|
|
| Resmi Gazete: 27.06.1995 Sayı :22326 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 34-1 Sahife:589 | |
| Bakanlar
Kurulundan :
PATENT HAKLARININ KORUNMASI HAKKINDA KANUN
HÜKMÜNDE KARARNAME
|
|
| Karar
Tarihi : 24/06/1995
Karar No : KHK 551 |
BİRİNCİ BÖLÜM
AMAÇ, KAPSAM, KORUMADAN YARARLANACAK KİŞİLER
VE TANIMLAR
Amaç ve Kapsam
Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, buluş yapma faaliyetini
özendirmek, buluşların sanayiye uygulanması ile teknik, ekonomik ve sosyal
ilerlemenin gerçekleştirilmesini sağlamak için buluşlara patent veya faydalı
model belgesi vererek korumaktır.
Bu Kanun Hükmünde Kararname, sınai hakkın tesisine uygun buluşlara patent veya faydalı model belgesi verilerek bunların korunması ile ilgili esasları, kuralları ve şartları kapsar.
Korumadan Yararlanacak Kişiler
Madde 2 - Bu Kanun Hükmünde Kararname ile sağlanan korumadan Türkiye
Cumhuriyeti sınırları içinde ikametgahı olan veya sınai veya ticari faaliyette
bulunan gerçek veya tüzel kişiler veya Paris Anlaşması hükümleri dahilinde
başvuru hakkına sahip kişiler yararlanır.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmü kapsamı dışında kalmasına rağmen, Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere kanunen veya fiilen patent ve/veya faydalı model belgesi koruması tanıyan devletlerin uyruğundaki gerçek veya tüzel kişilerde, karşılıklılık ilkesi uyarınca Türkiye'de patent ve/veya faydalı model belgesi korumasından yararlanır.
Tanımlar
Madde 3 - Bu Kanun Hükmünde Kararname anlamında "Enstitü", 544 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan Türk Patent Enstitüsü'dür.
Bu Kanun Hükmünde Kararname anlamında "Paris Anlaşması", Sınai Mülkiyetin Himayesine Mahsus Milletlerarası Bir İttihat İhdas Edilmesine Dair 20 Mart 1883 tarihli Mukavele'dir.
Milletlerarası Anlaşmaların Öncelikle Uygulanması
Madde 4 - Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası
anlaşma hükümlerinin bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinden daha elverişli
olması halinde 2 nci maddede belirtilen kişiler, elverişli hükümlerin uygulanmasını
talep etme hakkına sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
PATENT VERİLEBİLİRLİK ŞARTLARI
Patent Verilerek Korunacak Buluşlar
Madde 5 - Yeni tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir
olan buluşlar, patent verilerek korunur.
Patent Verilemeyecek Konular ve Buluşlar
Maden 6 - Aşağıda sayılanlar buluş niteliğinde olmadıkları için bu
Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalır:
a- Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları:
b- Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar:
c- Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar, bilgisayar yazılımları:
d- Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller;
e- İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan, hayvan vücudu ile ilgili teşhis usulleri.
Bu maddenin birinci fıkrasının (e) bendindeki hüküm bu usullerin herhangi birinde kullanılan terkip ve maddeler ile bunların üretim usullerine uygulanmaz.
Bu maddenin birinci fıkrasında sayılanlar için münhasıran koruma talep edilmesi halinde patent verilmez.
Aşağıda belirtilen buluşlar patent verilerek korunmaz:
a- Konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar.
b- Bitki veya hayvan türleri veya önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan yetiştirilmesi usulleri.
Yenilik
Madde 7 - Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluş yenidir.
Tekniğin bilinen durumu, patent başvurusunun yapıldığı tarihten önce, buluş konusunda dünyanın herhangi bir yerinde toplumca erişilebilir yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım veya bir başka yolla açıklanan bilgilerden oluşur.
Patent başvurusu tarihinde veya bu tarihten sonra yayınlanmış olan ve patent başvurusu tarihinden önceki tarihli Türk patent ve faydalı model belgesi başvurularının yayınlanan ilk metinleri tekniğin bilinen durumuna dahildir.
Buluşa Patent Verilmesini Etkilemeyen Açıklamalar
Madde 8 - Bir buluşa patent verilmesini etkileyecek nitelikte olmakla
birlikte, başvuru tarihinden önceki oniki ay içinde veya rüçhan hakkı talep
edilmiş ise rüçhan hakkı tarihinden önceki oniki ay içinde ve aşağıda sayılan
durumlarda açıklama yapılmış olması buluşa patent verilmesini etkilemez.
a- Açıklamanın buluş sahibi tarafından yapılmış olması:
b - Açıklamanın bir merci tarafından yapılmış olması ve bu merci tarafından açıklanan bilginin:
1 - Buluş sahibinin bir başka başvurusunda yer alması ve söz konusu başvurunun bir merci tarafından açıklanmaması gerektiği halde açıklanması;
2 - Buluş sahibinden doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bilgiyi edinmiş olan bir üçüncü kişi tarafından, buluş sahibinin bilgisi veya izni olmadan yapılan bir başvuruda yer alması veya;
c - Açıklamanın buluş sahibinden doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bilgi elde eden bir üçüncü kişi tarafından yapılmış olması.
Bu maddenin birinci fıkrasına göre, başvurunun yapıldığı tarihte patent almaya hak kazanmış her kişi "buluş sahibi" sayılır.
Bu maddenin birinci fıkrasının uygulanmasından doğan sonuçlar, bir süre ile sınırlı değildir ve her zaman ileri sürülebilir.
Bu maddenin birinci fıkrasının uygulanmasında, bu fıkranın uygulanması gerektiğini ileri süren taraf, şartların gerçekleştiğini veya gerçekleşmesinin beklendiğini ispatla yükümlüdür.
Tekniğin Bilinen Durumunun Aşılması
Madde 9 - Buluş, ilgili olduğu teknik alandaki bir uzman tarafından,
tekniğin bilinen durumundan aşikar bir şekilde çıkarılamayan bir faaliyet
sonucu gerçekleşmiş ise, tekniğin bilinen durumunun aşıldığı kabul edilir.
Sanayiye Uygulanabilir Olma
Madde 10 - Buluş, tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir
veya kullanılabilir nitelikte ise, sanayiye uygulanabilir olduğu kabul
edilir.
İKİNCİ KISIM
PATENT İSTEME HAKKI
HAKKIN GASBI VE BULUŞ YAPANIN BELİRTİLMESİ
Patent İsteme Hakkı
Madde 11 - Patent isteme hakkı, buluşu yapana veya onun haleflerine
ait olup, başkalarına devri mümkündür.
Buluş birden çok kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmişse, patent isteme hakkı, taraflar başka türlü kararlaştırmamışsa, bunlara müştereken ait olur.
Aynı buluş birbirinden bağımsız birden çok kişi tarafından aynı zamanda gerçekleştirilmişse, patent isteme hakkı, daha önce başvuru yapana veya diğerine göre rüçhan hakkı olana aittir.
Patent almak için ilk başvuran kişi, aksi sabit oluncaya kadar, patent isteme hakkının sahibidir.
Patent İsteme Hakkının Gasbı
Madde 12 - Patentin verilmesi işlemleri sırasında, patent isteme hakkının
gerçek sahibi olduğunu, 11 inci maddenin birinci fıkrası hükmüne göre,
iddia eden kişi, başvuru sahibinin hak sahipliğine karşı, 129 uncu madde
hükmüne göre, dava açabilir. Patent isteme hakkının başvuru sahibine ait
olmadığı Enstitü nezdinde iddia edilemez. Dava sonucunda hak sahipliği
iddiasının davacı lehine sonuçlanması halinde, kararın kesinleşmesinden
itibaren üç ay içinde, hak sahibi aşağıdaki hususlardan birinin yapılmasını
talep edebilir:
a-Gasbın söz konusu olduğu dava konusu önceki patent başvurusunun kendi başvurusu olarak kabul edilmesini ve işlem görmesini isteyebilir.
b-Aynı rüçhan hakkından yararlanarak aynı buluş için yeni bir patent başvurusu yapabilir. Bu başvuru ilk başvurunun tarihi itibariyle işlem görür. Bu durumda, gasbın söz konusu olduğu başvuru hükümsüz kalır.
c-Gasbın söz konusu olduğu başvurunun red edilmesini talep edebilir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 45 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü, bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre yapılacak her yeni başvuru için uygulanır.
Birinci fıkra hükmüne göre patent isteme hakkını belirlemek için açılan davanın sonuçlanmasına kadar başvuru, davacının rızası olmadan geri alınamaz. Davacının talebi red edilmişse başvurunun ilanından kararın kesinleşme tarihine kadar; talep kabul edilmişse kararın kesinleşme tarihinden itibaren üç aylık bir süre ile patentin verilmesi işlemleri mahkeme tarafından ertelenir.
Patentin Gasbı
Madde 13-11 inci maddenin birinci fıkrası hükmüne göre patent gerçek
hak sahibinden başkasına verilmişse, gerçek hak sahibi olduğunu iddia eden
kişi, patentten doğan diğer hak ve talepleri saklı kalmak şartıyla patentin
kendisine devir edilmesini talep ve dava edebilir.
Patent üzerinde sadece kısmi bir hakkın iddia edilmesi halinde, bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre müşterek bir hak sahipliği tanınması talep ve dava edilebilir.
Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen talep ve dava hakları patentin ilanı tarihinden itibaren iki yıl içinde ve kötü niyet halinde, patentin koruma süresinin bitimine kadar kullanılabilir.
İlgilinin talebi üzerine üçüncü kişilere karşı hüküm ve sonuç doğurmak üzere, bu madde hükmüne göre açılan dava ve davada ileri sürülen talepler, dava sonunda verilen kesin hüküm veya açılan davayı herhangi bir şekilde sona erdiren bütün diğer haller Patent Sicili'ne kayıt edilir.
Gasbın Sona Erdirilmesinin Sonuçları
Madde 14-13 üncü madde hükmüne göre patente ilişkin hak sahipliğinin
değişmesi halinde, bu değişikliğin Patent Sicili'ne kayıt edilmesi ile
birlikte, üçüncü kişilerin o patentle ilgili lisans ve tanınan diğer hakları
sona erer.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre gerçek patent sahibinin Patent Sicili'ne kayıt tarihinden önce; sonradan gerçek patent sahibi olmadığı anlaşılan kişi veya onunla davadan önce dava konusu patentle ilgili lisans anlaşması yapan, eğer buluşu kullanmaya başlamışsa veya kullanma için ciddi hazırlıklara girmiş bulunuyorsa, gerçek patent sahibi veya sahiplerinden inhisari olmayan bir lisans verilmesini talep edebilir.
Bu talebin yapılması için öngörülen süre, önceden sicilde patent sahibi olarak görünen kişi için iki ay ve lisans alan için dört aydır. Bu süreler gerçek patent sahibinin sicile kayıt edildiğinin Enstitü tarafından ilgililere tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar.
Bu maddenin ikinci fıkrası hükmüne göre verilecek lisans, makul süre ve koşullar ile verilir. Bu süre ve koşulların saptanmasında zorunlu lisansın verilmesine ilişkin hükümler kıyasen uygulanır.
Patent sahibi veya lisans alan patenti kullanıma başladığı veya kullanım için ciddi hazırlıklar yaptığı sırada kötü niyetli ise, bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkrası hükümleri uygulanmaz.
Buluş Yapanın Belirtilmesi
Madde 15 - Buluşu yapanın adı patentte belirtilir. Buluşu yapanın başvuru
sahibi veya patent sahibinden buluşu yapan olarak tanınmasını ve adının
patentte belirtilmesini isteme hakkı vardır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
ÇALIŞANLARIN BULUŞLARI
BİRİNCİ BÖLÜM
ÖZEL HUKUK İLİŞKİSİ İÇİNDE OLAN İŞÇİLERİN
İŞÇİ BULUŞLARI
İşçi Buluşu Kavramı
Madde 16 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre işçi buluşları
patent veya faydalı model belgesi ile korunabilir nitelikte olan buluşlardır.
Teknik iyileştirme teklifleri, patent veya faydalı model belgesi ile korunabilir nitelikte değildir.
Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre işçi, bir özel hukuk sözleşmesi veya benzeri bir hukuk ilişkisi gereği, başkasının hizmetinde olan ve bu hizmet ilişkisini işverenin gösterdiği belli bir işle ilgili olarak kişisel bir bağımlılık içinde ona karşı yerine getirmekle yükümlü olan kişidir. Ücretsiz olarak ve belirli bir süreye bağlı olmaksızın hizmet gören stajyerler ve pratik yapan öğrenciler de,bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre işçi sayılır.
Hizmet Buluşu ve Serbest Buluş Kavramları
Madde 17 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre işçi buluşları;
hizmet buluşları ve serbest buluşlar olarak nitelendirilir.
Hizmet buluşları, işçinin bir işletme veya kamu idaresinde yükümlü olduğu faaliyeti gereği gerçekleştirdiği veya işletmenin veya kamu idaresinin büyük ölçüde deneyim ve çalışmalarına dayanan, işçinin iş ilişkisi sırasında yaptığı buluşlardır.
İkinci fıkrada sayılan hizmet buluşlarının dışında kalan buluşlar, serbest işçi buluşları olarak kabul edilir. Serbest işçi buluşları 31 inci ve 32 nci madde hükümlerine tabidir.
Hizmet Buluşları ve Bildirim Yükümlülüğü
Madde 18 - İşçi bir hizmet buluşu yaptığında, bu buluşunu yazılı olarak
ve geçiktirmeksizin işverene bildirmekle yükümlüdür. Buluş birden çok işçi
tarafından gerçekleştirilmişse, bu bildirim birlikte yapılabilir. İşveren,
kendisine ulaşan bildirimin tebellüğ tarihini bildirimde bulunan kişi veya
kişilere geçikmeksizin ve yazılı olarak bildirir.
İşçi, teknik problemi, çözümünü ve hizmet buluşunu nasıl gerçekleştirmiş olduğunu bildirimde açıklamak zorundadır. Buluşun daha iyi açıklanması bakımından varsa resmini de işverene verir.
İşçi,yararlanmış olduğu işletme deneyim ve çalışmalarını, varsa diğer çalışanların katkılarını ve bu katkıların şeklini, yaptığı işle ilgili olarak aldığı talimatları ve söz konusu katkılar yanında kendisinin katkı payını da belirtir.
İşveren bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren iki ay içinde, bildirimin hangi hususlarda düzeltilmesi gerektiğini işçiye bildirir. İşverenin söz konusu bildirimin düzeltilmesi konusunda iki ay içinde talep yapmaması halinde, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen bildirim, şartlara uygun olmasa dahi geçerli sayılır.
İşçinin Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen şekilde bildirimde bulunabilmesi için, işveren gereken yardımı göstermek zorundadır.
İşverenin Buluşa İlişkin Hakkı
Madde 19 - İşveren, hizmet buluşu ile ilgili olarak tam veya kısmi
hak talep edebilir.
İşveren talebini yazılı olarak işçiye bildirmek zorundadır. Bu talep,işçinin bildiriminin işverene ulaştığı tarihten itibaren dört ay içinde yapılır.
Talebin Hüküm ve Sonuçları
Madde 20 - İşveren hizmet buluşuna ilişkin tam hak talebinde bulunması
halinde bununla ilgili bildirimin işçiye ulaşması ile buluş üzerindeki
tüm haklar işverene geçmiş olur.
İşverenin hizmet buluşuna ilişkin kısmi hak talep etmesi halinde, işveren, kısmi hakka dayanarak buluşu kullanabilir. Ancak bu kullanma,işçinin buluşunu değerlendirmesini önemli ölçüde güçleştiriyorsa,işçi,buluşa ilişkin hakkın iki ay içinde tamamen devir alınmasını veya kendisi için serbest bırakılmasını isteyebilir.
İşverenin hizmet buluşuna ilişkin talepte bulunmasından önce, işçinin buluş üzerinde yapmış olduğu tasarruflar, işverenin haklarını ihlal ettiği ölçüde işverene karşı geçersiz sayılır.
Hizmet Buluşunun Serbest Buluş Niteliği Kazanması
Madde 21 - Hizmet buluşu aşağıdaki hallerde serbest buluş niteliği
kazanır.
a- İşveren hizmet buluşunu yazılı olarak serbest bırakmışsa;
b- İşveren buluşa yönelik kısmi bir hak talebinde bulunursa;
c- İşveren, işçinin 18 inci maddeye göre yaptığı bildirimin kendisine ulaşmasından itibaren dört ay içinde veya 20 nci maddenin ikinci fıkrası uyarınca yapılan teklifin ulaşmasından itibaren iki ay içinde cevap vermemişse.
Bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi hükümlerine göre buluşun serbest hale gelmesi, işverenin 20 nci maddenin ikinci fıkrasındaki kullanma hakkına zarar vermez.
İşçi,serbest buluş niteliği kazanmış hizmet buluşu konusunda,31 inci ve 32 nci madde hükümlerine tabi olmaksızın,dilediği şekilde tasarrufta bulunabilir.
Tam Hak Talebinde Bedel
Madde 22 - İşveren hizmet buluşu üzerinde tam hak talep ederse; işçinin
kendisine uygun bir bedelin ödenmesini işverenden isteme hakkı doğar.
Bedelin hesaplanmasında hizmet buluşunun ekonomik değerlendirilebilirliği, işçinin işletmedeki görevi ve işletmenin buluşun gerçekleştirilmesindeki payı özellikle gözönünde tutulur.
Kısmi Hak Talebinde Bedel
Madde 23 - Hizmet buluşu üzerinde kısmi hak talep eden işveren buluştan
yararlanmakta ise, işçi uygun bir bedelin kendisine ödenmesini isteyebilir.
Bu bedelin hesaplanmasında 22 nci maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.
İşveren,hizmet buluşuna ilişkin talepte bulunduktan sonra buluşun korunmaya değer olmadığını ileri sürerek bedelin ödenmesinden kaçınamaz. Ancak, buluşun korunabilir olmadığı konusunda Enstitü tarafından veya Enstitü aleyhine açılan bir dava sonucunda mahkemenin karar vermesi halinde işçi bedel talebinde bulunamaz. İşçinin bedel talebi,buluşun korunabilirliğine ilişkin kararın kesinleşmesine kadar ileri sürülebilir.
Bedelin Yönetmelikle Düzenlenmesi ve Tahkim Usulü
Madde 24 - İşçi buluşları ile ilgili bedel tarifesi ve uyuşmazlık halinde
izlenecek tahkim usulü, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından,
işveren ve işçilerin en yüksek mesleki kuruluşlarının görüşleri alındıktan
sonra bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
üç ay içinde çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Bedelin Belirlenme Şekli
Madde 25 - İşverenin hizmet buluşuna ilişkin kısmi veya tam hak talebinde
bulunmasını takiben bedelin miktar ve ödeme şekli 24 üncü maddede sözü
edilen Yönetmelikteki hükümlere göre taraflarca tesbit edilir.
Taraflar, Yönetmelikteki hükümlere göre bedel tespiti ve ödenme şeklinin üzerinde otuz gün içinde anlaşamazlarsa uyuşmazlık tahkim suretiyle altmış gün içinde çözümlenir.
Tahkim kararı taraflar için bağlayıcılık ifade eder.
Hizmet buluşu birden çok işçi tarafından birlikte gerçekleştirilmişse, bedel ve ödeme şekli herbiri için ayrı ayrı yukarıdaki usulle saptanır.
Hizmet sözleşmesinde varsa bu konuda işçi lehine olan hükümler uygulanır.
İşverenin Ülke İçinde Patent Verilmesi İçin Başvuru Yükümü
Madde 26 - İşveren,kendisine bildirimi yapılan bir hizmet buluşu için
patent verilmesi amacıyla Enstitü'ye başvuruda bulunma hakkına sahip olup,
başvuruyu yapmakla da yükümlüdür. Ancak buluşun faydalı model belgesi ile
korunmasının amaca daha uygun olduğu durumlarda, işveren patent almaya
uygun bir hizmet buluşu için geçikmeksizin faydalı model belgesi verilmesini
istemekle yükümlüdür.
İşverenin hizmet buluşu için başvuru yükümlülüğü, aşağıda belirtilen hallerde ortadan kalkar:
a- Hizmet buluşu serbest buluş niteliği kazanmışsa;
b- İşçi buluşu için başvuru yapılmamasına rıza göstermişse;
c- İşletme sırlarının korunması başvuru yapmamayı gerektiriyorsa.
İşveren tam hak talebinde bulunmuş olduğu hizmet buluşu için başvuruda bulunmaz ve işçinin belirleyeceği süre içinde de buşvuruyu yapmazsa, işçi, işveren adına ve hesabına, hizmet buluşu için Enstitü'ye başvurabilir.
Hizmet buluşu serbest buluş niteliği kazanmışsa, işçi, bizzat başvuru yapma hakkına sahiptir. İşverenin, hizmet buluşu için önceden başvuruda bulunmuş olması halinde, başvurudan doğan haklar buluşun serbest bırakılmasıyla işçiye geçer.
Hizmet Buluşu İçin Yabancı Ülkede Başvuru
Madde 27- İşveren, hizmet buluşu için tam hak talebinde bulunmuş ise
söz konusu buluşun yabancı bir ülkede de korunması için başvuruda bulunabilir.
İşveren, işçinin talebi üzerine, patent almak istemediği yabancı ülkeler için buluşu serbest bırakmak ve bu ülkelerde işçiye patent almak için talep yapma imkanını sağlamakla yükümlüdür. Buluşun serbest bırakılması, milletlerarası anlaşmalara göre tanınan rüçhan hakkı süresinin geçirilmemesi açısından, makul bir süre içinde yapılır.
İşveren, işçinin yabancı ülkelerde patent alabilmesi amacıyla buluşu serbest bırakırken sözü edilen ülkelerde uygun bir ücret karşılığında buluşu kullanabilmek için, inhisari olmayan nitelikte bir kullanım hakkını saklı tutmak ve yine o ülkelerde, saklı tuttuğu hakkından doğan menfaatlerine zarar gelmemesini talep etmek hakkına sahiptir.
Patent Hakkının Kazanılması Sırasında Tarafların Hak ve Yükümlülükleri
Madde 28- İşveren, hizmet buluşuna patent verilmesi için yaptığı başvuru
ve eklerinin suretlerini işçiye vermek ve işçinin talebi üzerine inceleme
sırasındaki gelişmeleri ona bildirmekle yükümlüdür.
İşçi, patent alınabilmesi için gerekli bilgileri işverene bildirmek ve gerekli yardımı yapmakla yükümlüdür.
Patent Başvurusu veya Patent Hakkından Doğan Ödevler
Madde 29- İşveren, işçinin hizmet buluşu nedeniyle talep ettiği bedeli
ödemeden önce patent verilmesi için yaptığı başvuruyu takip etmek istemez
veya patent hakkının korunmasından vazgeçmek isterse, durumu işçiye bildirmekle
yükümlüdür. İşçinin talebi üzerine işveren, masrafları işçiye ait olmak
üzere patent hakkını veya patent alınması ve korunması için gerekli olan
belgeleri işçiye devir etmek zorundadır. İşçi, bu konuda kendisine yapılan
bildirime, bu bildirimin ulaşması tarihinden itibaren üç ay içinde cevap
vermezse, işveren patent başvurusu veya patentten doğan haklardan vazgeçebilir.
İşveren birinci fıkrada belirtilen bildirimle birlikte hizmet buluşundan inhisari nitelikte olmayan yararlanma hakkını uygun bir bedel karşılığında saklı tutabilir.
Patent Başvurusu Yapmaktan Kaçınma
Madde 30- İşletme menfaatları gerektiriyorsa işveren, kendisine bildirimi
yapılan ve hukuken korunabilir olduğuna inandığı buluşlar için patent başvurusu
yapmaktan kaçınarak onları gizli tutabilir.
Bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen bir buluş için işverenin ödemesi gereken bedelin hesaplanmasında, buluşun patent alınmamasından kaynaklanan işçi aleyhine muhtemel ekonomik kayıplar gözönünde tutulur.
Serbest Buluşlar ve Bildirim Yükümlülüğü
Madde 31 - İşçi, bir iş akdi ilişkisi içinde iken serbest bir buluş
yaptığı takdirde, durumu geciktirmeden işverene bildirmekle yükümlüdür.
Bildirimde: buluş ve gerekiyorsa buluşun gerçekleştirilme şekli hakkında
bilgi vermek suretiyle, işverenin buluşun gerçek bir serbest buluş sayılıp
sayılmayacağı konusunda bir kanaata varabilmesi sağlanır.
İşveren kendisine yapılan bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde, yazılı bir bildirim ile buluşun serbest bir buluş olmadığı yolunda itirazda bulunmazsa, sonradan hizmet buluşu olduğu iddiasını ileri süremez.
Serbest işçi buluşunun işverenin iş alanı içinde değerlendirilebilir olmadığı aşikar bir şekilde belli ise, işçinin bildirim yükümlülüğü yoktur.
Teklifte Bulunma Yükümlülüğü
Madde 32 - Serbest buluş işletmenin ilgili olduğu iş alanına girmekteyse
veya işletme söz konusu buluşun ilgili olduğu alanda faaliyette bulunmak
için ciddi hazırlıklar içindeyse: işçi, serbest buluşunu iş ilişkisini
sürdürmekte olduğu sırada başka bir şekilde değerlendirmeye başlamadan
önce, uygun şartlar altında buluşundan tam hak tanımaksızın yararlanma
imkanı vermek için işverene teklif yapmakla yükümlüdür. İşçi, bu
konudaki teklifini 31 inci maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yapacağı
bildirimin içinde de yapabilir.
İşveren, teklifin kendisine ulaştığı tarihten itibaren üç ay içinde cevap vermezse, bu konudaki öncelik hakkını kayıp eder.
İşveren, yukarıdaki fıkrada belirtilen süre içinde kendisine yapılan teklifi kabul eder ve öngörülmüş şartları uygun bulmazsa, şartlar tarafların talebi üzerine mahkemece tespit edilir.
İşçi veya işverenin, bedelin ve diğer sözleşme şartlarının belirlenmesinde esas aldıkları noktalarda, sonradan önemli değişikliklerin ortaya çıkması halinde, mahkemeden sözleşmenin yeni şartlara uydurulmasını talep hakları vardır.
Teknik İyileştirme Teklifleri
Madde 33 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre, patent veya
faydalı model belgesi ile korunamayacak nitelikte olan teknik iyileştirme
tekliflerinin işçi tarafından yazılı olarak işverene bildirilmesi ile bunlardan
yararlanma karşılığında, işveren işçiye uygun bir bedel ödemekle yükümlü
olur. Hizmet buluşlarında, bildirim yükümlülüğü ile ilgili 18 inci madde
ile bedelin hesaplanması ile ilgili 22 nci ve 25 inci maddelerin hükümleri
burada da kıyasen uygulanır.
Teknik iyileştirme teklifleri ile ilgili diğer konular ferdi ve toplu iş sözleşmeleriyle düzenlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
ÇALIŞANLARIN BULUŞLARI İLE İLGİLİ GENEL HÜKÜMLER
İşçilerle İlgili Hükümlerin Emredici Niteliği
Madde 34 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin işçilerle ilgili hükümleri
işçilerin aleyhine olacak şekilde değiştirilemez. Tarafların işçi buluşlarına
ilişkin sözleşme yapma serbestliği; hizmet buluşlarında patent verilmesi
için yapılacak başvurudan sonra, serbest buluşlar ile teknik iyileştirme
teklifleri ise, işçinin işverene yapacağı bildirim yükümünden sonra başlar.
Hakkaniyete Uygunluk Şartı
Madde 35 - Hizmet buluşları, serbest buluşlar ve teknik iyileştirme
teklifleri konusunda işveren ile işçi arasında yapılan sözleşmeler, işçi
buluşlarıyla ilgili emredici hükümlere aykırı olmasa dahi, önemli ölçüde
hakkaniyetle bağdaşmıyorsa geçersiz sayılır. Aynı kural belirlenen bedel
için de geçerlidir.
Sözleşmenin veya belirlenmiş olan bedelin hakkaniyete aykırı olduğu hakkındaki itirazların, iş akdi ilişkisinin bitme tarihinden itibaren, en geç altı ay içinde yazılı olarak bildirmemiş olması halinde, hakkaniyete aykırılık iddiasında bulunulamaz.
Sır Tutma Yükümlülüğü
Madde 36 - İşveren, işçinin haklı menfaatlarının devamı süresince kendisine
bildirimi yapılan veya haberdar edilen bir buluşa ilişkin bilgileri gizli
tutmakla yükümlüdür.
İşçi, hizmet buluşunu serbest buluş niteliğini kazanmadığı sürece gizli tutmakla yükümlüdür.
Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre bir buluştan haberi olan işçi ve işveren dışındaki kişiler de, buluşu başkalarına açıklayamaz ve buluş konusundan yararlanamaz.
Yükümlülüklerin Etkisi
Madde 37 - Buluşun serbest bırakılmasından başka sonuçlar doğmadıkça,
işçi ve işveren arasındaki iş ilişkisinden doğan genel yükümlülükler, işçi
buluşları ve teknik iyileştirme teklifleriyle ilgili hükümlerden etkilenmez.
İşçi buluşları ve teknik iyileştirme tekliflerine ilişkin hükümlerden doğan hak ve yükümlülükler, iş akdi ilişkisinin sona ermiş olmasından etkilenmez.
İşçinin Önalım Hakkı
Madde 38 - İşveren iflas eder ve iflas idaresi de buluşu işletmeden
ayrı devir etmek isterse, işçinin yapmış olduğu ve işverenin de tam hak
talebinde bulunduğu buluşu, işçinin öncelikle alma hakkı vardır.
İşçi buluşlarından veya teknik iyileştirme tekliflerinden doğan bedel alacağı imtiyazlı alacaklardandır. İflas idaresi bu nitelikteki birden çok bedel alacağını bunlar arasında garameden dağıtır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
KAMU HİZMETİ GÖREN KURUMLARDA ÇALIŞANLARIN
BULUŞLARI
Memurların Buluş ve Teknik İyileştirme Teklifleri
Madde 39 - Özel hukuk ilişkisine tabi olarak çalışan işçilerin buluş
ve teknik iyileştirme teklifleri için uygulanan hükümler, kabul edilmiş
özel düzenlemeler mahfuz kalmak şartıyla, genel, katma, özel bütçeli kamu
kuruluşları ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bağlı ortaklıklarında çalışan
memurların buluş ve teknik iyileştirme teklifleri için de uygulanır.
Silahlı Kuvvetler Mensuplarının Buluşları
Madde 40 - Silahlı Kuvvetler mensuplarının buluş ve teknik iyileştirme
teklifleri hakkında memurların buluş ve teknik iyileştirme tekliflerine
ilişkin hükümler uygulanır.
Üniversite Mensuplarının Buluşları
Madde 41 - 39 uncu ve 40 ıncı madde hükümlerinden farklı olarak,Üniversitelere
bağlı fakülte ve yüksek okullarda bilimsel çalışma yapmakta olan öğretim
elemanlarının yaptığı buluşlar,serbest buluş sayılır.
Bu buluşlar hakkında 31 inci, 32 nci ve 34 üncü madde hükümleri uygulanmaz. Öğretim elemanı sıfatı,Yüksek Öğretim Kanunu hükümlerine göre belirlenir.
Öğretim kurumu buluşla sonuçlanan araştırmalar için özel olarak belli araç ve gereçleri sağlamak suretiyle harcamalarda bulunmuşsa, öğretim elemanları öğretim kurumuna buluşun değerlendirildiğini yazı ile bildirmek ve talep halinde buluşun ne şekilde değerlendirildiği ve elde edilen kazanç miktarı hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Öğretim kurumu, kendisine yapılan yazılı bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde elde edilen kazançtan uygun bir miktarın verilmesini talep edebilir. Ancak, talep edilecek miktar kurum tarafından yapılan harcamaları aşamaz.
DÖRDÜNCÜ KISIM
PATENTİN VERİLMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
PATENT BAŞVURUSU VE ŞARTLARI
Patent Başvurusu ve Ekleri
Madde 42 - Buluşlara patent verilebilmesi için, Yönetmelikte şekli
ve kapsamı belirlenen ve aşağıda belirtilen unsurlar ile başvuruda bulunmak
şarttır:
a - Başvuru dilekçesi;
b - Buluş konusunu açıklayan tarifname;
c - Patentle korunması istenilen buluşun unsur veya unsurlarını kapsayan istem veya istemler;
d - Tarifnamede, istem veya istemlerde atıf yapılan resimler;
e - Özet;
f - Başvuru ücretinin ödendiğini gösterir belge.
Bir patent veya patent başvurusu ile ilgili olarak, 121 inci maddeye göre yapılacak ek patent başvurusunda, söz konusu patentin veya patent başvurusunun numarası belirtilir.
Bir patent başvurusunun geçerliliği için, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin öngördüğü başvuru ücretinin,başvuru ile birlikte veya başvuru tarihinden itibaren herhangi bir bildirime gerek olmadan en geç yedi gün içinde ödenmesi şarttır. Başvuru ücretinin bu süre içinde ödenmemesi halinde, başvuru geri alınmış kabul edilir.
Bir patent başvurusu ile birlikte veya daha sonra Enstitü'ye verilecek her türlü belge,bu Kanun Hükmünde Kararnameye ilişkin yönetmelikte yazılı hususları kapsar.
Tarifname ve istem veya istemler, başvuru sırasında İngilizce veya Fransızca veya Almanca dillerinden biri ile verilebilir. Bunların Türkçeye çevrilmesi ve Enstitü'ye veya onun yetkili kıldığı makama verilmesi için, her hangi bir bildirime gerek olmaksızın, bir aylık süre tanınır. Bu işlem için Yönetmelikte yazılı ücret ödenir.
Başvuru Tarihinin Kesinleşmesi
Madde 43 - Patent başvurusu tarihi. Yönetmelikte şekli ve kapsamı yazılı
olan ve aşağıda belirtilen unsurların Enstitü'ye veya onun yetkili kıldığı
makama verildiği tarih, saat ve dakika itibariyle kesinleşir:
a- Bu Kanun Hükmünde Kararnamede ve yönetmelikte öngörülen şekli şartlara uymasa dahi, başvuru dilekçesi. Türkçe veya 42 nci maddede belirtilen yabancı dillerden biri ile yazılmış tarifname, istem veya istemler;
b- Tarifnamede, istem veya istemlerde atıf yapılan resimler.
Patent başvurusunun incelenmesi sırasında, Patent verilmesi istenilen buluş konusunun kısmen veya tamamen değiştirilmesi halinde, başvuru tarihi değişiklik ile ilgili başvurunun yapıldığı tarihtir.
Buluşu Yapanın Başvuruda Belirtilmesi Zorunluluğu
Madde 44 - Başvuruda buluşu yapan belirtilir. Eğer başvuruda bulunan,
buluşu yapan değilse veya buluşu yapan birden çok kişi ise, başvuruda bulunan
kişinin, buluşu yapan veya yapanlardan patent isteme hakkını ne şekilde
elde ettiği, başvuruda açıklanır.
Buluşu yapanın belirtilmemesi veya patent isteme hakkının ne şekilde elde edildiğinin açıklanmaması halinde, başvurunun incelenmesi işlemi başlatılmaz.
Buluşun Bütünlüğü
Madde 45 - Patent başvurusu, sadece bir tek buluşu veya genel nitelikte
bir ana buluş fikri etrafında gerçekleştirilmiş olan ve birbirlerine bu
ana buluş fikri ile bağlı birden çok buluşu içerir.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne uygun olmayan başvurular. Yönetmelikte belirtilen hükümlere uygun olarak başvurulara ayrılır.
İlk başvuru konusunun kapsamı içinde kalmak kaydı ile, ayrılan her başvuru için başvuru tarihi, ilk başvurunun tarihidir. İlk başvuruda rüçhan hakkı talep edilmişse, ilk başvurunun rüçhan hak veya hakları ayrılan her başvuruya da tanınır.
Tarifnamenin Açıklığı
Madde 46 - Tarifname buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda uzman
olan bir kişi tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak nitelikte
açık ve yeterli yazılır.
Eğer, buluş, mikrobiyolojik bir usulle ilgili ise ve ilişkin olduğu mikroorganizma ilgilenenler tarafından ulaşılabilir değilse, tarifnamenin bu maddenin birinci fıkrası hükmüne uygun sayılabilmesi için aşağıdaki şartlar gerekir.
a- Mikroorganizmanın özellikleri ile ilgili bilgilerin tarifnamede yer alması,
b- Başvuru sahibi tarafından en geç başvuru tarihine kadar, Milletlerarası Anlaşmalara uygun olarak kurulmuş ve yetkili tevdi merciine bir mikroorganizma kültürünün verilmesi.
Tevdi mercii 55 inci maddenin ikinci fıkrası hükmüne göre ilanda belirtilir.
Patent İstemleri
Madde 47 - Başvuru bir veya birden çok istemi içerir.
İstem veya istemler buluşun korunması istenilen unsurlarını tanımlar. Her istem açık ve öz olmalıdır. İstem veya istemlerin dayanağı tarifnamedir. İstem veya istemler tarifnamede tanımlanan buluşun kapsamını aşamaz. İstem veya istemler Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yazılır.
Başvuru sahibi, istem veya istemleri Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yazabileceği gibi, bir başka şekilde de yazabilir.
Özet
Madde 48 - Özet sadece teknik bilgi verme amacına hizmet eder,başka
amaçlar için kullanılamaz.
Özet,özellikle korumanın alanının belirlenmesinde ve tekniğin bilinen durumunun sınırlarının çizilmesinde kullanılamaz. Enstitü,üçüncü kişilerin daha iyi bilgi edinmesi bakımından,gerekli gördüğü zaman özette değişiklik yapabilir. Bu durumda yapılan değişiklik başvuru sahibine bildirilir.
Milletlerarası Anlaşmalara Dayanan Başvurulardan Doğan Rüçhan Hakları
Madde 49 - Paris Anlaşması'na dahil ülkelerden birine mensup veya bu
ülkelerden birine mensup olmamakla birlikte onlardan birinde ikametgahı
veya işler durumda bir ticari müessesesi bulunan gerçek veya tüzel kişiler,
bu ülkelerin herhangi birinde bir patentin veya faydalı model belgesinin
verilmesi için yetkili mercilere yaptıkları başvuru tarihinden itibaren,oniki
ay süreyle patent veya faydalı model belgesi almak için Türkiye'de başvuru
yapma konusunda,rüçhan hakkından yararlanır.
Bu maddenin birinci fıkrasında yazılı oniki aylık süre içinde kullanılmayan rüçhan hakları düşer.
Rüçhan hakkına dayanılarak bu maddenin birinci fıkrasında yazılı süre içinde başvuru yapıldığı takdirde, rüçhan hakkına konu olan patent veya faydalı model belgesi için,rüçhan hakkının doğduğu tarihten itibaren üçüncü kişiler tarafından yapılacak başvurular ve bunlara verilecek patent veya faydalı model belgesi hükümsüzdür.
2 nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı karşılıklılık uygulamasından yararlanan ülkeler uyruğu gerçek veya tüzel kişiler, bu madde hükmüne göre rüçhan hakkından yararlanma hakkına sahiptir.
Paris Anlaşması'na taraf bir ülke uyruğu bir gerçek veya tüzel kişi, Paris Anlaşması'na taraf olmayan bir ülkede,patent verilmesi için geçerli bir başvuru yapmış ise,bu madde hükmüne göre,söz konusu başvurunun rüçhan hakkından yararlanır.
Rüçhan hakkı patent veya faydalı model belgesi başvurusunun yapıldığı gün itibariyle hüküm ifade eder.
Sergilerde Teşhir Hakkından Doğan Rüçhan Hakları
Madde 50 - Türkiye'de açılan milli ve milletlerarası sergilerde veya
Paris Anlaşması'na taraf ülkelerde açılan resmi veya resmi olarak tanınan
sergilerde, patent veya faydalı model belgesi konusunu kapsayan ürününü
teşhir eden, 49 uncu maddenin birinci fıkrasında yazılı gerçek veya tüzel
kişiler,sergideki teşhir tarihinden itibaren oniki ay içinde, Türkiye'de
patent veya faydalı model belgesi almak için başvuru yapma konusunda rüçhan
hakkından yararlanır.
Patent veya faydalı model belgesinin konusunu kapsayan ürün,serginin resmi açılış tarihinden önce,sergi yerine görünür şekilde konulmuşsa,bu durumda süre, ürünün sergi yerine konulduğu tarihten itibaren başlar. 49 uncu maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.
Bu maddenin birinci fıkrasında yazılı sergilerden Türkiye'de açılacak olanların yetkili mercileri, patent veya faydalı model belgesi konusu ürünlerini sergide teşhir edenlere,teşhir ettikleri patent veya faydalı model belgesi konusunu kapsayan ürünü,sarih ve eksiksiz bir şekilde gösteren; arkadan,önden, yandan ve alttan resimleyen, en az dört fotoğrafı içeren ve ürünün çeşidi ile bu ürünün sergide görünür şekilde konulduğu tarihi ve resmi açılış tarihini gösterir bir belge verir.
Yabancı ülkelerde teşhir edilen ürüne ait,patent veya faydalı model belgesinin rüçhan hakkından yararlanılması için,serginin açıldığı ülkenin yetkili merciinden alınacak,üçüncü fıkrada yazılı hususları ihtiva eden bir belgenin ibrazı şarttır.
Başvurusu yapılmış veya verilmiş bir patent veya faydalı model belgesine dayanan ürünün Türkiye'de açılan sergilerde teşhirine ve sergi bittikten sonra ülkesine iadesine engel olunamaz.
Bir sergide teşhir edilmiş,aynı veya benzeri patent veya faydalı model belgesi konusu olan ürün hakkında birden fazla başvuru yapılmışsa,bu ürünü sergiye ilk koyan kişi veya ürünün sergiye aynı zamanda konulması ve teşhir olunması halinde,ilk başvuruda bulunan kişi,rüçhan hakkından yararlanır.
Rüçhan Hakkının Hükmü
Madde 51 - 49 uncu ve 50 nci madde hükümlerine göre rüçhan hakkının
hüküm ve sonuçları,rüçhan hakkının talep edildiği başvurunun tarihi itibariyle
doğar.
Rüçhan Hakkının Talep Edilmesi ve Belgelendirilmesi
Madde 52 - Başvuru sahibi,yararlanmak istediği rüçhan hakkını başvuru
ile birlikte veya başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde talep eder.
Bununla ilgili rüçhan hakkı belgesini,patent başvurusu tarihinden itibaren
üç ay içerisinde vermediği takdirde rüçhan hakkından yararlanma talebi
yapılmamış sayılır.
Yabancı ülkelerde patent verilmesi için yapılan bir başvurunun farklı ülkelerde yapılmış olmasına bakılmaksızın birden çok rüçhan hakkı talebinde bulunabilir.
Bir patent başvurusunda birden çok rüçhan hakkı talep edilebilir.Bu durumda, süre talep edilen rüçhan haklarından en önceki tarihli olandan başlar. Bir veya birden çok rüçhan hakkı talebinde bulunulmuşsa rüçhan hakkı sadece rüçhan hakkının doğduğu başvuru veya başvuruların ihtiva ettiği unsurları kapsar.
Rüçhan hakkı talep edilen bir patent başvurusunda,buluşun bazı unsurları rüçhan hakkının doğduğu patent başvurusunun istem veya istemlerinde talep edilmemiş olsa dahi,rüçhan hakkının doğduğu patent başvurusu tarifnamesinde açık ve şüpheye yer vermeyecek şekilde yer almış ise,rüçhan hakkı söz konusu istem veya istemler için de kabul edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
BAŞVURUNUN İNCELENMESİ
Başvurunun Geri Çevrilmesi
Madde 53 - 43 üncü madde şartlarının yerine getirilmesi ve başvuru
ücretinin ödenmesi ile başvuru tarihi kesinleşir.. 43 üncü madde şartlarının
yerine getirilmediği veya başvuru ücretinin yedi gün içinde ödenmediği
veya 42 nci maddede belirtilen yabancı dillerden biri ile verilen tarifname
ve istem veya istemlerin Türkçe çevirilerinin bir ay içinde verilmediği
tesbit edilirse, Enstitü başvuruyu geri çevirir ve geri çevirme kararını
ilgilisine bildirir.
Başvurunun Şekli Şartlara Uygunluk Açısından İncelenmesi
Madde 54 - Başvuru tarihinin kesinleşmesinden sonra, Enstitü başvurunun
42 inci ila 52 inci maddelerde belirtilen ve Yönetmelikte öngörülen şekli
şartlara uygunluğunu inceler.
Tarifname, istem veya istemler ve resimlerin, patent verilebilirlik şartları açısından yeterli olup olmadığı konusu bu incelemenin kapsamı dışındadır. Enstitü, başvuru konusunun bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı ve 10 uncu maddelerine göre patent verilerek korunamayacak konular ve buluşlar kapsamına girip girmediğini ve sanayiye uygulanabilir olup olmadığını inceler. Ancak, başvuru konusu buluş, açık ve şüpheye yer vermeyecek şekilde, yenilik veya sanayiye uygulanabilir olma niteliklerinden yoksunsa, ilgilisinin de karşı görüşleri alındıktan sonra Enstitü, red gerekçesinin dayanaklarını da bildirmek suretiyle, başvuruyu reddeder.
İnceleme sonucunda, 53 üncü madde hükmüne göre,başvurunun şeklen bir eksikliği olduğu anlaşılırsa veya başvuru konusunun patent ile korunabilir bir buluş olmadığı sonucuna varılırsa, inceleme işlemi durdurulur ve başvuru sahibinden,Yönetmelikte öngörülen süre içinde, eksikliği gidermesi veya bu konudaki itirazlarını Enstitü'ye bildirmesi istenir.
Başvuru sahibi, bu işlemler sırasında istem veya istemleri değiştirebilir veya başvuruyu birden fazla başvuruya ayırabilir.
Başvuru konusunun patent ile korunabilir bir buluş olmadığı kararına başvuru sahibinin itirazının Enstitü tarafından kabul edilmemesi veya mevcut eksikliğin, Yönetmelikte öngörülen şekil ve şartlara uygun olarak giderilmediğinin tesbit edilmesi ile Enstitü, istem veya istemler itibariyle başvuruyu kısmen veya tamamen reddeder.
Enstitü tarafından, bu madde hükmü itibariyle yapılan inceleme sonucunda, şekli şartlara uygunluk açısından bir eksikliğin olmadığı anlaşılır veya söz konusu eksiklikler bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine uygun bir şekilde giderilir veya tamamlanır ise, başvuru sahibine, önceden talepte bulunmamışsa tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılması için, 56 ncı maddede öngörülen süreler içinde, talep yapması gerektiği bildirilir.
Başvurunun Yayınlanması
Madde 55 - Başvuru tarihi veya rüçhan hakkı talep edilmişse rüçhan
tarihinden itibaren onsekiz aylık sürenin dolması ile,başvuru, Yönetmelik
hükümlerine göre yayınlanarak toplumun incelenmesine açılır. Bu işlem,
Enstitü'nün şekli şartlara uygunluk açısından, 54 üncü madde hükmüne göre
yaptığı incelemenin bitmesinden ve başvuru sahibi tarafından 56 ncı madde
hükmüne göre tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılmasını talep
etmesinden sonra yapılır.
Yayınlanan başvurular, Yönetmelikte şekil ve şartları tesbit edilen hususları kapsayacak şekilde, ilgili bültende periyodik olarak duyurulur.
Başvuru sahibinin talebi üzerine bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen onsekiz aylık süre dolmamış olsa bile, başvuru, bu maddede belirtilen şartlara uygun olarak Enstitü tarafından yayınlanır.
Tekniğin Bilinen Durumu İle İlgili Araştırma Yapılmasının Talep Edilmesi
ve Ücretinin Ödenmesi
Madde 56 - Başvuru sahibi, başvuru tarihinden itibaren onbeş ay içinde
tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılmasını Enstitü'den talep
eder ve ilgili ücreti öder.
Başvuruda rüçhan hakkı talep edilmişse, söz konusu süre rüçhan hakkı tarihinden itibaren başlar.
Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen süre, 54 üncü maddenin altıncı fıkrasında öngörülen bildirimin yapıldığı anda dolmuşsa, başvuru sahibi, bu bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılmasını talep eder.
Başvuru sahibi, bu madde hükmüne göre, tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılmasını talep etmezse, başvuru geri alınmış sayılır.
Bir ek patent başvurusu ile ilgili olarak, tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılması, ancak asıl patent başvurusu ile birlikte istenmesi halinde veya daha önceki ek patent başvuruları için araştırma yapılmış veya araştırma yapılmasının talep edilmiş olması halinde istenebilir. Bu maddenin birinci ila dördüncü fıkrası hükümleri, ek patentler için de uygulanır.
Tekniğin Bilinen Durumu Konusundaki Araştırma Raporunun Düzenlenmesi, Tebliği
ve Yayınlanması
Madde 57 - Enstitü tarafından, 54 üncü maddede öngörülen hükümler doğrultusunda
başvurunun incelenmesi ve 56 ncı maddeye göre başvuru sahibinin tekniğin
bilinen durumu konusunda araştırma yapılması talebinde bulunmasından sonra,
tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılır.
Tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma raporu, başvuru konusunu teşkil eden buluşun yenilik ve tekniğin bilinen durumunun aşılması niteliklerine dayanak teşkil edecek,tekniğin bilinen durumunun unsurlarını içerir.
Araştırma raporu, tarifname ve varsa resimler dikkate alınarak, istem veya istemler itibariyle, Enstitü tarafından veya Enstitü tarafından belirlenecek milletlerarası niteliği tanınmış araştırma kuruluşları tarafından düzenlenir.
Araştırma raporu düzenlendikten sonra, başvuru sahibine tebliğ edilir. Raporda belirtilen referans patent ve yayınların kopyaları da başvuru sahibine rapor ile birlikte verilir.
Araştırma raporunun başvuru sahibine tebliğinden itibaren, 62 nci madde hükmüne göre başvuru sahibine tanınan üç aylık süre dolduktan sonra, araştırma raporu Enstitü tarafından yayınlanır.
Araştırma raporunun yayınlandığı ve başvuru sahibinin incelenerek patent verilmesi veya incelemesiz patent verilmesi sistemlerinden hangisini tercih ettiği, ilgili bültende ilan edilir.
Araştırma raporu düzenlendiği tarihte, patent başvurusu daha önce yayınlanmamış ise, araştırma raporu, patent başvurusu ile birlikte yayınlanır.
Yetersizlik Nedeniyle Araştırma Raporunun Düzenlenememesi
Madde 58 - Tarifnamenin veya istem veya istemlerin yeterince açık olmaması
araştırma raporunun düzenlenmesini kısmen veya tamamen engelliyorsa, Enstitü,
araştırma raporunun düzenlenebilmesi için söz konusu yetersizliğin giderilmesini
ister. Bu yetersizlik, Yönetmelikte yazılı süre içinde giderilmediği takdirde,
başvuru sahibinin itiraz hakkı saklı kalmak üzere, araştırma raporunun
düzenlenemeyeceği kararı başvuru sahibine bildirilir. Kısmen yetersizlik
durumunda, araştırma raporu yeterince açık olan istem veya istemler için
düzenlenir.
İnceleme Sisteminin Tercih Edilmesi
Madde 59 - 62 nci madde hükümüne göre patent verilebilirlik şartları
açısından gerekli incelemenin Enstitü tarafından yapılabilmesi için, başvuru
sahibi incelenerek patent verilmesi sistemini tercih ettiğini, araştırma
raporunun kendisine tebliği tarihinden itibaren üç ay içinde Enstitü'ye
bildirir. Söz konusu süre içinde bu bildirimin yapılmaması halinde, incelemesiz
patent verilmesi sisteminin tercih edildiği kabul edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İNCELEMESİZ PATENT VERİLME SİSTEMİ
İncelemesiz Patent Verilmesi
Madde 60 - Üçüncü kişiler, Yönetmelikte belirtilen şekilde ve araştırma
raporunun yayınlandığı tarihten itibaren altı ay içinde, araştırma raporunun
içeriği hakkında, ilgili belgeleri de eklemek suretiyle, görüşlerini Enstitü'ye
bildirebilir.
Üçüncü kişilerin araştırma raporuna ilişkin görüşlerini bildirmesi için tanınan sürenin dolmasından sonra, Enstitü, üçüncü kişiler tarafından araştırma raporu ile ilgili olarak bildirilen yazılı görüşleri , görüşleri kanıtlayan belgeler ile birlikte, başvuru sahibine bildirir.
Başvuru sahibi araştırma raporu ile ilgili kendi görüşlerini, üçüncü kişilerin araştırma raporuna ilişkin görüşlerine karşı, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen üçüncü kişilerin görüşlerinin bildirimi tarihinden itibaren üç ay içinde ileri sürebilir ve gerekli görürse istem veya istemlerinde değişiklik yapabilir.
Enstitü, 57 nci maddeye göre düzenlenen tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma raporunu ve varsa üçüncü kişilerin araştırma raporuna ilişkin görüşlerini dikkate almaksızın, başvuru sahibinin raporla ilgili karşı görüşlerini bildirmesi için belirlenen süre dolduktan sonra, incelemesiz patent verilmesine karar verir.
Verilen karara uygun olarak gerekli ücretler ödendikten sonra, Enstitü, başvuru tarihinden itibaren yedi yıl süre ile geçerli olmak üzere, patenti verir ve patentin verildiğini ilgili bültende ilan eder.
Verilen patente ilişkin belgeler, tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma raporu ve bu rapora üçüncü kişiler tarafından verilen bütün görüşler, toplumun incelemesine açılır. Patent istem veya istemlerinde bir değişiklik olmuşsa, bütün değişiklikler, değişiklik tarihleri de belirtilerek toplumun incelemesine açılır.
İncelemesiz verilen patentin konusunun gerçekliliği ve yararlılığı devletçe garanti edilmez. İncelemesiz verilen patentin incelenmesi için talep yapılması şarttır. Bu talep, patent sahibi veya üçüncü kişiler tarafından, başvuru tarihinden itibaren en geç yedi yıl içinde yapılır. İnceleme ile ilgili ücret, talebi yapan tarafından ödenir.
İnceleme talebinin, başvuru tarihinden itibaren en geç yedi yıl içinde yapılmaması halinde patent hakkı sona erer. Yedi yıllık sürenin geçmesinden sonra, inceleme talebi yapılamaz.
Başvuru tarihinden itibaren en geç yedi yıl içinde inceleme yapılmasının talep edilmesi halinde, 62 nci maddede düzenlenen incelenerek patent verilme sistemi hükümleri uygulanır. Üçüncü kişilerin 62 nci maddenin ikinci fıkrası hükmüne göre patent verilebilirlik şartları açısından itiraz edebilmelerini sağlamak amacıyla, incelemesiz verilen patentin, inceleme talebinin yapıldığı ilgili bültende ilan edilir.
İncelemesiz Verilen Patentin İlanı ve Basılması
Madde 61 - Patentin verilmesi ilgili bültende ilan edilir. Bu ilanda
aşağıdaki bilgiler yer alır:
a- Patent numarası,
b- Buluşun tasnif sınıf veya sınıfları,
c- Buluş konusunu tanımlayan açık bir ünvan,
d- Başvuru sahibinin adı, uyruğu, ikametgahı,
e- Özet
f- Patent başvurusunun yayınlandığı bültenin ve patent başvurusu ile ilgili değişikliklerin ilan edildiği yayının veya yayınların tarihi ve sayısı,
g- Patentin veriliş tarihi,
h- Patent ile ilgili başvurulacak belgelerin, araştırma raporunun ve araştırma raporu itibariyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülen görüşlerin ve varsa başvuru sahibinin karşı görüşlerinin incelenmesinin mümkün olduğu hakkında bir açıklama,
i- İncelemesiz patent verildiği hakkında açıklama,
Her patent, Enstitü tarafından fasikül halinde basılır ve talep edenlere verilir. Baskı, gerektiğinde çoğaltma suretiyle de sağlanabilir.
Her fasikül, bu maddenin birinci fıkrasında belirlenenlere ek olarak: tarifname, istem veya istemler ve varsa resimlerin tamamı ve tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma raporunun tam metni, ayrıca incelemesiz patent verilmesi kararının yayınlandığı bültenin sayısını da kapsar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İNCELENEREK PATENT VERİLME SİSTEMİ
İncelenerek Patentin Verilmesi
Madde 62 - 42 nci ila 58 inci maddelerde düzenlenen, patent başvurusu
ve şartları ile başvurunun incelenmesine ilişkin hükümler, incelenerek
patent verilme sistemi için de uygulanır.
Tekniğin bilinen durumu ile ilgili yapılan araştırma raporunun yayınlanmasından sonra, üçüncü kişiler Yönetmelikte belirtilen şekilde ve altı ay içinde, yeniliğin bulunmadığı veya tekniğin bilinen durumunun aşılmadığı veya tarifnamenin yeterli olmadığı dahil, patentin verilebilirlik şartlarının mevcut olmadığını ileri sürebilir ve itiraz edebilir. Yapılan yazılı itiraza iddiayı kanıtlayan belgeler de eklenir.
Tekniğin bilinen durumu ile ilgili yapılan araştırma raporunun, 57 nci madde hükmüne göre yayınlanmasından sonra ve yayın tarihinden itibaren altı ay içinde, başvuru sahibi incelenerek patent verilmesi amacıyla buluş konusunun yeterince tanımlandığı, buluşun yeni olduğu ve tekniğin bilinen durumunun aşıldığı konusundaki incelemenin yapılmasını Enstitü'den talep eder. Bu incelemenin yapılabilmesi için üçüncü kişilere tanınan altı aylık itiraz süresinin bitmesi ve Yönetmelikte belirtilen inceleme ücretinin ödenmesi gerekir. İnceleme ücreti, bu maddenin ikinci fıkrasında yazılı süre içinde herhangi bir tarihte ödenebilir.
Bu maddenin ikinci fıkrasına göre üçüncü kişilerce itiraz edilmesi halinde, bütün itirazlar ve bunların kanıtları bekletilmeksizin başvuru sahibine bildirilir. Başvuru sahibi yapılan itirazlara itiraz süresinin bitiminden itibaren üç ay içinde ve talep ettiği takdirde üç aylık ek bir süre içinde cevap verebilir ve itirazları ortadan kaldırmaya yönelik gerekçeli görüşlerini ileri sürebilir, gerekli görürse tarifname, resim veya istem veya istemleri değiştirebilir.
Enstitü, bu maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen süre bittikten sonra, patent verilebilirlik şartları bakımından gerekli incelemeyi başlatır. İncelemenin başlatılması için, başvuru sahibi tarafından süresi içinde yapılan itirazlara cevap verilmemiş olması engel teşkil etmez.
Enstitü, başvuruyu inceledikten sonra, eksiklik veya patent verilebilirlik şartlarının yeterliliği konusunda kararını verir. Bu kararında, kararın gerekçesinin dayanaklarını da bildirir. Enstitü tarafından yapılan bu inceleme, istem veya istemlerin kapsamı ile sınırlı olarak yapılır.
Enstitü, inceleme sonucunda başvurudaki eksiklik veya patent verilebilirlik şartlarının yeterliliği açısından düzenlediği inceleme raporunu, raporun gerekçesinin dayanaklarını da açıklamak suretiyle, başvuru sahibine bildirir ve eksiklikleri gidermesi, istem veya istemlerde değişiklik yapması ve itiraz edebilmesi için altı ay süre tanır.
Başvuru sahibi, Enstitü'nün inceleme raporunda bildirilen olumsuz görüşleri gidermeye yönelik gerekçeli görüşlerini ileri sürebilir ve gerekli gördüğü takdirde başvuruda değişiklik yapabilir.
Enstitü, başvuru sahibi tarafından ileri sürülen görüşleri ve eğer varsa başvurudaki değişiklikleri inceler. İnceleme raporundaki farklı görüşlerin giderilmediğine karar verirse, bu kararı ile ilgili gerekçesinin dayanaklarını da bildirerek, başvuru sahibine karşı görüşlerini ileri sürebilmesi için üç ay süre tanır.
Başvuru sahibi, incelemenin bu safhasında karşı görüşlerin giderilmesine yönelik kendi görüşlerini ileri sürebilir ve gerekli görürse başvuruda değişiklik yapabilir.
Enstitü, başvuru sahibinin görüşlerini ve eğer varsa başvurudaki değişiklikleri inceledikten sonra kesin kararını verir. Enstitü'nün kesin kararı, istem ve istemlerin tamamı veya bir kısmı için patent verilmesi şeklinde olabilir.
Enstitü, hiç bir itirazın yapılmadığını ve patent verilmesine ilişkin şartları engelleyen bir durumun olmadığını inceleme sonucunda tespit ederse, patentin verilmesine karar verir ve kararı başvuru sahibine tebliğ eder.
Verilen karara göre gerekli ücretler ödendikten sonra Enstitü istenen patenti verir.
İncelenerek patent verilme sistemi ile verilen patentin konusunun gerçekliliği ve yararlılığı devletçe garanti edilmez.
İncelenerek Verilen Patentin İlanı ve Basılması
Madde 63 - Patentin verilmesi ilgili bültende ilan edilir. Bu ilanda
aşağıdaki bilgiler yer alır:
a- Patent Numarası:
b- Buluşun tasnif sınıf veya sınıfları:
c- Buluş konusunu tanımlayan açık bir ünvan:
d- Patent sahibinin adı, uyruğu, ikametgahı:
e- Özet:
f- Patent başvurusunun yayınlandığı bültenin ve patent başvurusu ile ilgili değişikliklerin ilan edildiği yayının veya yayınların tarih ve sayısı,
g- Patentin veriliş tarihi,
h- Patent ile ilgili başvurulacak belgelerin, araştırma raporunun, Enstitü tarafından yapılan inceleme itibariyle yenilik, tekniğin bilinen durumunun aşılması ve tarifnamenin yeterliliği konusunda varılan sonucu gösteren karar ile yapılmış itirazların incelenmesinin mümkün olduğu hakkında açıklama,
i- Yenilik ve tekniğin bilinen durumunun aşılması konusunda yapılan inceleme sonucunda patentin verildiği hakkında açıklama,
Her patent Enstitü tarafından fasikül halinde basılır ve talep edenlere verilir. Baskı gerektiğinde çoğaltma suretiyle de sağlanabilir.
Her fasikül bu maddenin birinci fıkrasında belirtilenlere ek olarak, tarifname, istem veya istemler, varsa resimler, tekniğin bilinen durumu ile ilgili yapılan araştırma raporunun tam metni patent verilme kararının ilan edildiği bültenin tarih ve sayısını da kapsar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
PATENT BAŞVURUSU İLE İLGİLİ ŞEKLİ İŞLEMLER
Patent İstemlerinde Değişiklik
Madde 64 - İmla hataları yapılması, yanlış
evrak verilmesi gibi belirgin hataların düzeltilmesi dışında, patent istem
veya istemlerinin değiştirilebilmesi, ancak bu Kanun Hükmünde Kararnamenin
açıkça izin verdiği hallerde ve yalnız patent verilmesi işlemleri safhasında
yapılabilir.
Başvuru sahibinin, yukarıdaki fıkra hükmüne uygun olarak, patent istem veya istemlerinde bir değişiklik yapabilmesi için, başvuru üzerinde Patent Sicili'nde hakları kayıt edilmiş kişilerden izin alması zorunlu değildir.
Patent istem veya istemlerinde yapılacak değişikliklerle başvurunun kapsamı genişletilemez.
Patent Başvurusunun Faydalı Model Başvurusuna Değiştirilmesi
Madde 65 - Başvuru sahibi, aşağıdaki bendlerde belirtilen şartlara
uymak kaydıyla, başvuru konusunun faydalı model belgesi verilerek korunmasını
talep edebilir.
a- İncelemesiz patent verilmesi söz konusu ise, bu talep en geç araştırma raporuna görüş bildirilmesi için 60 ıncı maddenin birinci fıkrası hükmüne göre kabul edilen sürenin bitimine kadar yapılabilir.
b- İncelenerek patent verilmesi söz konusu ise, bu talep, engeç Enstitü tarafından yapılan incelemeye cevap olarak sunulan itiraz ve görüşlerin verilmesi için 62 nci maddenin dördüncü fıkrası hükmüne göre kabul edilen sürelerin bitimine kadar yapılabilir.
Patent başvurusu konusunun değişiklik talebi sonucu faydalı model belgesi verilerek korunması, ilk başvuru için rüçhan hakkı talep edilmiş ise aynı rüçhan hakkı tanınarak, ilk patent başvurusu tarihinden itibaren geçerli olur.
Enstitü 54 üncü madde hükmüne göre yaptığı inceleme sonucunda, başvuruyu faydalı model belgesi verilmesi amacıyla değiştirmesi için başvuru sahibine teklif yapabilir. Başvuru sahibi bu teklifi kabul veya red etmekte serbesttir. Başvuru sahibi Enstitü tarafından yapılan bu değiştirme teklifi karşısında açıkça bir değiştirme talebinde bulunmazsa teklif red edilmiş sayılır. Bu durumda işlem başvuru konusuna patent verilmesi doğrultusunda devam eder.
Başvuru sahibi, patent yerine faydalı model belgesi verilmesi için bir değiştirme talebi yapmış ise, başvurunun faydalı model belgesi başvurusuna çevrilerek işlem göreceğini ve bunun için Yönetmelikte tesbit edilen süre içinde, verilmesi gerekli belgeler Enstitü tarafından başvuru sahibine bildirilir.
Başvuru sahibi bu süre içinde gerekli belgeleri vermediği takdirde, değişiklik talebi yapılmamış sayılır ve başvuru, patent başvurusu olarak işlem görür.
Patent başvurusunun ilan edilmesinden sonra, başvurunun değiştirilmesinin kabulü konusundaki Enstitü kararı ilgili bültende yayınlanır.
Başvurunun Geri Çekilmesi
Madde 66 - Patent başvurusu patentin verilmesinden önce başvuru sahibi
tarafından her zaman geri çekilebilir.
Patent başvurusu üzerinde Patent Sicili'nde hak tesis etmiş üçüncü kişilerin rızası olmaksızın başvuru geri çekilemez.
Patent Başvuru Dosyalarının incelenme Şartları
Madde 67 - Henüz yayınlanmamış patent başvurularının dosyaları başvuru
sahibinin yazılı izni olmadan üçüncü kişiler tarafından incelenemez.
Başvuru sahibinin, başvurusundan doğan haklarını, kendilerine karşı ileri sürmek istediğini ispat edebilen üçüncü kişiler, başvuru sahibinin izni olmaksızın, henüz yayınlanmamış patent başvurusu dosyasını inceleyebilir.
45 inci maddeye göre ayrılan bir başvurunun, 12 nci maddeye göre yapılan yeni bir patent başvurusunun veya 65 inci maddeye göre değiştirilmiş başvurunun yayınlanması halinde asıl başvuru dosyası, başvuru sahibinin izni olmaksızın, başvurunun yayınlanmasından önce üçüncü kişiler tarafından incelenebilir.
Patent başvurusunun yayınlanmasından sonra, patent başvurusu veya patente ilişkin dosya, Yönetmelikte tespit edilen sınırlamalar dahilinde incelenebilir.
Yayınlanmadan önce red edilen veya geri çekilen başvuru dosyası üçüncü kişiler tarafından incelenemez.
Geri Çekilen Başvurunun Yenilenmesi
Madde 68 - 55 inci madde hükmüne göre yayınlanmış olan bir patent başvurusu
geri çekildiği takdirde, aynı buluş hakkında yeniden patent başvurusu yapılamaz.
55 inci madde hükmüne göre henüz yayınlanmamış bir patent başvurusu geri çekildiği takdirde, aynı buluş hakkında ilk başvuru sahibi yeniden patent başvurusu yapabilir. Ancak, koruma son başvuru tarihinden itibaren başlar.
Patent Başvurusu veya Patent Numarasının Belirtilme Zorunluluğu
Madde 69 - Bir patent başvurusundan veya verilmiş bir patentten doğan
haklarını üçüncü kişilere karşı ileri sürmek isteyen kişi, patent başvurusunun
veya patentin numarasını söz konusu üçüncü kişilere bildirmek zorundadır.
Bir ürünün, bunun etiketlerinin veya ambalajlarının veya her türlü ilan veya reklam veya basılı evrakın üzerinde bir patent başvurusu veya verilmiş bir patentten doğan bir korumanın mevcut olduğu izlenimini veren beyanların bulunması halinde, beyanları koyan kişi patent başvurusu veya patentin numarasını belirtmek zorundadır.
ALTINCI BÖLÜM
PATENT VERİLDİKTEN SONRA PATENT VERİLMESİNDE
ŞEKLİ EKSİKLİKLERE İTİRAZ
Şekli Eksikliklere İtiraz
Madde 70 - Üçüncü kişiler, buluşun bütünlüğü esası ile ilgili 45 inci
madde hükmü hariç olmak üzere, 42 nci ila 63 üncü maddelerde belirtilen
işlemlerde şekli eksiklikler yapıldığı gerekçesiyle, patentin verilmesine
karşı Enstitü nezdinde itiraz edebilir. Bu itiraz için üçüncü kişilerin
araştırma raporuna önceden görüş bildirmiş olmaları veya incelenerek patent
verilmesi sisteminde itiraz yapmış olmaları gerekmez.
İncelemesiz patent verilmesi sistemine göre verilen patentin yeniliğinin olmadığı veya tekniğin bilinen durumunun aşılmadığı konuları itiraz konusu yapılamaz.
Şekli Eksikliklere İtirazın Etkisi
Madde 71 - Enstitü tarafından yapılan inceleme sırasında, buluşun bütünlüğü
konusu dışında, patent verilmesi işlemleri ile ilgili şekli bir işlem yerine
getirilmemişse veya önemli bir şekli işlemde eksiklik yapılmışsa itirazın
bu noktada giderilmesine ilişkin Enstitü tarafından verilecek karar, patent
verilmesi ile ilgili işlemlerin geçersizliği ve eksikliğin yapıldığı yere
kadar geriye dönülmesi ve işlemlerin yeniden yapılması sonucunu doğurur.
BEŞİNCİ KISIM
PATENTTEN DOĞAN HAKLARLA İLGİLİ HÜKÜMLER
Patentin Süresi
Madde 72 - İncelenerek verilen patentin süresi başvuru tarihinden itibaren
hesaplanan ve uzatılamayan yirmi yıldır.
İncelemesiz verilen patentin süresi yedi yıldır. İnceleme talebinin yedi yıllık süre içinde yapılması ile inceleme sonucunda patent verilmesine kesin olarak karar verilmesi halinde patentin süresi başvuru tarihinden itibaren hesaplanan yirmi yıla tamamlanır.
Patentten Doğan Hakkın Kapsamı
Madde 73 - Patent hakkı sahibi, buluşun yeri, teknoloji alanı ve ürünlerin
ithal veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayırım yapmaksızın
patent hakkından yararlanır.
Patent sahibinin, üçüncü kişiler tarafından izinsiz olarak aşağıda sayılanların yapılmasını önleme hakkı vardır.
a - Patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle olursa olsun elde bulundurulması:
b - Patent konusu olan bir usulün kullanılması:
c - Kullanılmasının yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin kullanılmasının üçüncü kişiler tarafından başkalarına teklif edilmesi.
d - Patent konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satışa sunulması veya kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle olursa olsun elde bulundurulması.
Patent Unsurlarının Üçüncü Kişilerce Kullanılması
Madde 74 - Patent sahibinin,patent konusu buluşun uygulanmasını mümkün
kılan ve buluşun esasını teşkil eden bir kısmı ile ilgili unsurların veya
araçların üçüncü kişiler tarafından,patent konusu buluşu kullanmaya yetkili
olmayan kişilere verilmesini önleme hakkı vardır. Bu hükmün uygulanabilmesi
için, söz konusu üçüncü kişilerin, bu unsurların veya araçların buluşu
uygulamaya yeterli olduğunu ve bu amaçla kullanılacağını bilmeleri veya
bu durumun yeterince açık olması gerekir.
Bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen unsurlar veya araçlar piyasada her zaman bulunabilen ürünler ise, üçüncü kişiler, söz konusu kişileri belirtilen fiilleri yapmaya tahrik etmediği takdirde bu maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanmaz.
75 inci maddenin (a), (b) ve (c) bentlerinde gösterilen fiilleri yapanlar, bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre patenti kullanmaya yetkili olmayan kişiler sayılmaz.
Patentten Doğan Hakların Kapsamının Sınırları
Madde 75 - Aşağıdaki fiiller patentten doğan hakların kapsamı dışında
kalır:
a - Sınai veya ticari bir amaç taşımayan ve özel maksatla sınırlı kalan fiiller:
b - Patent konusu buluşu içeren deneme amaçlı fiiller:
c - Sadece bir reçetenin oluşturulması için eczanelerde yapılan ilaçların seri üretim olmadan hazırlanarak kullanılması ve bu şekilde hazırlanan ilaçlara ilişkin fiiller:
d - Patent konusu buluşun Paris Anlaşması'na dahil ülkelerin gemi veya uzay aracı veya uçak veya kara nakil araçlarının yapımında veya çalıştırılmasında veya bu araçların ihtiyaçlarının karşılanmasında, söz konusu araçların geçici veya tesadüfi olarak Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde bulunması şartıyla kullanılması:
e - 7.12.1944 tarihli Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması'nın 27 nci maddesinde öngörülen fiiller bir devletin havaaracı ile ilgili ise, bu araçlara bu maddenin hükümleri uygulanır.
Patentten Doğan Hakkın Tüketilmesi
Madde 76 - Patent sahibi veya onun izni ile Türkiye'de satışa sunulmuş
olan patentli ürünlerle ilgili fiiller patentten doğan hakkın kapsamı dışında
kalır.
Ön Kullanım Hakkı
Madde 77 - Patent başvurusunun yapıldığı tarih ile rüçhan hakkı tarihi
arasında buluşu iyi niyetli olarak ülke içinde kullanmakta olan veya kullanım
için ciddi ve gerçek tedbirler almış kişi veya kişilere karşı, patent konusunu
aynı şekilde kullanmaya devam etmelerini veya alınmış tedbirlere uygun
olarak kullanmaya başlamalarını önlemeye buluş sahibinin hakkı yoktur.
Ancak, üçüncü kişilerin patent konusunu kullanmaya devam etmeleri veya
alınmış tedbirlere uygun kullanımları sahip oldukları işletmenin makul
ihtiyaçlarını giderecek ölçüde olabilir. Bu kullanma hakkı ancak işletme
ile birlikte devredilebilir.
Bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen kişilerce satışa sunulmuş olan ürünlerle ilgili faaliyetler, patent sahibinin 76 ncı madde anlamında patentten doğan hakkının kapsamı dışında kalır.
Önceki Tarihli Patentlerin Etkisi
Madde 78 - Patent sahibi patentini kendi patentinden daha önceki rüçhan
tarihine sahip olan patent sahiplerinin açmış olduğu patente tecavüz davasında
bir savunma gerekçesi olarak ileri süremez.
Patent Konularının Bağımlılığı
Madde 79 - Patent konusu buluşun kullanılması, önceki tarihli bir patentle
korunan buluşun kullanılması ile mümkün olması halinde bu husus patentin
geçerliğine hiç bir engel teşkil etmez. Böyle bir durumda,ne önceki tarihli
patent sahibi, sonraki tarihli patenti onun geçerli olduğu süre içinde
sahibinin izni olmaksızın kullanabilir, ne de sonraki tarihli patent sahibi
önceki tarihli patentin geçerliliği süresince, sahibinin izni olmaksızın
patent konusunu kullanabilir. Ancak, sonraki tarihli patent sahibi, önceki
tarihli patent sahibinin iznini almış veya o patent üzerinde zorunlu lisans
elde etmişse, önceki tarihli patenti de kullanabilir.
Patentin Kullanımının Sınırları
Madde 80 - Bir patent konusunun kullanımı yasalara veya genel ahlaka
veya kamu düzenine veya genel sağlığa zarar verecek şekilde olamayacağı
gibi; bu kullanım, mevcut veya gelecekte kabul edilecek belirli veya belirsiz
süreli kanuni yasaklamalara ve sınırlamalara da bağlı olacaktır.
Kanuni Tekel
Madde 81 - Konusu tekel mevzuatına tabi olan bir buluş için patent
verildiğinde, tekel sahibinin buluşu kullanabilmesi patent sahibinin iznine
bağlıdır. Tekel sahibi iştigal ettiği sanayi alanında dikkate değer teknik
bir ilerlemeyi sağlayabilecek buluşları, bunların kullanım hakkını elde
ederek uygulamakla yükümlüdür.
Tekel sahibi patent konusu buluşun kullanımını elde etmek için, patent sahibinden izin vermesini talep etmek hakkına sahiptir. Tekel sahibi böyle bir talepte bulunduğunda patent sahibi ondan patenti devir almasını isteyebilir. Patent konusu buluşun kullanılması karşılığında veya patentin tekel sahibince devir alınması halinde ödenecek bedel taraflarca birlikte belirlenir. Bu konuda anlaşma sağlanamazsa bedeli mahkeme tespit eder.
Bu maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmakla birlikte tekel patentin verilmesinden sonra oluşmuşsa, patent sahibi tekel sahibinden buluşun kullanılmakta olduğu işletme veya tesisatı da devir almasını talep etmek hakkına sahiptir. Tarafların ödenecek bedel konusunda anlaşmaya varamamaları halinde, bedeli mahkeme tespit eder.
Mevcut bir kanuni tekel yüzünden bir patent konusu buluş kullanılamıyorsa, söz konusu patent için yıllık ücret ödenmez.
Patent Başvurusunun Yayınlanmasının Etkileri
Madde 82 - Patent başvurusunun ilgili bültende yayınlandığı tarihten
itibaren ve başvuru yürürlükte kaldığı sürece, bu Kanun Hükmünde Kararname
hükümlerine göre verilen patentlerin sahiplerine tanınan koruma patent
başvurusu sahibi için de tanınır.
Patent başvurusu sahibinin izni olmadan, başvuru konusu buluşu kullanan kişi, patent başvurusu veya patent başvurusunun kapsamından haberdar edilmiş ise, yukarıda sözü edilen koruma, başvurunun yayınlandığı tarihten önce de söz konusu olur.
Patent başvurusunun konusu, mikroorganizmalarla ilgili bir usule ilişkin ise, koruma mikroorganizmanın ilgilenenlerin ulaşılabileceği hale gelmesinden itibaren başlar.
Patent başvurusu, geri çekilmiş olması halinde veya geri çekilmiş olarak kabul edildiği takdirde veya kesinleşmiş bir karar itibariyle red edildiği takdirde, bu maddenin birinci ila üçüncü fıkralarında belirtilen sonuçları hiç doğurmamış sayılır.
Patent Başvurusu veya Patentten Doğan Koruma Kapsamı ve İstem veya İstemlerin
Yorumlanması
Madde 83 - Patent başvurusu veya patentten doğan korumanın kapsamı
istem veya istemler ile belirlenir. İstem veya istemler tarifname ve resimler
esas alınarak yorumlanır.
İstem veya istemler, bir yandan patent başvurusu veya patent sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak ve diğer yandan üçüncü kişilere de korumanın kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edecek şekilde birlikte yorumlanır.
Patent başvurusu yapılmış olan beşeri, veteriner ve zirai ilaçların imalat ve satış ruhsatlarının tasdiki için ilgili makamlarca talep edilen ve yaratılmaları ve birikimleri önemli bir gayret ve masraf gerektiren ve sahipleri tarafından umuma açıklamamış olan bilgi ve test sonuçları talep sahibi makam tarafından gizli tutulur. Bilgi ve test sonuçlarını talep eden makam bunların haksız kullanımının önlenmesi için gerekli tedbirleri alır.
İstem veya istemler, kullanılan kelimelerle sınırlı olarak yorumlanamaz. Bununla beraber, patent başvurusu veya patentten doğan koruma kapsamının tesbitinde istem veya istemler, buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istem veya istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bilirkişi tarafından tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde kabul edilmez.
Patent başvurusu veya patentten doğan koruma kapsamının belirlenmesinde tecavüzün varlığının ileri sürüldüğü tarihte, istem veya istemlerde belirtilmiş unsurlara eşdeğer nitelikte olan unsurlar da dikkate alınır.
Tecavüzün varlığının ileri sürüldüğü tarihte, eşdeğer unsur, esas itibariyle aynı işlevi görüyorsa ve bunu aynı şekilde gerçekleştiriyorsa ve istem veya istemlerde talep edilen unsur ile aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa, genel olarak istem veya istemlerde talep edilen unsurun eşdeğeri olarak kabul edilir.
İstem veya istemlerin kapsamını belirlemek için patentin verilmesi ile ilgili işlemler sırasında veya patentin geçerliliği süresince, koruma kapsamının belirlenmesinde patent başvurusu veya patent sahibinin beyanları dikkate alınır.
Patent, buluşun işlev veya sonuçlarının örneklerini veya buluşun bir düzenlenmesinin örneklerini kapsıyorsa, istem veya istemler bu örneklerle sınırlanmış olarak yorumlanmaz. Özellikle, ürün veya usulün sahip olduğu ilave özelliklerin patentte açıklanan örneklerde bulunmaması, bu örneklerde bulunan özellikleri kapsamaması veya bu örneklerde belirtilen her amaç veya özelliği gerçekleştirememesi hallerinde, ürün veya usul istem veya istemler ile sağlanan koruma kapsamının dışında tutulmaz.
Usul Patentleri İle İlgili Haklar
Madde 84 - Belirli bir ürünün elde edilmesine ilişkin bir usul patentinin
sahibi, söz konusu ürünün Türkiye'ye ithal edilmesi halinde, bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin Türkiye'de o ürünün elde edilmesi ile ilgili olarak kendisine
tanınmış olan haklardan, ithal edilen bu ürünler için de, aynı şekilde
yararlanır.
Patent konusunun yeni ürün veya maddelerin elde edilmesine ilişkin bir usul olması halinde, aynı özellikleri taşıyan her ürün ve maddenin patent verilmiş buluş konusu usule göre elde edilmiş olduğu kabul edilir. Aksini savunan kişi,bunu ispatla yükümlüdür.
Bu maddenin ikinci fıkrasında sözü edilen aksini savunma durumunda davalının üretim ve işletme sırlarının korunmasındaki haklı menfaati gözönünde tutulur.
ALTINCI KISIM
PATENT BAŞVURUSU VE PATENT ÜZERİNDE TASARRUFLAR
BİRİNCİ BÖLÜM
ORTAKLIK
Ortaklık İlişkisi
Madde 85 - Patent başvurusu veya patent bölünmeksizin birden çok kişiye
aitse, hak üzerindeki ortaklık taraflar arasındaki anlaşmaya göre; böyle
bir anlaşma yoksa Medeni Kanun'daki müşterek mülkiyete ilişkin hükümlere
göre düzenlenir.
Her hak sahibi diğerlerinden bağımsız olarak aşağıdaki işlemleri kendi adına yapabilir:
a - Hak sahibi, kendisine düşen pay üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir. Payın üçüncü kişiye devir edilmesi halinde, diğer pay sahiplerinin önalım hakkını kullanabilmeleri için, durum iki ay içinde Enstitü tarafından diğerlerine bildirilir. Önalım hakkı, bildirimin tebellüğünden itibaren bir ay içinde kullanılır.
b - Hak sahibi, diğer hak sahiplerine bir bildirimde bulunduktan sonra buluşu kullanabilir.
c - Hak sahibi, patent başvurusunun veya patentin korunması için gerekli önlemleri alabilir.
d - Hak sahibi, birlikte yapılan patent başvurusu veya alınan patentten doğan hakların herhangi bir şekilde tecavüze uğraması halinde üçüncü kişilere karşı hukuk veya ceza davası açabilir. Diğer hak sahiplerinin davaya katılabilmeleri için, durum davayı açan tarafından davanın açıldığı tarihten itibaren bir ay içinde kendilerine bildirilir.
Buluşun kullanılması amacı ile üçüncü kişilere lisans verilmesi, hak sahiplerinin tamamının karar vermesiyle mümkündür. Ancak mahkeme, mevcut şartları gözönünde tutarak, hakkaniyet düşüncesiyle, bu yetkiyi hak sahiplerinden sadece birine de verebilir.
İKİNCİ BÖLÜM
PATENT BAŞVURUSU VE PATENT ÜZERİNDE HAK TESİSİ
Hak Tesisi
Madde 86 - Patent başvurusu veya patent başkasına devir edilebilir,
miras yolu ile intikal edebilir,kullanma hakkı lisans konusu olabilir.
Patent başvurusu veya patent rehin edilebilir. Rehin hakkı bakımından Medeni
Kanun'un rehin hakkına ilişkin hükümleri uygulanır.
Patent başvurusu ve patent üzerinde sağlararası işlemler yazılı şekle tabidir.
Patentin Bölünmezliği
Madde 87 - Patent başvurusu veya patent üzerinde birden çok kişinin
hak sahipliği söz konusu olsa bile bunların devri veya üzerlerinde bir
hak tesisi için bölünebilmeleri mümkün değildir.
Sözleşmeye Dayalı Lisans
Madde 88 - Patent başvurusunun veya patentin kullanma hakkı, milli
sınırların bütünü içinde veya bir kısmında geçerli olacak şekilde, lisans
sözleşmesine konu olabilir. Lisans, inhisari lisans veya inhisari olmayan
lisans şeklinde verilebilir.
Bu maddenin birinci fıkrasında öngörülen sözleşme şartlarının lisans alan tarafından ihlali halinde, patent başvurusu veya patentten doğan haklar, patent sahibi tarafından lisans alana karşı, dava yoluyla ileri sürülebilir.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, lisans inhisari değildir. Lisans veren patent konusu buluşu kendi kullanabileceği gibi, üçüncü kişilere aynı buluşa ilişin başka lisanslar da verebilir.
İnhisari lisans söz konusu olduğu zaman, lisans veren başkasına lisans veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça kendisi de patent konusu buluşu kullanamaz.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, sözleşmeye dayalı lisans sahipleri, lisanstan doğan haklarını üçüncü kişilere devir edemez veya alt lisans veremez.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, sözleşmeye dayalı olarak lisans hakkını alan kişi, patentin koruma süresi boyunca milli sınırların bütünü içinde patent konusu buluşun kullanılmasına ilişkin her türlü tasarrufta bulunabilir.
Bilgi Verme Yükümü
Madde 89 - Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, bir patent başvurusunu
veya patenti devir eden veya lisansını veren, devir alan veya lisans alana
patent konusu buluşun normal bir kullanımı için zorunlu olan teknik bilgileri
vermekle yükümlüdür.
Devir alan veya lisans alan kişi, kendisine verilen gizli bilgilerin açıklanmasını önlemek için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
Hakkın Devri ve Lisans Vermeden Doğan Sorumluluk
Madde 90 - Patent başvurusu veya patentten doğan hakları bir bedel
karşılığında veya bedelsiz olarak devir eden veya lisans veren kişinin
bu işlemleri yapmaya yetkili olmadığı sonradan anlaşılırsa, söz konusu
kişi bu durumdan ilgililere karşı sorumlu olur.
Patent başvurusunun geri alınması veya başvurunun red edilmesi veya patent hakkının hükümsüzlüğüne mahkemece karar verilmiş olması hallerinde, tarafların hakkı devir eden veya lisans veren bakımından daha kapsamlı bir sorumluluğu sözleşme ile öngörmemiş olmaları halinde, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 131 inci maddesi hükmü uygulanır.
Devir eden veya lisans verenin kötü niyetle hareket halinde, bunlar, fillerinden her zaman sorumludur. Devir eden veya lisans veren üzerinde tasarruf edilen patent başvurusu veya patente konu olan buluşun, patentle korunabilirliği konusunda Türkçe veya yabancı dildeki rapor ve kararları veya bu konuda bildiklerini karşı tarafa bildirmemiş ve bunlara ilişkin beyanları içeren belgelere sözleşmede yer vermemişse, kötü niyetin varlığı kabul edilir.
Bu madde hükümlerinden doğan tazminatı talep süresi, sorumluluk davasına dayanak olan mahkeme kararının kesinleşme tarihinden başlar. Zaman aşımı için Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanır.
Müteselsil Sorumluluk
Madde 91 - Devir edilen veya lisansı verilen patent başvurusu veya
patent konusu buluşun ayıplı olmasından dolayı üçüncü kişiler zarar görürse,
devir eden ve devir alan veya lisans veren ve lisans alan müteselsilen
sorumlu olur.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre sorumlu kılınan devir eden veya lisans veren, aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, devir alan veya lisans alana rücu edebilir. Rücu, devir eden veya lisans verenin kötü niyetli olmadığı hallerde ve hakkaniyet düşüncesi ile zarara kısmen veya tamamen devir alan veya lisans alanın katlanması gerektiği durumlarda mümkündür.
Patent Sicili'ne Kayıt ve Hükümleri
Madde 92 - Patent başvuruları ve patent Yönetmelik hükümlerine uygun
olarak Patent Sicili'ne kayıt edilir.
Patentin gasbı ile ilgili 13 üncü maddenin birinci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, patent başvuruları veya patentlere ilişkin devirler ve lisanslar, patent başvurularını veya patentleri etkiyelen iradi veya mecburi tasarruflar, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı Patent Sicili'ne kayıt tarihinden itibaren hüküm doğurur.
Patent başvurusu veya patentten doğan haklar usulüne uygun bir şekilde Patent Sicili'ne kayıt edilmedikçe, üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
Patent başvurusu veya patentten doğan haklar, Patent Sicili'ne kayıt ettirilmedikçe, ürünlerin üzerinde bir patente dayandığı belirtilemez. Enstitü, patent sicilinde belirtilen ve resmi belgelere geçen işlemlerin hukuka uygun, geçerli ve etkin bir şekilde yapılmasını sağlar. Patent sicili alenidir.
Rekabetin Kötüye Kullanımı
Madde 93 - Bir patent sahibi, patenti kullanırken haksız rekabete ilişkin
genel hükümlere aykırı faaliyette bulunmuşsa, mahkeme tarafından lisans
verme teklifinde bulunmaya mahkum edilebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
LİSANS VERME TEKLİFİ
Patent Sahibinin Lisans Verme Teklifi
Madde 94 - 96 ncı madde hükmüne göre, patent sahibi patent konusu buluşu
kullanmıyorsa, Enstitü'ye yapacağı yazılı bir başvuru ile, patent konusu
buluşu kullanmak isteyen herkese lisans vereceğini bildirebilir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesine göre, yapılan yargılama sonucunda patent sahipliğinde değişiklik olmuşsa, yeni patent sahibinin Patent Sicili'ne kayıt edilmesi ile daha önce yapılmış lisans verme teklifi kendiliğinden geri alınmış sayılır.
Enstitü, lisans verme tekliflerini Patent Sicili'ne kayıt ederek ilan eder. Lisans verme teklifleri halkın incelemesine açıktır. Enstitü, bu incelemeyi sağlamak üzere gerekli tedbirleri alır.
Lisans almak için patent sahibine bir talep yapılmadığı sürece, patent sahibi yaptığı lisans verme teklifini her zaman geri alabilir. Teklifin geri alınması, geri alınma talebinin Enstitü'ye verilmesi ile hüküm ve sonuç doğurur.
Lisans, Patent Sicili'ne inhisari lisans olarak kayıt edilmişse, patent sahibi, başkalarına ayrıca lisans verme teklifi yapamaz.
Lisans verme teklifi üzerine , lisans alan olarak buluşu kullanmaya yetkili olan herkes, inhisari olmayan lisans sahibi sayılır ve bu madde hükmüne göre verilen lisans, hukuken sözleşmeye dayalı lisans olarak kabul edilir.
Lisans verme teklifi yapıldıktan sonra, inhisari lisansın Patent Sicili'ne kayıt talebine, lisans verme teklifi geri alınmadığı veya geri alındığı kabul edilmediği takdirde, izin verilemez.
Lisans Verme Teklifinin Kabulü
Madde 95- Lisans verme teklifinden yararlanmak suretiyle lisans almak
isteyen kişi, bul