Üniversiteler Mevzuatı  
Resmi Gazete: 02.09.1993 Sayı :21686 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 31 Sahife:
Bakanlar Kurulundan :

TÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİNİN KURULMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME
 

Karar Tarihi : 13/08/1993
Karar No      : KHK 497

            Türkiye Bilimler Akademisinin kurulması 24/6/1993 tarihli ve 3911 sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulunca 13/8/1993 tarihinde kararlaştırılmıştır.

            AMAÇ
            Madde 1- Türkiye’de tüm bilim alanlarındaki araştırmaları, bilimci kişiliğini ve araştırıcılığı özendirmek ve bu alanlarda emeği geçenleri onurlandırmak, gençleri bilim ve araştırma alanına yöneltmek Türkiye’deki bilimcilerin ve araştırıcıların toplumsal statülerinin yükseltilmesi ve korunmasını çalışmak bilim ve araştırma standartlarının uluslararası düzeye çıkarılmasına yardım etmek amacıyla Başbakan’a tüzel kişiliğe, bilimsel, idari ve mali özerkliğe sahip Türkiye Bilimler Akademisi (kısa adı TÜBA) kurulmuştur. 

            Başbakan bu Akademi’nin yönetimiyle ilgili yetkilerini gerekli gördüğünde bir bakan eliyle kullanabilir.

            Akademi, bu Kanun Hükmünde Kararname’de belirtilmeyen hallerde özel hukuk hükümlerine tabidir.

            GÖREVLER
            Madde 2- Türkiye Bilimler Akademisinin görevleri şunlardır,

            a- Bilimsel konularda ve bilimsel önceliklerin saptanması amacıyla incelemeler ve danışmanlık yapmak,

            b- Toplumda bilimsel yaklaşım ve düşüncenin yayılmasını sağlamak,

            c- Hükümete, Türke bilimcileri ve araştırıcılarının toplumsal statüleri, yaşam düzeyleri, gelirleri bu tür faaliyetlerin gereği olan özel kolaylık ve ayrıcalıklara ilişkin mevzuat değişiklikleri önermek,

            d- Bilimin öneminin ülke kamuoyunca takdir ve kabulünü sağlamak ve bilim adamlığını özendirmek için ödüller vermek,

            e- Yukarıda belirtilen amaçların gerçekleştirilmesi ve görevlerin yerine getirilebilmesi ile ilgili her türlü faaliyette bulunmak.

            AKADEMİ ÜYELİĞİ
            Madde 3- Akademi’de Asli üye Asosye üye ve Şeref üyesi olmak üzere üç tür üye bulunur. Asli üye sayısı üniversitelerde mevcut kadrolarda fiilen görev yapan T.C. uyruklu profesör sayısının yüzde ikisini, asosye üye sayısı ise asli üye sayısının üç katını geçemez.

            Şeref üyeliği sayısı herhangi bir sınırlamaya tabi değildir.

            Asli ve asosye üyeler her yılı sonunda o yıliçinde yaptıkları çalışmaları gelecek yıl yapmayı planladıkları araştırmaları birer rapor halinde Akademi Konseyi’ne sunarlar.

            ÜYELİĞE SEÇİLME ŞARTLARI
            Madde 4- a- Asli Üye aşağıda belirlenen şartları taşıyan TC uyruklu seçkin bilim adamları arasından seçilir.

            Ulusal ve uluslararası saygın kuruluşlardan ödül veya madalya almış olmak kendi adıyla anılan keşif icat, teori ve modellere sahip olmak ve adı klasik kitaplara veya derleme makalelerine geçmiş olmak uluslararası bilim atıfları katologlarında genel kabul görmüş yüksek sayıda atıf almış olmak,

            b- Asosye üye asli üye olmaya aday TC uyruklu yetenekli genç bilim adamları arasında seçilir.

            c- Şeref üyesi asli üye olma şartlarına sahip ancak yaş haddi sebebiyle asli üyeliğe seçilemeyen TC uyruklu bilim adamları Türkiye ile ilgisi olan ve işbirliği yapan ve asli üyelerde aranan şartları taşıyan yabancı bilim adamları arasından seçilir.

            ÜYELİK SEÇİMİ
            Madde 5- Asli Asosye ve Şeref üyesi olabilmek için diğer bir asli üye tarafından Akademi Konseyine yazılı olarak başvurulmak suretiyle aday gösterilir. Bu adaylığın, diğer iki genel kurul üyesi tarafından yazılı olarak desteklenmesi gerekir. Adaylık Akademi Konseyi tarafından kabul gördükten sonra Genel Kurul’un onayına sunulur.

            Asli üyelik yetmiş yaşına kadar sürer. Yaş haddi nedeniyle asli üyelik statüsü sona eren üyeler, otomatik olarak Şeref üyesi olurlar. Asosye üyeler üç yıl için seçilirler. Asosye üyelik süresi toplam en çok dokuz yıldır.

            AKADEMİ ORGANLARI
            Madde 6- Akademi’nin organları şunlardır.

            a- Akademi Genel Kurulu

            b- Akademi Konseyi

            c- Akademi Başkanı.

            GENEL KURUL
            Madde 7- Akademi Genel Kurul Akademi üyelerinden oluşur. Genel Kurul yılda en az bir kez toplanır. Toplantıların yeri ve gündemi Akademi Konseyi tarafından tespit ve ilan edilir.Genel Kurul üye sayısının salt çoğunluğu ile toplanabilir.

            GENEL KURULUN GÖREVLERİ
            Madde 8- Genel Kurulun görevleri şunlardır.

            a- Akademi Konseyince hazırlanacak bilim politikasına ilişkin temel dökümanlarla faaliyet raporu, bilanço ve bütçe önerisini görüşerek onaylamak,

            b- Yeni üyeleri seçmek,

            c- Süresi dolan Akademi Konseyi üyeleri yerine çoğunluk esasıyla yeni üyeler seçmek.

            AKADEMİ KONSEYİ
            Madde 9- Akademi Konseyi, Genel Kurulca 4 yıl için seçilen 10 asli üye ile Akademi Başkanından oluşur. Asli üyelerle birlikte aynı usul ve sayıda yedek üyeler de seçilir. Görev süreleri biten üyeler yeniden seçilebilir. Konsey üyeliğinin herhangi bir sebeple boşalması halinde yerlerine kalan süreyi tamamlamak üzere yedek üye davet edilir.

            AKADEMİ KONSEYİNİN GÖREVLERİ
            Madde 10- Akademi Konseyinin görevleri

            a- Akademiye ilişkin faaliyetleri düzenlemek ve yürütmek,

            b- Boş üyeliklere atama yapmak,

            c- Çeşitli danışmanlık veya etüd konuları için Akademi içinden veya dışından komisyonlar kurmak,

            d- Bütçe teklif hazırlamak.

            AKADEMİ BAŞKANI
            Madde 11- Akademi Başkanı 4 yıl için asli üyeler arasından Akademi Genel Kurulunca seçilir ve Başbakan’ın onayı ile atanır. Aynı kişi iki dönemden fazla Başkanlığa seçilemez. Akademi Başkanı, Akademinin amaçları doğrultusunda faaliyet göstermesinden sorumludur. Başkan, Akademinin ita amiridir.

            ÖDÜLLER
            Madde 12- Akademi tarafından bilimsel araştırmaları teşvik ve bilimin öneminin ülke kamuoyunca takdir ve kabülünü sağlamak için bilimsel araştırmalarıyla dünya çapında emsallerine nazaran üstün başarı gösteren bilim adamlarına ödül verilebilir.

            Ödülün tutarı ve dağıtımı esasları Akademi Konseyi tarafından belirlenir.

            ARAŞTIRMA DESTEĞİ
            Madde 13- Akademi üyelerine ulusal ve uluslararası araştırma ve geliştirme faaliyetlerini sürdürebilmeleri için yılda Devlet Memurları Kanununa göre en yüksek Devlet Memuru brüt aylığının yıllık tutarı kadar araştırma desteği sağlanabilir. Bu destek faaliyetinin uygulama usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

            MALİ HÜKÜMLER
            Madde 14- Akademi hizmetleriyle ilgili bütün giderler, mali yıl başında (Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma kurumu bütçesinde açılacak özel tertibe aktarılmak üzere) Başbakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekle karşılanır.

            Bütçe teklifi Akademi Konseyi tarafından hazırlanarak Temmuz ayı başında Başbakanlığa gönderilir.
Giderlerin yapılmasında, 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kanununda yeralan esas ve usuller uygulanır. Akademi’nin faaliyetlerinden dolayı sağlanan gelirler ve yapılan bağışlar, Akademi hizmetlerinde kullanılmak üzere (Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu bütçesinde) Akademi adına açılan özel tertibe gelir kaydedilir.

            Akademinin hesapları, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu hesapları ile birlikte aynı usul ve esaslar dahilinde denetlenir.

            Akademinin sekreterya hizmetleri Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu tarafından yerine getirilir. 

            GEÇİCİ GÖREVLENDİRME
            Madde 15- Türkiye Bilimler Akademisi kadro şartı aranmaksızın yerli veya yabancı geçici süreli anlaşmalı araştırıcı ve danışman çalıştırabilir.

            Anlaşmalı araştırıcılar ve danışmanlar üniversiteler, genel ve katma bütçeli dailererle özel idare ve belediyeler ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumların mensupları arasından da seçilebilir. Bunların asli görevlerine ait bütün hakları saklı kalır ve her türlü tazminatlarına halel gelmez. Çalışma şartları ve anlaşmalarına göre verilecek ücretler Konseyce tespit edilir.

            YÖNETMELİK
            Madde 16- Bu Kanun Hükmünde Kararname’nin uygulanmasına ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.

            Geçici Madde 1- Akademinin ilk Genel Kurulu; 4 üncü maddenin a bendindeki şartları taşıyan 10 asli üye bir defaya mahsus olmak üzere Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu’nun teklif üzerine Başbakan tarafından atanır. Başbakan tarafından atanan üyelerin, bu Kanun hükmünde Kararname’de öngörülen şartlara uygun olarak seçecekleri asli üyelerle birlikte üye sayısı 20 ye çıkartılır ve böylece Genel Kurul oluşmuş olur. Daha sonra 9 uncu maddede uygun olarak Akademi Konseyi oluşturulur, 11 inci madde uyarınca da Genel Kurul Akademi Başkanı seçer.

            Geçici Madde 2- Akademi Konseyinin ilk kuruluşunu takip eden ikinci yıl bir defaya mahsus olmak üzere ad çekme yolu ile ayrılacak beş üye belirlenir, yerlerine yenileri Genel Kurulca seçilir.

            Madde 17- Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            Madde 18- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 

                                                                                                                          Süleyman DEMİREL
                                                                                                                          Cumhurbaşkanı 
 
Prof.Dr.Tansu Çiller
Başbakan
     
E.İNÖNÜ
Devlet Bakanı ve Başb.Yrd.
N.CEVHERİ
Devlet Bakanı 
Y.AKTUNA
Devlet Bakanı 
M.GÖLHAN
Devlet Bakanı 
İ.TEZ
Devlet Bakanı
B.S.DAÇE
Devlet Bakanı V.
T.AKYOL
Devlet Bakanı
G.MÜFTÜOĞLU
Devlet Bakanı
N.KURT
Devlet Bakanı
M.KAHRAMAN
Devlet Bakanı
C.ERHAN 
Devlet Bakanı 
M.ÇİLOĞLU
Devlet Bakanı
E. ŞAHİN
Devlet Bakanı 
A.ŞANAL 
Devlet Bakanı 
Ş.ERDEM
Devlet Bakanı 
M.S.OKTAY
Adalet Bakanı
N. AYAZ
Milli Savunma Bakanı 
M.GAZİOĞLU
İçişleri Bakanı
H. ÇETİN 
Dışişleri Bakanı 
İ.ATİLLA
Maliye Bakanı
N.MENTEŞE
Milli Eğitim Bakanı 
O. KUMBARACIBAŞI 
Bayındırlık ve İskan Bakanı 
R.SERDAROĞLU
Sağlık Bakanı 
M.KÖSTEPEN
Ulaştırma Bakanı 
R.ŞAHİN
Tarım ve Köyişleri Bakanı
M. MOĞULTAY
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan
M.T.KÖSE
Sanayi ve Ticaret Bakanı
V.ATASOY
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı 
D.F.SAĞLAR 
Kültür Bakanı 
A. ATEŞ 
Turizm Bakanı
V.TANIR
Orman Bakanı
R.AKÇALI
Çevre Bakanı