BÖLÜM   X.

HAVA ULAŞIMI.

MADDE 318.

Müttefik Devletlerin uçakları¹⁹⁷, Türkiye'nin karaları ve karasuları üzerinde uç­mak ve konmak bakımından tam özgür olacaklar ve, özellikle karada ya da denizde kaza durumunda, Osmanlı uçakları ile aynı kolaylıklardan yararlanacaklardır.

MADDE 319.

Herhangi bir yabancı ülkeye transit¹⁹⁸ geçmekte olan Müttefik Devletlerin uçak­ları, Türkiye'nin, Başlıca Müttefik Devletlerin onamı ile koyabileceği ve hem Osman­lı hem de Müttefik ülkelerin uçaklarına aynı biçimde uygulanacak olan kuralfcara bağlı kalmak koşuluyla, Türkiye'nin karalan ve karasuları üzerinden, konmadan geçmek hakkından yararlanacaklardır.

MADDE 320.

Türkiye'de kurulmuş ve ulusal¹⁹⁹ kamu ulaşımına açık olan hava alanları, Mütte­fik Devletler uyrukluğundaki uçaklara da açık bulundurulacaktır; bu uçaklar, iniş ve yer düzenleri konusundaki vergileri de içeren, her çeşit vergiler bakımından Osmanlı uçakları ile eşit işlem göreceklerdir.

Yukarıda belirtilen hava alanlarından başka, Türkiye, işbu Andlaşmanın yürürğe girmesinden başlayarak bir yıllık süre içinde, Müttefik Devletlerce gösterilebilecek yerlerde, kendilerine, işbu Madde hükümleri uygulanacak olan hava alanları kurmayı da yükümlenir.

Müttefik Devletler, bu Madde hükümleri yerine getirilmezse, Türk topraklan ve karasuları üzerinden uluslararası hava ulaşımına olanak vermek için gereken bütün önlemleri almak haklarını saklı tutarlar.

MADDE 321.

Bu hükümler saklı kalmakla birlikte, 318., 319. ve 320. Maddelerde öngörülen, geçit, transit ve iniş hakları, Türkiye'nin çıkarmayı zorunlu görebileceği tüzük (yönet­melik) kurallarına uyulmasına bağlıdır; şu kadar ki, bunlar, Başlıca Müttefik Dev­letlerin onamını almış bulunacak ve ayırım gözetilmeksizin hem Osmanlı hem de Müt­tefik Devletler uçaklarına uygulanacaktır.

MADDE 322.

Müttefik Devletlerden herhangi birince verilen ya da geçerli sayılan uyrukluk, uçuş belgeleri, yeterlik bröveleri ile lisanslar Türkiye'de tanınacak ve Türkiye'nin ver­diği belgelere, brövelere ve lisanslara eşit sayılacaktır.

MADDE 323.

İç hava ticaret ulaşımı bakımından, Müttefik Devletler uyrukluğundaki uçaklar, Türkiye'de, en çok gözetilen ulus işleminden yararlanacaklardır.

MADDE 324.

Türkiye, Müttefik Devletlerin izni olmadıkça, 19Î4-1919 Savaşına kendi yanında katılmış olan Devletlere²⁰⁰, bu Devletler Milletler CEMİYETİ üyesi olmadıkça, ya da 13 Ekiml919'da Paris'de, hava ulaşımı konusunda imzalanan Sözleşmeye katılmalarına izin verilmedikçe, 318. ve 319. Maddeden yararlanma hakkı tanımayacaktır.

197 Fransızca metinde "aeronefs", İngilizce metinde "aircraft", İtalyanca metinde "aeronavi". Matbaa-i Âmire, Konya ve Erim metinlerinde "tayyare"; Vakit ve Peyam-ı Sabah metinlerinde "sefain-i havaiye". (Çevirenler)

198  Fransızca metinde "en transit", İngilizce metinde "in transit",. İtalyanca metinde "in transite-", Matbaa-i   Âmire, Konya ve Erim metinlerinde "diğer bir devletin   arazisi   üzerinden   uçma suretiyle ecnebi bir memlekete gidecek..."; Vakit ve Peyam-ı  Sabah  metinlerinde   "herhangi bir   ecnebi memlekete giderler iken..." (Çevirenler)

199  Fransızca ve İngilizce metinlerde "national", İtalyanca metinde "nazionale", Matbaa-i Âmire, Konya ve Erim metinlerinde "beynelmilel"; Vakit ve Peyam-ı Sabah metinlerinde "millî". (Çevirenler)

200  Matbaa-i Âmire, Konya ve Erim metinlerinde,-tam ters anlamda, şöyle denilmektedir: "Düvel-i Müttefika yanında 1914-1919 harbine girişmiş olan hükümetler Cemiyet-i Akvama dahil olmadıkça..." Oysa, Vakit ve Peyam-ı Sabah metinlerinde, Fransızca, İngilizce ve İtalyanca metinlere uygun olarak, şöyle çevrilmiştir: "Türkiye...

1914-1919 harbi esnasında kendisinin yanında harb etmiş olan Devletlere..." (Çevirenler)

MADDE 325.

Türkiye, Müttefik Devletlerin izni olmadıkça, 1914-1919 Savaşına kendi yanında katılmış olan Devletlerin uyruklarına²⁰¹, bu Devletler Milletler CEMİYETİ Üyesi olma­dıkça, ya da 13 Ekim 1919'da Paris'de, hava ulaşımı konusunda imzalanan Sözleş­meye katılmalarına izin verilmedikçe, sivil havacılık ulaşımına ilişkin hiçbir ayrıcalık ya da bir ayrıcalık içinde hak tanımayacaktır.

MADDE 326.

Türkiye, hava ulaşımı konusunda 13 Ekim 1919'da Paris'de imzalanan Sözleş­mede saptandığı biçimde, kendi toprakları üzerinde uçan Osmanlı uçaklarının fe­ner ve işaretlere ilişkin kurallara, hava kurallarına ve hava alanları üzerinde ve çerçe­vesindeki uçuş kurallarına uymasını sağlayacak bütün önlemleri yürürlüğe koymağı yükümlenir.

MADDE 327.

Bu Bölüm hükümlerinin zorunlu kıldığı yükümlülükler, Türkiye Milletler CEMİYETİne kabul edilinceye, ya da 13 Ekim 1919'da Paris'de imzalanan hava ulaşımı ko­nusundaki Sözleşme hükümleri gereğince bu Sözleşmeye katılmasına izin verilinceye kadar, yürürlükte kalacaktır.