Taraflardan birinin kuvvetlerinin, anlaşma yoliyle, hizmet için diğer bir Tarafın ülkesine gönderilebileceğini nazarı itibara alarak;  

            Bu kuvvetlerin gönderilmesi hususundaki kararın ve gönderilme şartlarının, şartlar işbu Sözleşme ile tesbit edilmemiş bulundukça, ilgili Taraflar arasında ayrı anlaşmalara mevzu teşkil etmekte devam edeceklerini gözönünde bulundurarak;  
Bu gibi kuvvetlerin diğer bir Tarafın ülkesinde bulundukları sırada tabi olacakları Statüyü tayin arzusu ile,  

            Aşağıdaki hükümler üzerinde mutabık kalmışlardır:  

            Madde-I  
            1. İşbu Sözleşmedeki  

            (a)«Kuvvet» tabiri ile, bir Âkıd Tarafın resmi vazife ile diğer bir Âkıd Tarafın Kuzey Atlantik Andlaşması sahası içindeki ülkesinde bulunan kara, deniz veya hava silahlı kuvvetlerine mensup personeli kastolunur; şu kadar ki, muayyen şahısların, birliklerin veya teşkillerin işbu Sözleşme bakımından bir kuvvet yahut bir kuvvete dâhil sayılmıyacakları hususunda iki alâkalı Âkıd Taraf birbirleriyle anlaşabileceklerdir.  

            (b)«Sivil unsur» tabiri ile, Âkıd Tarafın kuvvetlerine refakat eden ve bu Tarafın ordusu hizmetinde bulunan ve tâbiiyetsiz, Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf olmıyan bir devletin veya ülkesinde kuvvetin vazifeli bulunduğu devletin uyruğu olmıyan, yahut mûtaden o devletin ülkesinde mukim bulunmıyan şahıslar kasdolunur.  

            (c)«Yakın» tâbiri ile, bir kuvvet veya sivil mensubunun eşi veyahut nafakası kuvvet veya sivil unsur mensubuna ait çocuklar kasdolunur.  

            (d)«Gönderen Devlet» tâbiri ile, kuvvetin mensup bulunduğu Âkıd Taraf kasdolunur.  

            (e)«Kabul eden Devlet» tâbiri ile, kuvvetin veya sivil unsurun ister devamlı suretli, ister geçici olarak, ülkesinde bulunduğu Âkıd Taraf kasdolunur.  

            (f)«Gönderen Devletin Askerî Makamları» tâbiri ile, bu Devletin kendi mevzuatına göre, askerî kanunlarını, kuvvetleri ve sivil unsurları mensuplarına tatbik salâhiyetini haiz makamlar kasdolunur.  

            (g)«Kuzey Atlantik Konseyi» tâbiri ile, Kuzey Atlantik Andlaşmasının 9 uncu maddesi ile kurulmuş olan Konsey veya onun namına harekete yetkili her hangi bir tali uzvu kasdolunur.  

            2. Bu Sözleşme, Âkıd Tarafların merkezi makamlarına olduğu gibi, XX nci madde hükümlerine göre Sözleşmenin tatbik ve teşmil edileceği ülkelerin sınırları içinde, onların tâli siyasi teşekküllerine ait mallar, VIII inci madde anlamına göre, bir Âkıd Tarafa ait sayılmıyacaktır.  

            Madde – II  
            Bir kuvvet ve bir sivil unsur ve bunların mensupları ile yakınları, kabul eden Devletin kanunlarına riayet edecekler ve o Devletin ülkesinde bu Sözleşmenin ruhuna uygun olmıyan hareketlerden ve hassaten ve her türlü siyasi faaliyetten çekineceklerdir. Gönderen Devletin makamları da bu maksatla gereken tedbirleri almakla mükelleftirler.  

            Madde – III  
            1. Bu maddenin 2 nci fıkrasında tasrih edilen şartlar altında ve bir kuvvetin veya mensuplarının giriş ve çıkışları hakkında kabul eden Devlet tarafından konulmuş formalitelere riayet olunmak şartiyle, bin kuvvetin mensupları, kabul eden Devletin ülkesine girerken veya bu ülkeyi terkederken pasaport ve vize nizamatından ve muhaceret servislerinin kontrolünden muaf tutulacaklardır. Bin kuvvet veya mensupları kezalik, kabul eden Devletin, yabancıların tezcili ile murakabesine müteallik nizamlarına tabi olmıyacaklardır, ancak, kabul eden Devletin ülkesinde devamlı surette oturmaya veya ikametgâh tesisine hak kazanmış sayılmıyacaklardır.  

            2. Bir kuvvet mensuplarından istenilecek vesikalar yalnız şunlardan ibaret olup bu vesikalar istenildiğinde ibraz olunacaktır:  

            (a) Hâmilinin adlarını, doğum tarihini, rütbesini, (Mevcut ise) sicil numarasını ve servisini gösterir, gönderen Devlet tarafından verilmiş fotoğraflı hüviyet varakası;  

            (b) Hâmilinin veya bin grup teşkil eden hâmillerinin kuvvet mensubu veya mensupları Statüsünü haiz bulundukları ve emredilen hareketi tevsikan, hem gönderen Devletin resmî dilinde hem de Fransızca ve İngilizce yazılmış ve gönderen devletin veya Kuzey Atlantik Andlaşması Teşkilâtının yetkili bir makamı tarafından verilmiş olan ferdî veya müşterek hareket emri. Kabul eden Devlet, yetkili temsilcisi tarafından imzalanmak suretiyle, hareket emrinin tasdikını talebedebilir.  

            3. Sivil unsur mensupları ve yakınların ellerindeki pasaportlar, hâmillerinin bu sıfatlarını gösterir kayıtları ihtiva edecektir.  

            4. Bir kuvvet veya sivil unsur mensubu, gönderen Devletin hizmetinden çıkar ve yurduna iade edilmez ise, gönderen Devletin makamları keyfiyeti derhal kabul eden Devletin makamlarına ihbar ederek bu hususta lâzımgelen bilgileri vereceklerdir. Gönderen Devletin makamları kezalik, müsaadesiz gaybubeti 21 günü aşan her hangi bir mensubu kabul eden Devlet makamlarına ihbar edeceklerdir.  

            5. Kabul eden Devlet, bir kuvvet veya sivil unsur mensuplarından birinin ülkesinden çıkarılmasını talebeylediği veyahut bir kuvvetin veya sivil unsurun eski bir mensubu veya bir mensubun yahut eski bir mensubun yakını hakkında sınırdışı etmek kararı aldığı taktirde, gönderen Devlet makamları, bahis mevzuu şahsı kendi topraklarına kabul eylemek veya o şahsın kabul eden Devlet ülkesi haricinde başka bir yere gönderilmesini sağlamakla mükellef olacaktır. Bu fıkra munhasıran kabul eden Devletin uyruğu olmayan ve bu Devletin ülkesine, bir kuvvetin veya sivil unsurun mensubu sıfatiyle yahut bir kuvvete veya sivil unsura intisap maksadiyle girmiş bulunan şahıslar ile yakınları hakkında tatbik olunur.  

            Madde – IV  
            (a) Kabul eden Devlet, gönderen Devlet veya onun tâli uzuvları tarafından bir kuvvet veya sivil unsur mensubuna verilmiş şoför veya askerî şoför ehliyetnamesini, hâmilini imtihana veya harca tabi tutmaksızın muteber sayacak; yahut  

            (b) Gönderen Devlet veya onun tâli uzuvları tarafından verilmiş  şoför veya askerî şoför ehliyetnamesini hâmil her hangi bir kuvvet veya sivil unsur mensubuna, imtihana tabi tutmaksızın kendi şoför ehliyetnamesini verecektir.  

            Madde – V  
            1. Bir kuvvet mensupları normal olarak üniforma giyerler. Gönderen Devlet ile kabul eden Devlet makamlarının, bunun hilâfını derpiş eden bin Anlaşma yapmak hususundaki hakları mahfuz kalmak şartiyle, kabul eden Devletin kuvvetleri mensuplarının tabi olduğu şartlar dairesinde sivil elbise giyebileceklerdir. Bir kuvvetin, usulüne uygun olarak kurulmuş birlikleri veya teşkilleri hududu geçerken üniforma giyeceklerdir.  

            2. Bir kuvvetin veya sivil unsurun hizmete mahsus nakil vasıtaları, kayıt numaralarına ilâveten milliyetlerini gösteren bir işaret taşıyacaklardır.  

            Madde – VI  
            Kendi talimatnameleri cevaz vermek şartiyle, bir kuvvetin mensupları silâh bulundurabilir ve taşıyabilirler. Gönderen Devletin Makamları, kabul eden Devletin bu hususla ilgili taleplerini hayırhahlıkla tetkik edeceklerdir.  

            Madde – VII  
            1.İşbu maddenin hükümleri mahfuz kalmak şartiyle,  

            (a)Gönderen Devletin askerî Makamları, mevzuatlarının kendilerine bahşettiği cezaî ve inzıbatî kaza salâhiyetini, kendi askerî kanunlarına tabi bütün şahıslar hakkında kabul eden Devletin ülkesinde kullanmak hakkını haizdirler.  

            (b)Kabul eden Devlet Makamları, kabul eden Devlet ülkesinde işlenilen ve bu devletin kanunlarına göre cezayı müstelzim olan suçlar dolayısiyle bir kuvvet veya sivil unsur mensupları ile yakınları üzerinde kaza salâhiyetini haiz olacaklardır.  

            2. (a) Gönderen Devletin askerî makamları, bu Devletin emniyetine taallûk eden suçlarda dahîl olmak üzere, gönderen Devlet kanunlarına göre cezayı müstelzim olup ve fakat kabul eden Devlet kanunlarınca cezayı müstelzim olmıyan suçlar dolayısiyle, gönderen Devletin askerî kanunlarına tabi şahıslar hakkında mutlak kaza salâhiyetini kullanmak hakkını haiz olacaklardır.  

            (b) Kabul eden Devlet Makamları, bu devletin emniyetine taallûk eden suçlar da dâhil olmak üzere, gönderen Devlet kanunlarına göre cezayı müstelzim olup ve fakat kabul eden Devlet kanunlarınca cezayı müstelzim olmıyan suçlar dolayısiyle bir kuvvet veya sivil unsur mensuplariyle yakınları hakkında mutlak kaza salâhiyetini kullanmak hakkını haiz olacaklardır.  

            (c) İşbu fıkra ve bu maddenin 3 üncü fıkrası bakımlarından, bir Devletin emniyetine karşı işlenmiş suçlar şunlardır:  

            (i) Vatana hiyanet;  

            (ii) Sabotaj, casusluk yahut Devletin sırlarına veya onun savunmasiyle ilgili sırlara mütaallik herhangi bir kanunun ihlâli.  
3.İki tarafın kaza salâhiyetlerinin tedahülü hallerinde şu kaideler tatbik olunacaktır:  

11. Her Âkıd Taraf, ülkesi üzerinde bulunan diğer Âkıd Taraflara ait tesislerle teçhizat, mal, evrak ve resmî malûmatın tam emniyetini ve hüsnü muhafazasını sağlayacak ve bu maksatla vaz’edilmiş kanunları ihlâl edecek şahısların tecziyesi için lüzumlu gördüğü teşriî tedbirlere tevessül edecektir.  

            Madde-VIII  
            1.Aşağıdaki hallerde, Âkıd Taraflardan her biri, kendisine ait olup Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan mallara ika edilen zarar ve hasardan dolayı diğer bir Âkıd Tarafdan bütün tazminat taleplerinden feragat eder:  

            (i) Zarar ve hasar, diğer Âkıd Tarafın silâhlı kuvvetlerinin bir mensubu veya hizmetlisi tarafından Kuzey Atlantik Andlaşması tatbikatı ile ilgili vazifelerinin ifası sırasında ika olunmuş ise;  

            (ii) Zarar ve hasar, diğer Âkıd Tarafa ait olup onun silâhlı kuvvetleri tarafından kullanılan her hangi bir nakil vasıtası, gemi veya uçağın istimalinden mütevellit bulunuyorsa. Şu kadar ki, zarar ve hasarı iras eden nakil vasıtas, gemi veya uçağın Kuzey Atlantik Andlaşmasının tatbikatı ile ilgili olarak kullanılmakta olması, yahut bu şekilde kullanılmakta olan bir malın zarar ve hasara uğramış olması şarttır.  

            Bir Âkıd Tarafın diğer her hangi bir Âkıd Tarafa karşı, kurtarma ameliyesinden mütevellit tazminat taleplerinden, kurtarılan gemi veya hamule bir Âkıd Tarafın malı olması ve bu Devletin silâhlı kuvvetleri tarafından Kuzey Atlantik Andlaşmasının tatbikatı ile ilgili olarak kullanılmakta bulunması şartiyle, feragat edilecektir.  

            2. (a) Bir Âkıd Tarafın kendi ülkesindeki diğer mallarına 1 inci fıkrada tasrih olunduğu şekilde iras olunan zarar ve hasar halinde, ilgili Taraflar arasında hilâfına bir Anlaşma yapılmazs, diğer Âkıd Tarafın sorumluluğu ve ödenecek tazminatın miktarı bu fıkranın (b) bendinin hükümlerine tevfikan seçilecek tek bir hakem tarafında tâyin ve tesbit edilir. Hakem, aynı zamanda işbu hâdiseden mukabil tazminat taleplerini de karara bağlar.  
  
            (b) Yukarıdaki (a) bendinde zikri geçen hakemi, ilgili Âkıd Taraflar birbirleriyle anlaşarak kabul eden Devletin adliye hizmetlerinde yüksek bir memuriyet işgal eden veya etmiş bulunan vatandaşları arasından seçeceklerdir. Âkıd Taraflar iki ay zarfında hâkem üzerinde anlaşamadıkları taktirde, her hangi biri Kuzey Atlantik Teşkilâtı Nazır Vekilleri Konseyi Başkanına müracaatla, zikri geçen vasıfları haiz bir şahıs seçmesini talebedebilir.  
  
            (c) Hakem tarafından alınacak karar her iki Âkıd Taraf için kâti ve bağlayıcı mahiyette olacaktır.  
  
            (d) Hakem tarafından kararlaştırılacak tazminatın miktarı bu maddenin 5 inci fıkrasının (e), (i), (ii) ve (iii) bentlerinin hükümlerine göre tevzi olunacaktır.  

             (e) Hakeme verilecek ücret alâkadar Âkıd Taraflar arasında Anlaşma yolu ile tesbit olunacak ve vazifesinin ifasından mütevellit gerekli masraflarla birlikte mezkûr Taraflar beyninde mütesaviyen taksim edilerek ödenecektir.  

            (f) Bununla beraber, zarar ve hasar aşağıda gösterilen miktarlardan daha az ise, Âkıd Taraflardan her biri tazminat talebinden feragat edecektir:  

            Belçika                                :        70 000 Belçika Frangı  
            Kanada                               :         1 460 Dolar  
            Danimarka                           :         9 670 Kuron  
            Fransa                                 :      490 000 Liret  
            İzlânda                                 :        22 800 Kuron  
            İtalya                                    :      850 000 Liret  
            Lüksemburg                         :        70 000 Lüksemburg Frangı  
            Holânda                               :         5 320 Filorin  
            Norveç                                 :       10 000 Kuron  
            Portekiz                                :       40 250 Eskudo  
            İngiltere                                 :            500 Sterlin  
            A. B. D.                                :          1 400 Dolar  

            Malları aynı hâdise neticesinde zarar ve hasara uğrıyan diğer her hangi bir Âkıd Taraf da, yukarıdaki miktarları aşmıyan tazminat taleplerinden feragat edecektir. Bu paraların kambiyo râyiçleri arasında büyük tahavvüller husule gelirse, Âkıd Taraflar gerekli ayarlamalar üzerinde mutabık kalacaklardır.  

            3. Bu maddenin 1 inci ve 2 nci fıkraları bakımından, bir geminin bahis mevzuu olduğu hallerde, «Bir Âkıd Tarafa ait» tâbiri bu Âkıd Tarafça donatılmış olarak kiralanmış veya donatılmamış olarak el konulmuş yahut harp ganimeti olarak zaptedilmiş olan gemilere de şâmildir. Lâkin riziko veya malî mesuliyetin işbu Âkıd Taraftan gayri bir şahsa terettübetmesi halı bundan müstesnadır.  

            4. Âkıd Taraflardan her biri, silâhlı kuvvetleri mensuplarından birinin resmi vazifesini ifası sırasında yaralanmasından veya ölümünden mütevellit olarak diğer bir Âkıd Tarafa karşı bütün tazminat taleplerinden feragat edecektir.  

            5. Mukavelelerden mütevellit ve bu maddenin 6 ncı veya7 nci fıkralarının şümulüne giren tazminat talepleri hariç olmak üzere, bir kuvvet veya sivil unsur mensubunun resmî vazifesini ifa sırasında vâkı her hangi bir fiil veya ihmalinden yahut bu kuvvet veya sivil unsurun hukukan mesuliyetini mucip olup kabul eden Devletin ülkesinde Âkıd Taraflardan gayrı 3 üncü şahıslara hasar ve zarar iras eden diğer her hangi bir fiil, ihmal veya hadiseden mütevellit tazminat talepleri, kabul eden Devletçe aşağıdaki hükümler dairesinde muameleye konulacaktır:  

            (a) Tazminat talepleri, kabul eden Devletin kendi silâhlı kuvvetlerinin faaliyetinden mütevellit tazminat taleplerine mütaallik  kanun ve nizamlara tevfikan muameleye konulur, tetkik ve intaç edilir.  

            (b) Kabul eden Devlet, bu gibi tazminat taleplerini sulhen intaç edebilir. Üzerinde mutabık kalınan veya hüküm olunan meblâğ kabul eden Devletin parası ile ödenir.  

            (c) Gerek sulhen tesviye yoliyle veya kabul eden Devletin salâhiyetli mahkemesi tarafından verilen karar mucibince yapılmış bulunan böyle bir ödeme, gerek tazminat talebinin reddi hakkında salâhiyetli mahkemece verilecek karar Âkıd Taraflar için katî ve bağlayıcı mahiyette olacaktır.  

            (d) Kabul eden Devletçe ödenen her tazminata ait malûmat, gerekli tafsilâtı havi bir rapor ve aşağıdaki (e), (i), (ii) ve (iii) bentlerine tevfikan hazırlanmış bir tevzi teklifi ile birlikte, alâkadar gönderen Devletlere ulaştırılacaktır. İki ay zarfında cevap alınmadığı taktirde, taksim teklifi kabul edilmiş sayılacaktır.  

            (e) Bu maddenin 2 nci fıkrasına ve yukarıdaki bentlere tevfikan tazminat taleplerini karşılamak üzere sarf olunacak meblâg Âkıd Taraflar arasında şu şekilde taksim edilecektir:  

            (i) Yalnız bir gönderen Devletin sorumlu olduğu hallerde, tesbit edilen veya hüküm olunan tazminat miktarının %25’i kabul eden Devlet %75’i gönderen Devlet tarafından ödenecektir.  

            (ii) Zarar ve hasardan birden fazla Devletin sorumlu olduğu hallerde, tesbit edilen veya hüküm olunan tazminat miktarı aralarında mütesaviyen taksim olunacaktır. Bununla beraber, kabul eden Devlet sorumlu Devletlerden biri değilse, tazminata iştirak hissesi diğer gönderen Devletlerden her birinin hissesinin yarısı kadar olacaktır.  

            (iii) Zarar ve hasar Âkıd Devletlerin silâhlı kuvvetleri tarafından iras edilmiş olmakla beraber bu kuvvetlerden birine veya birkaçına katiyetle kabili ifaze değilse, tesbit edilen veya hüküm olunan tazminat, ilgili Âkıd Taraflar arasında mütesaviyen taksim olunacaktır. Bununla beraber, kabul eden Devlet, silâhlı  kuvvetleri zarar ve hasara sebebiyet veren Devletlerden biri değilse, tazminata iştirak hissesi ilgili gönderen Devletlerden her birinin hissesinin yarısı kadar olacaktır.  

            (iv) Her 6 ayda bir, tazminatın yüzde esası üzerinden taksimi kabul edilmiş her vaka ile ilgili olarak, mevzuubahis 6 aylık  devre zarfında kabul eden Devlet tarafından yapılan tediyeleri gösteriri bir cetvel hazırlanacak, hisselerinin ödenmesi talebiyle birlikte alâkalı gönderen Devletlere ulaştırılacaktır.  

            (f) Bu fıkranın (b) ve (e) bentleri hükümlerinin tatbikı bir Âkıd Tarafı ciddî  surette müşkül bir duruma düşürecek olursa, bu Taraf, başka bir hal şekli bozulmasını Kuzey Atlantik Konseyinden talep edebilir.  

            (g) Resmî vazifenin ifasından mütevellit ihtilâfların bahis mevzuu olduğu hallerde, bir kuvvet veya sivil unsur mensubu hakkında kabul eden Devlet ülkesinde verilen hükümler icra yoliyle infaz olunamaz.  

            (h) İşbu maddenin 2 nci fıkrasının şümulüne giren tazminat taleplerine, işbu fıkranın (e) bendinin tatbik edildiği haller hariç olmak üzere, bu fıkranın hükümleri bir geminin seyrüseferinden veya işletilmesinden yahut bir hamulenin tahmil, nakil ve tahliyesinden mütevellit tazminat taleplerine tatbik olunamaz; meğer ki, bir şahsın ölümü veya yaralanması bahis mevzuu olsun ve işbu maddenin 4 üncü fıkrası kabili tatbik olmasın.  

            6. Bir kuvvet yahut sivil unsur mensuplarının kabul eden Devletin ülkesinde resmî vazife dışında vâkı zarar ve hasarı mucip fiil veya ihmallerinden mütevellit tazminat talepleri aşağıdaki şekilde muameleye konulacaktır:  

            (a) Kabul eden Devletin makamları, zarar gören şahsın hareket tarzı da dâhil olmak üzere, hâdise ile münasebettar bütün şartları nazarı itibara almak suretiyle tazminat talebini tetkik ederek talep sahibine verilecek tazminatı adalet ve hakkaniyete uygun olarak tesbit edecek ve bu hususta bir rapor hazırlıyacaklardır.  

            (b) Rapor, gönderen Devletin makamlarına tevdi olunacak, bu makamlar da, vakit geçirmeden, cemile olarak bir tazminat teklif edilip edilmiyeceğini, edilecekse miktarının ne olacağını kararlaştıracaklardır.  

            (c) Cemile olarak bir ödeme yapmak teklifinde bulunulduğu ve bu teklif alâkadarlarca matlup tazminatın tam karşılığı olarak kabul olunduğu takdirde, gönderen Devletin makamları tediyeyi bizzat yapacak ve kabul eden Devlet makamlarını bu kararlarından ve ödedikleri meblâğın miktarından haberdar edeceklerdir.  

            (d) Talebi tamamen tatmin eden bir tazminat verilmedikçe veya böyle bir tazminat verilinceye kadar, bu fıkranın hiçbir hükmü, kabul eden Devlet mahkemelerinin bir kuvvet veya sivil unsur mensubu hakkında adlî takibatta bulunmalarına mâni teşkil etmiyecektir.  

            7. Bir gönderen Devletin silâhlı kuvvetlerine ait herhangi bir nakil vasıtasının müsaadesiz kullanılmasından mütevellit tazminat talepleri hakkında bu maddenin 6 ncı fıkrasına göre muamele ifa olunacaktır. Bir kuvvet veya sivil unsurun kanunen sorumlu olmaları hali bundan müstesnadır.  

            8. Bir kuvvet veya sivil unsur mensubunun zarar ve hasarı mucip fiil veya ihmalinin resmî vazifesinin ifası sırasında vukubulmuş olup olmadığı veya bir gönderen Devlete ait herhangi bir nakil vasıtasının müsaadesiz kullanılıp kullanılmadığı hususlarında ihtilâf çıktığı takdirde, mesele, bu maddenin 2 nci fıkrasının (b) bendi mucibince tâyin edilmiş bir hakeme havale olunacak ve hakemin mezkûr hususlar hakkında vereceği karar katî ve nihaî olacaktır.  

            9. İşbu maddenin 5 inci fıkrasının (g) bendinde derpiş edilen haller hariç olmak üzere, gönderen Devlet, bir kuvvet veya sivil unsur mensubu için kabul eden Devlet mahkemelerinin hukukî kaza salâhiyetinden muafiyet talep edemez.  

            10. Âkıd Tarafları ilgilendiren tazminat taleplerinde, tahkikatın hakkaniyette uygun bir şekilde yapılması ve karar varılması için gereken delillerin toplanması hususunda gönderen Devletin makamları ile kabul eden Devletin makamları yekdiğeri ile işbirliği yapacaklardır.  

            Madde – IX  
            1. Bir kuvvet veya sicil unsur mensupları ile bunların yakınları, şahsî istihlâklari için lüzumlu malları ve muhtaç oldukları hizmetleri kabul eden Devletin vatandaşları ile aynı şartlar altında mahallinde mubayaa ve temin edebilirler.  

            2. Bir kuvvet veya sivil unsurun iaşesi için mahallî kaynaklardan tedariki icabeden maddeler normal olarak kabul eden Devletin silâhlı kuvvetleri için bu gibi mevadı mubayaa eden makamlar tarafından satın alınacaktır. Bu gibi mubayaatın kabul eden Devletin ekonomisi üzerinde menfi herhangi bir tesir hasıl etmesini önlemek için, bu Devletin yetkili makamları, indelhace, satınalınması tahdit veya menedilecek maddeleri tesbit ve irae edeceklerdir.  

            3. Halen mer’iyeti bulunan ve kabul eden ve gönderen Devletlerin yetkili temsilcileri arasında bundan böyle akdedilebilecek sözleşmeler ahkâmı mahfuz kalmak şartiyle, bir kuvvet veya sivil unsur için lüzumlu bina ve arsaların tedarikine ve bu hususla ilgili hizmet ve kolaylıkların teminine muktazı tertibatı almaktan yalnız kabul eden Devletin makamları sorumlu olacaktır. Bu sözleşmelerle tertipler, imkânın müsaadesi nispetinde, kabul eden Devletin mümasil personelinin iskân ve ibatesine mütaallik nizamlara uygun olacaktır. Hilâfın derpiş eden sarih bir mukavele mevcut olmadıkça, binalarla arazinin işgal veya istimalinden ve istifade olunacak hizmetlerle kolaylıklardan doğan haklarla vecibeleri kabul eden Devletin kanunları tâyin edecektir.  

            4. Bir kuvvet veya sivil unsurun mahallî sivil el emeğine olan ihtiyaçları, kabul eden Devletin mümasil ihtiyaçlarının tabi olduğu usullere göre. Bu Devletin makamlarının yardımı ve mahallî iş bürolarının tavassutu ile karşılanacaktır. İş verme ve çalışma şartları, hassaten ücretlerle sair ek ödemeler ve işçiyi koruma şartları, kabul eden Devletin kanunlarına tevfikan tesbit edilecektir. Bir kuvvet veya sivil unsur tarafından istihdam olunan bu gibi sivil işçiler. ne maksatla olursa olsun, bir kuvvetin veya sivil unsurlun mensubu telâkki edilmiyeceklerdir.  

            5. Bulunduğu yerdeki hasta bakıma veya diş tedavi servisleri gayrikâfi olan bir kuvvetin veya sivil unsurun mensuhları ile onların yakınları, kabul eden Devletin mümasil personeli ile aynı artlar altında, hastane tedavisi dâhil, tıbbi ihtimam ve diş bakımı görürler.  

            6. Bir kuvvet veya sivil unsur mensuplarına seyahat hususunda kolaylıklar gösterilmesi ve bilet ücretlerinde tenzilât yapılması için vukubulacak talepler, kabul eden Devlet tarafından en müsait şekilde tetkik olunacaktır. Bu gibi kolaylıklar tenzilât, alâkadar Hükümetler arasında yapılacak hususi anlaşmalara mevzu teşkil edecektir.  

            7. Âkıd Taraflar arasında yapılacak umumi veya hususi mahiyette her türlü malî anlaşmaların hükümleri mahfuz kalmak şartiyle, bu maddenin 2 nci, 3 üncü, 4 üncü ve icabında 5 inci ve 6 ncı fıkralarına tevfikan tedarik edilmiş eşya ile sağlanmış mesken ve hizmetleri, kuvvetlin ait olduğu makamlar vakit geçermeden mahalli para ile ödiyeceklerdir.  

            8. Bir kuvvet veya sivil unsur veya bunların mensupları ile yakınlar, işbu maddeye dayanarak kabul eden Devletin malî mevzuatına göre eşya mubayaatının ve hizmetlerin tabi olduğu vergi ve resimler hususunda muafiyetten istifade edemezler.  

            Madde –IX  
            1.Kabul eden Devlet ülkesinde her hangi bir verginin tarhı, mükellefin orada ikametgâh tesis etmesine yahut oturmasına bağlı bulunuyorsa. bir kuvvet veya sivil unsur mensubunun bu sıfatla bu Devlet ülkesinde geçirdiği müddetler vergi bakımından ikamet devresi telâkki edilmiyecek ve ilgili şahıs ikametgâh veya mesken değiştirmiş sayılmıyacaktır. Bir kuvvet veya sivil unsur mensuplarının bu sıfatları dolayısiyle gönderen Devletten aldıklar maaş ve muhassesat veya kabul eden Devlet ülkesinde mevcudiyeti sırf sahiplerinin muvakkaten orada bulunmasında ileri gelen bütün maddi menkul emvali her türlü mahallî vergilerden muaftır.  

            2.Bu maddenin hiçbir hükmü, bir kuvvet veya sivil unsur mensubunun bur sıfatı ile ilgili faaliyeti dışşında kabul eden Devlet ülkesinde girişeceği kâr getiren her hangi bir teşebbüsten vergi alınmasına mani teşkil etmiyecegi gibi, mesken veya ikametgânı kabul eden Devlet ülkesi dışında sayılsa bile, 1 inci fıkrada bahsi geçen maaş ve muhassesatı ile maddi menkul malları hariç olmak üzere, onun, mahalli kanunlara göre vergiye tabi tutulmasına engel olamaz.  

            3.Bu maddenin hükümleri XI inci maddenin 12 nci fıkrasındaki tarifin mevzuu olan «resim»lere tatbik olunmaz.  

            4.Bu madde bakımından, kabul eden Devletin vatandaşları «bir kuvvet mensubu» tâbirinin şümulüne girmiyecektir.  

            Madde- XI  
            1.İşbu Sözleşmede mevcut hilâfına sarih hükümler mahfuz kalmak şartiyle, bir kuvvet veya bivil unsur mensupları ile onları yakınları, kabul eden Devletin gümrük makmlarınca tabik edilen kanun ve mizamlar tabi olacaklardır. Kabul eden Devletin gümrük makamları, hassaten, bu Devletin kanun ve nizamlarınca derpiş edilen umumi şartlar dairesinde, bir kuvvet veya sivil unsur mensuplar ile onların yakınlarının üstlerini, eşyalarını ve nakil vasıtalarını aramak ve kanunlarla nizamata tevfikan müsaderelerde bulunmak hakkına haizdirler.  

            2. (a) Bu Sözleşmenin ekinde gösterilen şekilde bir Triptik’in ibrazı üzerine, bir kuvvete veya sivil unsura ait zatülhareke hizmete mahsus nakil vasıtalarının bilârüsum muvakkaten ithaline ve tekrar ihracına müsaade edilir.  

            (b) Bu gibi nakil vasıtalarından zatülhareke olmıyanların muvakkaten ithali bu maddenin 4 üncü fıkrası, tekrar ihracı ise 8 inci fıkrası hükümlerine tabidir.  

            (c) Bir kuvvet veya sivil unsurun hizmete mahsus nakil vasıtaları, vasıtaların yollarda istimali ile ilgili vergilerden muaftır.  

            3. Resmî mühürle mühürlenmiş resmî evrak gümrük muayenesine tbi değildir. Sıfatları ne olursa olsun, bu gibi evrakı nakleden kuriyeler, III üncü maddenin 2 (b) bendinde zikrolunan «ferdi hareket emri»ni hâmil olacaklardır. Bu hareket emri, nakledilen mazrufların sayısını gösterecek ve bunların yalnız resmî evrakı ihtiva ettiklerini tevsik edecektir.  

            4. Bu kuvvet kendi teçhizatını ve munhasıran kendisinin ve kabul eden Devletçe müsaade edilen hallerde, sivil unsurla yakınların istimaline mahsus mâkul miktarlarda yiyecek, ikmal maddeleri ve sair eşyayı gümrük resminden muaf olarak ithal edebilir. Gümrük resminden muaf olarak bu surette ithalâtta bulunulabilmesi için, giriş noktası gümrûk dairesine, kararlaştırılacak gümrük vesikaları ile birlikte ekli, gönderen Devlet ile kabul eden Devlet arasında tesbit olunmuş ve gönderen Devletçe bu hususta salâhiyettar kılınan bir şahıs tarafından imzalanmış bir belgenin tevdil lâzımdır. Bu belgeleri imzaya yetkili şahsın tâyını, kabul eden Devletin gümrük makamlarına bildirilecek ve imzasının örneği ile kullanacağı mühürlerin nümuneleri de bu makama gönderilecektir.  

            5. Bir kuvvet veya sivil unsur mensubu, vazifeye başlamak üzere, veya yakınları kendisine mülâki olmak üzere, kabul eden Devlet ülkesine ilk gelişlerinde şahsi eşyalarını hizmet müddeti için gümrük resminden muaf olarak ithal edebilirler.  

            6. Bir kuvvet veya sivil unsur mensupları, kendileriyle yakınlarının istimaline mahsus motörlü hususi nakil vasıtalarını gümrük resminden muaf olarak muvakkaten ithal edebilirler. Bu madde mucibince, hususi nakil vasıtalarına, unların yollarda istimali ile ilgili vergilerden muafiyet tanınması mecburiyeti yoktur.  

            7. Munhasıran bir kuvvet ve onun sivil unsurunun istimali için yapılan ithalât ile işbu maddenin 5 ve 6 ncı fıkraları mucibince yapılan ithalat haricinde, bir kuvvetin makamları veya bir kuvvete yahut sivil unsur mensupları tarafından yapılar ithalata işbu madde gereğince gümrük resminden muafiyet tanınmıyacağı gibi bu ithalât diğer şartlardan da istisna edilmez.  

            8. Yukardaki 2 nci fıkranın (b)bendi ile 4 üncü, 5 inci veya 6 ncı fıkralar mucibince resminden muaf olarak ithal edilmiş bulunan eşya,  

            (a) Serbestçe tekrar ihraç edilebilir; şu şartla ki, eşya 4 üncü fırka mucibince ithal edilmiş ise, gümrük dairesine aynı fıkraya tevfikan taksim edilmiş bir belge tevdi edilecektir. Ancak, gümrük makamlar, tekrar ihraç edilen eşyanın belgede gösterilen ve hakikaten 2 nci fıkranın (b) bendi, 4 üncü, 5 inci veya 6 ncı fıkralar mucibince ithal edilmiş eşya olup olmadığını tahkik edebilirler.  

            (b) Kabul eden Devlet ülkesinde ne satış, ne de hibe yoliyle âhara ferağ olunamaz. Bununla beraber, muayyen hallerde, kabul eden Devletin alâkadar makamlarınca tesbit olunacak şartlar altında, (Mesela gereken resim ve vergiler ödenmek ve dış ticaret ve kambiyo murakabesinin icaplarına tevfikan hareket olunmak suretiyle) böyle bir ferağ muamelesine müsaade olunabilir.  

            9. Kabul eden Devlet ülkesi dahilinde satın alınan eşya, ancak bu Devletin yürürlükte bulunan nizamatına tevfikan ihraç olunabilir.  

            10. Usulüne uygun olarak kurulmuş birlik veya teşkilleri hududu geçişleri için, usulü dairesinde önceden haberdar edilmek şartiyle, ilgili gümrük makamlarınca hususi kolaylıklar gösterilecektir.  

            11. Bir kuvvete veya onun sicil unsuruna ait hizmete mahsus nakil vasıtalar, uçaklar ve gemilerde kullanılacak yakıt, yağ ve makine yağlarının bilcümle vergi ve resimlerden muaf olarak teslim edilebilmesi için kabul eden Devlet tarafından hususi tertibat alınacaktır.  

            12. İşbu maddenin 1 ila 10 uncu fıkralarındaki:  

            «Rüsum» tâbiriyle, yapılmış hizmetlerin karşılığını teşkil eden tekalif ve vergiler müstesna olmak üzere, icabı hale göre ithalat ve ihracat üzerinden alınan Gümrük resimleri ve bütün diğer resim ve vergiler kasdolunur.  

            «İthalât» tâbiri, mallar kabul eden Devletin ülkesinde yetiştirilmemiş, istihsal veya imal edilmemiş olma şartiyle, bunların gümrük antrepolarından çekilmesine veya devamlı surette bu antrepolarda muhafaza edilmesine de şamildir.  

            13. İşbu maddenin hükümleri yalnız, bahse konu malların kabul eden ülkesine ithalini ve oradan ihracını değil, aynı zamanda transit suretiyle bir Âkıd Tarafın ülkesinde geçmesi halini de derpiş eder. Bu itibarla işbu maddelerdeki «kabul eden Devlet» tâbiri, malların ülkesinden transit olarak geçtiği her hangi bir Âkıd Tarafa da şâmil olacaktır.  

            Madde- XII  
            1. Kabul eden Devletin gümrük ve maliye makamları, bu Sözleşme ile derpiş olunan gümrük ve mali hususlardaki muafiyet ve imtiyazların bahşını, suiistimali önlemek üzere vaz’ına lüzum görecekleri hükümlere riayet olunmasına meşrut kılabilirler.  

            2. Mezkûr makamlar, kabul eden Devlet ülkesinde yetiştirilmiş, istihsal veya imal edilmiş olup ihraç edilmedikleri takdire verilmesi lazım gelen vergi ve resimler ödenmeksizin veya bunların iadesi suretiyle ihraç edilmiş bulunan malların ithali halinde, bunlar hakkında işbu Sözleşmede derpiş edilen muafiyetleri tanımaktan imtina edebilirler. Gümrük antreposunda mahfuz bulunmaları dolayısiyle «ihraç edilmiş» sayılan mallar, antrepodan çekilmeleri halinde ithal edilmiş telakki olunur.  

            Madde- XIII  
            1. Kabul eden Devletin makamları ile gönderen Devlet makamları, gümrük ve maliye kanun ve nizamlarının ihlâlinden mütevellit suçlar hakkında tahkikat icrası ve delil toplanması hususlarında birbirlerine yardım edeceklerdir.  

            2. Kabul eden Devletin gümrük ve maliye makamlarınca veya onlar namına müsadere edilebilecek maddelerin bu makamlara teslimini teminen, bir kuvvetin makamları ellerinde gelen her yardımı yapacaklardır.  

            3. Bir kuvvetin makamları, kuvvetin veya sivil unsurun mensupları ile onların yakınları tarafından tediyesi gereken vergi, resim ve para cezalarının ödenmesini teminen ellerinden gelen yardımı yapacaklardır.  

            4. Bir kuvvet veya sivil unsur mensubuna değil de, bir kuvvete veya sivil unsura ait olan ve gümrük veya mali kanun ve nizamların ihlaline mütaallik bir suç dolayısiyle kabul eden Devlet makamları tarafından müsadere edilmiş bulunan hizmete mahsus nakil vasıtaları ve maddeler ilgili kuvvetin nizamlarına teslim olunacaktır.  

            Madde-XIV  
            1. Bir kuvvet, sivil unsur, bunların mensupları ve yakınları gönderen Devletin kambiyo nizamatına tabi kalacak ve aynı zamanda kabul eden Devletin nizamlarına uyacaklardır.  

            2. Gönderen ve kabul eden Devletlerin kambiyo makamları, bir kuvvete, bir sivil unsura veya mensuplarına ve yakınlarına tatbik edilmek üzere hususi nizamlar vazedebilirler.  

            Madde- XV  
            1. Bu maddenin 2 nci fıkrasının hükümleri mahfuz kalmak şartiyle, Kuzey Atlantik Andlaşmasının tatbikını icabettirecek muhasematın tahaddüsü halinde işbu Sözleşme yürürlükte kalmakta devam edecektir. Şu kadar ki, VIII inci maddenin 2 nci ve 5 inci fıkralarının, tazminat taleplerine mütedair hükümleri harb hasar ve zararlarına şâmil olmıyacak ve işbu Sözleşmedeki hükümler, betahsis III üncü ve VII nci maddeler, alâkadar Âkıd Taraflarca derhal yeniden gözden geçirilecektir. Mezkûr Âkıd Taraflar, Sözleşmenin tatbikı bakımından şayanı arzu arzu bulacakları tadilleri yekdiğeriyle anlaşarak icra edebilirler.  

            2. Yukardaki tarif edildiği veçhile muhasemat halinde, Âkıd Taraflardan her biri, diğer Âkıd Taraflara 60 gün evvelinden ihbarda bulunmak suretiyle, işbu Sözleşmenin her hangi bir hükmünün tatbikını kendi bakımından talik etmek hakkını haizdir. Bu hak kullanıldığında, Âkıd Taraflar, tatbikı tâlik edilen hükümlerin yerini alacak münasip hükümleri kararlaştırmak üzere derhal birbirleriyle istişarelerde bulunacaklardır.  

            Madde-XVI  
            Âkıd Taraflar arasında işbu Sözleşmenin tefsir veya tatbikından çıkabilecek bütün ihtilâflar harici kaza merciine başvurulmadan, müzakere yoliyle alâkadar beyninde hal olunacaktır. Sözleşmede hilâfına sarih bir hüküm mevcut olmadıkça, doğrudan doğruya müzakere yoliyle hal olunamıyan ihtilâflar Kuzey Atlantik Konseyine havale olunacaktır.  

            Madde- XVII  
            Âkıd Taraflardan herhangi biri, her zaman, bu Sözleşmenin herhangi bir maddesinin tadilini talep edebilir. Böyle bir talep Kuzey Atlantik Konseyine yapılacaktır.  

            Madde- XVIII  
            1. İşbu Sözleşmede tasdik edilebilecek ve tasdiknameler mümkün olan süratle Amerika Birleşik Devletleri Hükümetine tevdi olunacaktır. Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti, her mümzi Devleti tasdiknamelerin tevdii tarihlerinde haberdar edecektir.  

            2. Dört mümzi Devletin tasdiknamelerini tevdi ettikleri tarihten 30 gün zorda işbu Sözleşme, bu Devletler arasında yürürlüğe girecektir. Diğer her bir mümzi Devlet için Sözleşme, bu Devletin tasdiknamesini tevdiinden 30 gün sonra mer’iyet girecektir.  

            3. Yürürlüğe girdikten sonra, işbu Sözleşme, Kuzey Atlantik Konseyi tarafından tasvip olunmak ve Konseyce tesbit edilecek şartlara uymak kaydiyle, Kuzey Atlantik Andlaşmasına katılan herhangi bir Devletin iltihakına açık bulunacaktır. İltihak, Amerika Birleşik Devletleri Hükümetine bir iltihak belgesi tevdi edilmek suretiyle vukubulacak, Amerika Birleşik Devletleri de her mümzi ve iltihak etmiş Devleti, işbu belgenin tevdi tarihinden haberdar edecektir. İltihak belgesini tevdi eden Devletler için Sözleşme, tevdiin vukubulduğu tarihten 30 gün sonra yürürlüğe girecektir.  

            Madde-XIX  
            1. İşbu Sözleşme, yürürlüğe girdiği tarihin üzerinden dört yıl geçtikten sonra, herhangi bir Âkıd Tarafça fesih olunabilir.  

            2. Sözleşmenin herhangi bir Âkıd Tarafça feshi, Amerika Birleşik Devletleri Hükümetine bu Tarafça yazılı bir tebliğde bulunulmak suretiyle vukubulur. Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti, her fesih tebliğini, tebellûğ tarihi ile birlikte diğer Âkıd Taraflara bildirecektir.  

            3. Fesih, bu husustaki tebliğin Amerika Birleşik Devletleri Hükümetince tebellûğ edildiği tarihten bir sene sonra hüküm ifade edecektir. Bu bir yıllık müddetin hitamında Sözleşme fesheden taraf için yürürlükten çıkacak, fakat diğer Âkıd Taraflar için mer’i kalmakta devam edecektir.  

            Madde-XX  
            1. Bu maddenin 2 nci ve 3 üncü fıkralarının hükümleri mahfuz kalmak şartiyle, işbu Sözleşme ancak Âkıd Tarafların anavatan ülkelerine tatbik olunacaktır.  

            2. Bununla beraber, herhangi bir Devlet, tasdiknamesinin yahut iltihak belgesinin tevdi ettiği  tarihte veya bilhâra, Amerika Birleşik Devletleri Hükümetine yapacağı tebligat ile (Tebliği yapan Devletçe lüzumlu telâkki edildiği takdirde, onun alâkadar gönderen Devletlerle ayrı ayrı özel anlaşmalar akdetmek hakkı mahfuz kalmak şartiyle) işbu Sözleşmenin, Atlantik Andlaşması bölgesi içinde bulunup milletlerarası münasebetlerin kendi mesul olduğu ülkelerin cümlesine veya herhangi birine şâmil olacağını beyan edebilir. Bu taktirde işbu Sözleşme, tebligatın Amerika Birleşik Devletleri Hükümetine tebelluğundan 30 gün sonra yahut icabında, özel anlaşmaların akdi veya Sözleşmenin, XVIII inci maddede tarif edildiği veçhile yürürlüğe girmesi tarihlerinden hangisi geç ise o tarihten 30 gün sonra mer’iyet girmek üzere, tebligatta mezkûr ülke veya ülkelere şâmil bulunacaktır.  

            3. Bu maddenin 2 nci fıkrasına tevfikan, Sözleşmenin, milletlerarası münasebetlerinden mesul bulunduğu herhangi bir ülkeye şâmil olacağını bildirmiş olan bir Devlet, XIX uncu maddenin hükümleri dairesinde Sözleşmeyi ayrıca yalnız bu ülke bakımından da feshedebilir.  

            Keyfiyeti tasdikan, aşağıda imzaları bulunan murahhaslar işbu Sözleşmeyi imzalamışlardır.  

            1951 yılı Haziranının on dokuzuncu günü, Londra’da, her ikisi de aynı derecede muteber olmak üzere, İngiliz ve Fransız dillerinde ve Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti Arşivine tevdi olunacak tek nüsha halinde tanzim olunmuştur. Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti, imzalıyan ve iltihak eden bütün Devletlere Sözleşmenin tasdikli nüshalarını tevdi edecektir.  

        Belçika Kırallığı için:                                Holânda Kırallığı için:  
            Öbert de Thıeusıes                                 A. W. L. Tjard Van Starkenborgh-   Stachouwer  
        Kanada için:                                                Norveç Kırallığı için:  
             L. D. Wılgress                                          Dag Bryn  
        Danimarka Kırallığı için:                            Portekiz için:  
            Steensen-Leth                                           İşbu Sözleşmede yahnız Avrupa  
            Fransa için:                                                             Kıtasındaki Portekiz Arazisinde  
            Herve Alphand                                          kabili tatbik olup mücavir adalara  
        İzlânda için:                                                           ve denizaşırı eyaletlere  
             Gunnlaugur Petursson                                    şâmil değildir.  
                                                                                                      Büyük Britanya Birleşik Kırallığı ve  
        İtalya için:                                                    Kuzey İrlanda için:  
             A. Rossi-Longhi                                        Herbert Morrısson  
Lüksemburg Büyük Dukalığı için:               Amerika Birleşik Devletleri için:  
             A. Clasen                                                    Charles M. Spofford  

            Ek  
            Memleket                                               Vekâlet veya servis  
                                                                Triptik (*)  
            ..................den ...........................ya kadar muteberdir.  
 Aşağıda mezkûr hizmete mahsus nakil vasıtasının .........................ye muvakkat ithali için:  
______________________________________________________________________  
Tip:  
______________________________________________________________________  
Kayıt numarası:                                        Motör numarası:  
______________________________________________________________________  
Yedek lâstikler  
Sabit muhabere teçhizatı:  
______________________________________________________________________  
            (*) Bu vesika, gönderen Devletin lisanı ile birlikte Fransızca ve İngilizce yazılmalıdır.  

            Triptik hâmilin isim ve imzası..........................  
            Verildiği tarih: .................................................emriyle  

                                                    Muvakkat giriş ve çıkışlar  

                Liman veya Gümrük                         Tarih                   Gümrük memurunun imza ve  
                Dairenin adı:                                                                                    mühürü  
            ______________________________________________________________________  
            Çıkış:  
             ______________________________________________________________________  
            Giriş:  
             ______________________________________________________________________  
            Çıkış:  
             ______________________________________________________________________  
            Giriş:  
             ______________________________________________________________________  
            Çıkış:  
             ______________________________________________________________________  
            Giriş:  
             ______________________________________________________________________  
            Çıkış:  
             ______________________________________________________________________  
            Giriş:  
             ______________________________________________________________________  

            Kuzey Atlantik Konseyi Nazır Yardımcıları,  
            Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf Devletler arasında, Kuvvetlerin Statüsüne mütaallik olarak 19 Haziran 1951 tarihinde Londra’da imzalanan Sözleşme gereğince bazı vazifelerin Nazır Yardımcıları Konseyinin Başkanına tevdi edilmiş olduğunu;  

            Ve Kuzey Atlantik Andlaşması Teşkilâtının yeniden teşkilâtlandırılması neticesinde Nazır Yardımcıları Konseyi Başkanlığının 4 Nisan 1952 de lâğvedileceğini nazarı itibara alarak;  

            Bahsi geçen vazifelerin bu tarihten itibaren Teşkilâtın Genel Sekreteri, onun gaybubetinde Vekili veya Kuzey Atlantik Konseyinin kararlaştıracağı diğer bir şahıs tarafından ifa olunacağını Hükümetleri namına kabul eylerler:  

            1952 senesi Nisan ayının 4 üncü günü tanzim olunmuştur.  

    Belçika için:                                     Lüksemburg için:  
      Andre de Staercke                            A. Clasen  
    Kanada için:                                     Holânda için:  
     L. D. Wılgress                                   A. R. Tammenoms Bakker  
    Danimarka için:                                Norveç için:  
                 Steensen-Leth                                     Dag Bryn  
    Fransa için:                                       Portekiz için:  
                 Herve Alphand                                   R. Ennes Ulrich  
    İzlânda için:                                      Birleşik Kırallık için:  
                 Gunnlaugur Petursson                         F. R. Hoyer Millar  
            İtalya için:  
 A. Rossi-Longhi                           Amerika Birleşik Devletleri için:  
                                                                             Charles M. Spofford  
                                              Kuzey Atllantik Konseyi  
     Nato hizmete özel                                                                  25 Ağustos 1952  
     C. M. (52) 63 (Kati)  

            (Konseyin 20 Ağustos 1952 tarihli toplantısında kabul olunmuştur. «C-R (52) 18 remizli vesikanın II ncı maddesi»)  

            Kuzey Atlantik Konseyi:  

            Türkiye ve Yunanistan’ın Kuzey Atlantik Andlaşmasına katılmış olmalarını gözönünde tutarak,  

            19 Haziran 1951 tarihinde Londra’da imzalanan, «Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf Devletler arasında, Kuvvetlerin Statüsüne dair Sözleşme»nin XVIII inci maddesi ahkâmini nazarı  itibara alarak;  

            «Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf Devletler arasında, Kuvvetlerin Statüsüne dair Sözleşme»yürürlüğe girince, Türkiye ve Yunanistan hükümetlerini mezkûr Sözleşmeye katılmaya davet eder, ve  
  
            Sözleşmenin VIII inci maddesinin 2 (f) fıkrasına tevfikan, Sözleşmeye katılacak Tarafların, iltihak vesaikını tevdi ederlerken, mezkur hükümde derpiş olunan zarar ve hasar:  
       Yunanistan için   :  21 000 000  Drahmiyi  
        Türkiye için         :           3 900  T. Lirasını  
 aşmadığı takdirde, tazminat taleplerinden feragat etmeyi kabul eylemelerini tavsiye eder.  

            İşbu Sözleşmeyi imzalıyan Devletler,  

            Atlantik Vazifelerini ifa edebilmeleri ve gayelerine erişebilmeleri için, Kuzey Andlaşması Teşkilâtının, onun Milletlerarası personelinin ve teşkilatın toplantılarına iştirak eden Üye Devletler temsilcilerinin aşağıda tesbit edilen Statüyü haiz olmaları gerektiğini göz önüne tutarak,  

            şu hususlarda mutabık kalmışlardır:  

            a) «Teşkilât» tâbiriyle, Konseyden ve onun tâli organlarından mürekkep Kuzey Atlantik Andlaşması Teşkilâtı;  

            b) «Konsey» tâbiriyle, Kuzey Atlantik Antlaşmasının 9 uncu maddesiyle tesis edilmiş olan Konsey ile Nazır Yardımcıları Konseyi;  

            c) «Tâli organlar» tâbiriyle, ikinci madde mucibince işbu Sözleşmenin şümulüne girmiyenleri nadiç olmak üzere, Konsey tarafından kurulmuş olan veya Konseyin emri altında bulunan her türlü organ, komite veya servis;  

            d) «Nazır Yardımcıları Konseyi Başkanı» tâbiriyle, onun yokluğunda yerine geçen Başkan Yardımcısı kasdolunur.  

            Madde-2  
            Konsey başka suretle kararlaştırmadıkça, işbu Sözleşme ne Kuzey Atlantik Andlaşması ahkâmına göre kurulmuş olan Askerî Karargâhlara ne de diğer askerî organlara tatbik olunur.  

            Madde-3  
            Adaletin lâyıkiyle tevziini teshil, polis nizamatına riayeti temin ve işbu Sözleşmede derpiş olunan muafiyet ve imtiyazlarla ilgili herhangi bir suiistimalin vukuunun mer’i için, teşkilat ve Üye Devletler daima surette işbirliği yapacaklardır. Üye Devletlerin birinde, işbu Sözleşme ile bahşolunan herhangi bir imtiyaz veya muafiyetin kötüye kullanıldığı zannı hasıl olduğu taktirde, bunun gerçekten vâkı olup olmadığını tesbit, vâkı olmuş ise tekerrür etmemesini temin için, ilgili Devlet veya Devletler ile Teşkilât arasında istişareler yapılacaktır. Yukardaki ahkâma, veya Sözleşmenin diğer hükümlerine rağmen, bir Üye Devlet, herhangi bir şahsın, ikamet hususunda kendisine işbu Sözleşme ile tanılan imtiyazı veya diğer her türlü imtiyaz veya muafiyeti kötüye kullandığına kanaat getirirse, o şahsın topraklarını terketmesini talep edebilir.  

            Madde-5  
            Teşkilât namına hareket eden Nazır Yardımcıları Konseyi Başkanının muafiyetten sarahaten feragat eylemesi hali müstesna, Teşkilât ile onun herhangi bir yerde ve herhangi bir şahıs ilende bulunan mal ve paraları kazai muafiyeti haizdir. Bununlar beraber, muafiyetten feragatin, mallar hakkında el koyma veya icra tedbirleri alınmasına şümulü olmıyacaktır.  
  
            Madde-6  
            Teşkilâtın binaları masuniyeti haizdir. Nerede olursa olsun ve kimin elinde bulunursa bulunsun, Teşkilâtın mal ve parası arama, istimval, el koyma, istimlâk veya diğer herhangi bir müdahale şeklinden muaftır.  

            Madde-7  
            Teşkilâtın dosyaları ile Teşkilâta ait olan veya onun elinde bulunan bütün vesaik, nerede bulunursa bulunsun, masuniyeti haizdir.  

            Madde-8  
            1. Teşkilât, hiçbir malî kontrol, nizam veya moratoryum ile tahdit edilmeksizin,  

            a) Elinde her çeşit döviz bulundurabilir ve her çeşit para üzerinden hesap tutabilir.  

            b) Paralarını serbestçe bir memleketten diğerine veya aynı memleket dâhilinde bir yerden diğer yere nakil ve elindeki dövizleri, halin icabına göre, alım veya satın için en müsait resmî kambiyo rayici üzerinden diğer herhangi bir dövize tahvil edebilir.  

            2. Teşkilât, yukarıdaki birinci fıkrada zikredilen hakkına istimal ederken, her hangi bir Üye Devlet tarafından yapılacak teklifleri lâyıkiyle nazarı itibara alacak ve imkânın müsaadesi nispetinde tatbik mevkiine koyacaktır.  

            Madde-9  
Teşkilâtın kendisi, paraları, geliri ve diğer malları:  

            a) Bütün vasıtasız vergilerden muaftır. Bununla beraber, Teşkilât amme hizmetlerine ait mükellefiyetlerden başka bir şey olmıyan resimler ile vergilerden muaf tutulmayı talep edemiyecektir.  

            b) Teşkilât tarafından resmen istimal edilmek üzere ithal veya ihraç edilecek maddeler gümrük resminden ve miktar tahditlerinden muaftır. Bununla beraber, bu muafiyetlere dayanılarak ithal edilmiş eşyalar, ithal edildikleri memleket dâhilinde hibe o memleketin Hükümetince tasvibedilen şartlar altında vukubulsun.  

            c) Teşkilâta ait neşriyat, bütün gümrük resimlerinden ithalât ve ihracatın tabi olduğu miktar tahditlerinden muaftır.  

            Madde-10  
            Teşkilât, esas itibariyle, menkul malların satışı üzerinden alınan ve şatış fiyatına dâhil bulunan istihlâk resmi ile gayrimenkul satışlarının tabi olduğu ferağ vergisinden muafiyet talep edemez. Bununla beraber, resmen kullanılmak üzere, bu çeşit vergilere tabi önemli mallar satın alındığı takdirde, Üye Devletler, imkân buldukça, bahse konu resim veya verginin affı veya iadesi için gerekli idarî tedbirleri alacaklardır.  

            Madde-11  
            1. Teşkilâtın resmi muhaberatı ile sair resmî müraselâtı sansüre tabi tutulmaz.  

            2. Teşkilât, şifre kullanmak, kuriye ile veya mühürlenmiş valizler içinde posta gönderip posta almak hakkını haizdir. Teşkilâtın kuriyeleri ile mühürlü valizleri aynen diplomatik valiz muafiyet ve imtiyazlarını haizdirler.  

            3. Bu maddenin muhteviyatı, bir Üye Devlet ile Teşkilât namına hareket eden Konseyin, aralarında anlaşma yolu ile taayyün edecek uygun emniyet tedbirlerinin alınmalarına mâni teşkil etmez.  

            Madde-13  
            1. Bir Üye Devletin, Konsey veya Konseyin bir tâli organı nezdinde bulunup da 12 nci maddenin şümulüne girmiyen her temsilcisi vazifeyle başka bir Üye Devletin ülkesinde bulunduğu müddetçe aşağıdaki imtiyazlarla muafiyetlerden istifade eder:  

            a) Tevkif ve hapsedilme hususlarında muadil derecedeki diplomatik personele bahiş olunan muafiyet;  

            b) Resmî sıfatla vâkı yazılı ve sözlü beyanat ve fiiller bakımından adlî tatbikattan masuniyet;  

            c) Bütün evrak ve vesaikın dokunulmazlığı;  

            d) Şifre kullanmak, kuriye ile veya mühürlü valizler içinde evrak veya muhaberat gönderip almak hakkı;  

            e) Muhaceret tahditleri, yabancıların tesciline mütaallik her türlü formaliteler ve millî hizmetler hususundaki mükellefiyetler hakkında muadil derecedeki diplomatik personele tanılan muafiyetlerden eşi ile beraber faydalanmak;  

            f) Para ve kambiyo nizamatı hususunda muadil derecedeki diplomatik personele tanılan kolaylıklardan faydalanmak;  

            g) Zâti eşyası hususunda, muadil derecedeki diplomatik personele tanılan muafiyetlerle kolaylıklardan faydalanmak;  

            h) Vazifeye başlamak üzere ilk defa olarak ilgili memlekete muvasalatta ev ve zatî eşyasını gümrük resminden muaf olarak ithal, vazifenin hitamında yine resimden muaf olarak ihraç etmek hakkı. Her iki halde de bu hakkın istimali, hakkın kullanıldığı memleketin Hükümetince lüzumlu mütalâa olunacak şartlara tabidir.  

            i) Şahsi istimali için hususi motörlü vasıtasını gümrük resminden muaf olarak muvakkaten ithal ve bilâhara yine resimden muaf olarak ihraç etmek hakkı. Her iki halde de bu hakkın istimali ilgili memleketin Hükümetince lüzumlu mütalâa olunacak şartlara tabidir.  

            2. İkamet şartlarına bağlı vergi mükellefiyetinde, bu maddenin şükumulüne giren bir temsilcinin başka bir Üye Devletin topraklarında vazifeli olarak geçireceği müddet, ikamet müddeti sayılmıyacaktır. Bilhassa temsilcinin vazifeli bulunduğu müddetlere ait maaşları ile muhassasatı vergiden muaf olacaktır.  

            3. Bu maddede geçen, «Temsilci» tabiri, delegasyonların bütün temsilcilerine, müşavirlerine ve teknik mütehassıslarına şâmildir. Her Üye Devlet, ilgili diğer Üye Devletlere, istedikleri takdirde, bu maddenin şümulüne giren temsilcilerin isimlerin ve bunların Üye Devletlerin topraklarındaki ikametlerinin muhtemel sürelerini bildirecektir.  

            Madde-14  
            Bir Üye Devlet temsilcisinin refaketinde bulunup da 12 nci veya 13 üncü maddelerin şümulune girmiyen sekreterlik resmî personeli, vazifeyle başka bir Üye Devletin topraklarında bulunduğu müddetçe 13 üncü maddenin 1 (b), (c), (e), (f), (h) ve (i) fıkralariyle ikinci fıkrasında münderiç imtiyaz ve muafiyetlerden istifade eder.  

            Madde-15  
            İşbu imtiyazlarla muafiyetler Üye Devleler temsilcileriyle onların personellerine, şensi istifadeleri için değil, fakat Kuzey Atlantik Andlaşması ile ilgili vazifelerini serbestçe ifa edebilmeleri teminen tanınmıştır. Binaenaleyh, adaletin tecellisine engel olacağını ve ihdasındaki gayeyi haleldar etmeksizin kaldırılmasının mümkün olacağına kani bulunduğu hallerde, temsilcilerinin ve onların personellerinin masuniyetlerinden feragat etmek, bir Üye Devlet için yalnız hak değil, fakat aynı zamanda bir vecibedir.  

            Madde-16  
            Yukardaki 12 nci ilâ 14 üncü maddelerin hükümleri, herhangi bir Devleti, bu maddelerde derpiş edilen imtiyaz ve muafiyetlerden herhangi birini kendi vatandaşlarına, temsilcilerinden birine veya bu temsilcinin maiyetindeki resmî personelin bir mensubuna bahşetmeye icbar etmez.  

            Madde-17  
            18 ilâ 20 nci maddeler ahkâmının Teşkilâttaki memur kategorilerinden hangileri hakkında tatbik olunacağı, Nazır Yardımcıları Konseyi Başkanı ile alâkalı Üye Devletlerden her biri arasında kararlaştırılacaktır. Nazır Yardımcılar Konseyi Başkanı bu kategorilere dâhil memurların isimlerini Üye Devletlere bildirecektir.  

            Madde-18  
            17 nci madde gereğince kararlaştırılmış bulunan Teşkilât memurları:  

            a) Resmi sıfatlar ile ve salâhiyetleri hududu içinde vâkı yazılı ve sözlü beyanat ve fiilleri bakımından adlî takibattan masun olacaklardır.  

            b) Muhaceret tahditleri ve yabancıların tescili formalitelerinde muadil derecedeki diplomatik personele bahşedilen muafiyetlerden, eşleri ve nezdlerinde mukim olup nafakaları kendilerine terettübeden yakın aile efradı ile birlikte aynen faydalanacaklardır;  

            c) Para ve kambiyo tahditleri bakımından, muadil derecedeki diplomatik personele tanılan kolaylıklardan aynen faydalanacaklardır.  

            d) Milletlerarası buhranlarda, yurda iade edilmek hususunda muadil derecedeki diplomatik personele gösterilen kolaylıklardan, eşleri ile nezdlerinde mukim olup nafakaları kendilerine terettüp eden yakın aile efradı ile birlikte aynen faydalanırlar.  

            e) Vazifeye başlamak üzere ilk defa olarak ilgili memlekete muvasalatlarında ev eşyaları ile zatî eşyaların Gümrük Resminden muaf olarak ithal etmek ve vazifenin hitamında olanlı resimden muaf olarak ihraç etmek hakkına haiz olacaklardır. Her iki halde de, bu hakkın istimali, hakkın kullanıldığı memleketin Hükümetince lüzumlu görülecek şartlara tabidir.  

            f) Şahsi istimalleri için hususi motörlü vasıtalarını Gümrük Resminden muaf olarak muvakkaten ithal ve bilâhara resimden muaf olarak ihraç eylemek hakkını haizdirler. Her iki halde de, bu hakkın istimali, ilgili memleketin Hükümetince lüzumlu görülecek şartları tabidir.  

            Madde –19  
            17 nci maddede derpiş olunan Teşkilât memurlarına, vazifeleri dolayısiyle Teşkilâtça ödenecek ücretler ile muhassasat vergiden muaftır. Bununla beraber, bir Üye Devlet, Teşkilât namına hareket eden Konseyle, Teşkilâtın Milletlerarası kadrosunda çalışacak tebaasını (İsterse, mûtaden topraklarında oturmıyanları hariç tutmak suretiyle) tavzif ve tâyin edeceğine ve bunların ücretlerle muhassasattını kendi tesbit edeceği bir barem üzerinden kendi parasiyle öreyeceğine dair bir Anlaşma yapabilir. Örenecek ücretlerle muhassasat üzerinden ancak ilgili Üye Devlet vergi alabilir; diğerleri alamaz. Bir Üye Devlet böyle bir Anlaşma yapar da, bu Anlaşma bilâhara tadil olunur yahut sona erdirilirse, Üye Devletler, tebaalarını ödenen ücretlerle muhassasatı bu maddenin birinci cümlesine tevfikan vergiden muaf  tutmakla bağlı kalmazlar.  

            Madde-20  
            Teşkilâtın İcra Sekreterine, Kuzey Atlantik Savunma İstihsal Koordinatörüne ve Nazır Yardımcıları Konseyi Başkanı ile Üye Devletler Hükümetleri arasında müştereken kararlaştırılacak mümasil derecedeki diğer daimî memurlara, 18 inci ve 19 uncu maddelerde tasrih olunan muafiyetlerle imtiyazlara ilâveten, muadil derecedeki diplomatik personele tanılan imtiyazlarla muafiyetler bahşolunacaktır.  
  
             Madde-21  
            1. Teşkilâtça görevlendirilmiş (18 inci ilâ 20 nci maddelerle istihdaf edilen memurlardan gayrı) mütehassıslar, vazife ile bir Üye Devletin ülkesinde bulundukları esnada, vazifelerini lâyıkiyle ifa etmeleri için, aşağıdaki imtiyazlarla muafiyetlerden faydalanırlar.  

            a) Şahsen tevkif ve hapsedilmeleri ve zatî eşyalarının müsaderesi bakımından masuniyet;  

            b) Teşkilâta ait resmî vezaifin ifası sırasında vâkı yazılı ve sözlü beyanat ve fiilleri bakımından adlî takibattan masuniyet;  

            c) Para ve Kambiyo tahdidatı ile zatî eşyası hususunda, yabancı Hükümetleri muvakkat resmî vazifelerle görevlendirilmiş memurlarına gösterilen kolaylıklardan aynen faydalanmak;  

            d) Teşkilâtça verilmiş vazifelere ait bütün evrak ve vesaikın dokunulmazlığı.  

            2. Nazır Yardımcıları Konseyi Başkanı, bu maddenin şümulüne giren bütün mütehassısların isimlerini ilgili Üye Devletlere bildirecektir.  

            Madde-22  
            İşbu imtiyaz ve muafiyetler memur ve mütehassıslara şahsi istifadeleri için değil, Teşkilâtın nef’ine olarak bahşolunmuştur. Nazır Yardımcıları Konseyi Başkanı, muafiyetin adaletin tecellisine engel olacağına ve onun kaldırılmasının Teşkilâtın menfaatlerinin haleldar etmiyeceğine kaani bulunduğu hallerde, herhangi bir memur veya mütehassısın masuniyetini kaldırmak hususunda hem hak ve hem de vazife sahibi olacaktır.  

            Madde-23  
            Yukardaki 18 inci, 20 inci ve 21 inci maddeler ahkâmı, hiçbir Devleti, iş.u maddelerle derpiş olunan imtiyaz ve muafiyetleri kendi vatandaşlarına bahşetmekle mükellef kılmaz. Bu hükümden aşağıdaki zikredilen imtiyaz ve muafiyetler müstesnadır.  

            a) Teşkilâtça verilmiş resmi vazifelerin ifası sırasında yapılan yazılı ve sözlü beyanat ile fiilleri dolayısiyle adlî tatbikatın masuniyet;  

            b) Teşkilâtça verilmiş vazifelere ait bütün evrak ve vesaikın dokunulmazlığı;  

            c) Para ve Kambiyo Tahdidatı hususundaki kolaylıklardan, vazifelerin lâyıkiyle ifası için lüzumlu olduğu nispette, istifade.  

            Madde-24  
            Konsey,  

            a) Teşkilâta taallûk eden mukavelelerden veya özel mahiyetteki anlaşmazlıklardan çıkacak ihtilâfların;  

            b) Bu sözleşmenin IV üncü kısmının şümulüne giren ve resmî sıfatı dolayısiyle muafiyetten faydalanan Teşkilâtın her hangi bir memur veya mütehassısının dâhil olacağı ihtilâfların (Muafiyet 22 nci maddenin hükümlerine tevfikan kaldırılmamış bulunuyor ise), halli için gereken tedbirleri alacaktır.  

            Madde-25  
            Teşkilât adına hareket eden Konsey, bir veya daha ziyade Devlet ile, işbu Sözleşmenin bu Devlet veya Devletleri ilgilendiren hükümlerini tadil maksadiyle, tamamlayıcı anlaşmalar akdedebilir.  

            Madde-26  
            1. İşbu Sözleşme, Teşkilâta üye Devletlerin imzalarına açık olacak ve tasdika tabi tutulacaktır. Tasdik vesikaları, her tevdiden mümzi Devletleri haberdar edecek olan, Amerika Birleşik Devletleri Hükümetine tevdi edilecektir.  

            2. Altı mümzi Devletin tasdik vesikalarını tevdi eylemeleri mütaakıp, işbu Sözleşme bu Devletler için yürürlüğe girmiş bulunacaktır. Diğer her Devlet için bu yürürlük, tasdik vesaikının tevdi tarihinden itibaren başlıyacaktır.  

            Madde-27  
            İşbu Sözleşme, her hangi bir Âkıd Tarafça, Amerika Birleşik Devletleri Hükümetine yazı ile yapılacak bir fesih tebliği ile fesih olunabilir. Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti bu tebliğden her mümzi Devleti haberdar edecektir. Fesih, tebliğin Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti tarafından alındığı tarihten itisaren bir yıl sonra muteber olacaktır.  
Bunu tasdikan, aşağıdaki imzaları bulunan murahhaslar işbu Sözleşmeyi imzalamışlardır.  

            1951 Eylûlünün 20 nci günü, Ottawa’da, her iki metal de aynı derecede muteber olmak üzere, Fransızca ve İngilizce olarak ve Amerika Birleşik Devletleri Arşivinde hıfzedilecek tek nüsha halinde, tanzim edilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri  her mümzi Devlete tasdikli bir nüsha tevdi edecektir.  

            Belçika Krallığı namına:                                Holânda Krallığı namına:  
            A. De Staercke                                 A. W. L. Tjard Van Starkenborgh-   Stachouwer  
            Kanada namına:                                                Norveç Krallığı namına:  
             L. D. Wılgress                                          Dag Bryn  
            Danimarka Krallığı namına:                             Portekiz namına:  
             Steensen-Leth                                           (İstimlâk halinde 6 ncı maddenin   Fransa namına:                                                   ademi tatbikı hususu mahfuz kalmak  
              Herne Alphand                                     şartiyle)  
            İzlânda namına:                                                 Büyük Britanya ve Şimali İrlânda  
              Gunnlaugur Petursson                          İrlânda Müttehit Krallığı namına:  
            İtalya namına:                                                            F. R. Hoyer Millar  
              A. Rossi-Longhı  
            Lüksemburg Büyük Dükalığı                             Amerika Birleşik Devletleri  
namına:                                                                namına:  
               A. Clasen                                                     Charles M. Spofford  

            Kuzey Atlantik Konseyi Nazır Yardımcıları,  

            Kuzey Atlantik Andlaşması Teşkilâtının, Milli Temsilcilerin ve Milletlerarası Personelin Statüsüne mükaallik olarak 20 Eylûl 1951 tarihinde Ottowa’da imzalanan Sözleşme gereğince bazı vazifelerin Nazır Yardımcıları Konseyinin Başkanına tevdi edilmiş olduğunu;  

            Ve Kuzey Atlantik Andlaşması Teşkilâtının yeniden teşkilâtlandırılması neticesinde Nazır Yardımcıları Konseyi Başkanlığının 4 Nisan 1952 tarihinde lâğvedileceğini nazarı itibara alarak;  

            Bahsi geçen vazifelerin bu tarihten itibaren Teşkilatın Genel Sekreteri, onun gaybubetinde, Vekili veya Kuzey Atlantik Konseyinin kararlaştıracağı diğer bir şahıs tarafından ifa olunacağını Hükümetleri namına kabul eylerler.  

            1952 senesi Nisan ayının 4 üncü tanzim olunmuştur.  
 Belçika namına:                                              Fransa namına:  
       Andre de Staercke                                          Herve Alphand  
 Kanada namına:                                               İzlânda namına:  
        L. D. Wilgress                                                 Gunnlaugur Petursson  
 Danimarka namına:                                         İtalya namına:  
        Steensen-Leth                                                   A. Rossi-Longhi  
 Lüksemburg namına:                                       Portekiz namına:  
         A. Clasen                                                          R. Ennes Ulrich  
 Holânda namına:                                              İngiltere namına:  
         A. R. Tammenoms Bakker                                 F. R. Hoyer Millar  
 Norveç namına:                                               Amerika Birleşik Devletleri  
          Dag Bryn                                                 namına:  
                                                                                                 Charles M. Spofford  

            4 Nisan 1949 tarihinde Vaşington’da imzalanan Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf olan Devletler,  
 Kuzey Atlantik Andlaşması gereğince yapılacak hususi Anlaşmalarla ülkelerinde Milletlerarası askerî karargâhlar tesis edilebileceğini gözönünde tutarak, ve  

            Bu karargâhlarla personellerinin Kuzey Atlantik Andlaşması sahası içindeki statülerini tayine istekli olarak,  
 Kuvvetlerinin statüsüne dair 19 Haziran 1951 tarihinde Londra’da imzalanan Sözleşmeye ek işbu Protokol üzerinde mutabık kalmışlardır.  

            Madde-1  
            İşbu Protokoldeki,  

            (a) «Sözleşme» tabiri ile, Kuzey Atlantik Andlaşmasına Taraf olan Devletlerin, kuvvetlerinin statülerine dair olarak, 19 Haziran 1951 tarihinde Londra’da imzalamış oldukları Sözleşme;  

            (b) «Yüksek Karargâh» tabiri ile, Müttefik Devletlerin Avrupa’daki Yüksek Karargâhı; Atlantik Müttefik Başkomutanının Karargâhı ve Kuzey Atlantik Andlaşması gereğince kurulmuş her hangi bir muadil Milletlerarası Askerî Karargâh;  
  
            (c) «Müttefik Karargâhı» tabiri ile herhangi bir Yüksek Karargâh ve Kuzey Atlântik Andlaşması gereğince kurulmuş olup doğrudan doğruya bir Yüksek Karargâha tabi bulunan herhangi bir Milletlerarası Askerî Karargâh;  

            (d) «Kuzey Atlântik Konseyi» tabiri ile, Kuzey Atlantik Andlaşmasının 9 uncu maddesi ile kurulmuş olan Konsey veya onun, namına harekete yetkili, herhangi bir tâvi uzvu kasdolunur.  

            Madde-2  
            Aşağıdaki hükümler mahfuz kalmak şartiyle, Sözleşme, bu Protokole Taraflardan birinin Kuzey Atlantik Andlaşması sahası içindeki ülkesinde  bulunan Müttefik Karargâhları ve bu Karargâhların, böyle bir ülkede resmî vazifeleri dolayısiyle bulunan askerî ve sivil personeli ve bu personelin, eşlerinin veya ana babalarının vazifeli olmaları dolayısiyle bu ülkede bulunan, Protokolün 3 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a), (b), (c) bentlerindeki tariflere giren yakınları hakkında tatbik olunur.  

            Madde-3  
            1. Sözleşmenin bir Müttefik Karargâhına tatbikı bakımından «kuvvet», «sivil unsur» ve «yakın» tabirleri, Sözleşmenin neresinde geçerse geçsinler, şu manâlara geleceklerdir:  

            (a) «Kuvvet» tabiri ile, Kuzey Atlantik Andlaşmasına dâhil her hangi bir Devletin kara, deniz veya hava silâhlı kuvvetlerine mensup kolup bir Müttefik Karargâhına bağlı personel kasıt olunur.  

            (b) «Sivil unsur» tabiri ile, tâbiiyetsiz, yahut Andlaşmadan hariç herhangi bir Devletin veya kabul eden Devletin tebaası olmıyan veya mûtaden bu Devletin topraklarında oturmıyan ve,  

            (i) Müttefik Karargâhına bağlı olarak Kuzey Atlantik Andlaşmasına dâhil Devletlerden birinin silâhlı servislerinde hizmetlendirilmiş olan, veya  

            (ii) Kuzey Atlantik Konseyince Müttefik Karargâhlarında hizmetlendirilmeleri kararlaştırılacak olan sivil personel kategorilerine dâhil şahıslar kasdolunur.  

            (c) «Yakın» tabiri ile, bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde tarif olunan bir kuvvet veya sivil unsur mensubunun eşi veyahut nafakası kuvvet veya sivil unsur mensubuna ait çocuklar kasdolunur.  

            2. Sözleşmenin II nci maddesinin, V inci maddesinin 2 nci fıkrasının, VII nci maddesinin 10 uncu fıkrasının, IX uncu maddesinin 2 nci, 3 üncü, 4 üncü, 7 nci ve 8 inci fıkralarının ve XIII üncü maddesinin tatsikatı için bir Müttefik Karargâhı, bir kuvvet addolunur.  

            Madde-4  
            Sözleşmenin, gönderen Devlete veya onun makamlarına, kuvvetleri veya sivil unsurları veya yakınları hakkında bahşettiği haklar veya tahmil ettiği mükellefiyetler, bir Müttefik Karargâhı ve onun, işbu Protokolün 2 nci maddesi mucibince haklarında Sözleşmenin tatbik edildiği, personeli ve bunların yakınları bakımlarından aşağıdaki istisnalarla, ilgili Yüksek Karargâha ve onun karşı sorumlu makamlara tanılacak ve tahmil olunacaktır:  
  
            (a)Sözleşmenin VII nci maddesiyle gönderen Devletin askerî makamlarına verilmiş olan cezaî ve inzıbatî kaza salâhiyetini istimal hakkı, ilgili şahsın, askerî kanunlarına tabi olduğu Devletin -eğer böyle bir Devlet mevcutsa- askerî makamlarına tanınacaktır.  
  
            (b)Sözleşmenin II nci maddesi, III üncü maddesinin 4 üncü fıkrası, VII nci maddesinin 5 (a) ve 6 (a) bentleri, VIII inci maddesinin 9 uncu ve 10 uncu fıkraları ve XIII maddesi ile gönderilen Devlete veya onun makamlarına tahmil olunan mükellefiyetler, hem Müttefik Karargâha, hem de silâhlı servisleri veya silâhlı servislerinin herhangi bir mensubu veya müstahdemi veya bu