SERMAYE PİYASASI KURULU  
Resmi Gazete: 06.10.1983 Sayı :18183 (Mük.)Düstur Tertip:5 Cilt: 22-1 Sahife: 1244
 

ÖDÜNÇ PARA VERME İŞLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME
 
Karar Tarihi : 30/09/1983
Karar Sayısı :KHK/90

            Ödünç para verme işleri ile uğraşanların faaliyetleri ve denetlenmelerine ilişkin esaslar 5/4/1983 tarih ve 2810 sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulu’nca 30/9/1983 tarihinde kararlaştırılmıştır.
    

BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler

            Amaç
            Madde 1- Bu Kanun Hükmündeki Kararnamenin amacı, faizden para kazanmak için ödünç para verme işleriyle uğraşan gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesidir.

            Kapsam
            Madde 2- 1) İkrazatçılar bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabidir.

            2) Bankalar, sigorta şirketleri ve özel kanunlara göre ödünç para vermeye yetkili kılınan kuruluşlar hakkında bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.

            3) Bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler uygulanır.

            Tanımlar
            Madde 3- Bu Kanun Hükmünde Kararname’de,

            1) İkrazatçı; faizden para kazanmak amacıyla ödünç para verme işleriyle uğraşan ve kendilerine izin belgesi verilen gerçek ve tüzel kişileri,

            2) İzin belgesi; ikrazatçılara defterdarlıklarca ödünç para verme işleriyle uğraşabilmeleri için verilen izne ilişkin belgeyi,

            3) Tefeci; Bu Kanun Hükmünde Kararname’nin 11’inci maddesinde sayılan fiilleri işleyenleri, 

            ifade eder.
  

İKİNCİ BÖLÜM
Faaliyet Esasları

            Faaliyet İzni
            Madde 4- 

            1) İkrazatçılar Maliye Bakanlığı’ndan izin almak zorundadırlar.

            2) İkrazatçılar yalnızca beyannamelerinde gösterdikleri, Maliye Bakanlığınca kabul edilen sermaye ve varsa yedek akçeleri ile sınırlı olarak ödünç verebilirler.

            3) İkrazatçılar mevduat toplayamıyacakları gibi her ne ad altında olursa olsun tahvil ve benzeri borçlanmaya yönelik menkul kıymet ihraç edemezler.

            4) Tüzel kişi ikrazatçıların, yönetim kurulu başkanı, üyesi, genel müdürü, müdürü veya işlerini fiilen idare eden veya imzaları tüzel kişi ikrazatçıyı bağlayan mensupları hissedarları arasında seçilmediği veya tayin olunmadığı takdirde bu tüzel kişilere izin belgesi verilmez.

            Madde 5 -

            1) İkrazatçılar, şekli ve muhtevası Maliye Bakanlığı’nca tespit edilecek dört nüsha beyanname ile işyerlerinin bulunduğu ilin defterdarlığına başvururlar.

            2) Beyannamede, faizden para kazanmak için konulacak sermaye ve ihtiyat durumu ile ödünç alanlara yüklenebilecek şartlar gösterilir.

            İzin Verme ve İzin Belgesi
            Madde 6- 

            1) Bu beyannameler üzerine ikrazatçılık yapması uygun görülen başvuru sahiplerine Maliye Bakanlığı’nca tespit edilecek esas ve usullere göre defterdarlıklarca izin belgesi ile birlikte beyannamenin onaylı bir örneği verilir.

            2) Beyannamenin ikinci nüshası Maliye Bakanlığı’na, üçüncü nüshası kayıt ve ilan edilmek üzere ticaret sicil memurluğuna gönderilir; dördüncü nüshası defterdarlıkta özel sicil verilerek saklanır.

            3) İzin belgesi ile beyannamenin birer örneği Maliye Bakanlığı’nca Resmi Gazete’de ilan edilir.

            4) İzin belgeleri kıymetli evrak hükmündedir.

            İkrazatçılık Yapamayacak Kişiler
            Madde 7- Aşağıdaki gerçek ve tüzel kişilere izin belgesi verilmez:

            1) 35 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ek ve değişiklikleri uyarınca haklarında mahkemelerce tasfiye kararı alınan ve uygulananlar,

            2) Müflisler,

            3) Yüz kızartıcı bir suçtan mahkum olanlar.

            İzin İptali
            Madde 8- 

            1) Tefecilik sayılan işlemleri yaptıkları mahkemece sabit görülenlerin izin belgeleri iptal edilir ve iş yerleri Maliye Bakanlığı’nın talebi üzerine Valiliklerce kapatılır.

            2) İzni iptal edilen ve işyerleri kapatılanların mevcut işlemleri özel hukuk hükümleri dairesinde tasfiye edilir.

            3) Birinci fıkrada belirtilen kişilere yeniden izin belgesi verilemez.

            4) Tüzel kişi ikrazatçıların yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdürü, müdürü veya işlerini fiilen idare eden veya imzaları tüzel kişiyi bağlayan memurlarının, hissedarlık sıfatını kaybetmeleri veya hissedar olmayan kimselerin bu görevlere getirilmeleri halinde önceden verilmiş izin belgeleri iptal edilmiş sayılır.

            Aleniyet
            Madde 9- İkrazatçılar, kendilerine verilen izin belgesi ile tasdikleri beyanname örneğini işyerlerinde halkın görebileceği bir yere asmak zorundadırlar.

            Faizlerin Tespiti
            Madde 10- 

            1) Maliye Bakanlığı, ikrazatçıların uygulayacakları faiz oranları ile alacakları diğer masraf ve gelirlerin azami oranlarını tespite yetkilidir.

            2) Maliye Bakanlığı, birinci fıkraya göre yapacağı tespitlerde Ticaret Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görüşlerini alır.

            Tefecilik Sayılan İşlemler
            Madde 11- 

            1) Bu Kanun Hükmünde Kararname uyarınca ikrazatçılık yapmak üzere izin belgesi alınmadan ödünç para verme işleri ile uğraşılması,

            2) Bu Kanun Hükmünde Kararname uyarınca alınan izin belgesi iptal edildiği veya iptal edilmiş sayıldığı halde ödünç para verme işlerine devam edilmesi,

            3) Bu Kanun Hükmünde Kararname’nin diğer hükümlerinin ihlal edilmesi, tefecilik sayılır.

            Defter ve Kayıtlar
            Madde 12- İkrazatçılar, ödünç para verme işlemlerini noterce onaylı ve muhtevası Maliye Bakanlığı’nca tespit edilen bir deftere ayrıntılı olarak kaydetmek zorundadır.

            İkraz Belgesi Verilmesi
            Madde 13- İkrazatçılar, ödünç alanlara, verdikleri paranın miktar, faiz ve şartlarını gösteren imzalı bir ikraz belgesi vermek zorundadırlar.
  

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Diğer Hükümler

            Denetleme
            Madde 14- İkrazatçıların faaliyetleri Maliye bakanlığı’nca denetlenir. İkrazatçılar, bu denetim elemanlarınca istenecek her türlü bilgiyi vermek, defter ve belgelerini incelemelere hazır tutmak zorundadırlar.

            Para ve Hapis Cezaları
            Madde 15- 

            1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 12, 13 ve 14 üncü maddelerinde yazılı yükümlülük ve sorumlulukları yerine getirmeyenler 100.000 liradan 500.000 liraya kadar ağır para cezasına çarptırılırlar.

            2) 1'inci fıkra hükmü dışında kalan hallerde, tefeciler 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasıyla birlikte 50 bin liradan az olmamak kaydıyla, sağladıkları menfaatlerin 5 katı ağır para cezasıyle cezalandırılır.

            3) Bu suçların tekrarı halinde cezalar 3 katına çıkarılarak hükmolunur.

            4) Yukarıda 1, 2 ve 3'üncü fıkralardaki cezalar :

            a - Gerçek kişi ikrazatçıların kendilerine,

            b - Tüzel kişi ikrazatçıların ortaklarına,

            c - Yukarıda (a) ve (b) fıkralarında yer alan ikrazatçıların işlerini fiilen idare etme ve imzalarıyle o teşekkülü bağlayıcı işlem yapmaya yetkili müdür veya memurlarından cezayı gerektiren fiili işlemiş veya buna iştirak etmiş veya buna emir vermiş olanlara,
uygulanır.

            5) Bakanlar Kurulu, bu maddede yazılı parasal miktarları, 1983 yılı temel olmak üzere, Ticaret Bakanlığınca yayımlanan toptan eşya fiyatları indeksinin gerektirdiği sınırları aşmamak kaydıyla artırmaya yetkilidir.

            Kaldırılan Hükümler
            Madde 16 - 2279 sayılı ödünç Para Verme İşleri Kanunu ile ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.

            Geçici Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte 11/9/1981 gün ve 2520 sayılı Kanuna göre ödünç para verme işleriyle uğraşmaya yetkili kılınanlar, bu Kanun Hükmünde Kararnameye göre izin alıncaya kadar faaliyetlerine devam ederler. Ancak bunların bu Kanun hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde izin almak için başvurmaları zorunludur.

            Geçici Madde 2 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde 2279 sayılı ödünç Para Verme işleri Kanununun 9 uncu maddesine dayanarak Bakanlar Kurulunca alınmış kararlardan yürürlükte bulunanlar 28/6/1983 gün ve 70 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 37 ve 40 ıncı maddeleri uyarınca yeni bir karar alınmadıkça yürürlükte kalır.

            Yürürlük
            Madde 17 - Bu Kanun Hükmünde  Kararnamenin;

            1) 15 inci maddesi dışındaki hükümleri, yayımı tarihinde,

            2) 15 inci maddesi Kararnamenin kanunlaştığı tarihte yürürlüğe girer.

            3. 15 inci madde yürürlüğe girinceye kadar 2279 sayılı Kanunun suç saydığı fiiller hakkında, bu Kanunun 17 nci maddesinde yazılı hükümlerin uygulanmasına devam olunur.

            Yürütme
            Madde 18 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
 

KENAN EVREN
Cumhurbaşkanı 
       
B. ULUSLU
Başbakan
       
Z. BAYKARA
Devlet Bakanı ve Başb.Yrd
Prof. Dr. İ. ÖZTRAK
Devlet Bakanı 
M. ÖZGÜNEŞ
Devlet Bakanı 
Porf. Dr. M. N. ÖZDAŞ
Devlet Bakanı 
K. CANTÜRK
Devlet Bakanı V. 
K. AKDOĞAN
Adalet Bakanı 
Ü.H. BAYÜLKEN
Milli Savunma Bakanı
S. ÇETİNER
İçişleri Bakanı
Ü.H. BAYÜLKEN
Dışişleri Bakanı V.
Prof. Dr. C. T. SADIKLAR
Maliye  Bakanı V. 
H.SAĞLAM
Milli Eğitim Bakanı
Dr. T. ÖNALP
Bayındırlık Bakanı
K. CANTÜRK
Ticaret Bakanı
Prof. Dr. K. KILIÇTURGAY
Sağ. Sos. Yardım Bakanı
Prof. Dr. C. T. SADIKLAR
Gümrük ve Tekel Bakanı
Prof. Dr. M. AYSAN
Ulaştırma Bakanı
Prof. Dr. S. ÖZBEK
Tarım ve Orman Bakanı 
Prof. Dr. S. ESENER
Çalışma Bakanı
 
M. TURGUT
Sanayi ve Teknoloji Bakanı
F. İLKEN
Enerji ve Tabii Kay. Bakanı 
İ. EVLİYAOĞLU
Kültür ve Turizm Bakanı
Prof. Dr. A. SAMSUNLU
İmar ve İskan Bakanı
M. R.GÜNEY
Köy İşleri ve Koop. Bakanı
V. ÖZGÜL
Gençlik ve Spor Bakanı
S. ŞİDE
Sosyal Güvenlik Bakanı