkiye’de şubesini açmak ve faaliyete başlamak için gerekli bilgi ve belgelerle ilgili usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. Madde 3- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
RUHSAT
Müsteşarlıkça kendilerine ruhsatname verilen şirketler ruhsatnamelerini usulüne uygun olarak tescil ve ilan ettirmek zorundadırlar. Kuruluşuna izin verilen sigorta ve reasürans şirketleri kuruluşları ticaret siciline tescil ve ilan edildikten sonra ruhsat için başvururlar. Sigortacılık yapmak üzere ruhsat verilmiş olan sigorta ve reasürans şirketlerinin ruhsatları Bakanlıkça a- Sigorta şirketlerinin aralıksız olarak bir yıldan fazla üser ile yeni sigorta sözleşmesi akdetmemelerinin, b- Kuruluş ve faaliyet esasları ile ruhsatın verilmesine ilişkin şartların ortadan kalktığının, c- Mali bünyelerinin ciddi bir şekilde zayıflamakta olması halinde, tanınan süreler içerisinde bu durumun düzeltilmesi için öngörülen tedbirleri yerine getirmediklerinin, d- Sigorta şirketlerinin yetkisiz olarak faaliyet gösteren acentalar ile acenta sözleşmesi yapmalarının, e- Bu Kanun yönetmelik ve ilgili diğer mevzuatla kendilerine düşen yükümlülüklere uymadıklarının, tesbiti hallerinde, geçici veya sürekli olarak iptal edilebilir. Bu maddenin c fıkrası dışındaki fıkaralara göre ruhsat iptali münhasıran ilgili dal için uygulanır. Ruhsatların verilmesine veya iptaline ilişkin işlemler şirket tarafından ticaret siciline tescil ettirilerek, Türkiye çapında basımı ve dağıtımı yapılan günlük en az ik gazete ile de ilan edilir. Gerekli görülen hallerde ruhsat iptali Resmi Gazete de ilan olunur. Madde 4- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunun 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
SİGORTA VE REASÜRANS ŞİRKETLERİNİN TEŞKİLATI
Türkiye’de şube açmak suretiyle faaliyette bulunan yabancı sigorta şirketlerinde yönetim kurulu yetki ve sorumluluklarını taşıyan ve şube müdürünün de dahil olduğu en az üç kişilik bir müdürler kurulu kurulur. Yönetim Kurulu ve müdürler kurulu üyelerinin yarıdan fazlasının en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş ve sigortacılık, bankacılık iktisat işletmecilik hukuk maliye ve muhasebe konularının en az birinde bilgi ve deneyim sahibi kimselerden seçilmeleri şarttır. Sigorta ve reasürans şirketlerinin denetçileri iki kişiden aşağı olamaz, denetçilerin en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş, sigortacılık bankacılık, iktisat, hukuk, maliye, işletmecilik veya muhasebe konularının birinde bilgi ve deneyim sahibi kişilerden seçilmesi şarttır. Sigorta ve reasürans şirketleri genel müdürlüğe atanacakların en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olmaları ve genel müdürlüğe atanacakların en az 7 yıl genel müdür yardımcılığına atanacakların ise en az 5 yıl sigortacılık, bankacılık, iktisat, işletmecilik, hukuk, maliye veya muhasebe alanlarının en az birinde bilgi ve deneyim sahibi olmaları, yabancı sigorta şirketlerinin Türkiye’deki merkez şube müdürlerinini genel müdürde aranan nitelikleri taşımaları şarttır. Sigortacılık mevzuatına aykırı hareketlerinden dolayı taksirli suçlar, hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis veya zimmet, ihtilas, rüşvet irtikap, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı hüküm giymiş bulunanlar, iflas ve konkordato ilan edenler hiç bir sigorta veya reasürans şirketinde yönetim kurulu başkanı, üyesi, denetçi, genel müdür, genel müdür yardımcısı veya her ne sıfatta olursa olsun görevli olarak çalıştırılamazlar. Sigorta şirketleir yeteri kadar müfettiş hayat dalında faaliyet gösteren sigorta şirketleri ise ayrıca aktüer çalıştırmak zorundadurlar. Sigorta ve reasürans şirketleri, doğrudan doğruya sigortacılıkla bağdaşan işler dışında ticari amaçla bir başka faaliyette bulunamazlar. Sigortacılıkla bağdaşan işlerin kapsamı ve sigorta şirketlerinin iştiraklerine, menkul değerlere, gayrimenkullere yatırabilecekleri kaynaklarının miktar veya oranları ile kar paylı hayat sigortalarına ilişkin yatırımlar ve bunların izlenmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle tespit olunur. Madde 5- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değştirilmiştir.
ANASÖZLEŞME
Madde 6- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunun 3379 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
SİGORTA DALLARI
Bakanlık bu ana gruplara girebilecek sigorta dallarını tespite ve değişen ihtiyaçlara göre yeni sigorta dallarını tesise yetkilidir. Tesis edilen sigorta dalları Resmi Gazetede ilan edilir. Sigorta şirketleri, hayat sigortaları ve hayat dışı sigortalar ana gruplarından sadece birinde faaliyet gösterebilirler. Madde 7- 7397 sayılı Sigorta Murakabe kanunun 3379 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
HİSSE İNTİFA VEYA OY KULLANMA HAKLARININ EDİNİLMESİ
İntifa hakkı ile oy hakkının edinilmesinde de yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanır. Ortakların sermayedeki pay oranlarının birinci fıkrada belirtilen şekilde değişmesi sonucunu doğuran sermaye artışları Müsteşarlığın iznine tabidir. Müsteşarlıktan izin almaksızın yapılan devirler ve bu sonucu doğuran sermaye artışlarından dolayı sözkonusu oranlarının aşılması halinde hak sahipleri bu oranı aşan kısma ait payların sağladığı temettü hakkı dışındaki haklardan yararlanamazlar. Bu durumda diğer ortaklık hakları Birlik tarafından kullanılır. Bu maddenin uygulanmasında Bir gerçek kişi ile eşi ve reşit olmayan çocuklarına bunların sınırsız sorumlulukla katıldıkları veya yönetim ve denetimlerinde bulundukları ortakların, Kamu tüzel kişilikleri hariç olmak üzere bir tüzel kişinin veya yukarıdaki bentte sayılanların sermayelerinin doğrudan veya dolaylı olarak %25 ve daha fazlasına iştirak ettikleri ortaklıkların, sahip oldukları hisseler ve diğer haklar bir gerçek veya tüzel kişiye ait bu kişilere yapılan devirler birgerçek veya tüzel kişiye yapılmış sayılır. Madde 8- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunun 9 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
SİGORTA ACENTELERİ
Sigortacılık mevzuatına aykırı hareketlerinden dolayı hapis veya birden fazla ağır para cezası ile cezalandırılanlar ile emniyeti suistimal, dolandırıcılık, karşılıksız çek keşidesi hırsızlık, zimmet, ihtilas, rüşvet irtilap sahtekarlık gibi yüz kızartıcı suçlardan dolayı mahkum olanlar müflisler ve konkordato ilan edenler, acentelik yapamazalar ve acenteliğini yapamazlar ve sigorta acenteliği yapan tüzel kişilere ortak olamazlar. Acentelere verilecek yetkilerin kapsam ve sınırı şirketlerce usulü dairesinde tescil ve ilan olunur. Tescil ve ilandan önce acentelik faaliyetinde bulunulamaz. Sigorta şirketleri, sigorta sözleşmesi yapma, police düzenleme ve prim tahsil etme yetkileri şirketlerine aittir. Bu hususlar acentelik sözleşmesinde ayrıca belirtilmek kaydıyla sigorta acentelerine devredilebilir. Sigorta acenteleri tazminat ödeyemezler. Bankalar hariç, sözleşme yapmaya, poliçe vermeye ve prim tahsiline yetkili acenteler sigorta acenteliği dışında başka bir ticari faaliyetle uğraşamazlar. Bu madde geerğince Birlik tarafından tutulacak sicilide kaydı olmayan veay yetkili acente olarak faaliyiette bulunmaması gereken acentelere yetki veren sigorta şirketleri hakkında 3 üncü maddenin d fıkrası hükmü uygulanır. Yabancı sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiyedeki merkez şubeleri merkezleri ile ilgili devir birleşme tasfiye bir veya birden fazla sigorta dalındaki sigortacılık faaliyetlerini durdurlumas ve ysona erdirilmes gibi esaslı değişiklikleri de ayrıcıa bildirmek zorundadırlar. İzin ve tasdike tabi hususlardaki değişiklikler de Masteşarlığın tasadikiyle yürürlüğen girer Madde 10- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunun a12 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
TEMİNAT
Hayat dışı sigortalarda teminat fiseh ve iptallere ait olanlar çıkarıldıktan sonra kalan prim tutarının %5 inden az ve %20 sinden çok olmamak üzere Müsteşarlıkça tespit edilir. Hayat branşında sigorta şirketlerinin göstereceği teminat hayat sigortalarının safi iprimleri üzerinden her hesap döneminde ayrılan matematik karışılkalır toplamından hayat muallak tazmitan karışlıkları ve tahakku etmiş kar payları ihtiyat toplamıdır. Yeni kurulan şirketler teminat ile ilgili karşılıklar tesis edilinceye kadar, sermayelerinin %20 si kadar teminat tesis ederler. Sigorta şirketleri yurt dışındaki şubeleri tarafından yapılan sigorta sözleşmeleri için ilgili ülke mevzuatına göre teminat tesis ettikleri takdirde bu işlemler için Türkiye sınarları içerisinde ayrıca teminat tetise etmezler. Teminat olarak kabu edilebilecek değerlerin toplam teminat içerisindeki azami payı hesap tarızı miktarı değerleme esasları değer düşüş marjı tesis dönem ve süreleri bu teminatlara ilişkin blokaj ve değiştirme usulleri ile teminatlara ilişkin diğer husular yönetmelikle belirlenir. Madde 11- 7397 sayılı Sigorta Murakabenin Kanunun 13 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
TEMİNAT KARŞILIKLARININ TESİSİ
Teminat olarak gösterilecek gayrimenkuller, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre yeniden değerlendirildiği takdirde teminat tesisinde bu değer esas alınır. Müsteşarlık teminat olarak gösteireln bütün aktiflerin değer takdirini yeniden yaptırmaya ve teminat eksikliklerini tamamaltamya veya teminat olarak tesis ettirilen edğerlerin değiştirilmesinii istemeye yetkilidir. Kıymet takdiri masrafları ilgili şirkete aittir Sigorta şirketlerin tesis ettikileri teminat bu Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerini uyarınca tesis edilmesi gereken teminat göre eksik olduğu takdirde bloke edilmiş edeğerlerin faiz temettü ve benzeri gelirlerinden eksik kısma tekabül eden kısım teminatın tatamlanmasına kadar serbest bırakılmaz. Müsteşarlık sigorta şirketlerine ödemeye yetkili veya görevli kişi ve kuruluşlardan bu gelirleri teminatı tesis edlidiği bankaya bloke etmelerini istemeye yetkilidir. Bu kişi ve kuruluşlar blokajla birlikte hak sahiplerine karşı borçtan kurtulurlar. Teminata olarak gösterilen edğerlerdeki değişmeler dolayısıyla veya başka herhangi bir nedenle teminata gerek kalmaması halinde bloke edilen teminatlar Müsteşarlıkça serbest bırakılır. Bankalar nezdlerinde tesis edilen teminatı tesis tarihinden itibaren en geç beş işi günü içinde Müsteaşrığa bildirmek zorundadırlar. Madde 12- 7397 sayılı Sigortamurakabe Kanunun 14 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştirb.
TEMİNATIN KULLANILMASI
Teminatın kullanılması halinde nakde çevrilmesi ve dönemesine ilişkin esas ve usullerine 12 nci maddede öngörülen yönetmelikle belirlenir. Bir sigorta şirketi belirli bir veya birkaç dalda veya bütün dallarda sigortacılık faaliyetlerine son vermek isterse sigortalıların tüm alacaklarının ödenmiş olması şartıyla ilgil dal veya dallara ait teminatlar Müsteşarlıkça serbest bırakılır. Teminatlar sigortalıların tüm alacakları ödenmeden iflas veya tasfiye masasına ve başka nitelikteki alacaklar için dava edilemez veya icra takibine konu olamaz. Madde 13- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 15 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
TEMİNAT AKÇELERİNİN YATIRIM TÜRLERİ
a- Türk Lirası olarak nakden tevdiat ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınıca alım satım konusu yapılan dövizler. b- Devlet içi vedış iskitraz tahvilleri Hazine Bonoları gelir ortaklığı senetleri ile Devletin ihraç edeceği diğer menkul değreler c- Sermayesinin en az %$51 i Devlete ait şirketlerin hisse senetleri d- Sermaye Piyasası Kanunuda tanımalnan ve Müsteşarlıkça kabul edilen sermaye piyasası araçları e- Sigorta şirketlerinin Türkiye de sahip oldukları gayrimenkuller. Madde 14 - Yapılan incelemeler sonucunda bir sigorta veya erasürans şirketinin Kanunua göre tesis gereken teminatı ve karşılıkları tesis etmemesi ve ödememesi yahut sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi gibi hallerde mali bünyenin zayıflamakta olduğu dikkate alınarak Bakan
a- Uygun bir süre vererek ilgili şirket yönetim kurulundan
Yabancı sigorta şirketlerin Türkiyedeki şubelerinden bu tedbirlerden duruma uygun olanlar talep edelebilir. Yönetim Kurulu ve müdürler kurulu bu talimata uygun tedbirleri almak ve alidığı karar ve tadberleri aylık raporlar halinde müsteşarlığa bildirmek zorundadır.
b- Yönetim veya müdürler kurulu birinci fıkraya göre alınması istenilen
tedbirleir kısmen veya tamamen almadığı veya bu tedbirlerin alınmış olmasına
rağmen sigorta veya reasürans şirketlerinin mali bünyesindeki zayıflama
devam ettiği takdirde Bakan
Madde 15 - 7397 Sayılı Sigorta Murakabe Kanunun 22 nci maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 22 - Ruhsatnamesi iptal edilen hakkında iflas kararı verilen veya başka sebeplerle faaliyeti sona eren işirketler müsteşarlığın kontrolüne tabi olarak ve ilgili kanunlar hükümlerine göre tasfiye edilirler Sigorta veya reasürans şirketleri faaliyetlerine son vermek ve işlemlerini tasfiye etmek istedikleri tadirde Bakanlığın izninin alarak durumu Türkiye çapında basımı ve dağıtımı yapılan günlük en az iki gazete ile ilan etmek ve sigortalılar ve alacaklılarına tebliğ etmek ve gerekli teminatı Müsteşarlıkça uygun görülecek bir bankaya tevdi etmek zorundadırlar. Faaliyetlerine son vermek üzere Bakanlıktan izin alan şirketlerin ruhsatları izin tarihnide itibaren kendiğilinden geçersiz olur ve bu husus Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilir. Müsteşarlık lüzumu halinde iflas idare memurları ile tasfiye memurlarına değiştirilmesine talep edebilir. Faaliyette son verme ve tasfiye işlemlerinin yütürülmesi sırasında teminatların öncelikle sigortalıların alacaklarına tahsisi için Müsteşarlıkta gerekli tedbirler alınır. Tasfiye halinde en son ilan tarihinden itibaren biryıl geçtikten ve bütün yükümlülüklerin yerine getirildiğinin belgelendirilmesinden sonra teminatlar ilgililere iade olunur. Sigortalılar, teminat akçeleri ile karşılanmamış olan alacakları için iflas masasına ücüncü sırada iştirak ederler. Madde 16- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 23 üncü maddesi aşağdaki şekilde değiştirilmiştir.
İFLAS HALİNDE HAYAT PORTFÖYÜNÜN DEVRİ VE TEMİNAT AKÇELERİNİ TAMAMLANMASI
Bu suretle devrolunan sigortaların müthavvil teminat akçelirini karışılkarıda birlite devredilir veya devralan şirket tarafından tesis olunur. Madde 17- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 24 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
BİRLEŞTİRME DEVİR VE PORTFÖY DEVRİ
Reasürans şirkteleri de bu hükem tabidir., Porföy devrine ilişkin anlaşma sigortalıların hak ve menfaatlerine zarar veren hükümler taşıyamaz. Bu anlaşmada a- Devredilecek sigorta sözleşmeleri ve bu zölşemelerde korunan kişi sigorta ettiren kuruluşlar ve sigorta edilen menfaatler. b- Portföy ile devredilecek varlıklar ve özellikle portföyle ilgili karşılık ve teminatların tabi olacağı hükümler c- Portföy devrinin geçerli olacağı tarih açıkça belirtilir. Birleşme devir ve portföy devri talepleri Resmi Gazetede ve Türkiye çapında basımı ve dağıtımı yapılan günlük iki gazete birer hafta ara iel en az ikişer defa yayınlamak suretiyle dukuruluru. İlan tarihinden itibaren üç ay içerisinde gerekçeleir ile itiraz etmeye nsigortalılar devir işlemini uygun görümüş kabul edilirler. Portföy devrinde bu hususun sigortalılara hangi usul ve esaslara göre tebliğ edileceği Müsteşarlıkça tesbit edilir. Bu Kanuna göre devredilen fortföyle ilgili olarak devreden tarafından tesis edilen teminat devrolan tarafından varsa eksiğide tamamlanarak tesis ettirilmesi kaydıyla serbest bırakılır. Aktif ve pasifleri ile başka bir şirkete devir olunan, portföylerini devreden başka bir şirketle birleşen ruhsatları geçersiz olan sigorta ve reasürans şirketlerinin bu durumları Müsteşarlıkça Ticaret Sicili Gazatesinden başka Resmi Gazetede ve Türkiye çapında basımı ve dağıtımı yapılan günlük en az iki gazetede ilan ettirilmek suretiyle duyurulur. Madde 18- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 25 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
KARŞILIKLAR
b- Sigorata ve reasürans şirketleri yangın ve mühendislik sigorta branşlarında verilen deprem teminatının kendi saklama paylarında kalan cari rizikolar karşılığı düşüldükten sonraki net prim gelirleri ile bu tutarların gelirlerini onbeş yıl süre ile Deprem Hasar Karşılığı adı altında bir karşılık hesabında tutumak zorundadırlar. Bu karşılıklar münhasıran deprem hasarlarının karşılanmasında kullanılır. c- Sigorta ve reasürans şirketleri, hayat dalı dışındaki taahhütleri için cari rizikolar karşılığı ve tüm sigorta dallarındak muallak hasarları için ise muallak hasar karşılığı ayırmak zorundadırlar. Cari rizakolar karşılığı, yürürlükte bulunan poliçeler için tahakkuk etmiş primlerden komisyonlar düşüldükten sonra kalan tutarın gün esasına göre ertesi yıla sarkan kısmından oluşur, ancak poliçe bazında cari rizikolar karşılğınının ayrılamaması halinde hesap dönemi itibariyle tahakkuk eden primlerden iptal ve süresi sona eren poliçelere ait primlerin düşülmesinden sonra kalan tutar üzerinden nakliyat dalında asgari %25 diğer dallarda asgari %33,5 oranlarında cari rizikolar karşılığı ayrılır. Muallak hasarlar karşılığı, tahakkuk etmiş ve hesaben tespit edilmiş tazminat bedellerinden veya bu hesap yapılmamışsa tahmini değerlerinden ibarettir. d- Sigorta şirketleri sigorta sözleşmelerinden doğan ve tahsilinde tehlike görülen veya sigorta sözleşmesinin başladığı tarihten itibaren altı ay içerisinde tahsil edilemeyen alacakları için muhtemel zararlar karşılığı ayırmak zorundadırlar. Bu karşılıklarla ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça tespit olunur. e- Hayat dalında faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketleri, Müsteşarlığın uygun göreceği genel kabul görmüş aktüerya hesaplarına göre matematik karşılık ayırmak zorundadır. Müsteşarlık bu maddenin a, b,c,d fıkralarında gösterilen karşılıkların kullanımına ilişkin usul ve esaslar ile bu bölümde yer alan karşılıkların tesis, dönem ve sürelerini tespite değiştirilmiştir. Madde 19- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 26 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
PRİM VE TARİFELER
Hayat sigortası ile süresi bir yılı aşan sağlık sigortasının düzenlenmesi ve tarifeleri, prim, formül ve cetvelinin uygulamaya konulabilmesi Müsteşarlığın onayına bağlıdır. Bu Kanuna ve diger kanunlara göre yapılması zorunlu kılınan sigortaların primleri ile bunların tarife ve talimatları Bakanlıkça tespit olunur ve Resmi Gazetede yayımlanır. Sigorta şirketleri, özellik arzeden sigorta konuları dışında uygulayacakları tarifelerini tespit etmek ve müşterilerinin emrine hazır tutmak zorundadırlar. Bakanlık gerekli gördüğü takdirde zorunlu sigortaların prim ve tarifelerini serbest bırakmaya veya sigorta dalları ve türleri itibariyle uygulanacak sigorta tarife ve talimatlarını aracılık komisyon hadlerini tespit etmeye veya sigortacılığın genel düzeyini dikkate alarak gerektiğinde birinci fıkradaki sigorta türleri de dahil tarifelerin onayından sonra yürürlüğe konulmasını kararlaştırmaya ve bu hususta tüm tedbirleri almaya yetkilidir. Sigorta şirketleri ve sigorta aracılığı hizmeti yapan bilimum hakiki ve hükmi şahıslar tanzim edelicek poliçe tecditname zeyilname ve sair muameleler dolayısıyla sigortalılara veya sigorta emrini verenlere doğrudan doğruya veya dolaylı olarak her ne şekilde olursa olsun risturn ve iskonto yapamayacakları gibi bu umahiyette telakki edilecek terk tenzil ve ödemelerde bulunamazlar ve bu gibi menfaatler sağlayamazlar. Sigorta piriminin peşin tathisi esastır. Primin taksitle ödenmesi kararlaştırıldığında sigorta şirketi taksit tutar ve vadelerini poliçede göstermek zorundadır. Poliçe düzenlemeve primlerin tahsiline ilişkin usul ve esaslar Birliğin görüşü alınarak Müsteşarlıkça belirlenir. Madde 20-7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 27 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
SİGORTA ACENTELERİ NEZDİNDEKİ ŞİRKET ALACAĞI
Tahsil ettiği pirmeli süresi içinde sigorta şirketlerine intikal ettirmeye nacenkelerin poliçe tanzim ve pirmi tahsil yetkisinini kaldırmayan sigorta şirketleri hakkında 3 üncü maddenin e fıkrası hükmü uygulanırb. Madde 21-7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunun 28 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
GENEL ŞARTLAR VE TALİMAT VE SİGORTA SÖZLEŞMESİ
Sigorta poliçeleri genel şartları kapsayacak şekilde düzenlenir. Poliçelere, mevzuata aykırı hükümler taşımamak kaydıyla özel hükümler de konabilir. Sigorta şirketleri, kişi yada kuruluşları sigorta sözleşmesi yapmak için davet veya teşkvik amacıyla gerçeğe aykırı yanıltıcı veya dığıttıkları her çeşit tarife broşür, izahname ve diğer belgeler ile reklam ve ilanlarını, taahhütleriyle sigortalıya sağlayacakları hak ve menfaatlerin sınır ve kapsamı dışında bir anlayışa neden olmayacak şekil ve surette düzenlerler. Acente broker ve prodüktörler yukarıdaki fıkra hükmüne uygun hareket etmek zorundadırlar. Bir sözleşmenini unsurları içerisinde taraflardan birinin bu sözleşmede yeralan herhangi bir hususta sigorta yaptırmaya zorunlu tutulduğu hallerde, sigortanın belirli bir şirkete yaptırılmasına ilişkin olarak konulmuş bulunan şartlar geçersizdir. Hayat sigorta sözleşmesinin yapılmasına ilişkin teklifnamenin sigorta şirketine ulaştığı tarihten itibaren 30 gün içinde sigorta şirketi tarafından ret edilmemesi halinde sigorta sözleşmesi yapılmış olur. Sigorta şirketleri, ilk defa uygulamaya koyacakları sigorta teminatı şart ve esasları ile poliçe örneklerini uygulamaya başlamadan en geç onbeş gün önce Müsteşarlığa göndermek zorundadırlar. Müsteşarlık poliçe örneklerini mevzuata ve sigortacılık esaslarına aykırı bulduğu veya sigortalıların korunması açısından uygulanmalarında sakınca gördüğü takdirde poliçelerde yazılı hususların değiştirilmesini her zaman talep etmeye yetkilidir. Şirketler, Müsteşarlığın bu konudaki taleplerine uymak zorundadırlar. Madde 22- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 29 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
YURTDIŞINDAKİ YAPTIRILABİLECEK SİGORTALILAR VE ZORUNLU SİGORTALAR
Ancak, Bakanlıkça tespit edilecek esaslara göre a- İhracat ve ithalat konusu olan mallar için nakliyat sigortaları b- Yabancı kride ile satın alınana veay yurtdışında finansal kiralama yoluyla kiralanan uçak, helikopter ve gemiler için kredi sözleşme ve finansal kiralama sözleşme süresi ile sınırlı olmak üzere yaptırılacak tekne sigortaları, c- Gemilerin sorumluluk sigortaları, d- Hayat sigortaları, e- Seyahat edenlerin Türkiye haricinde iken seyahatleri sırasında yaptıracakları ferdi kaza ve motorlu taşıt sigortaları, yurt dışında da yapılabilir. Bakanlar Kurulu, kamu yararı açısından, kişilerce topluma zarar verebilecek her çeşit meslek ve faaliyetlere karşı teminat oluşturulması amacıyla, gerekli gördüğü sigortaları zorunlu hale koyabilir. Zorunlu sigortaların genel şartları tarife ve talimatları aracılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere ödenecek komisyon oranlarını tespitie Bakanlık yetkilidir. Zorunlu sigortalara ilişkin uygulamanın esasları Bakanlar Kurulu kararlarında belirtilir. Bu kanun veya diğer kanunlar uyarınca zorunlu hale getirilen sigortaların, o dalda faaliyet gösteren sigorta şirketleri tarafından yapılması zorunludur. İlgili mevzuatına göre mesleki nitelikte olsun veya olmasın birfaaliyetin icrası, bir yapının veya taşıtın veya bir malın kullanılması için izin veya ruhsat vermeye veya bunları denetlemeye yetkili merciler bu işlerle ilgili zorunlu sigortaların yaptırılıp yaptırılmadığı araştırmak ve denetlemekle yükümlü olup, zorunlu sigortaları yaptırmayanların bu izin ve ruhsatlarını iptale yetkilidirler Madde 23- 7397 sayılı Sigorta Murukabe Kanununun 30 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
SİGORTA DENETLEME KURULU
Sigorta ve reasürans şirketlerinin faaliyetleri, varlıkları, iştirakleri, alacakları, özkaynakları, borçları ile mali bünyeyi ve idari yapıyı etkileyen diğer tüm unsurların tespit ve tahlili kurul uzman ve yardımcıları ile aktüer ve aktüer yardımcıları tarafından yapılır. Kurul Başkanı da Kurul uzmanı sıfat ve yetkisine sahiptiri. Denetleme Kurulunun giderlerine karşılık olarak sigorta şirketlerinden yıllık prim tahakkuklarından iptaller düşüldükten sonra kalan safi primler tutarının binde üçüncü geçmek üzere aidat alınır. Denetleme aidatı Bakanlık emrine bir bankada tesis edilerek fon hesabına yatırılır. Kurul giderlerini aşan fon hesabı bakiyeleri Hazineye irad daydedilir. Madde 24- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 34 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
İHTİSAS KOMİTELERİ
Bu komitelerin çalışma esasları hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir. Madde 26- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 37 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmişitir.
DİĞER SİGORTA VE REASÜRANS ARACILARI
Sigorta ettiren ve sigortacıya bağlı olmaksızın çeşitli sigorta dallarında sigorta olmak isteyenlere bilgi vererek sigorta sözleşmesinin şartlarını müzakere ve tehlikenin konus ve özelliklerine göre sigorta teklif namesini hazırlamada yardımcı olan ve çalışmalarının karşılığı olarak komisyon alan gerçek veya tüzel kişilere Prodüktör denir. Braker ve Prodüktörler sigorta şirketi adına sözleşme yapamaz prim tahsil edemez ve sigorta tazminatı ödemeyezler. Sigortacılık mevzuatına aykırı harektelerinden dolayı hasip veya birden fazla ağır para cezası ile cezalandırılanlar ile emniyeti suistimal, dolandırıcılık, karşılıksız çek keşidesi, hırsızlık, zimmet, ihtilas, rüşvet, irtikap, sahtekarlık gibi yüz kızartıcı suçlardan dolayı mahkum olan müflisler ve konkordato ilan edenler, brokerlik ve prodüktörlük yapamazlar ve bokerlik ve prodüktörlük yapan tüzel kişilere ortak olamazlar. Brokerlerin ve Prodüktörlerin işe başlamalarına kuruluşlarına, faaliyetlerine ve yapacmayacakları işleri ilişkin usul ve esaslar defter belge ve kayıt düzeni ile ilişkin diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir. Madde 27- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 38 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
AKTÜERLER VE SİGORTA HASAR EKSPERLERİ
Aktüerlik ve sigorta hasareksperliği yapabilecek kişlerin nitelikleri çalışmausul ve esasları ile aktüerlik ve sigorta hasar eksperlik mesleğinin düzenlenmesinelişikin diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir. Sigorta hasar ekspreleri, tarafların birisi ile arasında tarasızlığını şühpeye düşürecek önemli nedenler veya taraflardan birisi ile Hukuku Usulü Muhakameleri Kanunuun 245 inci maddesinin 1,2,3 numaralı bendlerinde yazılı derecelerde akrabalığa veay bir iş ortaklığı varsa eksperlik görevini kabul edemezler. Madde28- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 39 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
KAYIT DÜZENİ BİLANÇO VE KAR ZARAR CETVELİNİN İLGİLİ MERCİLERE GÖNDERİLMESİ
VE İLANINI İLE MALİ BÜNYEYE İLİŞKİNRASYONLAR
Bu belgelerdeki değişiklikler de aynı usule tabidir. Müsteşarlık sigorta ve reasürans şirketleir ile sigorta acentelerinden Türk Ticaret kanununun veya Vergi Usul Kanununun zorunlu kaldığı defterlerden başka bazı işlemlerini özel bir deftere kaydetmelerini istemeye ve bu defterlerle ilgili usul ve esasları tesbite yetkilidir. Sigorta şirketleri ile 9 uncu madde uyarınca poliçe kesme yetkisi verilen sigorta acenteleri düzenledikleri tüm poliçeleri bunlara ilişkin primleri düzenleme, iptal, tahsilat, taksitlendirme gibi ayrıntılarıyla poliçe bazında hesaplarında göstermek zorundadırlar. b- Sigorta ve reasürans şirketleri, bilançoları ile kar ve zarar cetvelllerini denetçilerince onaylanmış birer örneğini genel kurullarının onayladığı tarihten itibaren bir ay içinde ve yurt çapında basımı ve dağıtımı yapılan günlük bir gazete ile ilan etmek ve bunlarla birlikte yönetim kurulu ve denetçi raporlarının birer örneğini Müsteşarlığa ve Birliğe göndermek zorundadırlar. Türkiye’de şube açmak suretiyle faaliyette bulunana sigorta ve reasürns şirketlerinin faaliyetlerine ait bilançoları ile kar ve zarar hesapları Türkiye’deki yönetim merkezlerinde tarafından düzenlenir ve müdürlerkurulu tarafından onaylı olarak birinci fıkradaki mercilere verilir ve aynı fıkraya göre ilan olunur. Bu şirketlerin merkezlerinin bilanoçoları ile kar ve zarar cetvelleri de kurulu bulundukları ülkede yetkili organlarınca onaylandıkları tarihten itibaren aynı mercilere gönderilir. Hayat sigorta şirketleir tarafından gönderiecek bilanço ile kar ve zarar cetveline yetkili bir aktüer tarafından onaylanacak matematik karşılıkları ve sigortalılara dağıtılacak kar payınının bir özeti de eklenir. Müsteşarlık sigorta ve reasürüns şirketlerinin bağımsız dış denetim kuruluşlarınca denetlenmesini istemeye ve bununla ilgili usul ve esasları tespite yetkilidir. Gerçeği uygun olmadığı aldatıcı veay yanlış düzenlendiği Müsteşarlıkça tesbidt edilen bilanço kar ve zarar hesaplarının doğru şekil durumun tebliğinden itibaren ilgili şirketçe on gün içinde ilanını yapıldığı gazetelerde yayınlanır. c- Müsteşarlık bu Kanunun uygulanmasını izlemek amacıyla sigorta ve reasürns şirketlerinden belirleyeceği esaslar ve örneklere uygun olarak her türlü bilgi cetvel rapor ve mali tablolar istemeye mali bünyeleri ve kaynaklarının kullanımı ile ilgili rasyolarla Yükümlülük Karşılama Yeterliliği gibi mali bünyeyi güçlendirmeye yönelik diğer standart rasyoları ve bu rasyolar ile mali tabloların gerekli tabloların gerekli görülüğü takdirde yayınlanmasına ilişkin usul ve esasları tesbite yetkilidir. Sigorta ve reasürans şirketleri bu cetvel rapor ve mali tabloları Müsteşarlığa göndermek ve tesbit edilecek rasyolara uymak zorundadırlar. Müsteşarlık, Yükümlülük Karşılama Yeterliğiğnin tesis edilemediği durumlarda prim ve hasarlarla orantılı olarak teminat ayırtmaya ve bununla ilgili usul ve esasları tesbite yetkilidir. Sigorta şirketlerinin, konsolide mali tablolar hazırlamaları için gerekli düzenlemeleri yapmaya konsolidasyon tabi olacak doğrudan ve dolaylı iştirakleri ile yönetim ve denetimine sahip oldukları ortaklıkları faaliyet alanları ve iştirak oranları itibariyle belirlemeye ve konsolide mali tabloların ilan edilmesi ile ilgili usul ve esasları tesbite Müsteşarlık yetkilidir. Sigorta ve reasürans şirketleri Birliğin görüşü alınarak Müsteşarlık tarafından belirlenecek esaslara ve örneğe uygun olarak hesap özeti düzenlemek zorundadırlar. Hesap özetleri, genel müdür ile sorumlu muhasebeci tarafından imza edilmiş ve denetçiler tarafından ve hayat sigorta şirketlerinde ayrıca bir aktüer tarafından onaylanmış olarak Müsteşarlıkça belirlenecek süreler içinde Müsteşarlığa ve Birliğe gönderilir. Madde 29- 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunun 58 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
KOVUŞTURMA USULÜ
Cumhuriyet savcusı sovuşturmaya yer olmadığına karar verirse Müsteşarlık Ceza Muhakemeleri Usulu Kanununa göre kendisine tebliğ edilecek bu kararlara karşı itirazsa yetkilidir. Sigorta şirketlerinin acenteleri hakkında açacakları davalarda, bu maddenin birinci fıkrasının uygulanmış olması şartı aranmaz. Bu maddeye göre açılacak davalar, ilgili sigorta ve reasürans şirketinin merkezinin bulunduğu veya ilgili gerçek ve tüzel kişilerin faaliyette bulundukları yerlerdeki Asliye Ceza Mahkemelerinde görülür.
KALDIRILAN HÜKÜMLER
Geçici Madde 1- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girmesinden
önce kurulmuş sigorta ve reasürans şirketleri anasözleşmelerini bu Kanun
Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren ve diğer geçici maddelerinde
özel süre verilmediği hallerde durumlarını üç yıl içinde bu Kanun Hükmünde
kararnameye intibak ettirmek ve sermayelerin bu Kanun Hükmünde kararname
ikinci maddesinde öngörülen
Geçici Madde 2- Bu Kanun Hükmünde kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş sigorta şirketlerinden diğer sigorta dalları ile birlikte hayat dalında da faaliyet gösterenler durumlarını üç yıl içerisinde bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına uygun hale getirmek zorundadırlar. Bu sürenin sonunda hayat portföylerini devretmeyen sigorta şirketleri yeni hayat sigortası sözleşmeleri akdedemezler. Geçici Madde 3- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesindeki düzenlemeler yapılıncaya kadar yürürlükteki belge örneklerinin kullanılmasına devam olunur. Bu Kanunu Hükmünde Karanamenin öngördüğü yönetmelikler bu Kanun Hükmünde kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde yürürlüğe konulur. Bu yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar 7397 sayılı Kanun ile ek ve değişiklikler uyarınca yürürlüğe konulan yönetmeliklerin bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümlerinin ugulanmasına devam olunur. Durumları 7397 sayılı Kanunun bu Kanunu hükmünde kararname ile değişik 9 uncu maddesindeki Yönetmeliğe uygun olmayan sigorta acenteleri ile yapılan acentelik sözleşmeleri 31.12,1993 tarihinde itibaren geçersiz olur. Geçici Madde 4- Sigorta Murakabe Kurulu nun statüsü ve personelinin özlük hakları ile ilgili olarak yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunun 344 sayılı Kanunu Hükmündeki Kararname ile değişik 30 uncu maddesi hükümlerine uygulanmasına devam olunur. Madde 31- 7397 sayılı Kanunda yer alan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı veya Ticaret Vekaleti ifadeleri Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı şeklinde değiştirilmiştir. Madde 32- Su Kanun Hükmünde Kararnamenin 8,20 ve 26 ncı maddesi 1 Ocak 1994 te diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Madde 33- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerin Bakanlar Kurulu yürütür.
Süleyman DEMİREL
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||