ASKERÎ HÂKİMLER KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

              

MÜTTEFİK VE ORTAK DEVLETLERLE TÜRKİYE ARASINDA

10 AĞUSTOS 1920'DE SEVRES' DE

İMZALANAN BARIŞ ANDLAŞMASI


 BÖLÜM  XII220

ÇALIŞMA.

 

KESiM I

ÇALIŞMANIN ÖRGÜTLENMESİ.

Milletler CEMİYETİ'nin amacının evrensel barışı korumak olduğunu ve böyle bir barışın ancak sosyal adalet temeline dayanabileceğini;

Pek çok kimse için adaletsizliği, yoksulluğu ve yoksunlukları yaratan çalışma ko­şullarının varlığını ve bunun evrensel barış ve uyumu tehlikeye sokacak ölçüde bir memnunsuzluk doğurduğunu, örneğin, çalışma saatlerinin düzenlenmesi, günlük ve hafta­lık bir çalışma süresi tavanının saptanması, işçilerin işe alınması, işsizliğe karşı sava­şım, uygun geçim koşullan sağlayacak bir ücret ödenmesinin güvence altına alınması, işçilerin genel hastalıklarla meslek hastalıklarına ve iş kazalarına karşı korunması, ço­cukların, gençlerin ve kadınların korunması, yaşlılık ve işgörmezlik emekliliği ücret­leri bağlanması, yabancı ülkelerde çalışan işçilerin çıkarlarının savunulması, sendika özgürlüğü ilkesinin doğrulanması, meslek ve teknik öğretimin örgütlenmesi ve bun­lara benzer daha başka önlemlerle, bu koşulların iyileştirilmesinin kaçınılmaz olduğunu;

Gerçekten insanca bir çalışma düzeninin herhangi bir ulusça kabul edilmemesi­nin, kendi ülkelerindeki işçilerin yazgısını iyileştirmek isteyen başka ulusların çabala­rına engel olduğunu;

Göz önünde tutarak;

BAĞITLI YÜKSEK TARAFLAR, adalet ve insanlık duygularıyla olduğu ka­dar, sürekli bir dünya barışını sağlamak isteğiyle de davranarak, aşağıdaki hükümleri kararlaştırmışlardır:

 

ALT-KESİM I

ÖRGÜT.

 

MADDE 374.

Başlangıç'ta açıklanan programın gerçekleştirilmesine çalışmakla görevli sürekli bir örgüt kurulmuştur.

Milletler CEMİYETİ'nin asıl Üyeleri, bu örgütün de asıl üyeleridir, ve bundan böyle, Milletler CEMİYETİ Üyesi sıfatı, sözü edilen örgütün de asıl Üyeliği hakkını verecektir.

 

MADDE 375.

Sürekli örgüt:

1.  Üyelerin temsilcilerinden oluşan bir Genel Konferans;

2.  380. Maddede öngörülen Yönetim Kurulunun yönetimi altında bir Uluslar­arası Çalışma Bürosu içerecektir.

 

MADDE 376.

Üyelerin temsilcilerinin Genel Konferansı, gerek görüldükçe ve enaz yılda bir kez toplanacaktır. Konferans, üyelerin herbirinin dört temsilcisinden oluşacaktır; bun­lardan ikisi Hükümet temsilcileri olacak ve öteki ikisi, karşılıklı olarak, bir yandan Üyelerden herbirinin uyrukluğunda olan işverenleri ve öte yandan işçileri temsil ede­cektir.

Her temsilcinin yanında, toplantı gündeminde yazılı ayrı konuların herbiri için ençok iki kişi olmak üzere, teknik danışmanlar bulunabilecektir. Kadınları özellikle ilgilendiren sorunların Konferansda görüşülmesi sırasında, teknik danışman olarak ata­nan kimselerden enaz biri kadın olacaktır.

Üyeler, Hükümete bağlı olmayan temsilcileri ve teknik danışmanları, ülkelerindeki işveren ve işçi meslek örgütlerinden -böyle örgütlerin varolması koşuluyla- en büyük temsil gücü bulunanlarla anlaşarak atamayı yükümlenirler.

Teknik danışmanlar, ancak bağlı bulundukları Temsilcinin isteği üzerine ve Kon­ferans Başkanının özel izniyle söz alabilirler; teknik danışmanlar oylamaya katılmaz­lar.

Bir Temsilci, Başkana yazıyla başvurarak, teknik danışmanlardan birisini kendisi­ne vekil atayabilir ve bu vekil, bu sıfatla, görüşmelere ve oylamaya katılabilir.

Temsilcilerin ve teknik danışmanların adları, üyelerin herbirinin Hükümetlerince Uluslararası Çalışma Bürosuna bildirilecektir.

Temsilcilerin ve teknik danışmanların yetki belgeleri Konferansın incelemesine sunulacak ve Konferans, hazır bulunan Temsilcilerin oylarının üçte iki çoğunluğuyla, işbu Maddenin hükümlerine uygun olarak atanmış saymayacağı herhangi bir Temsil­ciyi ya da teknik danışmanı kabul etmeyebilecektir.

 

MADDE 377.

Her Temsilcinin, Konferans görüşmelerine sunulan bütün sorunlarda kişisel oy kullanma hakkı olacaktır.

Üyelerden biri, atamaya hakkı olduğu, Hükümete bağlı bulunmayan temsilci­lerden birini atamamışsa, Hükümete bağlı olmayan öteki Temsilcinin Konferans tar­tışmalarına katılmağa hakkı olacak, ancak oy verme hakkı bulunmayacaktır.

Konferans, 376. Maddenin kendisine verdiği yetkilere dayanarak, Üyelerden biri­nin bir Temsilcisini kabul etmezse, işbu Madde hükümleri, söz konusu Temsilci atanmamışcasına uygulanacaktır.

 

MADDE 378.

Konferansın toplantıları, Milletler CEMİYETİ merkezinde ya da hazır bulunan Tem­silcilerin oylarının üçte iki çoğunluğuyla, bir önceki toplantıda Konferansça kararlaştırılabilecek herhangi başka bir yerde yapılabilecektir.

 

MADDE 379.

Uluslararası Çalışma Bürosu, Milletler CEMİYETİ merkezinde kurulacak ve Cemi­yet kurumlan topluluğunun bir parçası olacaktır.

 

 

220 Bu Bölümün Türkçeye çevirilmesinde "Milletlerarası Çalışma Teşkilâtı Statüsünde yapılan değişikliklerin onanması hakkında Kanun" a ekli Statü çevirisinden yararlanılmıştır.. Düstur, tertip III, c. 29, ss. 793-811. (Çevirenler)

 

 

MADDE 380.

Uluslararası Çalışma Bürosu, aşağıdaki hükümler uyarınca seçilmiş, yirmi dört kişiden oluşan bir Yönetim Kurulunun yönetimi altında bulunacaktır:

Hükümetleri temsil eden oniki kişi;

Konferansda işverenleri [patronları221] temsil eden temsilcilerce seçilmiş altı kişi;

Konferansda görevlileri ve işçileri temsil eden temsilcilerce seçilmiş altı kişi.

Hükümetleri temsil eden oniki kişiden sekizi, endüstriyel önemi en büyük olan Üyelerce, dördü, yukarıda sözü geçen Üyelerin temsilcileri dışında, Konferansa atanmış Hükümet temsilcilerince bu amaçla seçilen üyelerden atanacaktır.

Endüstriyel önemi en büyük olan Üyelerin hangileri olduğunun saptanması so­rununda doğabilecek anlaşmazlıklar, Milletler CEMİYETİ Konseyince çözüme bağlana­caktır.

Yönetim Kurulu üyelerinin görev süreleri üç yıl olacaktır. Boş yerlerin doldurul­ması biçimi, yedeklerin atanması ve aynı nitelikteki öteki sorunlar, Konferansın uygun bulması koşuluyla, Yönetim Kurulunca düzenlenebilecektir.

Yönetim Kurulu, üyeleri arasından bir Başkan seçecek ve İçtüzüğünü yapacaktır. Yönetim Kurulu, kendi saptadığı tarihlerde toplanacaktır. Yönetim Kurulunun enaz on üyesinin yazılı bir istemde bulunmaları üzerine, özel bir toplantı yapılması gereke­cektir.

 

MADDE 381

Uluslararası Çalışma Bürosunun başına bir Müdür getirilecektir; Müdür, Yöne­tim Kurulunca atanacak, Yönetim Kurulundan yönerge [talimat] alacak, Büronun iyi işlemesi ve görevlendirileceği bütün öteki işlerin yapılması konusunda Yönetim Ku­ruluna karşı sorumlu olacaktır.

Müdür ya da vekili, Yönetim Kurulunun bütün oturumlarında bulunacaklardır.

 

MADDE 382.

Uluslararası Çalışma Bürosunun görevlilerini Müdür seçecektir. Bu seçim, en iyi verim almak amacıyla bağdaştırılabilecek bir ölçüde, çeşitli uyruklukta kişiler arasın­dan yapılacaktır. Bunlardan bir bölümü kadın olacaktır.

 

MADDE 383.

Uluslararası Çalışma Bürosunun görevleri, işçilerin içinde bulundukları koşulların ve çalışma rejiminin, uluslararası alanda düzenlenmesine ve özellikle uluslararası söz­leşmeler yapılması için, Konferansın görüşmelerine sunulacak sorunların incelenmesine ve aynı zamanda, Konferansça istenilecek özel soruşturmaların yapılmasına ilişkin her türlü bilgilerin toplanıp dağıtılmasını kapsayacaktır.

Büro, Konferans toplantılarının gündemlerini hazırlamakla görevli olacaktır.

Büro, her türlü uluslararası anlaşmazlıklara ilişkin olmak üzere, işbu Andlaşmanın bu Bölümündeki hükümleri gereğince kendisine düşen ödevleri yerine getirecektir."

Büro, Fransızca, İngilizce ve Yönetim Kurulunun uygun göreceği herhangi bir baş­ka dilde, endüstri ve çalışma ile ilgili uluslararası bir önemi olan sorunların incelen­mesine özgü, belirli sürelerde çıkacak bir dergi hazırlayacak ve yayınlayacaktır.

Genel olarak, Büronun, bu Maddede gösterilen görevlere ek olarak, Konferansın kendisine vermeyi uygun göreceği her türlü başka yetkileri ve görevleri olacaktır.

 

MADDE 384.

Üyelerin işçi sorunlarıyla uğraşan Bakanlıkları, Uluslararası Çalışma Bürosu Yö­netim Kurulundaki kendi Hükümet temsilcileri aracılığıyla ya da böyle bir temsilci yoksa, ilgili Hükümetçe bu konuda gereken biçimde yetkili kılınan ve atanmış bulu­nan herhangi bir başka görevli aracılığıyla, Müdürle doğrudan doğruya haberleşebi­lecektir.

 

MADDE 385.

Uluslararası Çalışma Bürosu, yardımda bulunulmak olasılığı olan222, her türlü sorunlar için Milletler CEMİYETİ Genel Sekreterliğinin yardımını isteyebilecektir.

 

MADDE 386.

Üyelerden her biri, duruma göre, Konferans ve Yönetim Kurulu toplantılarına katılan Delegelerinin, bunların teknik danışmanlarının ve Temsilcilerinin yol ve otur­ma giderlerini ödeyecektir.

Uluslararası Çalışma Bürosunun, Konferans ya da Yönetim Kurulu toplantıları­nın bütün öteki giderleri, Uluslararası Çalışma Bürosu Müdürüne, Milletler CEMİYETİ bütçesinden Cemiyet Genel Sekreterince ödenecektir.

Uluslararası Çalışma Bürosu Müdürü, işbu Madde gereğince kendisine ödenen ödeneklerin kullanılması konusunda Milletler CEMİYETİ Genel Sekreterine karşı so­rumlu olacaktır.

 

ALT-KESİM II

İŞLEYiŞ.

 

MADDE 387

Yönetim Kurulu, Üyelerden birinin Hükümetince ya da 376. Madde'de tanım­lanan başka herhangi bir örgütçe gündeme konacak konular hakkında yapılacak tüm önerileri inceledikten sonra Konferans toplantılarının gündemini hazırlayacaktır.

 

MADDE 388.

Müdür, Konferansın Sekreterliği görevini yapacak ve her toplantının gündemi­ni, bu toplantının başlangıcından dört ay önce, her bir Üye'ye ve, bunlar aracılı­ğı ile, atandıklarında, Hükümete bağlı olmayan temsilcilere iletmesi gerekecektir.

 

 

221 Fransızca metinde "patrons", İngilizce metinde "employers", İtalyanca metinde "padroni"; Matbaa-i Âmire, Konya ve Erim metinlerinde "sermayedarlar"; Vakit ve Peyam-ı Sabah metinlerinde "müessesat-ı sınaiye". (Çevirenler)

222 Matbaa-i Âmire, Konya ve Erim metinlerinde, iki virgül arasındaki bu sözcükler yoktur. Oysa, Vakit ve Peyam-ı Sabah metinlerinde, yabancı dillerdeki metinlere uygun olarak, şöyle denilmektedir: "... müzaheret gös­terilmesi mümkün olan..." (Çevirenler)

 

 

MADDE 389.

Üyelerin Hükümetlerinin her birinin öngörülen konulardan birinin ya da bir­kaçının, toplantı gündemine yazılmasına karşı çıkmağa hakkı bulunacaktır. Bu kar­şı çıkışı haklı gösteren nedenler Müdüre sunulacak açıklayıcı bir [andın] muhtırada yer alacak ve bu belge Müdür tarafından sürekli örgüt Üyelerine bildirilecekiir.

Bununla birlikte, hazır bulunan Temsilcilerin oylarının üçte iki çoğunluğu ile Konferans karar verdiği takdirde, karşı çıkılmış olunan konular gündemde kalacaktır.

Konferansın, ayni üçte iki çoğunlukla, incelenmesi gerektiğine karar vereceği (önceki paragrafta öngörülenlerden başka) her konu bir sonraki toplantı gündemi­ne alınacaktır.

 

MADDE 390

Konferans kendi işleyiş kurallarını düzenleyecektir: başkanını seçecek; incelen­mesi gerektiği kanısında olduğu tüm konular hakkında rapor sunmakla görevli komisyonlar kurabilecektir.

İşbu Andlaşmanın işbu Bölümünün başka maddeleri gereğince özellikle daha büyük bir çoğunluğu gerektirmeyen tüm hallerde kararlar Konferansta hazır bulu­nan üyelerin kullandıkları oyların salt çoğunluğu ile alınacaktır.

Kullanılan oyların sayısı toplantıda hazır bulunan Temsilcilerin sayısının yarı­sından az olursa hiçbir karar alınamaz.

 

MADDE 391.

Konferans, kurduğu komisyonlara, görüşmelere katılmak hakkı olan, ancak oy hakları bulunmayan teknik danışmanlar kalabilecektir.

 

MADDE 392.

Konferans, gündemindeki bir konuya ilişkin önerilerin kabulüne karar verirse, bu önerilerin: a) ulusal yasa yoluyla ya da bir başka yoldan uygulanması için Üyelerin incelenmesine sunulacak bir "öğütleme" ["tavsiye"]; b) ya da Üyelerce onaylanacak uluslararası bir sözleşme tasarısı biçimini mi alacağını kararlaştıracaktır.

Her iki durumda, bir öğütlemenin [tavsiyenin] ya da bir sözleşme tasarısının son oylanmasında Konferansça kabul edilebilmesi için, hazır bulunan Temsilcilerin oyla­rının üçte iki çoğunluğunu toplaması zorunludur.

Konferans, uygulanması genel olacak bir öğütleme ya da sözleşme tasarısı hazır­larken, iklimin, endüstri örgütlenmesinin eksik gelişmiş bulunmasının ya da başka özel durumların, endüstri koşullarını temelden değişik kıldığı ülkeleri göz önünde tutacak ve bu ülkelere özgü koşulları karşılayabilmek için gerekli saydığı değişiklikleri öne sü­rebilecektir.

Öğütlemenin ya da sözleşme tasarısının bir örneği Konferans Başkanı ile Müdür­ce imzalanarak, Milletler CEMİYETİ Genel Sekreterine verilecektir. Genel Sekreter, öğütlemenin ya da sözleşme tasarısının doğruluğu onaylanmış bir örneğini Üyelerden herbirine gönderecektir.

Üyelerden herbiri, Konferans toplantısının kapanmasından başlayarak bir yıl içinde (ya da kuraldışı durumlar yüzünden, bu süre içinde olamazsa, olanak bulunur

bulunmaz - ancak Konferansın kapanışından başlayarak kesinlikle 18 aydan daha uzun bir süre geçmeden), öğütlemeyi ya da sözleşme tasarısını bir yasa biçimine sokmak ya da başka türlü bir önlem almak üzere, bunları, bu konuda yetkili makama ya da ma­kamlara sunmayı yükümlenirler.                                                                 *

 

Bir öğütleme söz konusuysa, Üyeler, alınan önlemler konusunda Genel Sekretere bilgi vereceklerdir.

Söz konusu olan bir sözleşme tasarısıysa, yetkili makamın ya da makamların uy­gun buluşunu sağlayan Üye, sözleşmeyi kesin biçimde onadığını Genel Sekretere bil­direcek ve bu sözleşmenin hükümlerini yerine getirmek için gerekli önlemleri alacaktır.

Bir öğütlemeye ilişkin olarak bir yasama karan ya da bu öğütleme hükümlerinin yerine getirilmesini sağlayacak nitelikte başka türlü önlemler alınmazsa, ya da bir söz­leşme tasarısı, bu konuda yetkili bulunan makamın ya da makamların uygun bulma­sıyla karşılanmazsa, üye, başka hiçbir yüküm altında bulunmayacaktır.

Çalışmaya ilişkin konulardaki bir sözleşmeye katılmak yetkisi birtakım kısıtlama­lara bağlanmış bulunan federal bir Devletin söz konusu olduğu durumlarda, Hükü­metin, bu kısıtlamaların uygulandığı sözleşme tasarısını yalnız bir öğütleme biçimin­de alma hakkı olacak ve, bu durumda, bu Maddenin öğütlemeler konusundaki hüküm­leri uygulanacaktır.

Yukarıdaki madde aşağıdaki ilkeye uygun biçimde yorumlanacaktır: Hiçbir durumda, bir öğütlemenin ya da sözleşme tasarısının Konferansça kabulünün sonucu olarak, Üyelerden herhangi birinden, söz konusu işçilere ilişkin olarak, kendi yasal kurallarıyla daha önce sağlanmış bulunan korumayı azaltması istenmeye­cektir.

 

MADDE 393.

Böylece onaylanmış olan her sözleşme, Milletler CEMİYETİ Genel Sekreterliğince kütüğe yazılacak [tescil edilecek], ancak, yalnız onu onaylamış olan üyeleri bağlaya­caktır.

 

MADDE 394.

Tümü üzerinde son oylamada, hazır bulunan Üyelerin üçte iki çoğunluğunu ka­zanamayan bir tasan, Sürekli Örgüt Üyelerinden isteyenler arasında özel bir sözleş­meye konu olabilir.

Bu nitelikteki her özel sözleşme, ilgili Hükümetlerce, Milletler CEMİYETİ Genel Sekreterine gönderilecek ve Genel Sekreter bu sözleşmeyi kütüğe yazdırtacaktır.

 

MADDE 395.

üyelerden herbiri, katılmış olduğu sözleşmeleri yürürlüğe koymak için aldığı önlemler konusunda Uluslararası Çalışma Bürosuna yıllık bir rapor göndermeyi yü­kümlenir. Bu raporlar, Yönetim Kurulunca gösterilen biçimde yazılacak ve Yönetim Kurulunun istediği kesin bilgileri içerecektir. Müdür, bu raporların bir özetini, Kon­feransın en yakın toplantısına sunacaktır.

 

MADDE 396.

üyelerden herhangi birinin, katılmış olduğu bir sözleşmenin istenir biçimde uygu­lanmasını sağlamadığını öne sürerek, bir işçi ya da işveren meslek örgütünce, Uluslar

 

arası Çalışma Bürosuna yapılan bir yakınma, Yönetim Kurulunca, yakınma konusu Hükümete ulaştırılacak ve bu Hükümet, soruna ilişkin uygun göreceği bildiride bu­lunmağa çağırılabilecektir.

 

MADDE 397.

Yakınma konusu Hükümetten akla yatkın bir süre içinde hiçbir bildiri alınmazsa, ya da alınan bildiri Yönetim Kurulunca yeterli görülmezse, Yönetim Kurulu, alınan ya­kınma bildirisini ve gerekirse verilen yanıtı açığa vurmak hakkına sahip olacaktır.

 

MADDE 398.

Üyelerden herbiri, bundan önceki Maddeler gereğince, birlikte onayladıkları bir sözleşmenin uygulanmasını, kendi görüşüne göre, istenir biçimde sağlamayan bir Üye­ye ilişkin olarak, Uluslararası Çalışma Bürosuna bir yakınma gönderebilir.

Yönetim Kurulu, yerinde görürse ve aşağıda gösterilen yöntem uyarınca, durumu, bir Soruşturma Komisyonuna bildirmeden önce, 396. Maddede yazılı olduğu biçim­de, yalanma konusu Hükümetle ilişki kurabilir.

Yönetim Kurulu, yakınmayı, söz konusu Hükümete bildirmeyi gerekli görmezse ya da bu bildiride bulunulduğu zaman, akla yatkın bir süre içinde, kendisini doyura­cak bir yanıt alınmazsa, ortaya atılan sorunu incelemek ve bu konuda bir rapor ver­mekle görevli bir Soruşturma Komisyonu kurulmasını isteyebilecektir.

Aynı yöntem, gerek doğrudan doğruya, gerek Konferansdaki bir Temsilcinin ya­kınması üzerine, Yönetim Kurulunca uygulanabilecektir.

397. ya da 398- Maddelerin uygulanmasının ortaya çıkardığı bir sorun Yönetim Kuruluna geldiği zaman, yakınma konusu Hükümet, Yönetim Kurulunda daha ön­ceden atanmış bir Temsilcisi yoksa, Yönetim Kurulunun bu soruna ilişkin görüşmele­rine katılmak üzere bir Temsilci atama hakkına sahip olacaktır. Bu görüşmelerin yapı­lacağı tarih, yakınma konusu Hükümete zamanında bildirilecektir.

 

MADDE 399.

Soruşturma Komisyonu aşağıdaki biçimde 'kurulacaktır:

Üyelerden herbiri, işbu Andlaşmanın yürürlüğe girmesini izleyen altı ay içinde, endüstriyel konularda yetkili olan, biri işverenleri [patronları223], ikincisi işçileri temsil eden ve üçüncüsü her ikisine karşı bağımsız bulunan, üç kişi atamayı yükümlenir. Bun­ların hepsi, içinden Soruşturma Komisyonunun üyeleri seçilecek olan, bir dizelge [lis­te] oluşturacaktır.

Yönetim Kurulunun, sözü geçen kişilerin niteliklerini incelemeye ve nitelikleri işbu Madde hükümlerine uymayanların atanmasını, hazır bulunan Temsilcilerin üçte iki çoğunluğuyla reddetmeğe hakkı olacaktır.

Yönetim Kurulunun isteği üzerine. Milletler CEMİYETİ Genel Sekreteri, Soruştur­ma Komisyonunu oluşturmak üzere, dizelgedeki [listedeki] üç kategoriden herbiri içinden birer kişi olmak üzere, üç kişi atayacak ve ayrıca bu üç kişiden birini anılan Komisyonun Başkanı olarak seçecektir. Böylece atanan üç kişiden hiçbiri, yakınmayla doğrudan doğruya ilgili bulunan Üyelerden birine bağlı olmayacaktır.

 

MADDE 400.

Bir yakınma, 398. Madde gereğince, bir Soruşturma Komisyonuna gönderilecek olursa, yakınmayla doğrudan doğruya ilgisi bulunsun ya da bulunmasın, Üyelerden herbiri, yakınma konusuna ilişkin olarak elindeki bütün bilgileri Komisyonun yararlanmasına hazır bulundurmağı yükümlenir.

MADDE 401.

Soruşturma Komisyonu, yakınmanın derinlemesine incelenmesinden sonra bir rapor kaleme alarak, bunda, yakınmanın kapsamını belirtmeye yarayacak bütün ol­gusal noktalara ilişkin gözlemleriyle birlikte, yakınan Hükümetin isteğini yerine getir­mek için alınması gereken önlemler ve bu önlemlerin alınması için verilmesi gereken süreler konusunda uygun gördüğü öğütlemeler [tavsiyeler] bildirecektir.

Bu rapor, aynı zamanda, gerekirse yakınılan Hükümete, Komisyonca uygun ve öteki Hükümetlerce uygulanması kendisine haklı görülecek ekonomik yaptırımları da belirtecektir.

 

MADDE 402.

Milletler CEMİYETİ Genel Sekreteri, Soruşturma Komisyonunun raporunu, an­laşmazlıkla ilgili Hükümetlerin herbirine bildirecek ve raporun yayınlanmasını sağ­layacaktır.

ilgili Hükümetlerden herbiri, Komisyon raporundaki öğütlemeleri kabul edip etmediğini ve bunları kabul etmiyorsa, anlaşmazlığı Milletler CEMİYETİ'nin Ulusla­rarası Sürekli Adalet Divanı'na sunmak isteğinde olup olmadığını, bir aylık bir süre içinde, Milletler CEMİYETİ Genel Sekreterine bildirecektir.

 

MADDE 403.

üyelerden biri, bir öğütlemeye ya da sözleşme tasarısına ilişkin olarak, 392. Mad­dede yazılı önlemleri almazsa, başka herhangi bir üyenin, bu konuda Uluslararası Sürekli Adalet Divanı'na başvurmağa hakkı olacaktır.

 

MADDE 404.

Uluslararası Sürekli Adalet Divanı'nın 402. ya da 403. Maddeler gereğince, ken­disine sunulan bir yakınmaya ya da soruna ilişkin kararı kesindir.

 

MADDE 405.

Soruşturma Komisyonunun varabileceği sonuçlar ya da öğütlemeler, Uluslararası Sürekli Adalet Divanı'nca doğrulanabilecek, değiştirilebilecek ya da bozulabilecektir; Divan, gerekirse, kusurlu Hükümete karşı uygun göreceği ve başka Hükümetlerce uygulanması Divan'a haklı görülebilecek, ekonomik yaptırımları bildirecektir.

 

MADDE 406.

Herhangi bir Üye, Soruşturma Komisyonu raporunda olsun, Uluslararası Sürekli Adalet Divanı kararında olsun, bulunabilecek öğütlemelere, saptanacak süre içinde uymazsa, başka herhangi bir üye, Komisyon raporunda ya da Adalet Divanı kararın­da bu konuda uygulanması bildirilen ekonomik yaptırımları o üyeye karşı uygulaya­bilecektir.

 

 

223 Fransızca metinde "les patrons", İngilizce metinde "employers", İtalyanca metinde "i padroni". Matbaa-i Âmire, Konya ve Erim metinlerinde, bu sözcükler karşılığı olarak 380. maddede "sermayedar" sözcüğü kulla­nılmışken, burada "patronlar" denilmektedir; Vakit ve Peyam-ı Sabah metinlerinde de "patronlar" denilmektedir. (Çevirenler)

   

MADDE 407.

Kusurlu Hükümet, gerek Soruşturma Komisyonunun öğütlemelerine, gerek Ulus­lararası Sürekli Adalet Divanı'nın kararındaki öğütlemelere uymak için gerekli önlem­leri aldığı konusunda Yönetim Kuruluna her zaman bilgi verebilir ve Yönetim Kuru­lundan, söylediklerinin doğruluğunu incelemek üzere, Milletler CEMİYETİ Genel Sek­reterince bir Soruşturma Komisyonu kurdurulmasını isteyebilir. Bu durumda, 399., 400., 401., 402., 404. ve 405. Maddeler hükümleri uygulanacaktır; Soruşturma Ko­misyonu raporu ya da Uluslararası Sürekli Adalet Divanı kararı kusurlu Hükümetten yana ise, öteki Hükümetler, söz konusu Devlete karşı aldıkları ekonomik önlemlere he­men son vereceklerdir.

 

ALT-KESİM III

GENEL HÜKÜMLER.

 

MADDE 408.

Üyeler, işbu Andlaşmanın bu Bölümünün hükümleri gereğince katılmış oldukları sözleşmeleri, sömürgelerinden ya da sahibi bulundukları ülkelerden ve koruyuculuk­ları altındaki ülkelerden kendilerini kendi başlarına yönetmeyenlere, aşağıdaki çekin­celerle, uygulamağı yükümlenirler:

1.  Sözleşmenin yerel koşullar yüzünden uygulanmasına olanak bulunmaması,

2.  Sözleşmenin yerel koşullara uydurulması için sözleşmede gerekli değişikliklerin yapılabilmesi;

Üyelerden herbiri, kendilerini kendi başlarına tam olarak yönetmeyen sömürge­lerinden, ya da sahip oldukları ülkelerden, ya da koruyuculukları altında bulunan ül­kelerden herbiri için almayı tasarladıkları kararı Uluslararası Çalışma Bürosuna bildi­recektir.

 

MADDE 409.

İşbu Andlaşmanın işbu Bölümüne, Konferansça, hazır bulunan Temsilcilerinin oylarının üçte iki çoğunluğuyla yapılması kabul edilen değişiklikler, temsilcileri Mil­letler CEMİYETİ Konseyini oluşturan Devletlerce ve Üyelerin dörtte üçünce onaylan­dığı zaman yürürlüğe gireceklerdir.

 

MADDE 410.

İşbu Andlaşmanın işbu Bölümünün ve üyelerce sonradan işbu Bölüme dayanı­larak yapılmış sözleşmelerin yorumlanmasına ilişkin her türlü sorunlar ve güçlükler Uluslararası Sürekli Adalet Divanı'nın değerlendirmesine sunulacaktır.

 

ALT-KESİM IV

Almanya ile 28 Haziran 1919'da yapılmış

Andlaşmada öngörülen GEÇiCi ÖNLEMLER.

 

MADDE 411.

Konferansın ilk toplantısı 1919 Ekim ayında yapılacaktır. Bu toplantının yeri ve gündemi ilişik Ek'de saptanacaktır.

Bu ilk toplantının çağırışı ve düzenlenmesi, sözü geçen Ek'te bu bakımdan gös­terilen Hükümetçe sağlanacaktır. Belgelerin hazırlanmasında, bu Hükümete, aynı Ek'te gösterilen Üyelerden oluşan bir Uluslararası Komisyon yardım edecektir.

Bu ilk toplantının ve, Milletler CEMİYETİ bütçesine gerekli ödenekler konuluncaya kadar, bundan sonraki toplantıların giderleri, Temsilcilerin ve teknik danışmanların yollukları dışında, Uluslararası Posta Birliği'nin Uluslararası Bürosu için saptanmış oranlar üzerinden Üyeler arasında paylaştırılacaktır.

 

MADDE 412.

Milletler CEMİYETİ kuruluncaya kadar, bundan önceki maddeler gereğince, Mil­letler CEMİYETİ Genel Sekreterine yapılması gereken bildiriler, Uluslararası Çalışma Bürosu Müdürünce saklanacak ve bunlara ilişkin olarak Genel Sekretere bilgi verile­cektir.

 

MADDE 413.

Uluslararası Sürekli Adalet Divanı kuruluncaya kadar, işbu Andlaşmanın işbu Bölümü gereğince Divan'a sunulması gereken anlaşmazlıklar, Milletler CEMİYETİ Kon­seyinin kuracağı üç kişilik bir mahkemeye götürülecektir.

 

EK

ÇALIŞMA KONFERANSININ BİRÎNCİ TOPLANTISI, 1919.

Konferansın toplantı yeri Washington olacaktır.

Amerika Birleşik Devletleri Hükümetinin, Konferansı toplantıya çağırması iste­necektir.

Uluslararası Düzenleme Komitesi, Birleşik-Devletler, Büyük-Britanya, Fransa, İtalya, Japonya, Belçika ve İsviçre Hükümetlerinden herbirince seçilen yedi kişiden oluşacaktır. Komite, gerekli görürse, başka Üyeleri de Komitede temsil edilmeğe çağırabilecektir.

Gündem şöyle olacaktır:

1.  sekiz saatlik gün ya da 48 saatlik hafta ilkesinin uygulanması;

2.  işsizliği önlemeğe ve işsizliğin sonuçlarına çare bulmağa ilişkin sorunlar;

3.  Kadınların çalıştırılması:

a)  doğumdan önce ve sonra (analık ödentisi sorununu da kapsamak üzere);

b)  gece çalışması;

c)  sağlığa elverişli olmayan işlerde çalışma.

4.  Çocukların çalıştırılması:

a)  işe alınış yaşı;

b)  gece çalışması;

c)  sağlığa  elverişli olmayan  işlerde  çalışma.

5.  Endüstride çalıştırılan kadınların gece çalıştırılmalarının ve beyaz (sarı) fos­forun kibrit endüstrisinde kullanılmasının yasaklanmasına ilişkin 1906'da Bern'de ka­bul edilen Uluslararası Sözleşmelerin kapsamlarının genişletilmesi ve uygulanması.

 

KESİM II

GENEL İLKELER

 

MADDE 414.

Bağıtlı Yüksek Taraflar, ücretle çalışan işçilerin fizik, moral ve düşünsel yönlerden iyi durumda bulunmalarının, uluslararası bakımdan temel önemde olduğunu kabul ederek, bu yüksek amaca ulaşmak için, Milletler CEMİYETİ Örgütüne bağlı olmak üze­re, birinci Kesimde öngörülen sürekli örgütü kurmuşlardır.

Bağıtlı Yüksek Taraflar, iklim, görenek, ekonomik olanak ve endüstriyel gelenek başkalıklarının, çalışma koşullarında kesin bir tekdüzenin hemen sağlanmasını güçleş­tirdiğini kabul etmektedirler. Ancak, Bağıtlı Yüksek Taraflar, emeğin yalnız bir ti­caret nesnesi biçiminde sayılmaması gerektiği kanısından esinlenerek, çalışma koşul­larının düzenlenmesi için, bütün endüstriyel toplulukların içinde bulundukları özel durumların elverdiği ölçüde uygulamaya çaba göstermeleri gereken birtakım yöntem­ler ve ilkeler bulunduğu görüşündedirler.

Bu yöntemler ve ilkeler arasında, aşağıda yazılı olanlar, Bağıtlı Yüksek Taraflara özel ve ivedi bir önemde görünmektedir:

1.  Yukarıda belirtilen ve emeğin yalnız bir mal ya da ticaret nesnesi sayılmama­sını isteyen ana ilke.

2.  Yasaya aykırı olmayan bütün konularda, gerek işçiler gerek işverenler için bir araya gelme hakkı.

3.  işçilere, içinde yaşadıkları zaman ve ülke anlayışına göre uygun sayılacak bir yaşam düzeyi sağlayacak bir ücret ödenmesi.

4.  Sekiz saatlik gün ya da 48 saatlik haftanın henüz sağlanmadığı ülkelerde, bu­nun, ulaşılması gereken bir amaç olarak kabulü.

5.  Olabildiğince, pazar gününe rastlamak üzere, en az yirmi dört saatlik bir haf­ta dinlencesinin kabulü.

6.  Çocukların çalıştırılmasının yasaklanması ve her iki cinsiyetten gençlere eği­timlerini sürdürmeleri ve fizik gelişmelerini sağlamak olanağını vermek için, onların çalışmalarının gerekli olan kısıtlamalara bağlı tutulması.

7.  Eşit değerde bir iş için, cinsiyet farkı gözetilmeksizin, eşit ücret ilkesi.

8.  Her ülkede çalışma koşulları konusunda konulan yasal kurallar, bu ülkede ya­salara uygun olarak oturmakta olan bütün işçiler için adaletli bir ekonomik işlem sağ­lamalıdır.

9.  Her Devlet, işçilerin korunmasına ilişkin yasaların ve yönetim kurallarının uy­gulanmasını sağlamak için, kadınları da kapsayan bir denetim örgütü kuracaktır.

Bu ilkelerin ve yöntemlerin tüm ya da kesin olduklarını öne sürmemekle birlikte, Bağıtlı Yüksek Taraflar o görüştedirler ki, bu yöntemler ve ilkeler, Milletler CEMİYETİ'nin politikasına kılavuzluk edebilirler ve Milletler CEMİYETİ Üyeleri olan endüstriyel topluluklarca kabul edilirlerse ve tüm olarak uygulanmaları uygun düşen bir denetim örgütünce tam bir biçimde sağlanırsa, dünya işçileri için sürekli iyilikler yaratabilecek­lerdir.